📜
നമോ തസ്സ ഭഗവതോ അരഹതോ സമ്മാസമ്ബുദ്ധസ്സ
മഹാവംസപാളി
പഥമപരിച്ഛേദ
മഹിയങ്ഗണാഗമനം
നമസ്സിത്വാന ¶ സമ്ബുദ്ധം, സുസുദ്ധം സുദ്ധവംസജം;
മഹാവംസം പവക്ഖാമി, നാനാനൂനാധികാരികം.
പോരാണേഹി കതോ’പേസോ, അതിവിത്ഥാരിതോ ക്വചി;
അതീവ ക്വചി സംഖിത്തോ, അനേകപുനരുത്തകോ.
വജ്ജിതം തേഹി ദോസേഹി, സുഖഗ്ഗഹണധാരണം;
പസാദസംവേഗകരം, സുതിതോ ച ഉപാഗതം.
പസാദജനകേ ഠാനേ, തഥാ സംവേഗകാരകേ;
ജനയന്തോ പസാദഞ്ച, സംവേഗഞ്ച സുണാഥ തം.
ദീപങ്കരഞ്ഹി സമ്ബുദ്ധം, പസ്സിത്വാ നോ ജിനോ പുരാ;
ലോകം ദുക്ഖാ പമോചേതും, ബോധായ പണിധിം അകാ.
തതോ തഞ്ചേവ സമ്ബുദ്ധം, കോണ്ഡഞ്ഞം മങ്ഗലം മുനിം;
സുമനം രേവതം ബുദ്ധം, സോഭിതഞ്ച മഹാമുനിം.
അനോമദസ്സിം സമ്ബുദ്ധം, പദുമം നാരദം ജിനം;
പദുമുത്തരസമ്ബുദ്ധം, സുമേധഞ്ച തഥാഗതം.
സുജാതം പിയദസ്സിഞ്ച, അത്ഥദസ്സിഞ്ച നായകം;
ധമ്മദസ്സിഞ്ച സിദ്ധത്ഥം, തിസ്സം ഫുസ്സജിനം തഥാ.
വിപസ്സിം സിഖീസമ്ബുദ്ധം, സമ്ബുദ്ധം വേസ്സഭും വിഭും;
കകുസന്ധഞ്ച സമ്ബുദ്ധം, കോണാഗമനമേവ ച.
കസ്സപം സുഗതഞ്ച’മേ, സമ്ബുദ്ധേ ചതുവീസതി;
ആരാധേത്വാ മഹാവീരോ, തേഹി ബോധായ ബ്യാകതോ.
പുരേത്വാ ¶ പാരമീ സബ്ബാ, പത്വാ സമ്ബോധിമുത്തമം;
ഉത്തമോ ഗോതമോ ബുദ്ധോ, സത്തേ ദുക്ഖാ പമോചയി.
മഗധേസു രുവേലായം, ബോധിമൂലേ മഹാമുനി;
വിസാഖപുണ്ണമായം സോ, പത്തോ സമ്ബോധിമുത്തമം.
സത്താഹാനി തഹിം സത്ത, സോ വിമുത്തിസുഖം പരം;
വിന്ദന്തം മധുരത്തഞ്ച, ദസ്സയന്തോ വസീ വസി.
തതോ ബാരാണസിം ഗന്ത്വാ, ധമ്മചക്കം പഗത്തയി;
തത്ഥ വസ്സ വസന്തോ’വ, സട്ഠിം അരഹതം അകാ.
തേ ധമ്മദേസനത്ഥായ, വിസ്സജ്ജേത്വാന ഭിക്ഖവോ;
വിനേത്വാ ച തതോ തിംസ-സഹാ യേ ഭദ്ദവഗ്ഗിയേ.
സഹസ്സജടിലേ നാഥോ, വിനേതും കസ്സപാദികേ;
ഹേമന്തേ ഉരുവേലായം, വസിതേ പരിപാചയം.
ഉരുവേലകസ്സപസ്സ, മഹായഞ്ഞേ ഉപട്ഠിതേ;
തസ്സ’ത്തനോ നാഗമനേ, ഇച്ഛാചാരം വിജാനിയ.
ഉത്തരകുരുതോ ഭിക്ഖം, ആഹരിത്വാ രിമദ്ദനോ;
അനോതത്തദഹേ ഭുത്വാ, സായന്ഹസമയേ സയം.
ബോധിതോ നവമേ മാസേ, ഫുസ്സപുണ്ണമിയം ജിനോ;
ലങ്കാദീപം വിസോധേതും, ലങ്കാദീപമുപാഗമി.
സാസനുജ്ജോതനം ഠാനം, ലംകാ ഞാതാ ജിനേന ഹി;
യക്ഖപുണ്ണായ ലങ്കായ, യക്ഖാ നിബ്ബാ സിയാതി ച.
ഞാതോവ ലങ്കാമജ്ഝമ്ഹി, ഗങ്ഗാഭീരേ മനോരമേ;
തിയോജനായ തേ രമ്മേ, ഏകയോജനവിത്ഥതേ.
മഹാനാഗവനുയ്യാനേ, യക്ഖസങ്ഗാമഭൂമിയാ;
ലങ്കാദീപട്ഠയക്ഖാനം, മഹായക്ഖസമാഗമോ.
ഉപാഗതോ തം സുഗതോ, മഹായക്ഖസമാഗമം;
സമാഗമസ്സ മജ്ഝമ്ഹി, തത്ഥ തേസം സിരോപരി.
മഹിയങ്ഗണഥൂപസ്സ, ഠാനേ വേഹായസം ജിനോ;
വുട്ഠിവാതന്ധകാരേസി, തേസം സംവേജനം അകാ.
തേ ഭയട്ഠാ’ഭയം യക്ഖാ, അയാചും അഭയം ജിനം;
ജിനോ അഭയദോ ആഹ, യക്ഖേ തേ’തി ഭയദ്ദീതേ.
യക്ഖാ ¶ ഭയം വോ ദുക്ഖഞ്ച, ഹരിസ്സാമി ഇദം അഹം;
തുമ്ഹേ നിസജ്ജഠാനം മേ, സമഗ്ഗാ ദേഥ നോ ഇധ.
ആഹു തേ സുഗതം യക്ഖാ, ദേമ മാരിസ തേ ഇധ;
സബ്ബേപി സകലം ദീപം, ദേഹി നോ അഭയം തുവം.
ഭയം സീതം തമം തേസം, ഹന്ത്വാ തം ദിന്നഭൂമിയം;
ചമ്മക്ഖന്ധം അത്ഥരിത്വാ, തത്ഥാ’ സീനോ ജിനോ തതോ.
ചമ്മക്ഖണ്ഡം പസാരേസി, ആദിത്തം തം സമന്തതോ;
ഘമ്മാഭിഭൂതാ തേ ഭീതാ, ഠിതാ അന്തേ സമന്തതോ.
ഗിരിദീപം തതോ നാഥോ, രമ്മം തേസം ഇധാ’നയി;
തേസു തത്ഥ പവിട്ഠേസു, യഥാഠാനേ ഠപേസി ച.
നാഥോ തം സംഖിപി ധമ്മം, തദാ ദേവാ സമാഗമും;
തസ്മിം സമാഗമേ തേസം, സത്ഥാ ധമ്മ മദേസയി.
നേകേസം പാണകോടീനം, ധമ്മാഭിസമയോ അഹു;
സരണേസു ച സീലേസു, ഠിതാ ആസും അസംഖിയാ.
സോതാപത്തിഫലം പത്വാ, സേലേ സുമനകൂടകേ;
മഹാസുമനദേവിന്ദോ, പൂജിയം യാചി പൂജിയം.
സിരം പരാമസിത്വാന, നീലാമലസിരോരുഹോ;
പാണിമത്തേഅദാ കേസേ, തസ്സ പാണ ഹിതോ ജിനോ.
സോ തം സുവണ്ണചങ്കോട-വരേനാദായ സത്ഥുനോ;
നിസിന്നട്ഠാനരചിതേ, നാനാരതനസഞ്ചയേ.
സബ്ബതോ സത്തരതനേ, തേ ഠപേത്വാ സിരോരുഹേ;
സോ ഇന്ദനീലഥൂപേന, പിദഹേസി നമസ്സി ച.
പരിനിബ്ബുതമ്ഹി സമ്ബുദ്ധേ, ചിതകതോ ച ഇദ്ധിയാ;
ആദായ ജിനഗീവട്ഠിം, ഥേരോ സരഭൂനാമകോ.
ഥേരസ്സ സാരിപുത്തസ്സ, സിസ്സോ ആനീയ ചേതിയേ;
തസ്മിംയേവ ഠപേത്വാന, ഭിക്ഖൂഹി പരിവാരിതോ.
ഛാദാപേത്വാ മേദവണ്ണ-പാസാണേഹി മഹിദ്ധികോ;
ഥൂപം ദ്വാദസഹത്ഥുച്ചം, കാരാപേത്വാന പക്കമി.
ദേവാനംപിയതിസ്സസ്സ, രഞ്ഞോ ഭാതുകുധാരകോ;
ഉദ്ധചൂളാഭയോ നാമ, ദിസ്വാ ചേതിയ മബ്ഭുതം.
തം ¶ ഛാദയിത്വാ കാരേസി, തിംസഹത്ഥുച്ച ചേതിയം;
മദ്ദന്തോ ദമിളേ രാജാ, തത്രട്ഠോ ദുക്ഖഗാമണി.
അസീതിഹത്ഥം കാരേസി, തസ്സ കഞ്ജുകചേതിയം;
മഹിയങ്ഗണഥൂപോയ-മേസോ ഏവം പതിട്ഠിതോ.
ഏവം ദീപമിമംകത്വാ, മനുസ്സാരഹമിസ്സരോ;
ഉരുവേലമഗാ ധീരോ, ഉരുവീര പരക്കമോതി.
മഹിയങ്ഗണാഗമനം നിട്ഠിതം.
നാഗദീപാഗമന
മഹാകാരുണികോ സത്ഥാ, സബ്ബലോകഹിതേ രതോ;
ബോധിതോ പഞ്ചമേ വസ്സേ, വസം ജേതവനേ ജിനോ.
മഹോദരസ്സ നാഗസ്സ, തഥാ ചൂളോദരസ്സ ച;
മാതുലഭാഗിനേയ്യാനം, മണിപല്ലങ്കഹേതുകം.
ദിസ്വാ സപാരിസജ്ജാനം, സങ്ഗാമം പച്ചുപട്ഠിതം;
സമ്ബുദ്ധോ ചിത്തമാസസ്സ, കാളപക്ഖേ ഉപോസഥേ.
പാതോയേവ സമാദായ, പവരം പത്തചീവരം;
അനുകമ്പായ നാഗാനം, നാഗദീപമുപാഗമി.
മഹാദരോ’പിസോ നാഗോ, തദാ രാജാ അഹിദ്ധികോ;
സമുദ്ദേ നാഗഭവനേ, ദസദ്ധസതയോജനേ.
കണിട്ഠികാ തസ്സ കണ്ഹാ, വഡ്ഢമാനമ്ഹി പബ്ബതേ;
നാഗരാജസ്സ ദിന്നാ’സി, തസ്സ ചൂളോദരോ സുതോ.
തസ്സ മാതാ മഹാമാതു, മണിപല്ലങ്കമുത്തമം;
ദത്വാ കാലകതാ നാഗീ, മാതുലേന തഥാ ഹി സോ.
അഹോസി ഭാഗിനേയ്യസ്സ, സങ്ഗാമോ പച്ചുപട്ഠിതോ;
പബ്ബതേയ്യാ’പി നാഗാ തേ, അഹേസുഞ്ഹി മഹിദ്ധികാ.
സമിദ്ധിസുമനോ നാമ, ദേവോ ജേതവനേ ഠിതം;
രാജായതനമാദായ, അത്തനോ ഭവനം സുഭം.
ബുദ്ധാനുമതിയായേവ, ഛത്താകാരം ജിനോപരി;
ധാരയന്തോ ഉപാഗഞ്ഛി, ഠാനം തം പുബ്ബവുട്ഠകം.
ദേവോ ¶ ഹി സോ നാഗദീപേ, മനുസ്സോ’നന്തരേ ഭവേ;
അഹോസി രാജായതന-ഠിതഠാനേ സ അദ്ദസ.
പച്ചേകബുദ്ധ ഭുഞ്ജന്തേ, ദിസ്വാ ചിത്തം പസാദിയ;
പത്തസോധനസാഖായോ, തേസം പാദാസി തേന സോ.
നിബ്ബത്തിതസ്മിം രുക്ഖസ്മിം, ജേതുയ്യാനേ മനോരമേ;
ദ്വാരകോട്ഠകപസ്സമ്ഹി, പച്ഛാ ബഹി അഹോസി സോ.
ദേവാതിദേവോ ദേവസ്സ, തസ്സ വുദ്ധിഞ്ച പസ്സിയ;
ഇദം ഠാന ഹിതത്ഥഞ്ച, തം സരുക്ഖം ഇധാനയി.
സങ്ഗാമമജ്ഝേ ആകാസേ, നിസിന്നോ തത്ഥ നായകോ;
തമം തമോനുദോ തേസം, നാഗാനം ഹിംസനം അകാ.
അസ്സാസേന്തോ ഭയട്ടേ തേ, ആലോകം പവിദ്ധംസയി;
തേ ദിസ്വാ സുഗതം തുട്ഠാ, പാദേ വന്ദിംസു സത്ഥുനോ.
തേസം ധമ്മമദേസേസി, സാമഗ്ഗികരണം ജിനോ;
ഉഭോ’പി തേ പതീതാ തം, പല്ലങ്കം മുനിനോ അദും.
സത്ഥാ ഭൂമിഗതോ തത്ഥ, പസീദിസ്വാന ആസനേ;
തേഹി ദിബ്ബന്നപാനേഹി, നാഗരാജേഹി തപ്പിതോ.
തേ ജലട്ഠേ തലട്ഠേ ച, ഭുജഗേ’സീതികോടിയോ;
സരണേസു ച സീലേസു, പതിട്ഠാപേസി നായകോ.
മഹോദരസ്സ നാഗസ്സ, മാതുലോ മണിഅക്ഖികോ;
കല്യാണിയം നാഗരാജാ, യുദ്ധം കാതും തഹിം ഗതോ.
ബുദ്ധഗാമമ്ഹി പഠമേ, സുത്വാ സദ്ധമ്മദേസനം;
ഠിതോ സരണസീലേസു, തത്ഥാ’യാചി തഥാഗതം.
മഹതീ അനുകമ്പാനോ, കതാ നാഥ തയാ അയം;
തവാനാഗമനേ സബ്ബേ, മയം ഭസ്മീ ഭവാമഹേ.
അനുകമ്പാ മഹീ പിതേ, വിസും ഹോതു മഹോദയ;
പുനരാഗമനേനേത്ഥ, വാസഭൂമിം മമാ മമ.
അധിവാസയിത്വാ ഭഗവാ, തുണ്ഹിഭാവേ നിധാഗമം;
പതിട്ഠാപേസി തത്ഥേവ, രാജായതനചേതിയം.
തഞ്ചപി ¶ രാജായതനം, പല്ലഞ്ചങ്ക മഹാരഹം;
അപ്പേസി നാഗരാജൂനം, ലോകനാഥോ നമസ്സിതും.
പരിഭോഗചേതിയം മയ്ഹം, നാഗരാജാ നമസ്സഥ;
തം ഭവിസ്സതി വോതാതാ, ഹിതായ ച സുഖായ ച.
ഇച്ചേവമാദിം സുഗതോ, നാഗാനം അനുസാസനം;
കത്വാ ജേതവനം ഏവ, ഗതോ ലോകാനുകമ്പകോതി.
നാഗദീപാഗമനം
കല്യാണാഗമനം
തതോ സോ തതിയേ വസ്സേ,
നാഗിന്ദോ മണിഅക്ഖികോ;
ഉപസങ്കമ്മ സമ്ബുദ്ധം,
സതസങ്ഘം നിമന്തയി.
ബോധിതോ അട്ഠമേ വസ്സേ, വസം ജേതവനേ ജിനോ;
നാഥോ പഞ്ചഹി ഭിക്ഖൂനം, സതേഹി പരിവാരിതോ.
ദുതിയേ ദിവസേ ഭത്ത-കാലേ ആരോചിതേ ജിനോ;
രമ്മേ വേസാഖമാസമ്ഹി, പുണ്ണമായം മുനിസ്സരോ.
തത്ഥേവ പാരുപിത്വാന, സങ്ഘാടിം പത്തമാദിയ;
ആഗാ കല്യാണിദേസം തം, മണിഅക്ഖിനിവേസനം.
കല്യാണി ചേതിയഠാനേ, കതേ രതനമണ്ഡപേ;
മഹാരഹമ്ഹി പല്ലങ്കേ, സഹസങ്ഘേനു’പാവിസി.
ദിബ്ബേഹി ഖജ്ജഭോജ്ജേഹി, സഗണോ സഗണം ജിനം;
നാഗരാജാ ധമ്മരാജം, സന്തപ്പേസി സുമാനസോ.
തത്ഥ ധമ്മം ദേസയിത്വാ, സത്ഥാ ലോനുകമ്പകോ;
ഉഗ്ഗന്ത്വാ സുമനേ കൂടേ, പദം ദസ്സേസി നായകോ.
തസ്മിം പബ്ബതപാദമ്ഹി, സഹസങ്ഘോ യഥാസുഖം;
ദിവാ വിഹാരം കത്വാന, ദീഘവാപി മുപാഗമി.
തത്ഥ ¶ ചേതിയഠാനമ്ഹി, സസങ്ഘോവ നിസീദിയ;
സമാധിം അപ്പയീ നാഥോ, ഠാനാഗാരവപത്തിയാ.
തതോ വുട്ഠായ ഠാനമ്ഹാ, ഠാനാഠാനേസു കോവിദോ;
മഹാമേഘവനാരാമ-ഠാനമാഗ മഹാമുനി.
മഹാബോധിഠിതഠാനേ, നിസീദിത്വാ സസാവകോ;
സമാധിം അപ്പയീ നാഥോ, മഹാഥൂപഠിതേ തഥാ.
ഥൂപാരാമമ്ഹി ഥൂപസ്സ, ഠിതഠാനേ തഥേവ ച;
സമാധിതോ’ഥ വുട്ഠായ, സിലാചേതിയഠാനഗോ.
സഹാഗതേ ദേവഗണോ, ഗണീ സമനുസാസിയ;
തതോ ജേതവനം ബുദ്ധോ, ബുദ്ധസബ്ബത്ഥകോ അഗാ.
ഏവം ലങ്കായ നാഥോ, ഹിതമമിതമതീ ആയതിം പേക്ഖമാനോ;
തസ്മിം കാലമ്ഹി ലംകാസുരഭുജഗഗണാദീനമത്ഥഞ്ച പസ്സം;
ആഗാ തിക്ഖത്തുമേതം അതിവിപുലദയോ ലോകദീപോ സുദീപം;
ദീപോ തേനായമാസി സുജനബഹുമനോ ധമ്മദീപാവ ഭാസീതി.
കല്യാണാഗമനം
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
തഥാഗതാഭിഗമനം നാമ
പഠമോ പരിച്ഛേദോ.
ദുതിയപരിച്ഛേദ
മഹാസമ്മതവംസ
മഹാസമ്മത ¶ രാജസ്സ, വംസജോ ഹി മഹാമുനി;
കപ്പസ്സാദിമ്ഹി രാജാ’സി, മഹാസമ്മതനാമകോ.
രോജോ ച വരരോജോ ച, തഥാ കല്യാണകാ ദുവേ;
ഉപോസഥോ ച മന്ധാതാ, ചരകോ’പചരാ ദുവേ.
ചേതീയോ മുചലോ ചേവ, മഹാമൂചലനാമകോ;
മുചലിന്ദോ സാഗരോ ചേവ, സാഗരോ ദേവ വനാമകോ.
ഭരതോ ഭഗീരഥോ ചേവ, രുചി ച സുരുചി പിച;
പതാപോ മഹാപതാപോ, പനാദാ ച തഥാ ദുവേ.
സുദസ്സനോ ച നേരു ച, തഥാ ഏവ ദുവേ ദുവേ;
പച്ഛിമാ ചാ’തി രാജാനോ, തസ്സ പുത്തപപുത്തകാ.
അസംഖിയായുകാ ഏതേ, അട്ഠവീസതി ഭൂമിപാ;
കുസാവതിം രാജഗഹം, മിഥിലഞ്ചാപി ആവസും.
തതോ സതഞ്ച രാജനോ, ഛപ്പഞ്ഞാസ ച സട്ഠി ച;
ചതുരാസീതി സഹസ്സാനി, ഛത്തിംസാ ച തതോ പരേ.
ദ്വത്തിംസ അട്ഠവീസാ ച, ദ്വാവീസതി തതോ പരേ;
അട്ഠാരസ സത്തരസ, പഞ്ചദസ ചതുദ്ദസ.
നവ സത്ത ദ്വാദസ ച, പഞ്ചവീസ തതോപരേ;
പഞ്ചവീസം ദ്വാദസ ച, ദ്വാദസഞ്ച നവാ പിച.
ചതുരാസീതിസഹസ്സാനി, മഖാദേവാദികാപി ച;
ചതുരാസീതിസഹസ്സാനി, കളാരാജനകാദയോ.
സോളസ യാവ ഓക്കാതം, പപുത്താ രാസിതോ ഇമേ;
വിസും വിസും പുരേ രജ്ജം, കമതോ അനുസാസിസും.
ഓക്കാമുഖോ ജേട്ഠപുത്തോ, ഓക്കാകസാ’സി ഭൂപതി;
നിപുരോ ചന്ദീമാ ചന്ദം-മുഖോ ച സിവി സഞ്ജയോ.
വേസ്സന്തര ¶ മഹാരാജാ, ജാലീ ച സീഹവാഹനോ;
സീഹസ്സരോ ച ഇച്ചേതേ, തസ്സ പുത്ത പ പുത്തകാ.
ദ്വേഅസീതി സഹസ്സാനി, സീഹസ്സരസ്സ രാജിനോ;
പുത്ത പ പുത്ത രാജാനോ, ജയസേനോ തദന്തിമോ.
ഏതേ കപിലവത്ഥുസ്മിം, സക്യരാജാതി വിസ്സുതാ;
സീഹഹനു മഹാരാജാ, ജയസേനസ്സ അത്രജോ.
ജയസേനസ്സ ധീതാ ച, നാമേനാ’സി യസോധരാ;
ദേവദയേ ദേവദഹ-സക്കോ നാമാ’സി ഭൂപതി.
അഞ്ജനോ ചാ’ഥ കച്ചാനാ, ആസും തസ്സ സുതാ ദുവേ;
മഹേസീചാ’സി കച്ചാനാ, രഞ്ഞോ സീഹഹനുസ്സ സാ.
ആസീ അഞ്ജനസക്കസ്സ, മഹേസീ സാ യസോധരാ;
അഞ്ജനസ്സ ദുവേ ധീതാ, മായാ ചാഥ പജാപതി.
പുത്താ ദുവേ ദണ്ഡപാണീ, സുപ്പബുദ്ധോ ച സാകിയോ;
പഞ്ച പുത്താ ദുവേ ധീതാ, ആസും സീഹഹനുസ്സരേ.
സുദ്ധോദനോ ധോതോദനോ, സക്കസുക്കമിതോദനോ;
അമിതാ പമിതാചാ’തി, ഇമേ പഞ്ച ഇമാ ദുവേ.
സുപ്പബുദ്ധസ്സ സക്കസ്സ, മഹേസീ അമിതാ അഹു;
തസ്സാ’സും ഭദ്ദകച്ചാനാ, ദേവദത്തോ ദുവേ സുതാ.
മായാ മഹാപജാപതി ചേവ, സുദ്ധോദന മഹേസീയോ;
സുദ്ധോദന മഹാരഞ്ഞോ, പുത്തോ മായായ സോ ജിനോ.
മഹാ സമ്മതവംസമ്ഹി, അസമ്ഭിന്നേ മഹാമുനി;
ഏവം പവത്തേ സഞ്ജാതോ, സബ്ബ ഖത്ഥിയ മുദ്ധനി.
സിദ്ധത്ഥസ്സ കുമാരസ്സ, ബോധിസത്തസ്സ സാ അഹു;
മഹേസീ ഭദ്ദകച്ചാനാ, പുത്തോ തസ്സാ’സി രാഹുലോ.
ബിമ്ബിസാരോ ച സിദ്ധത്ഥ-കുമാരോ ച സഹായകാ;
ഉഭിന്നം പിതരോ ചാപി, സഹായാഏവ തേ അഹും.
ബോധിസത്തോ ബിമ്ബിസാരാ, പഞ്ചവസ്സാധികോ അഹു;
ഏകൂനതിംസോ വയസാ, ബോധിസത്തോ’ഭിനിക്ഖമി.
പദഹിത്വാന ¶ ഛബ്ബസ്സം, ബോധിം പത്വാ കമേന ച;
പഞ്ചതിംസോ ഥ വയസാ, ബിമ്ബിസാരമുപാഗമി.
ബിമ്ബിസാരോ പന്നരസ-വസ്സോ’ഥ പീതരം സയം;
അഭിസിത്തോ മഹാപഞ്ഞോ, പത്തോ രജ്ജസ്സ തസ്സ തു.
പത്തേ സോളസമേ വസ്സേ, സത്ഥാ ധമ്മമദേസയി;
ദ്വാപഞ്ഞാസേവ വസ്സാനി, രജ്ജം കാരേസി സോ പന.
രജ്ജേ സമാ പന്നരസ, പുബ്ബേ ജിനസമാഗമാ;
സത്തതിംസ സമാ തസ്സ, ധരമാനേ തഥാഗതേ.
ബിമ്ബിസാരസുതോ’ജാത-സത്തുതം ഘാതീയാ’മതി;
രജ്ജം ദ്വത്തിംസവസ്സാനി, മഹാമിത്തദ്ദുകാരയീ.
അജാതസത്തുനോ വസ്സേ, അട്ഠമേ മുനി നിബ്ബുതോ;
പച്ഛാ സോ കാരയീ രജ്ജം, വസ്സാനി ചതുവീസതി.
തഥാഗതോ സകലലോകഗ്ഗതം ഗതോ;
അനിച്ചതാവ സമവസോ ഉപാഗതോ;
ഇതി’ധ യോ ഭയജനനിം അനിച്ചതം,
അവേക്ഖതേ സ ഭവതി ദുക്ഖപാരഗൂതി.
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
മഹാസമ്മതവംസോ നാമ
ദുതിയോ പരിച്ഛേദോ.
തതിയ പരിച്ഛേദ
പഠമധമ്മസംഗീതി
പഞ്ചനേത്തോ ¶ ജിനോ പഞ്ച-ചത്താലീസസമാ’സമോ;
ഠത്വാ സബ്ബാനി കിച്ചാനി, കത്വാ ലോകസ്സ സബ്ബഥാ.
കുസിനാരായയമക-സാലാനമന്തരേ വരേ;
വേസാഖപുണ്ണമായം സോ, ദീപോ ലോകസ്സ നിബ്ബുതോ.
സങ്ഖ്യാപഥമതിക്കന്താ, ഭിക്ഖൂ തത്ഥ സമാഗതാ;
ഖത്തിയാ ബ്രാഹ്മണാ വസ്സാ, സുദ്ധാ ദേവാ തഥേവ ച.
സത്തസതസഹസ്സാനി, തേസു പാമോക്ഖഭിക്ഖവോ;
ഥേരോ മഹാകസ്സപോവ, സങ്ഘത്ഥേരോ തദാ അഹു.
സത്ഥുസരീരസാരീര-ധാതുകിച്ചാനി കാരിയ;
ഇച്ഛന്തോ സോ മഹാഥേരോ, സത്ഥു ധമ്മചിരട്ഠിതിം.
ലോകനാഥേ ദസബലേ, സത്താഹപരിനിബ്ബുതേ;
ദുബ്ഭാസിതം സുഭദ്ദസ്സ, ബുദ്ധസ്സ വചനം സരം.
സരം ചീവരദാനഞ്ച, സമത്തേ ഠപനം തഥാ;
സദ്ധമ്മഠപനത്ഥായ, മുനിനാ’നുഗ്ഗഹം കതം.
കാതും സദ്ധമ്മസംഗീതിം, സമ്ബുദ്ധാനമതേ യതി;
നവങ്ഗസാസനധരേ, സബ്ബങ്ഗസമുപാഗതേ.
ഭിക്ഖൂ പഞ്ചസതേയേവ, മഹാഖീണാസവേ വരേ;
സമ്മന്നി ഏകേനൂനേ തു, ആനന്ദത്ഥേരകാരണാ.
പുന ആനന്ദത്ഥേരാ’പി, ഭിക്ഖൂഹി അഭിയാചിതോ;
സമ്മന്നി കാതും സംഗീതിം, സാ ന സക്കാ ഹി തം വിനാ.
സാധുകീളനസത്താഹം, സത്താഹം ധാതുഭാജനം;
ഇച്ചദ്ധമാസം ഖേപേത്വാ, സബ്ബലോകാനുകമ്പകാ.
വസ്സം വസം രാജഗഹേ, കസ്സാമ ധമ്മസങ്ഗഹം;
നാഞ്ഞേഹി തത്ത വത്ഥബ്ബ-മിതി കത്വാന നിച്ഛയം.
സോകാതുരം ¶ തത്ഥ തത്ഥ, അസ്സാസേന്തോ മഹാജനം;
ജമ്ബുദീപമ്ഹി തേ ഥേരാ, വിചരിത്വാന ചാരികം.
ആസള്ഹിസുക്കപക്ഖമ്ഹി, സുക്കപക്ഖഠിതത്ഥികാ;
ഉപാഗമും രാജഗഹം, സമ്പന്നചതുപച്ചയം.
തത്ഥേവ വസ്സൂപഗതാ, തേ മഹാകസ്സപാദയോ;
ഥേരാ ഥിരഗുണൂപേതാ, സമ്ബുദ്ധമതകോവിദാ.
വസ്സാനം പഠമം മാസം, സബ്ബസേനാസനേസു’പി;
കാരേസും പടിസങ്ഖാരം, വത്വാനാ’ജാതസത്തുനോ.
വിഹാരപടിസങ്ഖാരേ, നിട്ഠിതേ അഹു ഭൂപതി;
ഇദാനി ധമ്മസംഗീതിം, കരിസ്സാമി മയം ഇതി.
കത്തബ്ബം കിന്തിപുട്ഠസ്സ, നിസജ്ജഠാനമാദിസും;
രാജാ കത്ഥാതി പുച്ഛിത്വാ, വുത്തഠാനമ്ഹി തേഹി സോ.
സീഘം വേഭാരസേലസ്സ, പസ്സേ കാരേസി മണ്ഡപം;
സത്തപണ്ണിഗുഹാദ്വാരേ, രമ്മം ദേവസഭോപമം.
സബ്ബഥാ മണ്ഡയിത്വാ തം, അത്ഥരാപേസി തത്ഥ സോ;
ഭിക്ഖൂനം ഗണനായേവ, അനഗ്ഘത്ഥരണാനി ച.
നിസ്സായ ദക്ഖിണം ഭാഗം, ഉത്തരാമുഖമുത്തമം;
ഥേരാസനം സുപഞ്ഞത്തം, ആസി തത്ഥ മഹാരഹം.
തസ്മിം മണ്ഡപമജ്ഝസ്മിം, പുരത്ഥമുഖമുത്തമം;
ധമ്മാസനം സുപഞ്ഞത്തം, അഹോസി സുഗതാരഹം.
രാജാ’രോചയി ഥേരാനം, കമ്മം നോ നിട്ഠിതം ഇതി;
തേ ഥേരാ ഥേരമാനന്ദ-മാനന്ദകരമബ്രവും.
സ്വേ സന്നിപാതോ ആനന്ദ, സേഖേന ഗമനം തഹിം;
ന യുത്തന്തേ സദത്ഥേ ത്വം, അപ്പമത്തോ തതോ ഭവ.
ഇച്ചേവം ചോദിതോ ഥേരോ, കത്വാന വീരിയം സമം;
ഇരിയാപഥതോ മുത്തം, അരഹത്തമപാപുണി.
വസ്സാനം ദുതിയേ മാസേ, ദുതിയേ ദിവസേ പന;
രുചിരേ മണ്ഡപേ തസ്മിം, ഥേരാ സന്നിപതിംസു തേ.
ഠപേത്വാ’നന്ദത്ഥേരസ്സ, അനുച്ഛവികമാസനം;
ആസനേസു നിസീദിംസു, അരഹന്തോ യഥാരഹം.
ഥേരോ’രഹത്തപത്തിം ¶ സോ, ഞാപേതും തേഹി നാഗമാ;
കുഹിം ആനന്ദത്ഥേരോ’തി, വുച്ചമാനേ തു കേഹിചി.
നിമ്മുജ്ജിത്വാ പഥവിയാ, ഗന്ത്വാ ജോതിപഥേന വാ;
നിസീദി ഥേരോ ആനന്ദോ, അത്തനോ ഠപിതാസനേ.
ഉപാലിഥേരോ വിനയേ, സേസധമ്മേ അസേസകേ;
ആനന്ദത്ഥേരമകരും, സബ്ബേ ഥേരാ ധുരന്ധരേ.
മഹാഥേരോ സകത്താനം, വിനയം പുച്ഛിതും സയം;
സമ്മന്നു’പാലിഥേരോ ച, വിസ്സജ്ജേതും തമേവ തു.
ഥേരാസനേ നിസീദിത്വാ, വിനയം തമപുച്ഛി സോ;
ധമ്മാസനേ നിസീദിത്വാ, വിസ്സജ്ജേസി തമേവ സോ.
വിനയഞ്ഞൂനമഗ്ഗേന, വിസ്സജ്ജിതകമേന തേ;
സബ്ബേ സജ്ഝായമകരും, വിനയം നയകോവിദാ.
അഗ്ഗം ബഹുസ്സുതാദീനം, കോസാരക്ഖം മഹേസിനോ;
സമ്മന്നിത്വാന അത്താനം, ഥേരോ ധമ്മമപുച്ഛി സോ.
തഥാ സമ്മന്നിയ’ത്താനം, ധമ്മാസനാഗതോ സയം;
വിസ്സജ്ജേസി തമാനന്ദ-ത്ഥേരോ ധമ്മമസേസതോ.
വേദേഹമുനിനാ തേന, വിസ്സജ്ജിതകമേന തേ;
സബ്ബേ സജ്ഝായമകരും, ധമ്മം ധമ്മത്ഥകോവിദാ.
ഏവം സത്തഹി മാസേഹി, ധമ്മസംഗീതി നിട്ഠിതാ;
സബ്ബലോകഹിതത്ഥായ, സബ്ബലോകഹി തേഹി സാ.
മഹാകസ്സപഥേരേന, ഇദം സുഗതസാസനം;
പഞ്ചവസ്സസഹസ്സാനി, സമത്ഥം വത്തനേ കതം.
അതീവ ജാതപാമോജ്ജാ, സന്ധാരകജലന്തികാ;
സംഗീതിപരിയോസാനേ, ഛദ്ധാകമ്പി മഹാമഹീ.
അച്ഛരിയാനി ചാ’ഹേസും, ലോകേനേകാനിനേകധാ;
ഥേരേഹേവ കതത്താ ച, ഥേരിയായം പരമ്പരാ.
പഠമം സങ്ഗഹം കത്വാ, സബ്ബലോകഹിതം ബഹും;
തേ യാവതായുകം ഠത്വാ, ഥേരാ സബ്ബേപി നിബ്ബുതാ.
ഥേരാ’പി ¶ തേ മതിപദീപഹതന്ധകാരാ,
ലോകന്ധകാരഹനനമ്ഹി മഹാപദീപാ;
നിബ്ബാപിതാ മരണഘോരമഹാനിലേന,
തേനാപി ജീവിതമദം മതിമാ ജഹേയ്യാതി.
സുജനപ്പസാദംസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
പഠമധമ്മസംഗീതിനാമ
തതിയോ പരിച്ഛേദോ.
ചതുത്ഥ പരിച്ഛേദ
ദുതിയ സംഗീതി
അജാതസത്തു പുത്തോ തം, ഘാതേത്വാ’ദായി ഭദ്ദകോ;
രജ്ജം സോളസവസ്സാനി, കാരേസി മിത്തദൂഭികോ.
ഉദയഭദ്ദ പുത്തോ തം, ഘാതേത്വാ അനുരുദ്ധകോ;
അനുരുദ്ധസ്സ പുത്തോ തം, ഘാതേത്വാ മുണ്ഡനാമകോ.
മിത്തദ്ദുനോ ദുമ്മതിനോ, തേ’പി രജ്ജമകാരയും;
തേസം ഉഭിന്നം രജ്ജേസു, അട്ഠവസ്സാന’തിക്കമും.
മുണ്ഡസ്സ പുത്തോ പിതരം, ഘാതേത്വാ നാഗദാസകോ;
ചതുവീസതിവസ്സാനി, രജ്ജം കാരേസി പാപകോ.
പിതുഘാതകവംസോ’യ, മീതികുദ്ധാ’ഥ നാഗരാ;
നാഗദാസക രാജാനം, അപനേത്വാ സമാഗതാ.
സുസുനാഗോതി പഞ്ഞാതം, അമച്ചം സാധുസമ്മതം;
രജ്ജേ സമഭിസിഞ്ജിംസു, സബ്ബേസം ഹിതമാനസാ.
സോ ¶ അട്ഠാരസവസ്സാനി, രാജാ രജ്ജമകാരയി;
കാളാസോ കോ തസ്സ പുത്തോ, അട്ഠവീസതി കാരയി.
അതീതേ ദസമേ വസ്സേ, കാളാസോകസ്സ രാജിനോ;
സമ്ബുദ്ധപരിനിബ്ബാനാ, ഏവം വസ്സസതം അഹു.
തദാ വേസാലിയാ ഭിക്ഖൂ, അനേകാ വജ്ജിപുത്തകാ;
സിങ്ഗീലോണം ദ്വങ്ഗുലഞ്ച, തഥാ ഗാമന്തരമ്മി ച.
ആവാസാ’നുമതാ’ചിണ്ണം, അമഥിതം ജലോഗി ച;
നിസീദനം അദസകം, ജാതരൂപാദികം ഇതി.
ദസവത്ഥൂനി ദീപേസും, കപ്പന്തീതി അലജ്ജീനോ;
തം സുത്വാന യസത്ഥേരോ, ഏവം വജ്ജീസു ചാരികം.
ഛളഭിഞ്ഞോ ബലപ്പത്തോ, യസോ കാകണ്ഡകത്രജോ;
തം സമേതും സഉസ്സാഹോ, തത്ഥാഗമി’മഹാവനം.
ഠപേത്വാ’പോസഥഗ്ഗേ തേ, കംസപാതിം സഹോധകം;
കഹാപണാദിം സങ്ഘസ്സ, ദേഥ’നാ’ഹു ഉപാസകേ.
ന കപ്പതേ തം മാ ദേഥ, ഇതി ഥേരോ സവാരയി;
പടിസാരണീയം കമ്മം, യസത്ഥേരസ്സ തേ കരും.
യാചിത്വാ അനുദൂതം സോ, സഹ തേന പുരം ഗതോ;
അത്തനോ ധമ്മവാദിത്തം, സഞ്ഞാപേത്വാ’ഗ സാഗരേ.
അനുദൂതവചോ സുത്വാ, തമുക്ഖിപിതുമാഗതാ;
പരിക്ഖിപിയ അട്ഠംസു, സരം ഥേരസ്സ ഭിക്ഖവോ.
ഥേരോ ഉഗ്ഗമ്മ നഭസാ, ഗന്ത്വാ കോസമ്ബിയം തതോ;
പാവേയ്യകാ വന്തികാനം, ഭിക്ഖൂനം സന്തികം ലഹും.
വേസേസി ദൂതേതു സയം, ഗന്ത്വാ’ഹോ ഗങ്ഗപബ്ബതം;
ആഹ സമ്ഭൂതത്ഥേരസ്സ, തം സബ്ബം സാണവാസിനോ.
പാവേയ്യകാ സട്ഠിഥേരാ, അസിതാ’വന്തികാപി ച;
മഹാഖീണാസവാ സബ്ബേ, അഹോഗങ്ഗമ്ഹി ഓതരും.
ഭിക്ഖവോ സന്നിപതിതാ, സബ്ബേ തത്ഥ തതോ തതോ;
ആസും നവുതിസഹസ്സാനി, മന്തേത്വാ അഖിലാ’പി തേ.
സോരേയ്യ ¶ രേവതത്ഥേരം, ബഹുസ്സുത മനാസവം;
തം കാലപമുഖം ഞത്വാ, പസ്സിതും നിക്ഖമിംസു തം.
ഥേരോ തമ്മന്തനം സുത്വാ, വേസാലിം ഗന്തുമേവ സോ;
ഇച്ഛന്തോ ഫാസുഗമനം, തതോ നിക്ഖമി തങ്ഖണം.
പാതോ പാതോവ നിക്ഖന്ത-ട്ഠാനം തേന മഹത്തനാ;
സായം സായമുപേന്താനം, സഹജോതിയമദ്ദസും.
തത്ഥ സമ്ഭൂതത്ഥേരേന, യസത്ഥേരോ നിയോജിതോ;
സദ്ധമ്മസവനന്തേ തം, രേവതഥേര മുത്തമം.
ഉപേച്ച ദസവത്ഥൂനി, പുച്ഛി ഥേരോ പടിക്ഖിപി;
സുത്വാ’ധികരണം തഞ്ച, നിസേധേമാതി അബ്രവി.
പാപാപി പക്ഖം പേക്ഖന്താ, രേവതത്ഥേര മുത്തമം;
സാമണകം പരിക്ഖാരം, പടിയാദിയ തേ ബഹും.
സീഘം നാവായ ഗന്ത്വാന, സഹജാതിസമീപഗാ;
കരോന്തി ഭത്തവിസ്സഗ്ഗം, ഭത്തകാലേ ഉപട്ഠിതേ.
സഹജാതിം ആവസന്തോ, സാളഥേരോ വിചിന്തിയാ;
പാവേയ്യകാ ധമ്മവാദീ, ഇതി പസ്സി അനാസവോ.
ഉപേച്ച തം മഹാബ്രഹ്മാ, ധമ്മേ നിട്ഠാതി അബ്രവി;
നിച്ചം ധമ്മേ ഠിതത്തം സോ, അത്തനോ തസ്സ അബ്രവി.
തേ പരിക്ഖാരമാദായ, രേവതത്ഥേരമദ്ദസും;
ഥേരോ ന ഗണ്ഹി തപ്പക്ഖ-ഗാഹീ സിസ്സം പണാമയീ.
വേസാലിം തേ തതോ ഗന്ത്വാ, തതോ പുപ്ഫപുരം ഗതാ;
വദിംസു കാളാസോകസ്സ, നരിന്ദസ്സ അലജ്ജീനോ.
സത്ഥുസ്സ നോ ഗന്ധകുടിം, ഗോപയന്തോ മയം തഹിം;
മഹാവനവിഹാരസ്മിം, വസാമ വജ്ജീഭൂമിയം.
ഗണ്ഹിസ്സാമ വിഹാര’ന്തി, ഗാമവാസികസിക്ഖവോ;
ആഗച്ഛന്തി മഹാരാജ, മടിസേധയ തേ ഇതി.
രാജാനം ദുഗ്ഗഹിതം തേ, കത്വാ വേസാലിമാഗമും;
രേവതത്ഥേര മൂലമ്ഹി, സഹജാതിയമേത്ഥ തു.
ഭിക്ഖൂ ¶ സതസഹസ്സാനി, ഏകാദസ സമാഗതാ;
നവുതിഞ്ച സഹസ്സാനി, അഹു തം വത്ഥു സന്തിയാ.
മൂലട്ഠേഹി വിനാ വത്ഥു-സമനം നേവ രോചയി;
ഥേരോ സബ്ബേപി ഭിക്ഖൂ തേ, വേസാലിമാഗമും തതോ.
ദുഗ്ഗഹിതോവ സോ രാജാ, തത്ഥാമച്ചേ അപേസയി;
മൂളാ ദേവാനുഭാവേന, അഞ്ഞത്ഥ അഗമിംസു തേ.
പേസേത്വാ തേ മഹീപാലോ, തം രത്തിം സുപിനേനസോ;
അപസ്സി സകമത്താനം, പക്ഖിത്തം ലോഹകുമ്ഭിയം.
അതിഭീതോ അഹു രാജാ, തമസ്സാ സേതു മാഗമാ;
ഭഗിനീ നന്ദഥേരീ തു, ആകാസേന അനാസവാ.
ഭാരിയം തേ കതം കമ്മം, ധമ്മികേ’യ്യേ ഖമാപയ;
പക്ഖോ തേസം ഭവിത്വാ ത്വം, കുരു സാസനപഗ്ഗഹം.
ഏവം കതേ സോത്ഥി തുയ്ഹം, ഹേസ്സതീതി അപക്കമി;
പസാതേയേവ വേസാലിം, ഗന്തും നിക്ഖമി ഭൂപതി.
ഗന്ത്വാ മഹാവനം ഭിക്ഖൂ-സങ്ഘം സോ സന്നിപാതിയ;
സുത്വാ ഉഭിന്നം വാദഞ്ച, ധമ്മപക്ഖഞ്ച രോചിയ.
ഖമാപേത്വാ ധമ്മികേ തേ, ഭിക്ഖൂ സബ്ബേ മഹീപതി;
അത്തനോ ധമ്മപക്ഖത്തം, വത്വാ തുമ്ഹേ യഥാരുചി.
സമ്പഗ്ഗഹം സാസനസ്സ, കരോഥാതി ച ഭാസിയ;
ദത്വാ ച തേസം ആരക്ഖം, അഗമാസി സകം പുരം.
നിച്ഛേതും താനി വത്ഥൂനി, സങ്ഘോ സന്നിപതീ തദാ;
അനഗ്ഗാനി തത്ഥ ഭസ്സാനി, സങ്ഘമജ്ഝേ അജായിസും.
തതോ സോ രേവതത്ഥേരോ, സാവേത്വാ സങ്ഘമജ്ഝഗോ;
ഉബ്ഭാഹികായ തം വത്ഥും, സമേതും നിച്ഛയം അകാ.
പാചിനകേച ചതുരോ, ചതുരോ പാവേയ്യകേപി ച;
ഉബ്ഭാഹികായ സമ്മന്നി, ഭിക്ഖൂ തം വത്ഥു സന്തിയാ.
സബ്ബകാമീ ച സാള്ഹോ ച, ഖുജ്ജസോഭിതനാമകോ;
വാസഭഗാമികോ ചാതി, ഥേരോ പാചിനകാ ഇമേ.
രേവതോ ¶ സാണസമ്ഭൂതോ,
യസോ കാകോണ്ഡകത്രജോ;
സുമനോ ചാതി ചത്താരോ,
ഥേരാ പാവേയ്യകാ ഇമേ.
സമേതും താനി വത്ഥൂനി, അപ്പസദ്ദം അനാകുലം;
അഗമും വാലുകാരാമം, അട്ഠത്ഥേരാ അനാസവാ.
ദഹരേനാ’ജി തേ നേത്ഥ, പഞ്ഞത്തേ ആസനേ സുഭേ;
നിസീദിംസു മഹാഥേരാ, മഹാമുനി മതഞ്ഞുനോ.
തേസു വത്ഥൂസു ഏകേകം, കമതോ രേവതോ മഹാ;
ഥേരോ ഥേരം സബ്ബകാമിം, പുച്ഛി പുച്ഛാസു കോവിദോ.
സബ്ബകാമീ മഹാഥേരോ, തേന പുട്ഠോ’ഥ ബ്യാകരി;
സബ്ബാനി താനി വത്ഥൂനി, ന കപ്പന്തീതി സുത്തതോ.
നിഹനിത്വാ’ധികരണം, തം തേ തത്ഥ യഥാക്കമം;
തഥേവ സങ്ഘമജ്ഝേപി, പുച്ഛാവിസ്സജ്ജനം കരും.
നിഗ്ഗഹം പാപഭിക്ഖൂനം, ദസവത്ഥുകദീപനം;
തേസം ദസസഹസ്സാനം, മഹാഥേരോ അകംസു തേ.
സബ്ബകാമീ പുഥവിയാ, സങ്ഘത്ഥേരോ തദാ അഹു;
സോ വീസം വസ്സസതികോ, തദാ’സി ഉപസമ്പദാ.
സബ്ബകാമീ ച സാള്ഹോ ച,
രേവതോ ഖുജ്ജസോഭിതോ;
യസോ കാകോണ്ഡകസുതോ,
സമ്ഭൂതോ സാണവാസികോ.
ഥേരാ ആനന്ദത്ഥേരസ്സ, ഏതേ സദ്ധിവിഹാരിനോ;
വാസഭഗാമികോ ചേവ, സുമനോ ച ദുവേ പന.
ഥേരാ’നുരുദ്ധത്ഥേരസ്സ, ഏതേ സദ്ധിവിഹാരിനോ;
അട്ഠ ഥേരാ’പി ധഞ്ഞാ തേ, ദിട്ഠപുബ്ബാ തഥാഗതം.
ഭിക്ഖൂ സതസഹസ്സാനി, ദ്വാദസാസും സമാഗതാ;
സബ്ബേസം രേവതത്ഥേരോ, ഭിക്ഖൂനംപമുഖോതദാ.
തതോ ¶ സോ രേവതത്ഥേരോ, സദ്ധമ്മട്ഠിതിയാ ചിരം;
കാരേതും ധമ്മസംഗീതിം, സബ്ബഭിക്ഖുസമൂഹതോ.
പഭിന്നത്ഥാദിഞാണാനം, പിടകത്തയധാരിനം;
സതാനി സത്തഭിക്ഖൂനം, അരഹന്താനമുച്ചിനി.
തേ സബ്ബേ വാലുകാരാമേ, കാളാസോകേന രക്ഖിതാ;
രേവതത്ഥേരപാമോക്ഖാ, അകരും ധമ്മസങ്ഗഹം.
പുബ്ബേ കതം തഥാ ഏവ, ധമ്മം പച്ഛാ ച ഭാസിതം;
ആദായ നിട്ഠപേസും തം, ഏതം മാസേഹി അട്ഠഹി.
ഏവം ദുതിയസംഗീതിം, കത്വാ തേപി മഹായസാ;
ഥേരാ ദോസക്ഖയം പത്താ, പത്താകാലേന നിബ്ബുതിം.
ഇതി പരമമതീനം പത്തിപത്തബ്ബകാനം,
തിഭവഹിതകരാനം ലോകനാഥേരസാനം;
സുമരിയമരണം തം സങ്ഖതാ സാരകത്തം,
പരിഗണിയമസേസം അപ്പമത്തോ ഭവേയ്യാതി.
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ
മഹാവംസേ ദുതിയസംഗീതി നാമ
ചതുത്ഥോ പരിച്ഛേദോ.
പഞ്ചമ പരിച്ഛേദ
തതിയധമ്മസംഗീതി
യാ മഹാകസ്സപാദീഹി ¶ , മഹാഥേരേഹി ആദിതോ;
കതാ സദ്ധമ്മ സംഗീതി, ഥേരിയാ’തി പവുച്ചതി.
ഏകോ’വ ഥേരവാദോ സോ, ആദിവസ്സസതേ അഹു;
അഞ്ഞാചരിയവാദാതു, തതോ ഓരം അജായിസും.
തേഹി സംഗീതികാരേഹി, ഥേരേഹി ദുതിയേഹി തേ;
നിഗ്ഗഹിതാ പാപഭിക്ഖൂ, സബ്ബേ ദസസഹസ്സകാ.
അകംസാ’ചരിയവാദം തേ, മഹാസംഗീതിനാമകാ;
തതോ ഗോകുലികാ ജാതാ, ഏകബ്ബോഹാരികാപി ച.
ഗോകുലികേഹി പണ്ണത്തി-വാദാ ബാഹുലികാപി ച;
ചേതിയവാദാ തേസ്വേവ, സമതാസങ്ഘികാ ഛ തേ.
പുനാപി ഥേരവാദേഹി, മഹിംസാസകഭിക്ഖവോ;
വജ്ജീപുത്തകഭിക്ഖൂ ച, ദുവേ ജാതാ ഇമേ ഖലു.
ജാതാ’ഥ ധമ്മുത്തരിയാ, ഭദ്രയാനികഭിക്ഖവോ;
ഛന്നാഗാരാ സമ്മിതിയാ, വജ്ജീപുത്തിയഭിക്ഖൂതി.
മഹിംസാസകഭിക്ഖൂഹി, ഭിക്ഖൂ സബ്ബത്ഥ വാദിനോ;
ധമ്മഗുത്തിയഭിക്ഖൂ ച, ജാതാ ഖലു ഇമേ ദുവേ.
ജാതാ സബ്ബത്ഥിവാദീഹി, കസ്സപിയാ തതോ പന;
ജാതാ സങ്കന്തികാ ഭിക്ഖൂ, സുത്തവാദാ തതോ പന.
ഥേരവാദേന സഹ തേ, ഹോന്തി ദ്വാദസി’മേപി ച;
പുബ്ബേ വുത്തഛവാദാ ച, ഇതി അട്ഠാരസാ ഖിലാ.
സത്തരസാപി ദുതിയേ, ജാതാ വസസ്സതേ ഇതി;
അഞ്ഞാചരിയവാദാ തു, തതോ ഓരമജായിസും.
ഹേമതാ ¶ രാജഗിരിയാ, തഥാ സിദ്ധത്ഥികാപി ച;
പുബ്ബസേലിയഭിക്ഖൂ ച, തഥാ അപരസേലിയാ.
വാജിരിയാ ഛ ഏതേഹി, ജമ്ബുദീപമ്ഹി ഭിന്നകാ;
ധമ്മരുചി ച സാഗലിയാ, ലംകാദീപമ്ഹി ഭിന്നകാ.
ആചരിയകുലവാദകഥാ നിട്ഠിതാ.
ധമ്മാസോകാഭിസേക
കാളാസോകസ്സ പുത്താ തു, അഹേസും ദസഭാതികാ;
ബാവീസതിം തേ വസ്സാനി, രജ്ജം സമനുസാസിസും.
നവ നന്ദാ തതോ ആസും, കമേനേവ നരാധിപാ;
തേ’പി ബാവീസവസ്സാനി, രജ്ജം സമനുസാസിസും.
മോരിയാനം ഖത്തിയാനം, വംസേ ജാതം സിരിധരം;
ചന്ദഗുത്തോതി പഞ്ഞാതം, ചാണക്കോ ബ്രാഹ്മണോ തതോ.
നവമം ധനനന്ദം തം, ഘാതേത്വാ ചണ്ഡകോധസാ;
സകലേ ജമ്ബുദീപസ്മിം, രജ്ജേ സമഭിസിഞ്ചീ സോ.
സോ ചതുവീസവസ്സാനിം, രാജാ രജ്ജമകാരയി;
തസ്സ പുത്തോ ബിന്ദുസാരോ, അട്ഠവീസതി കാരയി.
ബിന്ദുസാരസുതാ ആസും, സതം ഏകോ ച വിസ്സുതാ;
അസോകോ ആസി തേസം തു, പുഞ്ഞതേജോബലിദ്ധികോ.
വേമാതികേ ഭാതരോ സോ, ഹന്ത്വാ ഏകൂനകം സതം;
സകലേ ജമ്ബുദീപസ്മിം, ഏകരജ്ജമപാപുണി.
ജിനനിബ്ബാനതോ പച്ഛാ, പുരേ തസ്സാഭിസേകതോ;
സാട്ഠാരസം വസ്സസത-ദ്വയമേവം വിജാനിയ.
പത്വാ ചതൂഹി വസ്സേഹി, ഏകരജ്ജം മഹായസോ;
പുരേ പാടലിപുത്തസ്മിം, അത്താനമഭിസേചയി.
തസ്സാ’ഭിസേകേന ¶ സമം, ആകാസേ ഭൂമിയം തഥാ;
യോജനേ യോജനേ ആണാ, നിച്ചം പവത്തിതാ അഹു.
അനോതത്തോ ദകാകാജേ, അട്ഠനേസും ദിനേ ദിനേ;
ദേവാ ദേവോ അകാ തേഹി, സംവിഭാഗം ജനസ്സച.
നാഗലതാദന്തകട്ഠം, ആനേസും ഹിമവന്തതോ;
അനേകേസം സഹസ്സാനം, ദേവാ ഏവ പഹോനകം.
അഗദാ’മലകഞ്ചേവ, തഥാഗദ ഹരിതകം;
തതോ’വ അമപക്കഞ്ച, വണ്ണഗന്ധരസുത്തമം.
പഞ്ചവണ്ണാനി വത്ഥാനി, തത്ഥപുഞ്ജനപട്ടകം;
പീതഞ്ച ദിബ്ബപാനഞ്ച, ഛദ്ദന്തദഹതോ മരു.
മരന്താ നഗരേ തസ്മിം, മിഗസൂകരപക്ഖിനോ;
ആഗന്ത്വാന മഹാനസം, സയമേവ മരന്തി ച.
ഗാവോ തത്ഥ ചരാപേത്വാ, വജമാനേന്തി ദീപിനോ;
ഖേത്ത വത്ഥുതളാകാദിം, പാലേന്തി മിഗസൂകരാ.
സുമനം പുപ്ഫപടകം, അഭുത്തം ദിബ്ബമുപ്പലം;
വിലേപനം അഞ്ജനഞ്ച, നാഗാനാഗാവിമാനതോ.
സാലിവാഹസഹസ്സാനി, നവുതിം തു സുവാ പന;
ഛദ്ദന്തദഹതോയേവ, ആഹരിംസു ദിനേ ദിനേ.
തേ സാലിനിത്ഥുസകണേ, അഖണ്ഡേത്വാന തണ്ഡുലേ;
അകംസു മൂസികാ തേഹി, ഭത്തം രാജകുലേ അഹു.
അകംസു സസ്സതം തസ്സ, മധൂനി മധുമക്ഖികാ;
തഥാ കമ്മാരസാലാസു, അച്ഛാകൂടാനി പാതയും.
കരവികാ സകുണികാ, മനുഞ്ഞമധുരസ്സരാ;
അകംസു തസ്സാ’ഗന്ത്വാന, രഞ്ഞോ മധുരവസ്സിതം.
രാജാ’ഭിസിത്തോ സോ’സോകോ,
കുമാരം തിസ്സസവ്ഹയം;
കണിട്ഠം സംസോദരിയം, ഉപരജ്ജേ’ഭിസേചയി.
ധമ്മാസോകാഭിസേകോ നിട്ഠിതോ
നിഗ്രോധസാമണേര ദസ്സന
പിതാ ¶ സട്ഠിസഹസ്സാനി, ബ്രാഹ്മണേ ബ്രഹ്മപക്ഖികേ;
ഭോജേസി സോപി തേയേവ, തീണി വസ്സാനി ഭോജയി.
ദിസ്വാ’നുപസമം തേസം, അസോകോ പരിവേസനേ;
വിചേയ്യ ദാനം ദസ്സന്തി, അമച്ചേ സന്നിയോജിയ.
ആണാപയിത്വാ മതിമാ, നാനാപാസണ്ഡികേ വിസും;
വീമംസിത്വാ നിസജ്ജായ, ഭോജാപേത്വാ വിസജ്ജയി.
കാലേ വാതായനഗതോ, സന്തം രച്ഛാഗതം യതിം;
നിഗ്രോധസാമണേരം സോ, ദിസ്വാ ചിത്തം പസാദയി.
ബിന്ദുസാരസ്സ പുത്താനം, സബ്ബേസം ജേട്ഠഭാതുനോ;
സുമനസ്സ കുമാരസ്സ, പുത്തോ സോ ഹി കുമാരകോ.
അസോകോ പിതരാ ദിന്നം, രജ്ജമുജ്ജേനിയഞ്ഹി സോ;
ഹിത്വാ’ഗതോ പുപ്ഫപുരം, ബിന്ദുസാരേ ഗിലാനകേ.
കത്വാ പുരം സകായത്തം, മതേ പിതരി ഭാതരം;
ഘാതേത്വാ ജേട്ഠകം രജ്ജം, അഗ്ഗഹേസി പുരേ വരേ.
സുമനസ്സ കുമാരസ്സ, ദേവീ തന്നാമികാ തതോ;
ഗബ്ഭിനീ നിക്ഖമിത്വാന, പാചിനദ്വാരതോ ബഹി.
ചണ്ഡാലഗാമ മഗമാ, തത്ഥ നിഗ്രോധദേവതാ;
തമാലപിയനാമേന, മാ പത്വാ ഘരകം അദാ.
തദഹേ’വ വരം പുത്തം, വിജായിത്വാ സുതസ്സ സാ;
നിഗ്രോധോതി അകാ നാമം, ദേവതാ നുഗ്ഗഹാനുഗാ.
ദിസ്വാ തം ജേട്ഠചണ്ഡാലോ, അത്തനോ സാമിനിം വിയ;
മഞ്ഞന്തോ തം ഉപട്ഠാസി, സത്തവസ്സാനി സാധുകം.
തം മഹാവരുണോ ഥേരോ, തദാ ദിസ്വാ കുമാരകം;
ഉപനിസ്സയ സമ്പന്നം, അരഹാ പുച്ഛി മാതരം.
പബ്ബാജേസി ഖുരഗ്ഗേ സോ, അരഹത്തമപാപുണി;
ദസ്സനായോ’പ ഗച്ഛന്തോ, സോ തതോ മാതുദേവിയാ.
ദക്ഖിണേന ച ദ്വാരേന, പവിസിത്വാ പുരുത്തമം;
തം ഗാമഗാമിമഗ്ഗേന, യാതി രാജങ്ഗണേ തദാ.
സന്തായ ¶ ഇരിയാ യസ്മിം, പസീദി സമഹീപതി;
പുബ്ബേ’വ സന്നിവാസേന, പേമം തസ്മിം അജായഥ.
പുബ്ബേ കിര തയോ ആസും, ഭാതരോ മധു വാണിജാ;
ഏകോ മധും വിക്കിണാതി, ആഹരന്തി മധും ദുവേ.
ഏകോ പച്ചേകസമ്ബുദ്ധോ, വണരോഗാതുരോ അഹു;
അഞ്ഞോ പച്ചേകസമ്ബുദ്ധോ, തദത്ഥം മധുവത്ഥികോ.
പിണ്ഡചാരികവത്തേന, നഗരം പാവിസീ തദാ;
തിത്ഥം ജലത്ഥം ഗച്ഛന്തി, ഏകാ ചേടീ തമദ്ദസ.
പുച്ഛിത്വാ മധുകാമത്തം, ഞത്വാ ഹത്ഥേന ആദിസി;
ഏസോ മധ്വാപണോ ഭന്തേ, തത്ഥ ഗച്ഛാ’തി അബ്രവി.
തത്ഥ പത്തസ്സ ബുദ്ധസ്സ, വാണിജോ സോ പസാദവാ;
വിസ്സന്ദയന്തോ മുഖതോ, പത്തപുരം മധും അദാ.
പുണ്ണഞ്ച ഉപ്പതന്തഞ്ച, പതിതഞ്ച മഹീതലേ;
ദിസ്വാ മധും പസന്നോ സോ, ഏവം പണിദഹീ തദാ.
ജമ്ബുദീപേ ഏകരജ്ജം, ദാനേനാ’നേന ഹോതു മേ;
ആകാസേ യോജനേ ആണാ, ഭൂമിയം യോജനേതി ച.
ഭാതരേ ആഗതേ ആഹ, ഏദിസസ്സ മധും അദം;
അനുമോദഥ തുമ്ഹേ തം, തുമ്ഹാകഞ്ച യതോ മധു.
ജേട്ഠോ ആഹ അതുട്ഠോ സോ,
ചണ്ഡാലോ നൂന സോസിയം;
നിവാസേന്തീതി ചണ്ഡാലാ,
കാസായാനി സദാ ഇതി.
മജ്ഝോ പച്ചേകബുദ്ധം തം, ഖിപപാരണ്ണവേ ഇതി;
പത്തിദാനവചോ തസ്സ, സുത്വാ തേ ചാനുമോദിസും.
ആപണാ ദേസികം യാതു, ദേവിത്തം തസ്സ പത്ഥയി;
ആദിസ്സമാനസന്ധി ച, രൂപം അതിമനോരമം.
അസോകോ മധുദോ’സന്ധി-മിത്താദേവീ തു ചേടികാ;
ചണ്ഡാലവാദീ നിഗ്രോധോ, തിസ്സോ സോ പാരവാദികോ.
ചണ്ഡാലവാദീ ചണ്ഡാല-ഗാമേ ആസി യതോ തു സോ;
പത്ഥേസി മോക്ഖം മോക്ഖഞ്ച, സത്ത വസ്സോവ പാപുണി.
നിവിട്ഠപേമോ ¶ തസ്മിം സോ, രാജാ’തി തുരിതോ തതോ;
പക്കോസാപേസി തം സോ തു, സന്തവുത്തീ ഉപാഗമി.
നിസിദ താതാ’നുരൂപേ, ആസനേ താ’ഹ ഭൂപതി;
അദിസ്വാ ഭിക്ഖുമഞ്ഞം സോ, സീഹാസനമുപാഗമി.
തസ്മിം പല്ലങ്കമായാതേ, രാജാഇതി വിചിന്തയി;
അജ്ജാ’യം സാമണേരോ മേ, ഘരേ ഹേസ്സതി സാമികോ.
ആലമ്ബിത്വാ കരം രഞ്ഞോ, സോ പല്ലങ്കേ സമാരുഹി;
നിസീദി രാജപല്ലങ്കേ, സേതച്ഛത്തസ്സ ഹേട്ഠതോ.
ദിസ്വാ തഥാ നിസിന്നം തം, അസോകോ സോ മഹീപതി;
സമ്ഭാവേത്വാന ഗുണതോ, തുട്ഠോ’തീവ തദാ അഹു.
അത്തനോ പടിയത്തേന, ഖജ്ജഭോജ്ജേന തപ്പിയ;
സമ്ബുദ്ധദേസിതം ധമ്മം, സാമണേരമപുച്ഛിതം.
തസ്സ’പ്പമാദവഗ്ഗം സോ, സാമണേരോ അഭാസഥ;
തം സുത്വാ ഭൂമിപാലോ സോ, പസന്നോ ജിനസാസനേ.
അട്ഠ തേ നിച്ചഭത്താനി, ദമ്മി താതാ’തി ആഹ തം;
ഉപജ്ഝായസ്സ മേ രാജ, താനി ദമ്മീതി ആഹ സോ.
പുന അട്ഠസു ദിന്നേസു, താന’ദാ ചരിയസ്സ സോ;
പുന അട്ഠസു ദിന്നേസു, ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ താന’ദാ.
പുന അട്ഠസു ദിന്നേസു, അധിവാസേസി ബുദ്ധിമാ;
ദ്വത്തിംസഭിക്ഖൂ ആദായ, ദുതിയദിവസേ ഗതോ.
സഹത്ഥാ തപ്പിതോ രഞ്ഞാ, ധമ്മം ദേസിയ ഭൂപതിം;
സരണേസു ച സീലേസു, ഠപേസി സമഹാജനം.
നിഗ്രോധസാമണേരദസ്സനം
സാസനപ്പവേസ
തതോ രാജാ പസന്നോ സോ, ദിഗുണേന ദിനേ ദിനേ;
ഭിക്ഖൂ സട്ഠിസഹസ്സാനി, അനുപുബ്ബേനു’പഠഹി.
തത്ഥിയാനം സഹസ്സാനി, നികഡ്ഢിത്വാന സട്ഠിസോ;
സട്ഠിഭിക്ഖുസഹസ്സാനി, ഘരേ നിച്ചമഭോജയി.
സട്ഠിഭിക്ഖുസഹസ്സാനി ¶ , ഭോജേതും തുരിതോ ഹി സോ;
പടിയാദാപയിത്വാന, ഖജ്ജഭോജ്ജം മഹാരഹം.
ഭൂസാപേത്വാന നഗരം, ഗന്ത്വാ സങ്ഘം നിമന്തിയ;
ഘരം നേത്വാന ഭോജേത്വാ, ദത്വാ സാമണകം ബഹും.
സത്ഥാരാ ദേസിതോ ധമ്മോ, കിത്തകോതി അപുച്ഛഥ;
ബ്യാകാസി മോഗ്ഗലിപുത്തോ, തിസ്സത്ഥേരോ തദസ്സതം.
സുത്വാന ചതുരാസീതി, ധമ്മക്ഖന്ധാ’തി സോ’ബ്രവി;
പൂജേമി തേ’ഹം പച്ചേകം, വിഹാരേനാ’തി ഭൂപതി.
ദത്വാ തദാ ഛന്നവുതി-ധനകോടിം മഹീപതി;
പുരേസു ചതുരാസീതി-സഹസ്സേസു മഹീതലേ.
തത്ഥ തത്ഥേ’വ രാജൂഹി, വിഹാരേ ആരഭാപയി;
സയം അസോകാരാമം തു, കാരാപേതും സമാരഭി.
രതനത്തയനിഗ്രോധ-ഗിലാനാനന്തി സാസനേ;
പച്ചേകം സതസഹസ്സം, സോ ദാപേസി ദിനേ ദിനേ.
ധനേന ബുദ്ധദിന്നേന, ഥൂപപൂജാ അനേകധാ;
അനേകേസു വിഹാരേസു, അനേകേ അകരും സദാ.
ധനേന ധമ്മദിന്നേന, പച്ചയേ ചതുരോ വരേ;
ധമ്മധരാനം ഭിക്ഖൂനം, ഉപനേതും സദാ നരാ.
അനോതത്തോദകാജേസു, സങ്ഘസ്സ ചതുരോ അദാ;
തേ പിടകാനം ഥേരാനം, സട്ഠിയേ’കം ദിനേ ദിനേ.
ഏകം അസന്ധിമിത്തായ, ദേവിയാ തു അദാപയി;
സയം പന ദുവേയേവ, പരിഭുഞ്ജി മഹീപതി.
സട്ഠിഭിക്ഖുസഹസ്സാനം, ദന്തകട്ഠം ദിനേ ദിനേ;
സോളസിത്ഥിസഹസ്സാനം, അദാ നാഗലതാവ്ഹയം.
അഥേകദിവസം രാജാ, ചതുസമ്ബുദ്ധദസ്സിനം;
കപ്പായുകം മഹാകാളം, നാഗരാജം മഹിദ്ധികം.
സുണിത്വാ തമാനേതും, സോണ്ഡസങ്ഖലിബന്ധനം;
പേസയിത്വാ തമാനേത്വാ, സേതച്ഛത്തസ്സ ഹേട്ഠതോ.
പല്ലങ്കമ്ഹി നിസീദേത്വാ, നാനാപുപ്ഫേഹി പൂജിയ;
സോളസിത്ഥിസഹസ്സേഹി, പരിവാരിയ അബ്രവി.
സദ്ധമ്മചക്കവത്തിസ്സ ¶ , സമ്ബുദ്ധസ്സ മഹേസിനോ;
രൂപം അനന്തഞാണസ്സ, ദസ്സേഹി മമ ഭോ ഇതി.
ദ്വത്തിംസലക്ഖണൂപേതം, അസീതിബ്യഞ്ജനുജ്ജലം;
ബ്യാമപ്പഭാപരിക്ഖിത്തം, കേതുമാലാഹി സോഭിതം.
നിമ്മാസി നാഗരാജാ സോ, ബുദ്ധരൂപം മനോഹരം;
തം ദിസ്വാ’തി പസാദസ്സ, വിമ്ഹയസ്സ ച പൂരിതോ.
ഏതേന നിമ്മിതം രൂപം, ഈദിസം കീദിസം നുഖോ;
തഥാഗതസ്സ രൂപന്തി, ആസി പിതുന്നതുന്നതോ.
അക്ഖിപൂജന്തി സഞ്ഞാതം, തം സത്താഹം നിരന്തരം;
മഹാമഹം മഹാരാജ, കാരാപേസി മഹിദ്ധികോ.
ഏവം മഹാനുഭാവോ ച, സദ്ധോ ചാപി മഹീപതി;
ഥേരോ ച മോഗ്ഗലിപുത്തോ, ദിട്ഠാ പുബ്ബേ വസീഹി തേ.
സാസനപ്പവേസോ നിട്ഠിതോ.
മോഗ്ഗലിപുത്തതിസ്സഥേരാദയോ
ദുതിയേ സങ്ഗഹേ ഥേരാ, പേക്ഖന്താ’നാഗതേഹി തേ;
സാസനോപദ്ദവം തസ്സ, രഞ്ഞോ കാലമ്ഹി അദ്ദസും.
പേക്ഖാന്താ സകലേ ലോകേ, തദുപദ്ദവഘാതകം;
തിസ്സബ്രഹ്മാനമദ്ദക്ഖും, അചിരട്ഠായി ജീവിതം.
തേസം സമുപസങ്കമ്മ, ആയാചിംസു മഹാപതിം;
മനുസ്സേസു’പപജ്ജിത്വാ, തദുപദ്ദവഘാതനം.
അദാ പടിഞ്ഞം തേസം സോ, സാസനുജ്ജോതനത്ഥികോ;
സിഗ്ഗവം ചണ്ഡവജ്ജിഞ്ച അവോചും ദഹരേ യതി.
അട്ഠാരസാദികാ വസ്സ-സതാ ഉപരി ഹേസ്സതി;
ഉപദ്ദവോ സാസനസ്സ, ന സമ്ഭോസ്സാമ തം മയം.
ഇമം തുമ്ഹാ’ധികരണം, നോപഗഞ്ഛിത്ഥ ഭിക്ഖവോ;
ദണ്ഡകമ്മാരഹാ തസ്മാ, ദണ്ഡകമ്മപദഞ്ഹി വോ.
സാസനുജ്ജോതനത്ഥായ, തിസ്സബ്രഹ്മാ മഹാപതി;
മോഗ്ഗലിബ്രാഹ്മണഘരേ, പടിസന്ധിം ഗഹേസ്സതി.
കാലേ ¶ തുമ്ഹേസു ഏകോ തം, പബ്ബാജേതു കുമാരകം;
ഏകോ തം ബുദ്ധവചനം, ഉഗ്ഗണ്ഹാപേതു സാധുകം.
അഹു ഉപാലിഥേരസ്സ,
ഥേരോ സദ്ധിവിഹാരികോ;
ദാസകോ സോണകോ തസ്സ,
ദ്വേ ഥേരാ സോണകസ്സിമേ.
അഹു വേസാലിയം പുബ്ബേ-ദാസകോ നാമ സോത്ഥിയോ;
തിസിസ്സസതജേട്ഠോ സോ, വസം ആചരിയന്തികേ.
ദ്വാദസവസ്സികോയേവ, വേദപാരഗതോ ചരം;
സസിസ്സോ വാലികാരാമേ, വസന്തം കതസങ്ഗഹം.
ഉപാലിഥേരം പസ്സിത്വാ, നിസീദിത്വാ തദന്തികേ;
വേദേസു ഗണ്ഠിഠാനാനി, പുച്ഛി സോ താനി ബ്യാകരി.
സബ്ബധമ്മാനുപതിതോ, ഏകധമ്മോ ഹി മാണവ;
സബ്ബേ ധമ്മാ ഓസരന്തി, ഏകധമ്മോ ഹി കോ നു സോ.
ഇച്ചാഹ നാമം സന്ധായ, ഥേരോ മാണവകോ തു സോ;
നാ’ഞ്ഞാസി പുച്ഛിതോ മന്തോ, ബുദ്ധമന്തോതി ഭാസിതോ.
ദേഹീതി ആഹ സോ ആഹ, ദേമ നോ വേസധാരിനോ;
ഗുരും ആപുച്ഛി മന്തത്ഥം, മാതരം പിതരം തഥാ.
മാണവാനം സതേഹേ’സ, തീഹി ഥേരസ്സ സന്തികേ;
പബ്ബജിത്വാന കാലേന, ഉപസമ്പജ്ജി മാണവോ.
ഖീണാസവസഹസ്സം സോ, ദാസകത്ഥേരജേട്ഠകം;
ഉപാലിഥേരോ വാചേസി, സകലം പിടകത്തയം.
ഗണനാ വീതിവത്താ തേ, സേസാ’രിയ പുഥുജ്ജനാ;
പിടകാനുഗ്ഗഹിതാനി, യേഹി ഥേരസ്സ സന്തികേ.
കാസീസു കോസലോ നാമ, സത്ഥവാഹസുതോ അഹു;
ഗിരിബ്ബജം വണിജ്ജായ, ഗതോ മാതാപിതൂഹി സോ.
അഗാ വേളുവനം പഞ്ച-ദസവസോ കുമാരകോ;
മാണവം പഞ്ചപഞ്ഞാസ, പരിവാരിയ തം ഗതാ.
സഗണം ദാസകം ഥേരം, തത്ഥ ദിസ്വാ പസീദിയ;
പബ്ബജ്ജം യാചി സോ ആഹ, തവാ’പുച്ഛ ഗുരും ഇതി.
ഭത്തത്തയമഭുഞ്ജിത്വാ ¶ , സോണകോ സോ കുമാരകോ;
മാതാപിതൂഹി കാരേത്വാ, പബ്ബജ്ജാനുഞ്ഞമാഗതോ.
സദ്ധിം തേഹി കുമാരേഹി, ദാസകത്ഥേരസന്തികേ;
പബ്ബജ്ജം ഉപസമ്പജ്ജ, ഉഗ്ഗണ്ഹി പിടകത്തയം.
ഖീണാസവസഹസ്സസ്സ, ഥേരസിസ്സ ഗണസ്സ സോ;
അഹോസി പിടകഞ്ഞുസ്സ, ജേട്ഠകോ സോണകോ യതി.
അഹോസി സിഗ്ഗവോ നാമ, പുരേ പാടലിനാമകോ;
പഞ്ഞവാ’മച്ചതനയോ, അട്ഠാരസസമോ തു സോ.
പാസാദേസു വസം തീസു, ഛളഡ്ഢഉതുസാധുസു;
അമച്ചപുത്തം ആദായ, ചണ്ഡവജ്ജിം സഹായകം.
പുരിസാനം ദസദ്ധേഹി, സതേഹി പരിവാരിതോ;
ഗന്ത്വാന കുക്കുടാരാമം, സോണകത്ഥേരമദ്ദസ.
സമാപത്തിസമാപന്നം, നിസിന്നം സംവുതിന്ദ്രിയം;
വന്ദി തേനാലപന്തം തം, ഞത്വാ സങ്ഘമപുച്ഛിതം.
സമാപത്തിസമാപന്നാ, നാലപന്തീ’തി ആഹു തേ;
കഥന്നു വുട്ഠഹന്തീതി, വുത്താ ആഹംസു ഭിക്ഖവോ.
പക്കോസനായ സത്ഥുസ്സ, സങ്ഘപക്കോസനായ ച;
യഥാ കാലപരിച്ഛേദാ, ആയുക്ഖയവസേന ച.
വുട്ഠഹന്തീതി വത്വാന, തേസം ദിസ്വോ’പനിസ്സയം;
പാഹേസും സങ്ഘവചനം, വുട്ഠായ സ തഹിം അഗാ.
കുമാരോ പുച്ഛി കിം ഭന്തേ, നാലപിത്ഥാതി ആഹ സോ;
ഭുഞ്ജിമ്ഹ ഭുഞ്ജിതബ്ബന്തി, ആഹ ഭോജേഥ നോ അപി.
ആഹ അമ്ഹാദിസേ ജാഹേ, സക്കാ ഭോജയിതും ഇതി;
മാതാപിതു അനുഞ്ഞായ, സോ കുമാരോഥ സിഗ്ഗവോ.
ചണ്ഡവജ്ജീ ച തേപഞ്ച-സതാനി പുരിസാപി ച;
പബ്ബജ്ജിത്വോ’പസമ്പജ്ജും, സോണത്ഥേരസ്സ സന്തികേ.
ഉപജ്ഝായന്തികേയേവ, തേ ദുവേ പിടകത്തയം;
ഉഗ്ഗഹേസുഞ്ച കാലേന, ഛളഭിഞ്ഞം ലഭിംസു ച.
ഞത്വാ ¶ തിസ്സ പടിസന്ധിം, തതോ പഭുതി സിഗ്ഗവോ;
ഥേരോ സോ സത്തവസ്സാനി, തം ഘരം ഉപസങ്കമി.
ഗച്ഛാതി വാചാമത്തമ്പി, സത്തവസ്സാനി നാലഭി;
അലത്ഥ അട്ഠമേ വസ്സേ, ഗച്ഛാതി വചനം തഹിം.
തം നിക്ഖമന്തം പവിസന്തോ, ദിസ്വാ മോഗ്ഗലിബ്രാഹ്മണോ;
കിഞ്ചി ലദ്ധം ഘരേ നോതി, പുച്ഛി ആമാതി സോ’ബ്രവി.
ഘരം ഗന്ത്വാന പുച്ഛിത്വാ, ദുതിയേ ദിവസേ തതോ;
മുസാവാദേന നിഗ്ഗണ്ഹി, ഥേരം ഘരമുപാഗതം.
ഥേരസ്സ വചനം സുത്വാ, സോ പസന്നമനോ ദ്വിജോ;
അത്തനോ പകതേന’സ്സ, നിച്ചം ഭിക്ഖം പവത്തയി.
കമേന’സ്സ പസീദിംസു, സബ്ബേ’പി ഘരമാനുസാ;
ഭോജാപേസി ദിജോ നിച്ചം, നിസീദാപിയ തം ഘരേ.
ഏവം കമേന ഗച്ഛന്തോ, കാലേ സോളസവസ്സികോ;
അഹു തിസ്സകുമാരോ സോ, തിവേദോദധിപാരഗോ.
ഥേരോ കഥാസമുട്ഠാനം, ഹേസ്സതേ’വ ഘരേ ഇതി;
ആസനാനി ന ദസ്സേസി, ഠപേത്വാ മാണവാസനം.
ബ്രഹ്മലോകഗതത്താവ, സുചികാമോ അഹോസി സോ;
തസ്മാ സോ തസ്സ പല്ലങ്കോ, വാസയിത്വാ ലഗീയതി.
അഞ്ഞാസനം അപസ്സന്തോ, ഠിതേ ഥേരേ സസമ്ഭമോ;
തസ്സ തം ആസനം തസ്സ, പഞ്ഞപേസി ഘരേ ജനോ.
ദിസ്വാ തത്ഥ നിസിന്നം തം, ആഗമ്മാ’ചരിയന്തികാ;
കുജ്ഝിത്വാ മാണവോ വാചം, അമനാപം ഉദീരയി.
ഥേരോ മാണവ കിം മന്തം, ജാനാസീതി തമബ്രവി;
തമേവ പുച്ഛം ഥേരസ്സ, പച്ഛാ രോചേസി മാണവോ.
ജാനാമീതി പടിഞ്ഞായ, ഥേരേ ഥേരം അപുച്ഛിസോ;
ഗണ്ഠിഠാനാനി വേദേസു, തസ്സ ഥേരോ’ഥ ബ്യാകരി.
ഗഹട്ഠോയേവ ¶ ഥേരോ സോ,
വേദപാരഗതോ അഹു;
ന ബ്യാകരേയ്യ കിം തസ്സ,
പഭിന്നപടിസമ്ഭിദോ.
യസ്സ ചിത്തം ഉപ്പജ്ജതി ന നിരുജ്ഝതി,
തസ്സ ചിത്തം നിരുജ്ഝിസ്സതി; ന ഉപ്പജ്ജിസ്സതി,
യസ്സ വാ പന ചിത്തം നിരുജ്ഝിസതി ന ഉപ്പജ്ജിസ്സതി;
തസ്സ ചിത്തം ഉപ്പജ്ജതി, ന നിരുജ്ഝതീതി.
തം ചിത്തയമകേ പഞ്ഹം, പുച്ഛി ഥേരോ വിസാരദോ;
അന്ധകാരോ വിയ അഹു, തസ്സ സോ തമവോച സോ.
ഭിക്ഖുകോ നാമ മന്തോതി, ബുദ്ധ മന്തോതി സോ ബ്രവി;
ദേഹീതി വുത്തേ നോവേസ-ധാരിനോ ദമ്മി തം ഇതി.
മാതാപിതൂഹി’നുഞ്ഞാതോ, മന്തത്ഥായ സ പബ്ബജ്ജി;
കമ്മട്ഠാനമദാ ഥേരോ, പബ്ബാജേത്വാ യഥാരഹം.
ഭാവനം അനുയുഞ്ജന്തോ, അചിരേന മഹാമതീ;
സോതാഫത്തിഫലം പത്തോ, ഥേരോ ഞത്വാന തം തഥാ.
പേസേസി ചണ്ഡവജ്ജിസ്സ, ഥേരസ്സന്തികമുഗ്ഗഹം;
കാതും സുത്താഭിധമ്മാനം, സോതത്ഥാ’കാതദുഗ്ഗഹം.
തതോ സോ തിസ്സദഹരോ, ആരഭിത്വാ വിപസ്സനം;
ഛളഭിഞ്ഞോ അഹു കാലേ, ഥേരഭാവഞ്ച പാപുണി.
അതീവ പാകടോ ആസി, ചന്ദോ’വ സൂരിയോ’വസോ;
ലോകോ തസ്സ വചോ’മഞ്ഞീ, സമ്ബുദ്ധസ്സ വചോപിയ.
മോഗ്ഗലിപുത്തതിസ്സഥേരോദയോ നിട്ഠീതോ.
ഏകാഹം ¶ ഉപരാജാ സോ, അദക്ഖി മിഗവം ഗതോ;
കീളമാനേ മിഗേ’രഞ്ഞേ, ദിസ്വാ ഏതം വിചിന്തയി.
മിഗാപി ഏവം കിളന്തി, അരഞ്ഞേ തിണഗോചരാ;
ന കിളിസ്സന്തി കിം ഭിക്ഖൂ, സുഖാഹാരവിഹാരിനോ.
അത്തനോ ചിന്തിതം രഞ്ഞോ, ആരോചേസി ഘരം ഗതോ;
സഞ്ഞാപേതും തു സത്താഹം, രജ്ജം തസ്സ അദാസി സോ.
അനുഭോഹി ഇമേ രജ്ജം, സത്താഹം ത്വം കുമാരക;
തതോ തം ഘാതയിസ്സാമി, ഇച്ച’വോച മഹീപതി.
ആഹാ’തി തമ്ഹി സത്താഹേ,
ത്വം കേനാ’സി കിസോ ഇതി;
മരണസ്സ ഭയേനാതി,
വുത്തേ രാജാ’ഹ തം പുന.
സത്താഹാ’ഹം മരിസ്സംതി, ത്വം ന കീളി ഇമേ കഥം;
കീളിസ്സന്തി യതി താത, സദാ മരണസഞ്ഞിനോ.
ഇച്ചേവം ഭാകരാ വുത്തോ, സാസനസ്മിം പസീദി സോ;
കാലേന മിഗവം ഗന്ത്വാ, ഥേരമദക്ഖി സഞ്ഞതം.
നിസിന്നം രുക്ഖമൂലസ്മിം, സോ മഹാധമ്മരക്ഖിതം;
സാലസാഖായ നാഗേന, ബീജയന്ത മനാസവം.
അയം ഥേരോ വിയാ’ഹമ്പി, പബ്ബജ്ജ ജിന സാസനേ;
വിഹരിസ്സം കദാ രഞ്ഞേ, ഇതി ചിന്തയി പഞ്ഞവാ.
ഥേരോ തസ്സ പസാദത്ഥം,
ഉപതിത്വാ വിഹായസാ;
ഗന്ത്വാ അസോകാരാമസ്സ,
പോക്ഖരഞ്ഞോ ജലേ ഠിതോ.
ആകാസേ ഠപയിത്വാന, ചീവരാനി വരാനി സോ;
ഓഗാഹിത്വാ പോക്ഖരണീ, ഗത്താനി പരിസിഞ്ചഥ.
തം ¶ ഇദ്ധിം ഉപരാജാ സോ, ദിസ്വാ’തീവ പസീദിയ;
അജ്ജേവ പബ്ബജിസ്സംതി, ബുദ്ധിംചാ’കാസി ബുദ്ധിമാ.
ഉപസങ്കമ്മ രാജാനം, പബ്ബജ്ജം യാചി സാദരോ;
നിവാരേതുമസക്കോന്തോ, തമാദായ മഹീപതി.
മഹതാ പരിവാരേന, വിഹാരമഗമാ സയം;
പബ്ബജി സോ മഹാധമ്മ-രക്ഖിതത്ഥേരസന്തികേ.
സദ്ധിം തേന ചതുസത-സഹസ്സാനി നരാപി ച;
അനുപബ്ബജിതാനന്തു, ഗണനാ ച ന വജ്ജതി.
ഭാഗിനേയ്യോ നരിന്ദസ്സ, അഗ്ഗി ബ്രഹ്മാതി വിസ്സുതോ;
അഹോസി രഞ്ഞോ ധീതായ, സങ്ഘമിത്തായ സാമികോ.
തസ്സാ തസ്സ സുതോ ചാപി,
സുമനോ നാമ നാമസോ;
യാചിത്വാ സോ’പി രാജാനം,
ഉപരാജേന പബ്ബജി.
ഉപരാജസ്സ പബ്ബജ്ജാ, തസ്സാ’സോകസ്സ രാജിനോ;
ചതുത്ഥേ ആസിവസ്സേസാ, മഹാജനഹിതോദയാ.
തത്ഥേവ ഉപസമ്പന്നോ, സമ്പന്നഉപനിസ്സയോ;
ഘടേന്തോ ഉപരാജാ സോ, ഛള’ഭിഞ്ഞോ’രഹാ അഹു.
വിഹാരേ തേസമാരദ്ധേ, സബ്ബേ സബ്ബപുരേസുപി;
സാധുകം തീഹി വസ്സേഹി, നിട്ഠാപേസും മനോരമേ.
ഥേരസ്സ ഇന്ദഗുത്തസ്സ, കമ്മാദിട്ഠായകസ്സ തു;
ഇദ്ധിയാ ചാ’സു നിട്ഠാസി, അസോകാരാമസവ്ഹയോ.
ജനേന പരിഭുത്തേസു, ഠാനേസു ച തഹിം തഹിം;
ചേതിയാനി അകാരേസി, രമണീയാനി ഭൂപതി.
പുരേഹി ചതുരാസീതി-സഹസ്സേഹി സമന്തതോ;
ലേഖേ ഏകാഹമാനേസും, വിഹാരാ നിട്ഠിതാ ഇതി.
ലേഖേ സുത്വാ മഹാരാജാ, മഹാതേജിദ്ധി വിക്കമോ;
കാതുകാമോ സകിംയേവ, സബ്ബാരാമ മഹാമഹം.
പുരേ ഭേരിം ചരാപേസി, സത്തമേ ദിവസേ ഇതോ;
സബ്ബാരാമമഹോ ഹോതു, സബ്ബദേസേസു ഏകദാ.
യോജനേ ¶ യോജനേ ദേന്തു, മഹാദാനം മഹീതലേ;
കരോന്തു ഗാമാരാമാനം, മഗ്ഗാനഞ്ച വിഭൂസനം.
വിഹാരേസു ച സബ്ബേസു, ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ സബ്ബഥാ;
മഹാദാനാനി വത്തേന്തു, യഥാകാലം യഥാബലം.
ദീപമാലാ പുമ്ഫമാലാ-ലങ്കാരേഹി തഹിം തഹിം;
തൂരിയേഹി ച സബ്ബേഹി, ഉപഹാരം അനേകധാ.
ഉപോസഥങ്ഗാനാ’ദായ, സബ്ബേ ധമ്മം സുണന്തു ച;
പൂജാവിസേസേന’നേകേ ച, കരോന്തു തദഹേപി ച.
സബ്ബേ സബ്ബത്ഥ സബ്ബഥാ, യഥാണത്താധികാപി ച;
പൂജാ സമ്പടിയാദേസും, ദേവലോകമനോരമാ.
തസ്മിം ദിനേ മഹാരാജാ, സബ്ബാലങ്കാര ഭൂസിതോ;
സഹോരോധോ സഹാമച്ചോ, ബലോഘ പരിവാരിതോ.
അഗമാസി സകാരാമം, ഭിന്ദന്തോ വിയ മേദിനിം;
സങ്ഘമജ്ഝമ്ഹി അട്ഠാസി, വന്ദിത്വാ സങ്ഘമുത്തമം.
തസ്മിം സമാഗമേ ആസും, അസീതി ഭിക്ഖുകോടി യോ;
അഹേസും സതസഹസ്സം, തേസു ഖീണാസവാ യതി.
നവുതി ഭിക്ഖുസഹസ്സാനി, അഹൂ ഭിക്ഖുനിയോ തഹിം;
ഖിണാസവാ ഭിക്ഖുനിയോ, സഹസ്സം ആസു താസു തു.
ലോകവിവരണം നാമ, പാടിഹീരം അകംസു തേ;
ഖീണാസവാ പസാദത്ഥം, ധമ്മാസോകസ്സ രാജിനോ.
ചണ്ഡാസോകോതി ഞായിത്ഥ, പുബ്ബേ പാപേന കമ്മുനാ;
ധമ്മാസോകോതി ഞായിത്ഥ, പച്ഛാ പുഞ്ഞേന കമ്മുനാ.
സമുദ്ദപരിയന്തം സോ, ജമ്ബുദീപം സമന്തതോ;
പസ്സി സബ്ബേ വിഹാരേ ച, നാനാപൂജാ വിഭൂസിതേ.
അതീവ തുട്ഠോ തേ ദിസ്വാ, സങ്ഘം പുച്ഛി നിസീദിയ;
കസ്സ ഭന്തേ പരിച്ചാഗോ, മഹാസുഗത സാസനേ.
ഥേരോ സോ മോഗ്ഗലിപുത്തോ, രഞ്ഞോ പഞ്ഹം വിയാകരി;
ധരമാനേ’പി സുഗതേ, നത്ഥി ചാഗീ തയാസമോ.
തം സുത്വാ വചനം ഭിയ്യോ, തുട്ഠോ രാജാ അപുച്ഛി തം;
ബുദ്ധസാസന ദായാദോ, ഹോതി ഖോ മാദിസോ ഇതി.
ഥേരോ ¶ തു രാജപുത്തസ്സ, മഹിന്ദസ്സൂ’പനിസ്സയം;
തഥേവ രാജധീതായ, സങ്ഘമിത്തായ പേക്ഖിയ.
സാസനസ്സാ’ഭി വുദ്ധിഞ്ച, തം ഹേതുകമ വേക്ഖിയ;
പച്ചാഭാസഥ രാജാനം, സോ സാസനധുരന്ധരോ.
താദിസോ’പി മഹാചാഗീ, ദായാദോ സാസനസ്സ ന;
പച്ചയദായകോ’ച്ചേവ, വുച്ചതേ മനുജാധീപ.
യോ തു പുത്തം ധീതരം വാ,
പബ്ബജ്ജാപേതി സാസനേ;
സോ സാസനസ്സ ദായാദോ,
ഹോതി നോ ദായകോ അപി.
അഥ സാസന ദായാദ-ഭാവമിച്ഛം മഹീപതി;
മഹിന്ദം സങ്ഘമിത്തഞ്ച, ഠിതേ തത്ര അപുച്ഛഥ.
പബ്ബജിസ്സഥ കിം താതാ, പബ്ബജ്ജാ മഹതീ മതാ;
പിതുനോ വചനം സുത്വാ, പിതരം തേ അഭാസിസും.
അജ്ജേവ പബ്ബജിസ്സാമ, സചേ ത്വം ദേവ ഇച്ഛസി;
അമ്ഹഞ്ച ലാഭോ തുമ്ഹഞ്ച, പബ്ബജ്ജായ ഭവിസ്സതി.
ഉപരാജസ്സ പബ്ബജ്ജ-കാലഭോ പഭുതീഹി സോ;
സാ ചാപി അഗ്ഗിബ്രഹ്മസ്സ, പബ്ബജ്ജാ കതനിച്ഛയാ.
ഉപരജ്ജം മഹീന്ദസ്സ, ദാതുകാമോ’പി ഭൂപതി;
തതോ’പി അധികാസാ’തി, പബ്ബജ്ജംയേവ രോചയി.
പിയം പുത്തം മഹിന്ദഞ്ച, ബുദ്ധിരൂപബലോദിതം;
പബ്ബജ്ജാ പേസി സമഹം, സങ്ഘ മിത്തഞ്ച ധീതരം.
തദാ വീസതിവസ്സോ സോ, മഹിന്ദോ രാജനന്ദനോ;
സങ്ഘമിത്താ രാജധീതാ, അട്ഠാരസസമാ തദാ.
തദഹേവ അഹു തസ്സ, പബ്ബജ്ജാ ഉപസമ്പദാ;
പബ്ബജ്ജാ സിക്ഖാദാനഞ്ച, തസ്സാ ച തദഹു അഹു.
ഉപജ്ഝായോ കുമാരസ്സ, അഹു മോഗ്ഗലിസവ്ഹയോ;
പബ്ബാജേസി മഹാദേവ-ത്ഥേരോ മജ്ഝന്തികോ പന.
കമ്മവാചം അകാ തസ്മിം, സോ’പസമ്പദമണ്ഡലേ;
അരഹത്തം മഹിന്ദോ സോ, പത്തോ സപടിസമ്ഭിദം.
സങ്ഘമിത്താ’ഹു’പജ്ഝായാ ¶ , ധമ്മപാലാതി വിസ്സുതാ;
ആചരിയാ ആയുപാലി, കാലേ സാ’സി അനാസവാ.
ഉഭോ സാസനപജ്ജോതാ, ലംകാദീപോപകാരിനോ;
ഛട്ഠേ വസ്സേ പബ്ബജിംസു, ധമ്മാസോകസ്സ രാജിനോ.
മഹാമഹിന്ദോ വസ്സേഹി, തീഹി ദീപപ്പസാദകോ;
പിടകത്തയം മുഗ്ഗണ്ഹി, ഉപജ്ഝായസ്സ സന്തികേ.
സാ ഭിക്ഖുനീ ചന്ദലേഖാ, മഹിന്ദോ ഭിക്ഖൂ സൂരിയോ;
സമ്ബുദ്ധ സാസനാകാസം, തേ സദാ സോഭയും തദാ.
വനേ പാടലിപുത്തമ്ഹാ, വനേ വനചരോ ചരം;
കുന്തകിന്നരിയാ സദ്ധിം, സംവാസം കപ്പയീ കിര.
തേന സംവാസമന്വായ,
സാ പുത്തേ ജനയീ ദുവേ;
തിസ്സോ ജേട്ഠോ കണിട്ഠോ തു,
സുമിത്തോ നാമ നാമതോ.
മഹാവരുണത്ഥേരസ്സ, കാലേ പബ്ബജ്ജ സന്തികേ;
അരഹത്തം പാപുണിംസു, ഛളഭിഞ്ഞം ഗുണം ഉഭോ.
പാദേ കീടവിസേനാ’സി, ഫുട്ഠോ ജേട്ഠോ സവേദനോ;
ആഹ പുട്ഠോ കണിട്ഠേന, ഭേസജ്ജം പസതം ഘടം.
രഞ്ഞോ നിവേദനം ഥേരോ, ഗിലാനവത്തതോ’പി സോ;
സപ്പിസത്ഥഞ്ച ചരണം, പച്ഛാഭത്തം പടിക്ഖിപി.
പിണ്ഡായ ചേ ചരം സപ്പിം, ലഭസേ ത്വം തമാഹര;
ഇച്ഛാഹ തിസ്സഥേരോ സോ, സുമിത്തം ഥേരമുത്തമം.
പിണ്ഡായ ചരതാ തേന, ന ലദ്ധം പസതം ഘതം;
സപ്പികുമ്ഭസതേനാപി, ബ്യാധിജാതോ അസാധിയോ.
തേനേവ ബ്യാധിനാ ഥേരോ, പത്തോ ആയുക്ഖയന്തികം;
ഓവദിത്വാപ്പമാദേന, നിബ്ബാതും മാനസം അകാ.
ആകാസമ്ഹി നിസീദിത്വാ, തേജോധാതുവസേന സോ;
യഥാരുചി അധിട്ഠായ, സരീരം പരിനിബ്ബുതോ.
ജാലാസരീരാ നിക്ഖമ്മ, നിമ്മംസഛാരികം ഡഹി;
ഥേരസ്സ സകലം കായം, അട്ഠികാനിതുനോ ഡഹി.
സുത്വാ ¶ നിബ്ബൂതിമേതസ്സ, തിസ്സഥേരസ്സ ഭൂപതി;
അഗമാസി സകാരാമം, ജനോഘ പരിവാരിതോ.
ഹത്തിക്ഖന്ധഗതോ രാജാ, താനട്ഠിന’വരോപിയ;
കാരേത്വാ ധാതുസക്കാരം, സങ്ഘം ബ്യാധിമപുച്ഛിതം.
തം സുത്വാ ജാതസംവേഗോ, പുരദ്വാരേസു കാരിയ;
സുധാചിതാ പോക്ഖരണീ, ഭേസജ്ജാനഞ്ച പൂരിയ.
പാപേസി ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ, ഭേസജ്ജാനി ദിനേ ദിനേ;
മാ ഹോതു ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ, ഭേസജ്ജം ദുല്ലഭം ഇതി.
സുമിത്തഥേരോ നിബ്ബായി, ചങ്കമന്തോ’വ ചങ്കമേ;
പസീദി സാസനേ’തീവ, തേനാപി ച മഹാജനോ.
കുന്തിപുത്താ ദുവേ ഥേരാ,
തേ ലോകഹിതകാരിനോ;
നിബ്ബായിംസു അസോകസ്സ,
രഞ്ഞോ വസ്സമ്ഹി അട്ഠമേ.
തതോ പഭുതി സങ്ഘസ്സ, ലാഭോ’തീവ മഹാ അഹു;
പച്ഛാ പസന്നാ ച ജനാ, യസ്മാ ലാഭം പവത്തയും.
പഹീനലാഭസക്കാരാ, തിത്ഥിയാ ലാഭകാരണാ;
സയം കാസായമാദായ, വസിംസു സഹ ഭിക്ഖൂഹി.
യഥാസകഞ്ച തേ വാദം, ബുദ്ധവാദോ’തി ദീപയും;
യഥാസകഞ്ച കിരിയാ, അകരിംസു യഥാരുചി.
തതോ മോഗ്ഗലിപുത്തോ സോ,
ഥേരോ ഥിര ഗുണോദയോ;
സാസനബ്ബുദമുപ്പന്നം,
ദിസ്വാ തമതികക്ഖലം.
തസ്സോ’പസമനേ കാലം, ദീഘദസ്സീ അവേക്ഖിയ;
ദത്വാ മഹിന്ദഥേരസ്സ, മഹാഭിക്ഖുഗണം സകം.
ഉദ്ധം ഗങ്ഗായ ഏകോ’വ, അഹോഗങ്ഗമ്ഹി പബ്ബതേ;
വിഹാസി സത്തവസ്സാനി, വിവേക മനുബ്രൂഹയം.
തിത്ഥിയാനം ബഹുചത്താ ച, ദുബ്ബച്ചത്താ ച ഭിക്ഖവോ;
തേസം കാതും ന സക്ഖിംസു, ധമ്മേന പടിസേധനം.
തേനേവ ¶ ജമ്ബുദീപമ്ഹി, സബ്ബാരാമേസു ഭിക്ഖവോ;
സത്തവസ്സാനി നാകംസു, ഉപോസഥ പവാരണം.
തം സുത്വാ മഹാരാജാ, ധമ്മാസോകോ മഹായസോ;
ഏകം അമച്ചം പേസേസി, അസോകാരാമ മുത്തമം.
ഗന്ത്വാ’ധികരണം ഏതം, വുപസമ്മ ഉപോസഥം;
കാരേഹി ഭിക്ഖുസങ്ഘേന, പമാ’രാമേ തുവം ഇതി.
ഗന്ത്വാന സന്നിപാതേത്വാ, ഭിക്ഖുസങ്ഘം സദുമ്മതി;
ഉപോസഥം കരോഥാതി, സാവേസി രാജസാസനം.
ഉപോസഥം തിത്തിയേഹി, ന കരോമ മയം ഇതി;
അവോ ച ഭിക്ഖുസങ്ഘോ തം, അമച്ചം മൂള്ഹമാനസം.
സോ’മച്ചോ കതിപയാനം, ഥേരാനം പടിപാടിയാ;
അച്ഛിന്ദി അസിനാ സീസം, കാരേമീതി ഉപോസഥം.
രാജഭാതാ തിസ്സത്ഥേരോ, തം ദിസ്വാ കിരിയം ലഹും;
ഗന്ത്വാന തസ്സ ആസന്നേ, സാസനമ്ഹി നിസിദി സോ.
ഥേരം ദിസ്വാ അമച്ചോ സോ, ഗന്ത്വാ രഞ്ഞോ നിവേദയി;
സബ്ബം പവത്തിം തം സുത്വാ, ജാതദാഹോ മഹീപതി.
സീഘം ഗന്ത്വാ ഭിക്ഖുസങ്ഘം, പുച്ഛി ഉബ്ബിഗ്ഗമാനസോ;
ഏവം കതേന കമ്മേന, കസ്സ പാപം സിയാ ഇതി.
തേസം അപണ്ഡിതാ കേചി, പാപം തുയ്ഹന്തി കേചി തു;
ഉഭിന്നംചാ’തി ആഹംസു, നത്ഥി തുയ്ഹന്തി പണ്ഡിതാ.
തം സുത്വാ’ഹ മഹാരാജാ, സമത്ഥോ അത്ഥി ഭിക്ഖുന;
വിമതിം മേ വിനോദേത്വാ, കാതും സാസനപഗ്ഗഹം.
അത്ഥി മോഗ്ഗലിപുത്തോ സോ,
തിസ്സത്ഥേരോ രഥേസഭ;
ഇച്ഛാഹ സങ്ഘോ രാജാനം,
രാജ തത്ഥാ’സി സാദരോ.
വിസും ഭിക്ഖുസഹസ്സേന, ചതുരോ പരിവാരിതേ;
ഥേരോ നരസഹസ്സേന, അമച്ചേ ചതുരോ തഥാ.
തദഹേയേവ പേസേസി, അത്തനോ വചനേന സോ;
ഥേരം ആനേതു മേ തേഹി, തഥാ വുത്തേ സനാഗമി.
തം ¶ സുത്വാ പുന അട്ഠ’ത്ഥ, ഥേരേ’മച്ചേ ച പേസയി;
വിസും സഹസ്സപുരിസേ, പുബ്ബേ വിയ സനാഗമി.
രാജാ പുച്ഛി കഥം ഥേരോ, ആഗച്ഛേയ്യ നു ഖോ ഇതി;
ഭിക്ഖൂ ആഹംസു ഥേരസ്സ, തസ്സ’ഗമനകാരണം.
ഹോതി ഭന്തേ ഉപത്ഥമ്ഭോ, കാതും സാസനപഗ്ഗഹം;
ഇതി വുത്തേ മഹാരാജ, ഥേരോ ഏസ്സതി സോ ഇതി.
പുനാപി ഥേരോ’മച്ചേ ച, രാജാ സോളസ സോളസ;
വിസും സഹസ്സ പുരിസേ, തഥാ വത്വാന പേസയി.
ഥേരോ മഹല്ലത്തേ’പി, നാരോഹിസ്സതി യാനകം;
ഥേരം ഗങ്ഗായ നാവായ, ആനേഥാ’തി ച അബ്രവി.
ഗന്ത്വാ തേ തം തഥാ’വോചും,
സോ തം സുത്വാ’വ ഉട്ഠഹി;
നാവായ ഥേരം ആനേസും,
രാജാ പച്ചുഗ്ഗമീ തഹിം.
ജാണുമത്തം ജലം രാജോ’ഗഹേത്വാ ദക്ഖിണം കരം;
നാവായ ഓതരന്തസ്സ, ഥേരസ്സാ’ദാസി ഗാരവോ.
ദക്ഖിണം ദക്ഖിണേയ്യോ സോ, കരം രഞ്ഞോ’നുകമ്പകോ;
ആലമ്ബിത്വാ’നുകമ്പായ, ഥേരോ നാവായ ഓതരി.
രാജാ ഥേരം നയിത്വാന, ഉയ്യാനം രതിവഡ്ഢനം;
ഥേരസ്സ പാദേ ധോവിത്വാ, മക്ഖേത്വാ ച നിസീദിയ.
സമത്ഥഭാവം ഥേരസ്സ, വീമംസന്തോ മഹീപതി;
ദട്ഠുകാമോ അഹം ഭന്തേ, പാടിഹീരന്തി അബ്രവി.
കന്തി വുത്തേ മഹീകമ്പം, ആഹ തം പുന രാഹസോ;
സകലായേ’ക ദേസായ, കതരം ദട്ഠുമിച്ഛസി.
കോ ദുക്കരോതി പുച്ഛിത്വാ, ഏക ദേസായ കമ്പനം;
ദുക്കരന്തി സുണിത്വാന, തം ദുട്ഠുകാമതം ബ്രവീ.
രഥം അസ്സം മനുസ്സഞ്ച, പാതിഞ്ചോദക പൂരിതം;
ഥേരോ യോജന സീമായ, അന്തരമ്ഹി ചതുദ്ദിസേ.
ഠപാപേത്വാ ¶ തദഡ്ഢേഹി, സഹ തം യോജനം മഹിം;
ചാലേസി ഇദ്ധിയാ തത്ര, നിസിന്നസ്സ ച ദസ്സയി.
തേനാ’മച്ചേന ഭിക്ഖൂനം, മരണേന’ത്തനോപി ച;
പാപസ്സ’ത്ഥിത്ത നത്ഥിത്തം, ഥേരം പുച്ഛി മഹീപതി.
പടിച്ച കമ്മം നത്ഥീതി, കിലിട്ഠം ചേതനം വിനാ;
ഥേരോ ബോധേസി രാജാനം, വത്വാ തിത്തിരജാതകം.
വസന്തോ തത്ഥ സത്താഹം, രാജുയ്യാനേ മനോരമേ;
സിക്ഖാപേസി മഹീപാലം, സമ്ബുദ്ധസമയം സുഭം.
തസ്മിംയേവ ച സത്താ ഹേ, ദുവേ യക്ഖേ മഹീപതി;
പേസേത്വാ മഹിയം ഭിക്ഖൂ, അസേസേ സന്നിപാതയി.
സത്തമേ ദിവസേ ഗന്ത്വാ, സകാരാമം മനോരമം;
കാരേസി ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ, സന്നിപാതമസേസതോ.
ഥേരേന സഹ ഏകന്തേ, നിസിന്നോ സാണിഅന്തരേ;
ഏകേകലദ്ധികേ ഭിക്ഖു, പക്കോസിത്വാന സന്തികം.
കിംവാദീ സുഗതോ ഭന്തേ, ഇതി പുച്ഛി മഹീപതി;
തേ സസ്സതാദികം ദിട്ഠിം, ബ്യാകരിംസു യഥാസകം.
തേ മിച്ഛാദിട്ഠികേ സബ്ബേ, രാജാ ഉപ്പബ്ബാജാപയീ;
സബ്ബേ സട്ഠിസഹസ്സാനി, ആസും ഉപ്പബ്ബജാപിതാ.
അപുച്ഛി ധമ്മികേ ഭിക്ഖൂ, കിംവാദീ സുഗതോ ഇതി;
വിഭജ്ജവാദീ താഹംസു, തം ഥേരം പുച്ഛി ഭൂപതി.
വിഭജ്ജവാദീ സമ്ബുദ്ധോ,
ഹോതി ഭന്തേ’തി ആഹ സോ;
ഥേരോ’ ആമാ’തി തം സുത്വാ,
രാജാ തുട്ഠമനോ തദാ.
സങ്ഘോ പിസോധിതോ യസ്മാ,
തസ്മാ സങ്ഘോ ഉപോസഥം;
കരോതു ഭന്തേ ഇച്ചേവം,
വത്വാ ഥേരസ്സ ഭൂപതി.
സങ്ഘസ്സ രക്ഖം ദത്വാന, നഗരം പാവിസീ സുഭം;
സങ്ഘോ സമഗ്ഗോ ഹുത്വാന, തദാ’കാസി ഉപോസഥം.
ഥേരോ ¶ അനേക സങ്ഖമ്ഹാ, ഭിക്ഖുസങ്ഘാ വിസാരദേ;
ഛളഭിഞ്ഞേ തേപിടകേ, പഭിന്നപടിസമ്ഭിദേ.
ഭിക്ഖുസഹസ്സം ഉച്ചിനി, കാതും സദ്ധമ്മം സങ്ഗഹം;
തേഹി അസോകാരാമമ്ഹി, അകാ സദ്ധമ്മ സങ്ഗഹം.
മഹാകസ്സപത്ഥേരോ ച, യസത്ഥേരോ ച കാരയും;
യഥാ തേ ധമ്മ സംഗീതിം, തിസ്സത്ഥേരോപി തം തഥാ.
തഥാവത്ഥുപ്പകരണം, പരവാദപ്പമദ്ദനം;
അഭാസി തിസ്സത്ഥേരോ ച, തസ്മിം സംഗീതി മണ്ഡലേ.
ഏവം ഭിക്ഖുസഹസ്സേന, രക്ഖായ’സോക രാജിനോ;
അയം നവഹി മാസേഹി, ധമ്മ സംഗീതി നിട്ഠിതാ.
രഞ്ഞോ സത്തരസേ വസ്സേ, ദ്വാസത്തതിസമോ ഇസി;
മഹാപവാരണായ’സോ, സംഗീതി തം സമാപയി.
സാധുകാരം ദദന്തീവ, സാസനട്ഠിതി കാരണം;
സംഗീതി പരിയോസാനേ, അകമ്മിത്ഥ മഹാമഹീ.
ഹിത്വാ സേട്ഠം ബ്രഹ്മവിമാനമ്പി മനുഞ്ഞം;
ജേഗുച്ഛം സോ സാസനഹേതുനരലോകം;
ആഗമ്മാ’കാ സാസനകിച്ചം കതകിച്ചോ;
കോനാമ’ഞ്ഞോ സാസനകിച്ചമ്ഹി പമജ്ജേതി.
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
തതിയധമ്മസംഗീതി നാമ
പഞ്ചമോ പരിച്ഛേദോ.
ഛട്ഠപരിച്ഛേദ
വിജയാഗമനം
വങ്ഗേസു ¶ വങ്ഗനഗരേ, വങ്ഗരാജാ അഹു പുരേ;
കാലിങ്ഗരഞ്ഞോ ധീതാ’സി, മഹേസീ തസ്സ രാജിനോ.
സോ രാജാ ദേവിയാ തസ്സാ, ഏകം അലഭി ധീതരം;
നേമിത്താബ്യാകരും തസ്സാ, സംവാസം മഗരാജിനാ.
അതീവ രൂപിനിം ആസി, അതീവ കാമഗിദ്ധിനീ;
ദേവേന ദേവിയാ’ചാപി, ലജ്ജായാ’സി ജഗുച്ഛിതാ.
ഏകാകിനീ സാ നിക്ഖമ്മ, സേരീചാരസുഖത്ഥിനീ;
സത്ഥേന സഹ അഞ്ഞാതാ, അഗാ മഗധഗാമിനാ.
ലാളരട്ഠേ അടവിയാ, സീഹോ സത്ഥമഭിദ്ധവി;
അഞ്ഞത്ഥ സേസാ ധാവിംസു, സീഹഗതദിസന്തുസാ.
ഗണ്ഹിത്വാ ഗോചരം സീഹോ, ഗച്ഛം ദിസ്വാ തമാ’രതോ;
രത്തോ ഉപാഗലാലേന്തോ, ലങ്ഗുലം പത്തകണ്ണകോ.
സാ തം ദിസ്വാ സരിത്വാന, നേമിത്തവചനം സുതം;
അഭീതാ തസ്സ അങ്ഗാനി, രഞ്ജയന്തി പരാമസി.
തസ്സാ ഫസ്സേനാ’തി രത്തോ, പിട്ഠിം ആരോപിയാ’സുതം;
സീഹോ സകം ഗുഹം നേത്വാ, തായ സംവാസമാചരി.
തേന സംവാസമന്വായ, കാലേന യമകേ ദുവേ;
പുത്തഞ്ച ധീതരഞ്ചാതി, രാജധീതാ ജനേസി സാ.
പുത്തസ്സ ഹത്ഥപാദാ’സും, സീഹാകാരാ തതോ അകാ;
നാമേന സീഹബാഹും തം, ധീതരം സീഹസീവലിം.
പുത്തോ സോളസവസ്സോ സോ, മാതരം പുച്ഛി സംസയം;
തുവം പിതാ ച നോ അമ്മ, കസ്മാ വിസദിസാ ഇതി.
സാ സബ്ബമബ്രവീ തസ്സ, കിംനയാമാ’തി സോ’ബ്രവി;
ഗുഹം ഥകേതിതാതോ തേ, പാസാണേനാതി സാ’ബ്രവി.
മഹാഗുഹായ ¶ ഥകനം, ഖന്ധേനാ’ദായ സോ അകാ;
ഏകാഹേനേ’വ പഞ്ഞാസ-യോജനാനി ഗതാഗതം.
ഗോചരായ ഗഹേ സീഹേ, ദക്ഖിണസ്മിഞ്ഹി മാതരം;
വാമേ കണിട്ഠിം കത്വാന, തയോ സീഘം അപക്കമീ.
നിവാസേത്വാന സാഖം തേ, പച്ചന്തം ഗാമമാഗമും;
തത്ഥാസി രാജിധീതായ, മാതുലസ്സ സുതോ തദാ.
സേനാപതി വങ്ഗരഞ്ഞോ, ഠിതോ പച്ചന്ത ഗാമകോ;
നിസിന്നോവടമൂലലേസോ, കമ്മന്തം സംവിധായകം.
ദിസ്വാ തേ പുച്ഛിതേ’വോചും, അടവീ വാസിനോ മയം;
ഇതി സോ ദാപയീ തേസം, വത്ഥാനി ധജിനീ പതി.
താനാ’ഹേസും ഉളാരാനി, ഭത്തം പണ്ണേസു ദാപയി;
സോവണ്ണഭാജനനാ’സും, തേസം പുഞ്ഞേന താനി ച.
തേന സോ വിമ്ഹിതോ പുച്ഛി, കേ തുമ്ഹേതി ചമൂപതി;
തസ്സ സാ ജാതിഗോത്താനി, രാജധീതാ നിവേദയി.
പിതുച്ഛാ ധീതരം തം സോ, ആദായ ധജിനീ പതി;
ഗന്ത്വാന വങ്ഗനഗരം, സംവാസം തായ കപ്പയി.
സീഹോ സീഘം ഗുഹം ഗന്ത്വാ, തേ അദിസ്വാ തയോ ജനേ;
അട്ടിതോ പുത്തസോകേന, ന ച ഖാദി ന ചാ’പിവി.
ദാരകേ തേ ഗവേസന്തോ, അഗാ പച്ചന്തഗാമകേ;
ഉബ്ബാസീയതി സോ സോ’വ, യംയം ഗാമമുപേതി സോ.
പച്ചന്തവാസിനോ ഗന്ത്വാ, രഞ്ഞോ തം പടിവേദയും;
സീഹോ പിളേതി തേ രട്ഠം, തം ദേവ പടിസേധയ.
അലകം നിസേധകം തസ്സ, ഹത്ഥിക്ഖന്ധഗതം പുരേ;
ആദേതു സീഹദായീതി, സഹസ്സം സോ പചാരയി.
തഥേവ ദ്വേസഹസ്സാനി, തീണിചാ’പി നരിസ്സരോ;
ദ്വീസു വാരേസു വാരേസി, മാതാ സീഹഭുജം ഹിതം.
അഗ്ഗഹി തതിയേ വാരേ, സീഹബാഹു അപുച്ഛിയ;
മാതരം തിസഹസ്സം തം, ഘാതേതും പിതരം സകം.
രഞ്ഞോ കുമാരം ദസ്സേസും, തം രാജാ ഇധ മബ്രവി;
ഗഹിതോ യദി സീഹോ തേ, ദമ്മി രട്ഠം തദേവ തേ.
സോ ¶ തം ഗന്ത്വാ ഗുഹാദ്വാരം, സീഹം ദിസ്വാവ ആരകാ;
ഏന്തം പുത്തസിനേഹേന, വിജ്ഝിതും തം സരം ഖിപി.
സരോ നളാതമാഹച്ച, മേത്തചിത്തേന ഥസ്സ തു;
കുമാരപാദമൂലേ’വ, നിവത്തോ പതി ഭൂമിയം.
തഥാ’സി യാവ തതിയം, തതോ കുജ്ഝിമിഗാമിപോ;
തതോ ഖിത്തോ സരോതസ്സ, കായം നിബ്ബിജ്ജ നിക്ഖമി.
സകേസരം സീഹസീസം, ആദായ സപുരം അഗാ;
മതസ്സ വങ്ഗരാജസ്സ, സത്താഹാനി തദാ അഹു.
രഞ്ഞോ അപുത്തകത്താ ച, പതീതാ ചസ്സ കമ്മുനാ;
സുത്വാ ച രഞ്ഞോ നത്തുത്തം, സഞ്ജാനിത്വാ ച മാതരം.
അമച്ചാ സന്നിപതിതാ, അഖിലാ ഏകമാനസാ;
സീഹബാഹു കുമാരസ്സ, രാജാ ഹോഹീതി അബ്രവും.
സോ രജ്ജം സമ്പടിച്ഛിത്വാ, ദത്വാ മാതു പതിസ്സ തം;
സീഹസീവലിമാദായ, ജാതഭൂമിം ഗതോ സയം.
നഗരം തത്ഥ മാപേസി, അഹു സീഹപുരന്തി തം;
അരഞ്ഞേ യോജനസതേ, ഗാമേ ചാപി നിവേസയി.
ലാളരട്ഠേ പുരേ തസ്മിം, സീഹബാഹുനരാധിപോ;
രജ്ജം കാരേസി കത്വാന, മഹേസിം സീഹസീവലിം.
മഹേസീ സോളസക്ഖത്തും, യമകേ ച ദുവേ ദുവേ;
പുത്തേ ജനയി കാലേസാ, വിജയോ നാമ ജേട്ഠകോ.
സുമിത്തോ നാമ ദുതിയോ, സബ്ബേ ദ്വത്തിംസ പുത്തകാ;
കാലേന വിജയം രാജാ, ഉപരജ്ജേ’ഭി സേചയി.
വിജയോ വിസമാചാരോ, ആസി തമ്പരിസാപി ച;
സാഹസാനി അനേകാനി, ദുസ്സഹാനി കരിംസുതേ.
കുദ്ധോ മഹാജനോ രഞ്ഞോ, തമത്ഥം പടിവേദയി;
രാജാ തേ സഞ്ഞപേത്വാന, പുത്തം ഓവദി സാധുകം.
സബ്ബം തഥേവ ദുതിയം, അഹോസി തതിയം പന;
കുദ്ധോ മഹാജനോ ആഹ, പുത്തം ഘാതേഹി തേ ഇതി.
രാജാ’ഥവിജയം തഞ്ച, പരിവാരഞ്ച തസ്സ തം;
സത്തസതാനി പുരിസേ, കാരേത്വാ അദ്ധമുണ്ണകേ.
നാവായ ¶ പക്ഖിപാപേത്വാ, വിസ്സജ്ജാപേസി സാഗരേ;
തഥാ തേസം ഭരിയായോ, തഥേവ ച കുമാരകേ.
വിസും വിസും തേ വിസ്സട്ഠാ, പുരിസിത്ഥികുമാരകാ;
വിസും വിസും ദീപകസ്മിം, ഓക്കമിംസു വസിംസു ച.
നഗ്ഗദീപോതി ഞായിത്ഥ, കുമാരോക്കന്തദീപകോ;
ഭരിയോക്കന്തദീപോ തു, മഹിന്ദദീപകോ ഇതി.
സുപ്പാരകേ പട്ടനമ്ഹി, വിജയോ പന ഓക്കമി;
പരിസാ സാഹസേനേ’ത്ഥ, ഭീതോ നാവം പുനാ’രുഹി.
ലംകായം വിജയസനാമകോ കുമാരോ;
ഓതിണ്ണോ ഥിരമതി തമ്ബപണ്ണിദീപേ;
സാലാനം യമകഗുണാനമന്തരസ്മിം;
നിബ്ബാതും സയിതദിനേ തഥാഗതസ്സ.
സുജനപസാദസംവേ ഗത്ഥായകതേ മഹാവംസേ
വിജയാഗമനംനാമ
ഛട്ഠാപരിച്ഛേദോ.
സത്തമ പരിച്ഛേദ
വിജയാഭിസേകോ
സബ്ബലോകഹീതം ¶ കത്വാ, പത്വാ സന്തികരം പദം;
പരിനിബ്ബാനമഞ്ചമ്ഹി, നിപന്നോ ലോകനായകോ.
ദേവതാസന്നിപാതമ്ഹി, മഹന്തമ്ഹി മഹാമുനി;
സക്ക തത്രസമീപട്ഠം, അവോച വദതം വരോ.
വിജയോ ലാളാവിസയാ, സീഹബാഹുനരിന്ദജോ;
ഏസലങ്കാധനുപത്തോ, സത്തഭച്ചസതാനുഗോ.
പതിട്ഠഹിസ്സതി ദേവിന്ദം, ലംകായം മമ സാസനം;
തസ്മാ സപരിവാരം തം, രക്ഖലംകഞ്ച സാധുകം.
തഥാഗതസ്സ ദേവിന്ദോ, വചോ സുത്വാവ സാദരോ;
ദേവസ്സുപ്പലവണ്ണസ്സ, ലംകാരക്ഖം സമപ്പയി.
സക്കേന വുത്തമത്തോസോ, ലങ്കാമാഗമ്മസജ്ജുകം;
പരിബ്ബാജക വേസേന, രുക്ഖമൂല മൂപവിസിം.
വിജയസമ്മുഖാ സബ്ബേ,
തം ഉപച്ച അപുച്ഛിസും;
അയം ഭോ കോനു ദീപോതീ,
ലംകാദീപോതി സോ ബ്രവി.
ന സന്തി മനുജാ ഹേത്ഥ, ന ച ഹേസ്സതി വോ ഭയം;
ഇതി വത്വാ കുണ്ഡീകായ, തേ ജലേന നിസിഞ്ചിയ.
സുത്തഞ്ച തേസം ഹത്ഥേസു, ലഗേത്വാനഭസാ’ഗമാ;
ദസ്സേസി സോണിരൂപേന, പരിവാരികയക്ഖിനീ.
ഏകോ തം വാരിയന്തോപി, രാജപുത്തേന അന്വഗാ;
ഗാമമ്ഹി വിജ്ജമാനമ്ഹി, ഭവന്തി സുനഖാ ഇതി.
തസ്സാ ച സാമീനീ തത്ഥ, കുവേണീനാമ യക്ഖിനീ;
നിസീദി രുക്ഖമൂലമ്ഹി, കന്തന്തി താപസീ വിയ.
ദിസ്വാന ¶ സോ പോക്ഖരണീ, നിസിന്നം തഞ്ച താപസിം;
തത്ഥ ന്ഹാത്വാ പിവിത്വാ ച, ആദായ ച മുലാലിയോ.
വാരിഞ്ച പോക്ഖരേഹേവ, വുട്ഠാസി സാതമബ്രവി;
ഭക്ഖോ’സി മമ തിട്ഠാതി, അട്ഠാ ബദ്ധോ വസോ നരോ.
പരിത്തസുത്ത തേജേന, ഭക്ഖിതും സാ ന സക്കുണീ;
യാചിയന്തോപി തം സുത്തം, നാ’ദായക്ഖിനിയാ നരോ.
തം ഗഹേത്വാ സുരുങ്ഗായം, രുദന്തം യക്ഖിനീ ഖിപി;
ഏവം ഏകേകസോ തത്ഥ, ഖിപീ സത്തസതാനിപി.
അനായന്തേസു സബ്ബേസു, വിജയോ ഭയസംകിതോ;
നന്തപഞ്ചായുധോ ഗന്ത്വാ, ദിസ്വാ പോക്ഖരണിം സുഭം.
അപസ്സ മുത്തിണ്ണപദം, പസ്സം തഞ്ചേവ താപസിം;
‘‘ഇമായ ഖലു ഭച്ചാ മേ, ഗഹിതാനു’’തി ചിന്തിയ.
കിം ന പസ്സസി ഭച്ചേ മേ,
ഹോതി ത്വം ഇതി ആഹതം;
‘‘കിം രാജപുത്ത ഭച്ചേഹി,
പിവ നഹായാ’’തി ആഹസാ.
യക്ഖിനീ താവ ജാനാതി, മമ ജാതിന്തി നിച്ഛിതോ;
സങ്ഘം സനാമം സാവേത്വാ, ധനും സന്ധായു’ പാഗതോ.
യക്ഖിം ആദായ ഗീവായ, നാരാ ച വലയേന സോ;
വാമഹത്ഥേന കേസേസു, ഗഹേത്വാ ദക്ഖിണേ ന തു.
ഉക്ഖിപിത്വാ അസിംആഹ, ‘‘ഭച്ചേ മേ ദേഹി ദാസിതം;
മാരേമീ’’തി ഭയട്ടാസാ, ജീവിതം യാചി യക്ഖിനീ.
ജീവിതം ദേഹി മേ സാമി, രജ്ജം ദജ്ജാമി തേ അഹം;
കരിസ്സമി’ത്തി കിച്ചഞ്ച, കിച്ചം അഞ്ഞം യഥിച്ഛിതം.
അദുബ്ഭാത്ഥായ സപഥം, സോ തം യക്ഖിം അകാരയി;
‘‘ആനേഹി ഭച്ചേ സീഘ’’ന്തി, വുത്തമത്താവ സാ’നയി.
‘‘ഇമേ ജാതാ’’തി വുത്താസാ,
തണ്ഡുലാദിം വിനിദ്ദിസി;
ഭക്ഖിതാനം വാണിജാനം,
നാവട്ഠം വിവിഖം ബഹും.
ഭച്ചാ ¶ തേ സാധയിത്വാന, ഭത്താനി ബ്യഞ്ജനാനിച;
രാജാ പുത്തം ഭോജയിത്വാ, സബ്ബേചാപി അഭുഞ്ജിസും.
ദാപിതം വിജയേന’ഗ്ഗം, യക്ഖീ ഭുഞ്ജിയ പീണിതാ;
സോളസവസ്സികം രൂപം, മാപയിത്വാ മനോഹരം.
രാജപുത്ത മുപഗഞ്ഛി, സബ്ബാഭരണഭൂസിതാ;
മാപേസി രുക്ഖമൂലസ്മിം, സയനഞ്ച മഹാരഹം.
സാണിയാ സുപരിക്ഖിത്തം, വിതാനസമലങ്കതം;
തം ദിസ്വാ രാജതനയോ, പേക്ഖം അത്ഥമനാഗതം.
കത്വാന തായനാവായം, നിപജ്ജ സയനേ സുഖം;
സാണീ പരിക്ഖിപിത്വാന, സബ്ബേ ഭച്ചാ നിപജ്ജിസും.
രത്തിം തൂരിയസദ്ദഞ്ച, സുത്വാ ഗീതരവഞ്ച സോ;
അപുച്ഛി സഹസേമാനം, കിം സദ്ദോ ഇതി യക്ഖിനിം.
രജ്ജഞ്ച സാമിനോ ദേയ്യം, സബ്ബേ യക്ഖേ ച ഘാതിയ;
മനുസ്സാ വാസകരണാ, യക്ഖാ മം ഘാതയന്തിഹി.
ഇതി ചിന്തിയ യക്ഖീ സാ, അബ്രവി രാജനന്ദനം;
സീരീസവത്ഥുനാ മേതം, സാമി യക്ഖപുരം ഇധ.
തത്ഥ ജേട്ഠസ്സ യക്ഖസ്സ, ലംകാനഗരവാസിനീ;
കുമാരികാ ഇധാ’നീതാ, തസ്സാ മാതാ ച ആഗതാ.
ആവാഹ മങ്ഗലേ തത്ഥ, ഇധാപി ഉസ്സവേ മഹാ;
വത്തതേ തത്ഥ സദ്ദോയം, മഹാഹേസ സമാഗമോ.
അജ്ജേവ യക്ഖേ ഘാതേഹി,
ന ഹി സക്ഖാ ഇതോ പരം;
സോ ആഹാ’ദിസ്സ മാനേതേ,
ഘാതേസ്സാമി കഥം അഹം.
യത്ഥ സദ്ദം കരിസ്സാമ, തേന സദ്ദേന ഘാതയ;
ആയുധം മേ’നുഭാവേന, തേസം കായേ പതിസ്സതി.
തസ്സാ സുത്വാ തഥാ കത്വാ, സബ്ബേ യക്ഖേ അഘാതയി;
സയമ്പി ലദ്ധവിജയോ, യക്ഖരാജ പസാധനം.
പസാധനേഹി സേസേഹി, തംതം ഭച്ചം പസാധയി;
കതിപഹം വസിത്വേ’ത്ഥ, തമ്ബപണ്ണിമുപാഗമി.
മാപയിത്വാ ¶ തമ്പപണ്ണി-നഗരം വിജയോ തഹിം;
വസീ യക്ഖിനിയാ സദ്ധിം, അമച്ച പരിവാരിതോ.
നാവായ ഭൂമിമോതിണ്ണാ, വിജയപമുഖാ തദാ;
കിലന്താ പാണിനാഭൂമിം, ആലമ്ബിയ നിസീദിസും.
തമ്ബഭൂമിരജോഫുട്ഠോ, തമ്ബോപാണി യതോ അഹും;
സോ ദേസോചേവ ദീപോ ച, തേന തന്നാമകോ അഹു.
സീഹബാഹു നരിന്ദോ സോ, സീഹമാദിന്നവാ ഇതി;
സീഹളോ തേന സമ്ബന്ധാ, ഏതേ സബ്ബേപി സീഹളാ.
തത്ഥ തത്ഥ ച ഗാമേ തേ, തസ്സാ’മച്ചാ നിവേസയും;
അനുരാധഗാമം തന്നാമോ, കദമ്ബ നദീയന്തികേ.
ഗമ്ഭീരനദീയാ തീരേ, ഉപതിസ്സോ പുരോഹിതോ;
ഉപതിസ്സഗാമം മാപേസി, അനുരാധസ്സ ഉത്തരേ.
അഞ്ഞേ തയോ അമച്ചാ തേ, മാപയിംസു വിസും വിസും;
ഉജ്ജേനിം ഉരുവേലഞ്ച, വിജിതം നഗരം തഥാ.
നിവാസേത്വാ ജനപദം, സബ്ബേ’മച്ചാ സമച്ചതം;
അവോചും രാജതനയാ, സാമി രജ്ജേഭിസേചയ.
ഇതി വുത്തോ രാജപുത്തോ, ന ഇച്ഛി അഭിസേചനം;
വിനാ ഖത്തിയകഞ്ഞായ, അഭിസേകം മഹേസിയാ.
അഥാമച്ചാ സാമിനോ ഹേ, അഭിസേക കതാ ദരാ;
ദുക്കരേസുപി കിച്ചേസു, തദത്ഥഭിരുതാ തിഗാ.
പണ്ണാകാരേ മഹാസാരേ, മണിമുത്താദികേ ബഹൂ;
ഗാഹാപയിത്വാ പാഹേസും, ദക്ഖിണം മധുരം പുരം.
പണ്ഡുരാജസ്സ ധീതത്ഥം, സാമിനോ സാമിഭത്തിനോ;
അഞ്ഞേസം ചാപി ധീതത്ഥം, അമച്ചാനം ജനസ്സ ച.
സീഘം നാവായ ഗന്ത്വാന, ദൂതാ തേ മധുരം പുരം;
പണ്ണാകാരേ ച ലേഖഞ്ച, തസ്സ രഞ്ഞോ അദസ്സയും.
തതോ രാജാഅമച്ചേഹി, മന്തയിത്വാ സധീതരം;
പാഹേതുകാമോ’മച്ചാനം, അഞ്ഞേസം ചാപി ധീതരോ.
ലദ്ധാ ഊനസതം കഞ്ഞാ, അഥഭേരിം ചരാപയി;
ലംകായ ധീതുഗമനം, ഇച്ഛമാനാ നരാ ഇധ.
നിവാസയിത്വാ ¶ ദിഗുണം, ഘരദ്വാരേസു ധീതരോ;
ഠപേന്തു തേന ലിങ്ഗേന, ആദീയിസ്സാമിതാ ഇതി.
ഏവം ലദ്ധാ ബഹൂകഞ്ഞാ, തപ്പയിത്വാന തം കുലം;
സമ്പന്നസബ്ബാലങ്കാരം, ധീതരം സമ്പടിച്ഛദം.
സബ്ബാ താ ലദ്ധസക്കാരാ, കഞ്ഞായോ ച യഥാരഹം;
രാജാരഹേ ച ഹത്ഥസ്സ-രഥപേസ്സിയ കാരകേ.
അട്ഠാരസന്നം സേണീനം, സഹസ്സഞ്ച കുലാനി സോ;
ലേഖം ദത്വാന പേസേസി, വിജയസ്സ ജിതാ’രിനോ.
സബ്ബോസോ’തരീ നാവാഹി, മഹാതിത്ഥേ മഹാജനോ;
തേനേവ പട്ടനം തഞ്ഹി, മഹാതിത്ഥംതി വുച്ചതി.
വിജയസ്സ സുതോധീതാ, തസ്സാ യക്ഖിനിയാ അഹു;
രാജകഞ്ഞാഗമം സുത്വാ, വിജയോ ആഹ യക്ഖിനിം.
‘‘ഗച്ഛ ദാനി തുവം ഭോതി, ഠപേത്വാ പുത്തകേ ദുവേ;
മനുസ്സാ അമനുസ്സേഹി, ഭായിന്തീഹി സദാ’’ ഇതി.
സുത്വാ തം യക്ഖഭയതോ, ഭീതം തം ആഹ യക്ഖിനിം;
മാ ചിന്തയി സാഹസ്സേന, ദാപയിസ്സാമി തേ ബലിം.
പുനപ്പുനം തം യാചിത്വാ, ഉഭോ ആദായ പുത്തകേ;
ഭീതാപി സാ അഗതിയാ, ലംകാപുരമുപാഗമി.
പുത്തേ ബിഹി നിസീദേത്വാ, സയം പാവിസി തം പുരം;
സഞ്ജാനിത്വാന തം യക്ഖിം, ഭീതാ ചോരീതി സഞ്ഞിതോ.
സംഖുഭിംസു പുരേ യക്ഖാ, ഏകോ സാഹസികോ പന;
ഏകപാണിപ്പഹാരേന, വിലയം നയി യക്ഖിനിം.
തസ്സാതു മാതുലോ യക്ഖോ, നിക്ഖമ്മ നഗരാ ബഹി;
ദിസ്വാ തേ ദാരകേ പുച്ഛി, തുമ്ഹേ കസ്സ സുതാ ഇതി.
കുവേണിയാ’തി സുത്വാ’ഹ, മാതാ വോ മാരിതാ ഇധ;
തുമ്ഹേപി ദിസ്വാ മാരേയ്യും, പലായഥ ലഹും ഇതി.
ആഗും സുമനകൂടം തേ, പലായിത്വാ തതോ ലഹും;
വാസം കപ്പേസി ജേട്ഠോ സോ, വുദ്ധോ തായ കണിട്ഠിയാ.
പുത്തധീതാഹി ¶ വഡ്ഢിത്വാ, രാജാനുഞ്ഞായ തേ വസും;
തത്ഥേവ മലയേ ഏസോ, പുലിന്ദാനഞ്ഹി സമ്ഭവോ.
പണ്ഡുരാജസ്സ ദൂതാ തേ, പണ്ണാകാരം സമപ്പയും;
വിജയസ്സ കുമാരസ്സ, രാജാധികാരികാ ച താ.
കത്വാ സക്കാരസമ്മാനം, ദൂതാനം വിജയോ പന;
അദാ യാഥാരഹം കഞ്ഞാ, അമച്ചാനം ജനസ്സ ച.
യഥാ വിധി ച വിജയം, സബ്ബേ മച്ചാസമാഗതാ;
രജ്ജേസമഭിസിഞ്ചിംസു, കരിംസുച മഹാഛണം.
തതോ സോ വിജയോ രാജാ, പണ്ഡുരാജസ്സ ധീതരം;
മഹതാ പരിഹാരേന, മഹേസിത്തേ’ഭിസേചയി.
ധനാന’ദാ അമച്ചാനം, അദാസി സസുരസ്സതു;
അനുവസ്സം സങ്ഖമുത്തം, സതസഹസ്സ ദ്വയാരഹം.
ഹിത്വാ പുബ്ബാചരിതം വിസമം സമേന;
ധമ്മേന ലംകമഖിലം അനുസാസമാനോ;
സോ തമപണ്ണിനഗരേ വിജയോ നരിന്ദോ;
രജ്ജം അകാരയി സമാ ഖലു അട്ഠതിംസാ’തി.
സുജനപസാദസംവേ ഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
വിജയാഭിസേകോ നാമ
സത്തമോ പരിച്ഛേദോ.
അട്ഠമ പരിച്ഛേദ
പണ്ഡുവാസുദേവാഭിസേകോ
വിജയോ ¶ സോ മഹാരാജാ, വസ്സേ അന്തിമകേ ഠിതോ;
ഇതി ചിന്തയി ‘‘വുദ്ധോ’ഹം, ന ച വിജ്ജതി മേ സുതോ.
കിച്ഛേന വാസിതം രട്ഠം, നസ്സേയ്യ മമ അച്ചയേ;
ആണാപേയ്യം രജ്ജഹേതു-സുമിത്തം ഭാതരം മമ.
അഥാ’മച്ചേഹി മന്തേത്വാ, ലേഖം തത്ഥ വിസജ്ജയി;
ലേഖം ദത്വാന വിജയോ, ന ചിരേന ദിവങ്ഗതോ.
തസ്മിം മതേ അമച്ചാ തേ, പേക്ഖന്താ ഖത്തിയാഗമം;
ഉപതിസ്സഗാമേ ഠത്വാന, രട്ഠം സമുനുസാസിസും.
മതേ വിജയരാജമ്ഹി, ഖത്തിയാഗമനാ പുരാ;
ഏകം വസ്സം അയം ലംകാ-ദീപോ ആസി അരാജകോ.
തസ്മിം സീഹപുരേ തസ്സ, സീഹബാഹുസ്സ രാജിനോ;
അച്ചയേന സുമിത്തോ സോ, രാജാ തസ്സ സുതോ അഹു.
തസ്സ പുത്താ തയോ ആസും, മദ്ദരാജസ്സ ധീതുയാ;
ദൂതാ സീഹപുരം ഗന്ത്വാ, രഞ്ഞോ ലേഖം അദംസു തേ.
ലേഖം സുത്വാന സോ രാജാ, പുത്തേ ആമന്തയീ തയോ;
അഹം മഹല്ലകോ താതാ, ഏകോ തുമ്ഹേസു ഗച്ഛതു.
ലംകം നേകഗുണം കന്തം, മമ ഭാതുസ്സ സന്തകം;
തസ്സ’ച്ച യേന തത്ഥേവ, രജ്ജം കാരേതു സോഭനം.
കണിട്ഠകോ പണ്ഡുവാസു-ദേവോ രാജകുമാരകോ;
‘‘ഗമിസ്സാമീതി ചിന്തേത്വാ, ഞത്വാ സോത്ഥി ഗതമ്പി ച.
പിതരാ സമനുഞ്ഞാതോ, ദ്വത്തിംസാമച്ച ദാരകേ;
ആദായ ആരുഹീ നാവം, പരിബ്ബാജകലിങ്ഗവാ.
മഹാകന്ദരനജ്ജാ തേ, മുഖദ്വാരമ്ഹി ഓതരം;
തേ പരിബ്ബാജകേ ദിസ്വാ, ജനോ സക്കരി സാധുകം.
പുച്ഛിത്വാ ¶ നഗരം ഏത്ഥ, ഉപയന്തം കമേന തേ;
ഉപതിസ്സ ഗാമം സമ്പത്താ, ദേവതാ പരിപാലിതാ.
അമച്ചാ’നുമതോ’മച്ചോ, പുച്ഛി നേമിത്തകാ തഹിം;
ഖത്തിയാ’ഗമനം തസ്സ, സോ ബ്യാകാസി പരംപി ച.
സത്തമേ ദീവസേയേവ, ആഗമിസ്സതി ഖത്തിയോ;
ബുദ്ധസാസന മേതസ്സ, വംസജോ’വ ഠപേസ്സതി.
സത്തമേ ദിവസേയേവ, തേ പരിബ്ബാജകേ തഹിം;
പത്തേ ദിസ്വാന പുച്ഛിത്വാ, അമച്ചാ തേ വിജാനിയ.
തം പണ്ണുവാസുദേവം തേ, ലംകാരജ്ജേന അപ്പയും;
മഹേസിയാ അഭാവാസോ, ന താവ അഭിസേചയി.
അമിതോദനസക്കസ്സ, പണ്ഡുസക്കോ സുതോ അഹു;
ഞത്വാ വിനാസം സക്യാനം, സോ ആദായ സകം ജനം.
ഗന്ത്വാ അഞ്ഞാപദേസേന, ഗങ്ഗാപാരം തഹിം പുരം;
മാപേത്വാ തത്ഥ കാരേസി, രജ്ജം തസ്സ സുതേ ലഭി.
ധീതാ കണിട്ഠിതാ ആസി, ഭദ്ദകച്ചാന നാമികാ;
സബ്ബലക്ഖണസമ്പന്നാ, സുരൂപാ അഭിപത്ഥിതാ.
തദത്ഥം സത്തരാജാനോ, പണ്ണാകാരേ മഹാരഹേ;
പേസേസും രാജിനോ തസ്സ, ഭീതോ രാജൂഹി സോ പന.
ഞത്വാന സോത്ഥിഗമനം, അഭിസേകഫലമ്പി ച;
സഹദ്വത്തിംസ ഇത്ഥീഹി, നാവം ആരോപിയാ’സുതം.
ഗങ്ഗായ ഖിപി ഗണ്ഹാതു, പഹു മേ ധീതരം ഇതി;
ഗഹേതും തേ ന സക്ഖിംസു, നാവാസാപന സീഘഗാ.
ദുതിയേ ദിവസേയേവ, ഗോണാഗാമക പട്ടനം;
പത്താപബ്ബജിതാ കാരാ, സബ്ബാ താ തത്ഥ ഓതരും.
പുച്ഛിത്വാ നഗരം ഏത്ഥ, താ കമേനോപയന്തിയോ;
ഉപതിസ്സഗാമം സമ്പത്താ, ദേവതാ പരിപാലിതാ.
നേമിത്തകസ്സ വചനം, സുത്വാ തത്ഥാ’ഗതാ തു താ;
ദിസ്വാ അമച്ചോ പുച്ഛിത്വാ, ഞത്വാ രഞ്ഞോ സമപ്പയി.
തം പണ്ഡുവാസുദേവം തേ, അമച്ചാ സുദ്ധബുദ്ധിനോ;
രജ്ജേ സമഭിസിഞ്ചിംസു, പുണ്ണസബ്ബമനോരഥം.
സുഭദ്ദകച്ചാന ¶ മനോമരൂപിനിം;
മഹേസീഭാവേ അഭിസിഞ്ചിയ’ത്തനോ;
സഹഗതാ തായ പദാസി അത്തനാ;
സഹാഗതാനം വസി ഭൂമിപോ സുഖന്തീ.
സുജനപ്പസാദ സംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
പണ്ഡുവാസുദേവാഭിസേകോ നാമ
അട്ഠമോ പരിച്ഛേദോ.
നവമ പരിച്ഛേദ
അഭയാഭിസേകോ
മഹേസീ ജനയീ പുത്തേ, ദസ ഏകഞ്ച ധീതരം;
സബ്ബജേട്ഠോ’ഭയോ നാമ, ചിത്താനാമ കനിട്ഠികാ.
പസ്സിത്വാ തം വിയാകംസു, ബ്രാഹ്മണാ മന്തപാരഗാ;
‘‘രജ്ജഹേതു സുതോ അസ്സാ, ഘാതയിസ്സതി മാതുലേ’’.
ഘാതേസ്സാമി കനിട്ഠിന്തി, നിച്ഛിതേ ഭാതരാ’ഭയോ;
വാരേസി കാലേ വാസേസും, ഗേഹം തം ഏകഥുണികേ.
രഞ്ഞോ ച സിരിഗബ്ഭേന, തസ്സ ദ്വാരമകാരയും;
അന്തോ ഠപേസും ഏകഞ്ച, ദാസിം നരസതം ബഹി.
രൂപേനു’മ്മാദയീ നരേ, ദിട്ഠമത്താവ സായതോ;
തതോ ഉമ്മാദചിത്താ’തി, നാമം സോപപദം ലഭി.
സുത്വാന ലംകാഗമനം, ഭദ്ദകച്ചാനദേവിയാ;
മാതരാ ചോദിതാ പുത്താ, ഠപേത്വേ’കഞ്ച ആഗമും.
ദിസ്വാന തേ പണ്ഡുവാസു-ദേവം ലങ്കിന്ദമാഗതാ;
ദിസ്വാന തം കനിട്ഠിഞ്ച, രോദിത്വാ സഹ തായ ച.
രഞ്ഞാ സുകതസക്കാരാ, രഞ്ഞോ’നുഞ്ഞായ ചാരികം;
ചരിംസു ലംകാദീപമ്ഹി, നിവസുഞ്ച യഥാരുചിം.
രാമേന ¶ വുസിതഠാനം, രാമഗോണന്തി വുച്ചതി;
ഉരുവേലാ’നുരാധാനം, നിവാസാ ച തഥാ തഥാ.
തഥാ വിജിതദീഘായു-രോഹണാനം നിവാസകാ;
വിജിതഗാമോ ദീഘായു-രോഹണന്തി ച വുച്ചതി.
കാരേസി അനുരാധോ സോ, വാപിം ദക്ഖിണതോ തതോ;
കാരാപേത്വാ രാജഗേഹം, തത്ഥ വാസമകപ്പയീ.
മഹാരാജാ പണ്ഡുവാസു-ദേവോ ജട്ഠസുതം സകം;
അഭയം ഉപരജ്ജമ്ഹി, കാലേ സമഭിസേചയി.
ദീഘായുസ്സ കുമാരസ്സ, തനയോ ദീഘഗാമണി;
സുത്വാ ഉമ്മാദചിത്തം തം, തസ്സം ജാതകുതൂഹലോ.
ഗഹേത്വാ’പതിസ്സ ഗാമം, തം അപസ്സി മനുജാധിപം;
അദാ സഹോപരാജേന, രാജുപട്ഠാനമസ്സസോ.
ഗവക്ഖാഭിമുഖട്ഠാനേ, തം ഉപേച്ച ഠിതം തുസാ;
ദിസ്വാന ഗാമിണിം ചിത്താ, രത്തചിത്താ’ഹ ദാസികം.
‘‘കോ ഏസോ’’തി തതോ സുത്വാ,
മാതുലസ്സ സുതോഇതി;
ദാസിം തത്ഥ നിയോജേസി,
സദ്ധിംകത്വാന സോ തതോ.
ഗവക്ഖമ്ഹി ഡസാപേത്വാ, രത്തിം കക്കടയന്തകം;
ആരുയ്ഹ ഛിന്ദയിത്വാന, കവാടം തേന പാവിസി.
തായ സദ്ധിം വസിത്വാന, പച്ചൂസേയേവ നിക്ഖമി;
ഏവം നിച്ചം വസീ തത്ഥ, ഛിദ്ദാഭാവാ അപാകടോ.
സാ തേന അഗ്ഗഹീ ഗബ്ഭം, ഗബ്ഭേ പരിണതേ തതോ;
മാതു ആരോചയീ ദാസീ, മാതാ പുച്ഛിയ ധീതരം.
രഞ്ഞോ ആരോചയീ രാജാ, അമന്തേത്വാ സുതേ’ബ്രഹ്മാ;
പോസിയോസോ’പി അമ്ഹേഹി, ദേവ തസ്സേവ തം ഇതി.
പുത്തോ ചേ മാരയിസ്സാമ, ത’ന്തി തസ്സ അദംസു തം;
സാ സൂതികാലസമ്പത്തേ, സൂതി ഗേഹഞ്ച പാവിസിം.
സങ്കിത്വാ ¶ ഗോപകം ചിത്തം, കാലവേലഞ്ച ദാസകം;
തസ്മിം കമ്മേ നിസ്സായാ’തി, ഗാമണി പരിചാരകേ.
തേ പടിഞ്ഞം അദേന്തേ തേ, രാജപുത്താ അഘാതയും;
യക്ഖാ ഹുത്വാന രക്ഖിംസു, ഉഭോ ഗബ്ഭേ കുമാരകം.
അഞ്ഞം ഉപവിജഞ്ഞം സാ, സല്ലക്ഖാ പേസി ദാസിയാ;
ചിത്താ സാ ജനയീ പുത്തം, സാ ഇത്ഥി പന ധീതരം.
ചിത്തം സഹസ്സം ദാപേത്വാ, തസ്സാ പുത്തം സകമ്പി ച;
ആണാപേത്വാ ധീതരം തം, നിപജ്ജാപേസി സന്തികേ.
ധീതാ ലദ്ധാ’തി സുത്വാന, തുട്ഠാ രാജസുതാ അഹും;
മാതാ ച മാതുമാതാ ച, ഉഭോ പന കുമാരകം.
മാതാമഹസ്സ നാമഞ്ച, ജേട്ഠസ്സ മാതുലസ്സ ച;
ഏകം കത്വാ തമകരും, പണ്ഡുകാഭയനാമകം.
ലംകാ പാലോ പണ്ഡുവാസു-ദേവോ രജ്ജമകാരയി;
തിംസ വസ്സമ്ഹി ജാതമ്ഹി, മതോ സോ പണ്ഡുകാഭയേ.
തസ്മിം മതസ്മിം മനുജാധിപസ്മിം,
സബ്ബേ സമാഗമ്മ നരിന്ദപുത്താ;
തസ്സാഭയസ്സാഭയദസ്സ ഭാതു,
രാജാഭിസേകം അകരും ഉളാരാതി.
സുജനപ്പസാദ സംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
അഭയാഭിസേകോ നാമ
നവമോ പരിച്ഛേദോ.
ദസമ പരിച്ഛേദ
പണ്ഡുകാഭയാഭിസേകോ
ഉമ്മാദചിത്തായാണത്താ ¶ , ദാസീ ആദായ ദാരകം;
സമുഗ്ഗേ പക്ഖിപിത്വാന, ദ്വാരമണ്ഡല കേ അഗാ.
രാജപുത്താ ച മിഗവം, ഗതാ തുമ്ബരകന്ദരേ;
ദിസ്വാ ദാസിം കുഹിം യാസി, കിം മേ കന്തി ച പുച്ഛിസും.
ദ്വാരമണ്ഡലകം യാമി, ധീതുമേഗുളപൂവകം;
ഇച്ചാഹ ഓരോപേഹീതി, രാജപുത്തം കമബ്രവും.
ചിത്തോ ച കാലവേലോ ച, തസ്സാ’രക്ഖായ നിഗ്ഗതാ;
മഹന്തം സൂകരവേസം, തം ഖണംയേവ ദസ്സയും.
തേ തം സമനുബന്ധിംസു, സാസമാദായ തത്ര’ഗാ;
ദാരകഞ്ച സഹസ്സഞ്ച, ആയുത്തസ്സ അദാരഹോ.
തസ്മിംയേവ ദിനേ തസ്സ, ഭരിയാ ജനയീ സുതം;
യമകേ ജനയീ പുത്തേ, ഭരിയം മേ’തി പോസിതം.
സോ സത്തവസ്സികോ ചാ’സി, തം വിജാനിയ മാതുലാ;
ഗന്തും സരസി കീളന്തേ, ദാരകേ ച പയോജയും.
ജലട്ഠം രുക്ഖസുസിരം, ജലച്ഛാദിതഛിദ്ദകം;
നിമുജ്ജമാനോ ഛിദ്ദേന, പവിസിത്വാ ചിരട്ഠിതോ.
തതോ തഥേവ നിക്ഖമ്മ, കുമാരേ സേസദാരകേ;
ഉപച്ച പുച്ഛിയന്തോപി, വഞ്ചേത’ഞ്ഞവചോഹി സോ.
മനുസ്സേഹാ’ഗതേഹേസോ, നിവാസേത്വാന വത്ഥകം;
കുമാരോ വാരിമോ ഗയ്ഹ, സുസിരമ്ഹി ഠിതോ അഹു.
വത്ഥകാനി ഗണേത്വാന, മാരേത്വാ സേസദാരകേ;
ഗന്ത്വാ ആരോചയും സബ്ബേ, ദാരകാ മാരിതാ ഇതി.
ഗതേസു ¶ തേസു സോ ഗന്ത്വാ, ആയുത്തകഘരം സകം;
വസം അസ്സാസിതോ തേന, അഹൂ ദ്വാദസവസ്സികോ.
പുന സുത്വാന ജീവന്തം, കുമാരം തസ്സ മാതുലം;
തത്ഥ ഗോപാലകേ സബ്ബേ, മാരേതും സന്നിയോജയും.
തസ്മിം അഹനി ഗോപാലാ, ലദ്ധാ ഏകം ചതുപ്പദം;
അഗ്ഗിം ആഹരിതും ഗാമം, പേസേതും തം കുമാരകം.
സോ ഗന്ത്വാ ഘരമായുത്ത-പുത്തകംയേവ പേസയി;
പാദാ രുജന്തി മേ തേഹി, അഗ്ഗിം ഗോപാലസന്തികം.
തത്ഥ അങ്ഗാര മംസഞ്ച,
ഖാദിസ്സസി തുവം ഇതി;
നേ സി സോ തം വചോ സുത്വാ,
അഗ്ഗിം ഗോപാലസന്തികം.
തസ്മിം ഖണേ പേസിതാ തേ, പരിക്ഖിപിയ മാരയും;
സബ്ബേ ഗോപേ മാരയിത്വാ, മാതുലാനം നിവേദയും.
തഥോ സോളസവസ്സം തം, വിജാനിംസു ച മാതുലാ;
മാതാ സഹസ്സഞ്ചാ’ദാസി, തസ്സാ രക്ഖഞ്ച ആദിസി.
ആയുത്തോ മാതുസന്ദേസം, സബ്ബം തസ്സ നിവേദിയ;
ദത്വാ ദാസം സഹസ്സഞ്ച, പേസേസി പണ്ഡുലന്തികം.
പണ്ഡുലബ്രാഹ്മണോ നാമ, ഭോഗവാ വേദപാരഗോ;
ദക്ഖിണസ്മിം ദിസാഭാഗേ, വസീ പണ്ഡുലഗാമകേ.
കുമാരോ തത്ഥ ഗന്ത്വാന, പസ്സി പണ്ഡുലബ്രാഹ്മണം;
‘‘ത്വം പണ്ഡുകാഭയോ താത’’, ഇതി പുച്ഛിയ ബ്യാകതേ.
തസ്സ കത്വാന സക്കാരം, ആഹ രാജാ ഭവിസ്സസി;
സമസത്തതിവസ്സാനി, രജ്ജം ത്വം കാരയിസ്സസി.
സിപ്പം ഉഗ്ഗണ്ഹ താതാതി, സിപ്പുഗ്ഗഹമകാരയീ;
ചന്ദേന തസ്സ പുത്തേന, ഖിപ്പം സിപ്പം സമാപിതം.
അദാ സതസഹസ്സം സോ, യോധസങ്ഗഹകാരണാ;
യോധേസു സങ്ഗഹിതേസു, തേന പഞ്ചസതേസു സോ.
സിയും യായ ഗയിതാനി, പണ്ണാനി കനകാനി തം;
മഹേസിം കുരുചന്ദഞ്ച, മമ പുത്തം പുരോഹിതം.
ഇഭി ¶ വത്വാ ധനം ദത്വാ, സയോധം നിഹരി തതോ;
സോ നാമം സാവയിത്വാന, തതോ നിക്ഖമ്മ പുഞ്ഞവാ.
ലദ്ധബലോ നഗരകേ, കാസപബ്ബത സന്തികേ;
സത്തസതാനി പുരിസേ, സബ്ബേസം ഭോജനാനി ച.
തതോ നരസഹസ്സേന, ദ്വിസതേന കുമാരകോ;
ഗിരികണ്ഡ പബ്ബതം നാമ, അഗമാ പരിവാരിതോ.
ഗിരികണ്ഡസിവോ നാമ, പണ്ഡുകാഭയ മാതുലോ;
തം പണ്ഡുവാസുദേവേന, ദിന്നം ഭുഞ്ജതി ദേസകം.
സോ കരിസസതം പക്കം, തദാ ലാവേതി ഖത്തിയോ;
തസ്സ ധീതാ രൂപവതീ, പാലീ നാമാ’സി ഖത്തിയാ.
സാ മഹാപരിവാരേന, യാനമാരുയ്ഹ സോഭനം;
പിതുഭത്തം ഗാഹയിത്വാ, ലാവകാനഞ്ച ഗച്ഛതി.
കുമാരസ്സ മനുസ്സാനം, ദിസ്വാ തത്ഥ കുമാരികം;
ആരോചേസും കുമാരസ്സ, കുമാരോ സഹസാ’ഗതോ.
ദ്വേധാ തം പരിസം കത്വാ, സതം യാനമപേസയി;
തദന്തികം സപരിസാ, കത്ഥ യാസീതി പുച്ഛിതം.
തായ വുത്തേതു സബ്ബസ്മിം, തസ്സംസാരത്ത മാനസോ;
അത്തനോ സംവിഭാഗത്ഥം, ഭന്തേനാ’യാചി ഖത്തിയോ.
സാസമോരുയ്ഹ യാനമ്ഹാ, അദാ സോവണ്ണപാതിയാ;
ഭത്തം നിഗ്രോധ മൂലസ്മിം, രാജപുത്തസ്സ ഖത്തിയാ.
ഗണ്ഹി നിഗ്രോധപണ്ണാനി, ഭോജേതും സേസകേ ജനേ;
സോവണ്ണഭാജനാനാ’സും, താനി പണ്ണാനി തം ഖണേ.
താനി ദിസ്വാ രാജപുത്തോ, സരിത്വാ ദിജഭാസിതം;
മഹേസിഭാവ യോഗ്ഗാമേ, കഞ്ഞാലദ്ധാതി തുസ്സിസോ.
സബ്ബേ ഭോജാപയീ തേസാ, തം ന ഖീയിത്ഥ ഭോജനം;
ഏകസ്സ പടിവിസോ’വ, ഗഹിതോ തത്ഥ ദിസ്സഥ.
ഏവം പുഞ്ഞഗുണൂപേതാ, സുകുമാരീ കുമാരികാ;
സുവണ്ണപാലി നാമേന, തതോപ്പഭുത ആസി സാ.
തം ¶ കുമാര ഗഹേത്വാന, യാനമാരുയ്ഹ ഖത്തിയോ;
മഹബ്ബല പരിബ്യൂള്ഹോ, അനുസംണീ അപക്കമി.
തം സുത്വാന പിതാ തസ്സാ, നരേ സബ്ബേ അപേസയി;
തേ ഗന്ത്വാ കലഹം കത്വാ, തജ്ജിതാ തേഹി ആഗമും.
കലഹനഗരം നാമ, ഗാമോ തത്ഥ കതേ അഹു;
തം സുത്വാ ഭാതരോ തസ്സാ, പഞ്ചയുദ്ധായു’പാഗമും.
സബ്ബേ തേ പണ്ഡുലസുതോ, ചന്ദോയേവ അഘാതയി;
ലോഹിത വാഹഖണ്ഡോതി, തേസം യുദ്ധമഹീ അഹു.
മഹതാ ബല കാധയന,
തതോ സോ പണ്ഡുകാഭയോ;
ഗങ്ഗായ പാരിമേ തിരേ,
ദോളപബ്ബതകം അഗാ.
തത്ഥ ചത്താരി വസ്സാനി, വസി തം തത്ഥ മാതുലാ;
സുത്വാ ഠപേത്വാ രാജാനം, തം യുദ്ധത്ഥമുപാഗമും.
ഖന്ധാവാരം നിവേസേത്വാ, ധൂമരക്ഖാഗ സന്തികേ;
ഭാഗിനേയ്യേന യുജ്ഝിംസു, ഭാഗിനേയ്യോ തു മാതുലേ.
അനുബന്ധീ ഓരഗങ്ഗം, മലാപേത്വാ നിവത്തിയ;
തേസഞ്ച ഖന്ധാവാരമ്ഹി, ദുവേ വസ്സാനി സോ വസീ.
ഗന്ത്വോ’പതിസ്സഗാമം തേ, തമത്ഥം രാജിനോ’ബ്രവും;
രാജാലേഖം കുമാരസ്സ, സരഹസ്സം സപാഹിണി.
‘‘പുഞ്ജസ്സു പാരഗങ്ഗം ത്വം, മാ’ഗാ ഓരംതതോ’’ഇതി;
തം സുത്വാ തസ്സ കുജ്ജിംസു, ഭാതരോ നവ രാജിനോ.
ഉപത്ഥമ്ഭോ ത്വമേവാ’സി, ചിരം തസ്സ ഇദാനി തു;
രട്ഠം ദദാസി തസ്മാ ത്വം, മാരേസ്സാമാ’തി അബ്രവും.
സോ തേസം രജ്ജമപ്പേസി, തേ തിസ്സം നാമ ഭാതരം;
സബ്ബേവ സഹിതാ’കംസു, രജ്ജസ്സ പരിനായകം.
ഏസോ വീസതിവസ്സാനി, അഭയോ’ഭയ ദായകോ;
തത്ഥോ’പതിസ്സഗാമമ്ഹി, രാജാ രജ്ജമകാരയി.
വസന്തി ¶ ധൂമരക്ഖാഗേ, സരേ തുമ്ബരിയങ്ഗണേ;
ചരതേ വളവാ രുപാ, യക്ഖീ ചേതിയനാമികാ.
ഏകോ ദിസ്വാന സേനങ്ഗം, ഉത്തപാദം മനോരമം;
ആരോചേസി കുമാരസ്സ, വളവേ’ത്തീ’ദിസീ ഇതി.
കുമാരോ രസ്മിമാദായ, ഗഹേതും തം ഉപാഗമി;
പച്ഛതോ അഗതം ദിസ്വാ, ഭീതാ തേജേന തസ്സസാ.
ധാവി’നന്തരധായിത്വാ, ധാവന്തി മനുബന്ധിസോ;
ധാവമാനാ സരം ഹം സാ, സത്തക്ഖത്തും പരിക്ഖിപി.
ഓതരിത്വാ മഹാഗങ്ഗം, ഉത്തരിത്വാ തതോ പന;
ധുമരക്ഖം പബ്ബതം തം, സത്തക്ഖത്തും പരിക്ഖിപി.
തം സരം പുന തിക്ഖത്തും, പരിക്ഖിപി തതോ പുന;
ഗങ്ഗം കച്ഛകതിത്ഥേന, സമോതരി തഹിം തു സോ.
ഗഹേസിതം വാലധിസ്മിം, താലപത്തഞ്ച തോയഗം;
തസ്സ പുഞ്ഞാനുഭാവേന, സോ അഹോസി മഹാ അസി.
ഉച്ചാരേസി അസിം ദജ്ജം, ‘‘മാരോമീ’’തി തമാഹ സാ;
രജ്ജം ഗഹേത്വാ തേ ദജ്ജം, സാമി മാമം അമാരയി.
ഗീവായ തം ഗഹേത്വാ സോ, വിജ്ഝിത്വാ അസികോടിയാ;
നാസായ രജ്ജുയാ ബന്ധി, സാ അഹോസി വസാനുഗാ.
ഗന്ത്വാ തം ധുമരക്ഖം സോ, തമാരുയ്ഹ മഹബ്ബലോ;
തത്ഥ ചത്താരി വസ്സാനി, ധൂമരക്ഖന ഗേ വസി.
തതോ നിക്ഖമ്മ സബലോ, ആഗമ്മാ’രിട്ഠപബ്ബതം;
സുദ്ധികാലമപേക്ഖന്തോ, തത്ഥ സത്തസമാവസി.
ദ്വേ മാതുലേ ഠപേത്വാന, തസ്സ സേസട്ഠമാതുലാ;
യുദ്ധസജ്ജാ അരിട്ഠം തം, ഉപസങ്കമ്മ പബ്ബതം.
ഖന്ധാവാരം നഗരകേ, നിവേസേത്വാ ചമൂപതിം;
ദത്വാ പരിക്ഖിപാപേസും, സമന്താ’രിട്ഠപബ്ബതം.
യക്ഖിനിയാ മന്തയിത്വാ, തസ്സാ വചനയുത്തിയാ;
ദത്വാ രാജപരിക്ഖാരം, പണ്ണാകാരാ യുവാനി ച.
‘‘ഗണ്ഹാഥ ¶ സബ്ബാനേ’താനി, ഖമാപേസ്സാമി വോ അഹം’’;
ഇതി വത്വാന പേസേസി, കുമാരോ പുരതോ ബലം.
ഗണ്ഹിസ്സാമി പവിട്ഠന്തി, വിസ്സട്ഠേസു തു തേസു സോ;
ആരുയ്ഹ യക്ഖവളവം, മഹാബലപുരക്ഖതോ.
യുദ്ധായ പാവിസി യക്ഖീ, മഹാരാവ മരാപിസാ;
അന്തോ ബഹിബലഞ്ചസ്സ, ഉക്കുട്ഠിം മഹതിം അകാ.
കുമാരപുരിസാ സബ്ബേ, പരസേനാ നരേ ബഹൂ;
ഘാതേത്വാ മാതുലേ ച’ത്ഥ, സീസരാസിം അകംസു തേ.
സേനാപതി പാലയിത്വാ, ഗുമ്ബട്ഠാനം സപാവിസി;
സേനാപതി ഗുമ്ബകോ’തി, തേന ഏസ പവുച്ചതി.
ഉപരിട്ഠമാതുലസിരം, സീസരാസിം സപസ്സിയ;
ലാബുരാസീ’വ ഇച്ഛാഹ, തേനാ’സി ലാബുഗാമകോ.
ഏവം വിജിതസങ്ഗാമോ, തതോ സോ പണ്ഡുകാഭയോ;
അയ്യകസ്സാ’നുരാധസ്സ, വസനഠാനമാഗമി.
അത്തനോ രാജഗേഹം സോ, തസ്സ ദത്വാന അയ്യകോ;
അഞ്ഞത്ഥവാസം കപ്പേസി, സോ തു തസ്മിം ഘരേ വസി.
പുച്ഛാപേത്വാന നേമിത്തം, വത്ഥുവിജ്ജാ’വിദും തഥാ;
നഗരം പവരം തസ്മിം, ഗാമേയേവ അമാപയി.
നിവാസത്താ’നുരാധാനം, അനുരാധപുരം അഹു;
നക്ഖത്തേനാ’നുരാധേന, പതിട്ഠാപിത തായ ച.
ആണാപേത്വാ മാതുലാനം, ഛത്തം ജാതസ്സരേ ഇധ;
ധോവാപേത്വാ ധാരയിത്വാ, തം സരേയേവ വാരിനാ.
അത്തനോ അഭിസേകം സോ, കാരേസി പണ്ഡുകാഭയോ;
സുവണ്ണപാലിം ദേവിം തം, മഹേസിത്തേ ഭിസേചയി.
അദാ ചന്ദകുമാരസ്സ, പോരോഹിച്ചം യഥാവിധി;
ഠാനന്തരാനി സേസാനം, ഭച്ചാനഞ്ച യഥാരഹം.
മാതുയാ ഉപകാരത്താ, അത്തനോ ച മഹീപതിം;
അഘാതയിത്വാ ജേട്ഠം തം, മാതുലം അഭയം പന.
രത്തിരജ്ജം അദാ തസ്സ, അഹു നഗരഗുത്തികോ;
തദുപാദായ നഗരേ, അഹൂ നഗരഗുത്തികോ.
സസ്സുരം ¶ തം അഘാതേത്വാ, ഗിരികണ്ഡസിവമ്പി ച;
ഗിരികണ്ണദേസം തസ്സേ’വ, മാതുലസ്സ അദാസി സോ.
സരം തഞ്ച ഖണാപേത്വാ, കാരാപേസി ബഹൂ ദകം;
ജയേ ജലസ്സ ഗാഹേന, ജയവാപീതി അഹുതം.
കാലവേലം നിവാസേസി, യക്ഖംപുര പുരത്ഥിമേ;
യക്ഖം തു ചിത്തരാജം തം, ഹേട്ഠോ അഭയവാപിയാ.
പുബ്ബോപകാരിം ദാസിം തം, നിബ്ബത്തം യക്ഖയോനിയാ;
പുരസ്സ ദക്ഖിണദ്വാരേ, സോ കതഞ്ഞൂ നിവാസയി.
അന്തോ നരിന്ദവത്ഥുസ്സ, വളവാമുഖയക്ഖിനിം;
നിവാസേസി ബലിം തേസം, അഞ്ഞേസഞ്ചാനുവസ്സകം.
ദാപേസി ഛണകാലേ തു, ചിത്തരാജേന സോ സഹ;
സമാസനേ നിസീദിത്വാ, ദിബ്ബമാനുസനാടകം.
കാരേന്തോ’ഭിരമി രാജാ, രതിഖിഡ്ഡാ സമപ്പിതോ;
ദ്വാരഗാമേ ച ചതുരോ, ഭയവാപിഞ്ച കാരയി.
മഹാസുസാനഘാതനം, പച്ഛിമരാജിനിം തഥാ;
വേസ്സവണസ്സ നിഗ്രോധം, ബ്യാധിദേവസ്സ താലകം.
യോനസഭാഗ വത്ഥുഞ്ച, മഹേജ്ജഘരമേവ ച;
ഏതാനി പച്ഛിമദ്വാര-ദിസാഭാഗേ നിവേസയി.
പഞ്ചസതാനി ചണ്ഡാല-പുരിസേ പുരസോധകേ;
ദുവേസതാനി ചണ്ഡാല-പുരിസേ വച്ചസോധകേ.
ദിയഡ്ഢസതചണ്ഡാലേ, മതനീഹാരകേ’പി ച;
സുസാന ഗോപചണ്ഡാലേ, തത്തകേയേവ ആദിസി.
തേസം ഗാമം നിവേസേസി, സുസാനാ പച്ഛിമുത്തരേ;
യഥാ വിഹിതകമ്മാനി, താനി നിച്ചം അകംസുതേ.
തസ്സ ചണ്ഡാലഗാമസ്സ, പുബ്ബുത്തരദിസായ തു;
നീചസുസാനകം നാമ, ചണ്ഡാലാനമകാരയി.
തസ്സുത്തരേ സുസാനസ്സ, പാസാണപബ്ബതന്തരേ;
ആവാസപാലിഝാധാനം, തദാ ആസി നിവേസിതാ.
തദുത്തരേ ¶ ദിസാഭാഗേ, യാവ ഗാമണി വാപിയാ;
താപസാനം അനേകേസം, അസ്സമോ ആസി കാരിതോ.
തസ്സേവ ച സുസാനസ്സ, പുരത്ഥിമദിസായ തു;
ജോതിയസ്സ നിഗണ്ഠസ്സ, ഘരം കാരേസി ഭൂപതി.
തസ്മിംയേവ ദേസസ്മിം, നിഗണ്ഠോ ഗിരിനാമകോ;
നാനാപാസണ്ഡകാ ചേവ, വസിംസു സമണാ ബഹൂ.
തത്ഥേവ ച ദേവകുലം, അകാരേസി മഹീപതി;
കുഭണ്ഡസ്സ നിഗണ്ഠസ്സ, തംനാമകമഹോസിതം.
തതോ തു പച്ഛിമേ ഭാഗേ, ഝാധപാലിപുരത്ഥിമേ;
മിച്ഛാദിട്ഠികുലാനം തു, വസീ പഞ്ചസതം തഹിം.
പരം ജോതിയഗേഹമ്ഹാ, ഓരം ഗാമണി വാപിയാ;
സോ പരിബ്ബാജകാരാമം, കാരാപേസി തഥേവ ച.
ആജീവകാനം ഗേഹഞ്ച, ബ്രാഹ്മണവട്ടമേവ ച;
സിവികാ സോത്ഥിസാലാ ച, അകാരേസി തഹിം തഹിം.
ദസവസ്സാഭിസേകോ സോ, ഗാമസീമാ നിവേസയി;
ലംകാദീപമ്ഹി സകലേ, ലംകിന്ദോ പണ്ഡുകാഭയോ.
സോ കാലവേലചിത്തേഹി, ദിസ്സമാനേഹി ഭൂപതി;
സഹാ’നു ഭോസി സമ്പതിം, യക്ഖഭൂതസഹായ വാ.
പണ്ഡുകാഭയരഞ്ഞോ ച, അഭയസ്സ ച അന്തരേ;
രാജസുഞ്ഞാനി വസ്സാനി, അഹേസും ദസസത്ത ച.
സോ പണ്ഡുകാഭയമഹീപതി സത്തതിംസ–
വസ്സോ’ധിഗമ്മ ധിതിമാ ധരണീ പതിത്തം;
രമ്മേ അനുനമനുരാധപുരേ സമിദ്ധേ;
വസ്സാനി അകാരയി രജ്ജമേത്ഥാതി.
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
പണ്ഡുകാഭയാഭിസേകോനാമ
ദസമോ പരിച്ഛേദോ.
ഏകാദസമ പരിച്ഛേദ
ദേവാനംപിയതിസ്സാഭിസേകോ
തസ്സച്ചയേ ¶ തസ്സ സുതോ, മുടസിവോ’തി വിസ്സുതോ;
സുവണ്ണപാലിയാ പുത്തോ, പത്തോ രജ്ജമനാകുലം.
മഹാമേഘവനുയ്യാനം, നാമനുഗഗുണോദിതം;
ഫലപുപ്ഫതരുപേതം, സോ രാജാ കാരയി സുഭം.
ഉയ്യാനഠാനഗ്ഗഹണേ, മഹാമേഘോ അകാലജോ;
പാവസ്സിതേന ഉയ്യാനം, മഹാമേഘവനം അഹു.
സട്ഠിവസ്സാനി മുടസിവോ, രാജാ രാജ്ജമകാരയി;
അനുരാധേ പുരവരേ, ലംകാ ഭുവദനേ സുഭേ.
തസ്സ പുത്താ ദസാ’ഹേസും, അഞ്ഞമഞ്ഞഹിതേസിനോ;
ദുവേ ധീതാ ചാ’നുകുലാ, കുലാനുച്ഛവികാ അഹൂ.
ദേവാനം പിയതിസ്സോതി, വിസ്സുതോ ദുതിയോ സുതോ;
തേസു ഭാതൂസു സബ്ബേസു, പുഞ്ഞാപഞ്ഞാധികോ അഹു.
ദേവാനം പിയതിസ്സോ സോ, രാജാ’സി പിതുഅച്ചയേ;
തസ്സാ’ഭിസേകേന സമം, ബഹൂന’ച്ഛരിയാന’ഹും.
ലംകാദീപമ്ഹി സകലേ, നിധയോ രതനാനി ച;
അന്തോഠിതാനി ഉഗ്ഗന്ത്വാ, പഥവീതലമാരുഹും.
ലംകാദീപസമീപമ്ഹി, ഭിന്നനാവാഗതാനി ച;
തത്രജാതാനി ച ഥലം, രതനാനി സമാരുഹും.
ഛാതപബ്ബതപാദമ്ഹി, തിസ്സോ ച വേളുയട്ഠിയോ;
ജാതാരഥപതോദേന, സമാനാ പരിമാണതോ.
താസു ഏകാലതായട്ഠി, രജതാ’ഭാ തഹിം ലതാ;
സുവണ്ണാവണ്ണാരുചിരാ, ദിസ്സന്തേതാ മനോരമാ.
ഏകാ കുസുമാ യട്ഠീതു, കുസുമാനി തഹിം പന;
നാനാനി നാനാവണ്ണാനി, ദിസ്സന്തേ’തി ഫുടാനി ച.
ഏകാസകുണയട്ഠിതു ¶ , തഹിം പക്ഖിമിഗാ ബഹൂ;
നാനാ ച നാനാവണ്ണാ ച, സജീവാ വിയ ദിസ്സരേ.
ഭയഗജരഥാമലകാ, വലയങ്ഗുലിവേഠകാ;
കകുധഫലാപാകതികാ, ഇച്ചേതാ അട്ഠജാതിയോ.
മുത്താസമുദാ ഉഗ്ഗന്ത്വാ, തീരേ വട്ടി വിയ ഠിതാ;
ദേവാനം പിയതിസ്സസ്സ, സബ്ബം പുഞ്ഞവിജമ്ഭിതം.
ഇന്ദനീലം വേളുരിയം, ലോഹിതങ്കമണിധി’മേ;
രജതാനി പനേ’താനി, മുത്താ താ താവയട്ഠിയോ.
സത്തഹബ്ഭന്തരേയേവ, രഞ്ഞോ സന്തികമാഹരും;
താനി ദിസ്വാ പതീതോ സോ, രാജാ ഇതി വിചിന്തയി.
രതനാനി അനഗ്ഘാനി, ധമ്മാസോകോ ഇമാനിമേ;
സഹായോ’രഹതേനാ’ഞ്ഞോ, തസ്സ ദസ്സം ഇമാന’തോ.
ദേവാനം പിയതിസ്സോ ച, ധമ്മാസോകോ ച തേ ഇമേ;
ദ്വേ അദിട്ഠസഹായാഹി, ചിരപ്പഭുതി ഭൂപതി.
ഭാഗിനേയ്യം മഹാരിട്ഠം, അമച്ചം പമുഖം തതോ;
ദിജം അമച്ചം ഗണതം, രാജാ തേ ചതുരോ ജനേ.
ദൂതോ കത്വാന പാഹേസി, ബലോഘപരിവാരിതേ;
ഗാഹാ പേത്വാ അനഗ്ഘാനി, രതനാനി ഇമാനി സോ.
മണിജാതീ ച തിസ്സോ താ, തിസ്സോ ച രഥയട്ഠിയോ;
സങ്ഖഞ്ച ദക്ഖിണാവത്തം, മുത്താ ജാതീ ച അട്ഠ താ.
ആരുയ്ഹ ജമ്ബുകോലമ്ഹി, നാവം സത്തദിനേന തേ;
സുഖേന തിത്ഥം ലദ്ധാന, സത്താഹേന തതോ പുന.
പാടലിപുത്തം ഗന്ത്വാന, ധമ്മാസോകസ്സ രാജിനോ;
അദംസു പണ്ണാകാരേതേ, ദിസ്വാ താനി പസീദി സോ.
രതനാനി’ദിസാനേത്ഥ, നത്ഥി മേ ഇതി ചിന്തിയ;
അദാ സേനാപതിട്ഠാനം, തുട്ഠോ’രിട്ഠസ്സ ഭൂപതി.
പോരോഹിച്ചബ്രാഹ്മണസ്സ, ദണ്ഡനായതം പന;
അദാസി തസ്സാ’മച്ചസ്സ, സേട്ഠിത്തം ഗണകസ്സ തു.
തേസം അനപ്പകേ ഭോഗേ, ദത്വാ വാസഘരാനി ച;
മഹാമച്ചേഹി മന്തേന്തോ, പസ്സിത്വാ പടിപാഭതം.
വാലബീജനീ ¶ മുണ്ഹിസം, ഖഗ്ഗം ഛത്തഞ്ച പാദുകം;
മോളിം വതം സപാമങ്ഗം, ഭിങ്കാരം ഹരിചന്ദനം.
അധോവിമം വത്ഥകോടിം, മഹഗ്ഘം ഹത്ഥപുഞ്ഛനിം;
നാഗാ’ഹടം അഞ്ജനഞ്ച, അരുണാഭഞ്ച മത്തികം.
അനോതത്തോദകഞ്ചേവ, ഗങ്ഗാസലിലമേവ ച;
സങ്ഖഞ്ച നന്ദിയാവട്ടം, വഡ്ഢമാനം കുമാരികം.
ഹേമഭോജനകണ്ഡഞ്ച, സിവികഞ്ച മഹാരഹം;
ഹരീടകം ആമലകം, മഹഗ്ഘം അമതോസധം.
സുകാഹടാനം സാലീനം, സട്ഠിവാഹസതാനി ച;
അഭിസേകോ പകരണം, പരിവാരവിസേസിതം.
ദത്വാ കാലേ ഭഹായസ്സ, പണ്ണാകാരേ നരിസ്സരോ;
ദൂതേ പാഹേസിസദ്ധമ്മ-പണ്ണാകാരമിമമ്പിച.
അഹം ബുദ്ധഞ്ച ധമ്മഞ്ച, സങ്ഘഞ്ച സരണം ഗതോ;
ഉപാസകത്തം ദേസേസിം, സക്യപുത്തസ്സ സാസനേ.
ത്വമ്പിമാനി രതനാനി, ഉത്തമാനി നരുത്തമ;
ചിത്തം പസാദയിത്വാന, സദ്ധായ സരണം വജ.
‘‘കരോഥ മേ സഹായസ്സ, അഭിസേകം പുനോ’’ ഇതി;
വത്വാ സഹയാ’മച്ചേതേ, സക്കരിത്വാ ച പേസയി.
പഞ്ചമാസേ വസിത്വാന, തേ മച്ചാ’തിവസക്കതാ;
വേസാഖസുക്ഖപക്ഖാദി-ദിനേ ദൂതാ വിനിഗ്ഗതാ.
താമലിത്തിയമാരുയ്ഹ, നാവം തേജമ്ബുകോലകേ;
ഓരുയ്ഹ കൂപം പസ്സിംസു, പത്വാ ദ്വാദസിയം ഇധ.
അദംസു പണ്ണാകാരേ തേ, ദൂതാ ലംകാദീപസ്സതേ;
തേസം മഹന്തം സക്കാരം, ലംകാപതി അകാരയി.
തേ മഗ്ഗസിരമാസസ്സ, ആദിചന്ദോദയേജിനേ;
അഭിസിത്തഞ്ച ലംകിന്ദം, അമച്ചാ സാമിഭത്തിനോ.
ധമ്മാസോകസ്സ വചനം, വത്വാ സാമി ഹിതേരതാ;
പുനോപി അഭിസിഞ്ചിംസു, ലംകാഹിതസുഖേരതം.
വേസാഖേ ¶ നരപതി പുണ്ണമായമേവം;
ദേവാനം പിയവചനോ പഗൂളനാമോ;
ലംകായം പവീതതപീതി ഉസ്സവായം;
അത്താനം ജനസുഖദോ’ഭിസേചയീ സോതി.
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
ദേവാനംപിയതിസ്സാഭിസേകോനാമ
ഏകാദസമോ പരിച്ഛേദോ.
ദ്വാദസമ പരിച്ഛേദ
നാനാദേസപസാദോ
ഥേരോ മോഗ്ഗലിപുത്തോ സോ, ജിനസാസന ജോതകോ;
നിട്ഠാപേത്വാന സംഗീതിം, പേക്ഖമാനോ അനാഗതം.
സാസനസ്സ പതിട്ഠാനം, പച്ചന്തേസു അവേക്ഖിയ;
പേസേസി കത്തികേ മാസേ, തേതേ ഥേരേ തഹിം തഹിം.
ഥേരം കസ്മീരഗന്ധാരം, മജ്ഝന്തികമപേസയി;
അപേസയീ മഹാദേവ-ത്ഥേരം മഹിസമണ്ഡലം.
വനവാസിം അപേസയി, ഥേരം രക്ഖിതനാമകം;
തഥാ’പരന്തകം യോന-ധമ്മരക്ഖിതനാമകം.
മഹാരട്ഠം മഹാധമ്മ-രക്ഖിതത്ഥേര നാമകം;
മഹാരക്ഖിത ഥേരം തം, യോന ലോകമപേസയി.
പേസേസി മജ്ഝിമം ഥേരം, ഹിമവന്തപദേസകം;
സുവണ്ണഭൂമിം ഥേരേ ദ്വേ, സോണമുത്തര മേവ ച.
മഹാമഹിന്ദത്ഥേരം തം, ഥേര ഇട്ടിയമുത്തിയം;
സമ്ബലം ഭദ്ദസാലഞ്ച, സകേ സദ്ധിവിഹാരികേ.
ലംകാദീപേ ¶ മനുഞ്ഞമ്ഹി, മനുഞ്ഞം ജിനസാസനം;
പതിട്ഠാപേഥ തുമ്ഹേ’തി, പഞ്ച ഥേരേ അപേസയി.
തദാ കസ്മീരഗന്ധാരേ, പക്കം സസ്സം മഹിദ്ധികോ;
അരവാലോ നാഗരാജാ, വസ്സം കരകസഞ്ഞിതം.
വസ്സാ പേത്വാ സമുദ്ദസ്മിം, സബ്ബം ഖിപതിദാരുണോ;
തത്ര മജ്ഝന്തികത്ഥേരോ, ഖിപ്പം ഗന്ത്വാ വിഹായസാ.
അരവാലദഹേവാരി-പിട്ഠേ ചങ്കമനാദികേ;
അകാസി ദിസ്വാ തംനാഗാ, രുട്ഠാരഞ്ഞോ നിവേദയും.
നാഗരാജാ’ഥരുട്ഠോ സോ, വിവിധാ ഭിസികാ’കരി;
വാതാ മഹന്താ വായന്തി, മേഘോ ഗജ്ജതി വസ്സതി.
ഫലന്ത്യ’സനിയോ വിജ്ജു, നിച്ഛരന്തി തതോ തതോ;
മഹിരുഹാ പബ്ബതാനം, കൂടാനി പപതന്തി ച.
വിരൂപരൂപാ നാഗാ ച, ഭിംസാപേന്തി സമന്തതോ;
സയം ധുപായതി ജലതി, അക്കോസന്തോ അനേകധാ.
സബ്ബം തം ഇദ്ധിയാ ഥേരോ, പടിബാഹിയ ഭിംസനം;
അവോച നാഗരാജം തം, ദസ്സേന്തോ ബലമുത്തമം.
സദേവ കോപി ചേ ലോകോ, ആഗന്ത്വാ താസയേയ്യ മം;
ന മേ പടിബലോ അസ്സ, ജനേതും ഭയഭേരവം.
സചേ’പി ത്വം മഹിം സബ്ബം, സസമുദ്ദം സപബ്ബതം;
ഉക്ഖിപിത്വാ മഹാനാഗ, ഖിപേയ്യാസി മമോ’പരി.
നേവ മേ സക്കുണേയ്യാസി, ജനേതും ഭയഭേരവം;
അഞ്ഞദത്ഥു തവേ‘വ’സ്സ, വിഘാതോ ഉരഗാധിപ.
തംസുത്വാ നിമ്മദസ്സ’സ്സ, ഥേരോ ധമ്മമദേസയി;
തതോ സരണസീലേസു, നാഗരാജാ പതിട്ഠഹി.
തഥേവ ചതുരാസീതി-സഹസ്സാനി ഭുജങ്ഗമാ;
ഹിമവന്തേവ ഗന്ധബ്ബാ, യക്ഖാ കുമ്ഭണ്ഡകാ ബഹൂ.
പണ്ഡകോ നാമ യക്ഖോ തു, സദ്ധിംഹാരിത യക്ഖിയാ;
പഞ്ചസതേഹി പുത്തേഹി, ഫലം പാപുണി ആദികം.
‘‘മാ’’ദാനി ¶ കോധം ജനിയിത്ഥ, ഇതോ ഉദ്ധം യഥാപുരേ;
സസഘാതഞ്ച മാ’കത്ഥ, സുഖകാമാഹി പാണിനോ.
കരോഥ മേത്തം സത്തേസു, വസന്തു മനുജാ സുഖം;
ഇതി തേനാ’നുസിട്ഠാ തേ, തഥേവ പടിപജ്ജിസും.
തതോ രതനപല്ലങ്കേ, ഥേരം സോ ഉരഗാധിപോ;
നിസീദാപിയ അട്ഠാസി, ബീജമാനോ തദന്തികേ.
തദാ കസ്മീരഗന്ധാര-വാസിനോ മനുജാ’ഗതാ;
നാഗരാജസ്സ പൂജത്ഥം, മന്ത്വാ ഥേരം മഹിദ്ധികം.
ഥേരമേവാ’ഭി വാദേത്വാ, ഏകമന്തം നിസീദിസും;
തേസം ധമ്മമദേസേസി, ഥേരോ ആസിവിസോപമം.
അസീതിയാ സഹസ്സാനം, ധമ്മാഭിസമയോ അഹു;
സതസഹസ്സ പുരിസാ, പബ്ബജും ഥേരസന്തികേ.
തതോപ്പഭുപതി കസ്മിര-ഗന്ധാരം തേ ഇദാനിപി;
ആസും കാസാവ പജ്ജോതാ, വത്ഥുത്തയപരായനാ.
ഗന്ത്വാ മഹാദേവത്ഥേരോ, ദേസം മഹിസമണ്ഡലം;
സുത്തന്തം ദേവദൂതം സോ, കഥേസി ജനമജ്ഝഗോ.
ചത്താലീസ സഹസ്സാനി, ധമ്മചക്ഖും വിസോധയും;
ചത്താലീസ സഹസ്സാനി, പബ്ബജിംസു തദന്തികേ.
ഗന്ത്വാ’ഥ രക്ഖിതത്ഥേരോ, വനവാസിം നഭേ ഠിതോ;
സംയുത്തമനമതഗ്ഗം, കഥേസി ജനമജ്ഝഗോ.
സട്ഠി നരസഹസ്സാനം, ധമ്മാഭിസമയോ അഹു;
സത്തതിംസ സഹസ്സാനി, പബ്ബജിംസു തദന്തികേ.
വിഹാരാനം പഞ്ചസതം, തസ്മിംദേസേ പതിട്ഠഹി;
പതിട്ഠാപേസി തത്ഥേവം, ഥേരോ സോ ജിനസാസനം.
ഗന്ത്വാ’പരന്തകം ഥേരോ, യോനകോ ധമ്മരക്ഖിതോ;
അഗ്ഗിക്ഖന്ധോപമം സുത്തം, കഥേത്വാ ജനമജ്ഝഗോ.
സത്തതിംസ സഹസ്സാനി, പാണേ തത്ഥ സമാഗതേ;
ധമ്മാമതമപായേസി, ധമ്മാ ധമ്മേസു കോവിദോ.
പുരിസാനഞ്ച സഹസ്സഞ്ച, ഇത്ഥിയോ ച തതോ’ധികാ;
ഖത്തിയാനം കുലായേവ, നിക്ഖമിത്വാന പബ്ബജും.
മഹാരട്ഠമിസീ ¶ ഗന്ത്വാ, സോ മഹാധമ്മരക്ഖിതോ;
മഹാനാരദകസ്സപവ്ഹം, ജാതകം കഥയീ തഹിം.
മഗ്ഗഫലം പാപുണിംസു, ചതുരാസീതി സഹസ്സകാ;
തേരസന്തു സഹസ്സാനി, പബ്ബജിംസു തദന്തികേ.
ഗന്ത്വാന യോനവിസയം, സോ മഹാധമ്മരക്ഖിതോ ഇസി;
കാളകാരാമ സുത്തന്തം, കഥേസി ജനമജ്ഝഗോ.
പാണസത സഹസ്സാനി, സഹസ്സാനി ച സത്തതി;
മഗ്ഗഫലം പാപുണിംസു, ദസ സഹസ്സാനി പബ്ബജും.
ഗന്ത്വാ ചതൂഹി ഥേരേഹി, ദേസേസി മജ്ഝിമോ ഇസി;
ഹിമവന്തപദേസസ്മിം, ധമ്മചക്കപവത്തനം.
മഗ്ഗഫലപാപുണിംസു, അസീതിപാണ കോടിയോ;
വിസും തേ പഞ്ചരട്ഠാനി, പഞ്ചഥേരാ പസാദയും.
പുരിസസതസഹസ്സാനി, ഏകേകസ്സേവ സന്തികേ;
പബ്ബജിംസു പസാദേന, സമ്മാസമ്ബുദ്ധ സാസനേ.
സദ്ധിം ഉത്തരഥേരേന, സോണത്ഥേരോ മഹിദ്ധികോ;
സുവണ്ണഭൂമിം അഗമാ, തസ്മിം തു സമയേ പന.
ജാതേ ജാതേ രാജഗേഹേ, ദാരകേ രുദ്ദരക്ഖസീ;
സമുദ്ദതോ നിക്ഖമിത്വാ, ഭക്ഖിത്വാ പന ഗച്ഛതി.
തസ്മിം ഖണേ രാജഗേഹേ,
ജാതോ ഹോതി കുമാരകോ;
ഥേരേ മനുസ്സാ പസ്സിത്വാ,
രക്ഖസാനം സഹായകാ.
ഇതി ചിന്തിയ മാരേതും, സാ യുവാ ഉപസങ്കമും;
‘‘കിമേതന്തി’’ച പുച്ഛിത്വാ, ഥേരം തേ ഏവ മാഹുതേ.
സമണാ മയം ഹിമവന്താ, ന രക്ഖസി സഹായകാ;
രക്ഖസീ സാ സപരിസാ, നിക്ഖന്താ ഹോതി സാഗരാ.
തം ദിസ്വാന മഹാരാവം, വിരവിംസു മഹാജനാ;
ദിഗുണേ രക്ഖസേ ഥേരോ, മാപയിത്വാ ഭയാനകേ.
തം ¶ രക്ഖസിം സപരിസം, പരിക്ഖിപി സമന്തതോ;
ഇദം ഇമേഹി ഉദ്ധന്തി, മന്ത്വാ ഭീതാ പലായിസാ.
തസ്സ ദേസസ്സ ആരക്ഖം, ഠപേത്വാന സമന്തതോ;
തസ്മിം സമാഗമേ ഥേരോ, ബ്രഹ്മജാലമദേസയി.
സരണേസു ച സീലേസു, അട്ഠംസു ബഹവോ ജനാ;
സട്ഠിയാ തു സഹസ്സാനം, ധമ്മാഭിസമയോ അഹു.
അഡ്ഢുഡ്ഢാനി സഹസ്സാനി, പബ്ബജും കുലദാരകാ;
പബ്ബജിംസു ദിയഡ്ഢന്തു, സഹസ്സം കുലധീതരോ.
തതോപ്പഭുതി സഞ്ജാതേ, രാജഗേഹേ കുമാരകേ;
നാമം കരിംസു രാജാനോ, സോണുത്തര സനാമകേ.
മഹാജനസ്സാപി ജിനസ്സ കഡ്ഢനം;
വിഹായ പത്തം അമതം സുഖമ്പിതേ;
കരിംസു ലോകസ്സ ഹിതം തഹിം തഹിം;
ഭവേയ്യ യോ ലോകഹിതേ പമാദവാതി.
സുജനപ്പസാദ സംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
നാനാദേസപസാദോ നാമ ദ്വാദസമോ പരിച്ഛേദോ.
തേരസമ പരിച്ഛേദ
മഹിന്ദാഗമനോ
മഹാമഹിന്ദത്ഥേരോ സോ, തദാ ദ്വാദസവസ്സികോ;
ഉപജ്ഝായേന ആണത്തോ, സങ്ഘേന ച മഹാമതീ.
ലംകാദീപം പസാദേതും,
കാലം പേക്ഖം വിചിന്തയീ;
‘‘വുഡ്ഢോ മുടസിവോ രാജാ,
രാജാ ഹോതു സുതോ’’ ഇതി.
തദന്തരേ ¶ ഞാതിഗണം, ദട്ഠും കത്വാന മാനസം;
ഉപജ്ഝായഞ്ച സങ്ഘഞ്ച, വന്ദിത്വാ പുച്ഛ ഭൂപതിം.
ആദായ ചതുരോ ഥേരേ, സങ്ഘമിത്തായ അത്രജം;
സുമനം സാമണേരഞ്ച, ഛളാഭിഞ്ഞം മഹിദ്ധികം.
ഞാതീനം സങ്ഗഹം കാതും, അഗമാ ദക്ഖിണാഗിരിം;
തതോ തത്ഥ ചരന്തസ്സ, ഛമ്മാസാ സമതിക്കമും.
കമേന വേദിസഗിരിം, നഗരം മാതുദേവിയാ;
സമ്പത്വാ മതരം പസ്സി, ദേവീ ദിസ്വാ പിയം സുതം.
ഭോജയിത്വാ സപരിസം, അത്തനായേവ കാരിതം;
വിഹാരം ചേതിയഗിരിം, ഥേരം ആരോപയീ സുഭം.
അവന്തിരട്ഠം ഭുഞ്ജന്തോ, പിതരാ ദിന്നമത്തനോ;
സോ അസോക കുമാരോ ഹി, ഉജ്ജേനീഗമനാ പുരാ.
വേദിസേ നഗരേ വാസം, ഉപഗന്ത്വാ തഹിം സുഭം;
ദേവിന്നാമ ലഭിത്വാന, കുമാരിം സേട്ഠിധീതരം.
സംവാസം തായ കപ്പേസി, ഗബ്ഭം ഗണ്ഹിയ തേന സാ;
ഉജ്ജേനിയം കുമാരം തം, മഹിന്ദം ജനയീ സുഭം.
വസ്സദ്വയമതിക്കമ്മ, സങ്ഘമിത്തഞ്ച ധീതരം;
തസ്മിം കാലേ വസതി സാ, വേദിസേ നഗരേ തഹിം.
ഥേരോ തത്ഥ നിസീദിത്വാ, കാലഞ്ഞൂ ഇതി ചിന്തയി;
പിതരാ മേ സമാണത്തം, അഭിസേക മഹുസ്സവം.
ദേവാനംപിയതിസ്സോ സോ, മഹാരാജാ’നുഭോതു ച;
വത്ഥുത്തയഗുണേ ചാപി, സുത്വാ ജാനാതു ദൂഹതോ.
ആരോഹതു മിസ്സനഗം, ജേട്ഠമാസസ്സു’പോസഥേ;
തദഹേവ ഗമിസ്സാമ, ലംകാദീപവരം മയം.
മഹിന്ദോ ഉപസങ്കമ്മ, മഹിന്ദത്ഥേര മുത്തമം;
യാഹി ലംകം പസാദേതും, സമ്ബുദ്ധേനാ’സി ബ്യാകതോ.
മയമ്പി തത്ഥുപത്ഥമ്ഭാ, ഭവിസ്സാമാ’തി അബ്രവി;
ദേവിയാ ഭഗിനീ ധീതു-പുത്തോ ഭണ്ഡുക നാമകോ.
ഥേരേന ദേവിയാ ധമ്മം, സുത്വാ ദേസിതമേവ തു;
അനാഗാമിഫലം പത്വാ, വസി ഥേരസ്സ സന്തികേ.
തത്ഥ ¶ മാസം വസിത്വാന, ജേട്ഠമാസസ്സു’ പോസഥേ;
ഥേരോ ചതൂഹി ഥേരേഹി, സുമനേനാ’ഥ ഭണ്ഡുനാ.
സദ്ധിം തേന ഗഹട്ഠേന, ന രതോ ഞാതിഹേതുനാ;
തസ്മാ വിഹാരാ ആകാസം, ഉഗ്ഗന്ത്വാ സോ മഹിദ്ധികോ.
ഖണേനേവ ഇധാഗമ്മ, രമ്മേ മിസ്സക പബ്ബതേ;
അട്ഠാസി വിലുകൂടമ്ഹി, രുചിരമ്ബത്ഥലേ വരേ.
ലംകാപസാദ ഗുണേന വിയാകതോ സോ;
ലംകാഹിതായ മുനിനാ സയിതേന അന്തേ;
ലംകായ സത്ഥുസദിസോ ഹിതഹേതു തസ്സാ;
ലംകാമരൂഹി മഹിതോ’ഭിനിസീദി തത്താതി.
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
മഹിന്ദാഗമനോ നാമ
തേരസമോ പരിച്ഛേദോ.
ചുദ്ദസമ പരിച്ഛേദ
നഗരപ്പവേസനോ
ദേവാനംപിയതിസ്സോ സോ, രാജാ സലിലകീളിതം;
ദത്വാ നഗരവാസീനം, മിഗവം കീളിതും അഗാ.
ചത്താലീസസഹസ്സേഹി, നരേഹി പരിവാരിതോ;
ധാവന്തോ പദസായേവ, അഗമാ മിസ്സകം നഗം.
ഥേരേ ദസ്സേതുമിച്ഛന്തോ, ദേവോ തസ്മിം മഹീധരേ;
ഗുമ്ഭംഭക്ഖയമാനോ’വ, അട്ഠാ ഗോകണ്ണരൂപവാ.
രാജാ ദിസ്വാ ‘‘പമത്തം തം, ന യുത്തം വിജ്ഝിതും’’ ഇതി;
ജിയാ സദ്ദമകാധാപി, ഗോകണ്ണോ പബ്ബതന്തരം.
രാജാ’നുധാവി ¶ സോധിം, ഥേരാനം സന്തികം ഗതോ;
ഥേരേ ദിട്ഠേ നരിന്ദേന, സയമന്തരധായിസോ.
ഥേരോ ‘‘ബഹൂസു ദിട്ഠേസു, അതിഭായിസ്സതീ’’ തിസോ;
അത്താനമേവ ദസ്സേസി, പസ്സിത്വാ തം മഹീപതിം.
ഭീതോ അട്ഠാസി തം ഥേരോ, ‘‘ഏഹി തിസ്സാതി അബ്രവി;
തിസ്സാ’തി വചനേനേവ, രാജാ യക്ഖോ’’തി ചിന്തയീ.
സമണാ മയം മഹാരാജ, ധമ്മരാജസ്സ സാവകാ;
തമേവ അനുകമ്പായ, ജമ്ബുദീപാ ഇധാഗതാ.
ഇച്ചാഹ ഥേരോ തം സുത്വാ, രാജാ വീതഭയോ അഹു;
സരിത്വാ സഖീസന്ദേസം, ‘‘സമാണാ’’ ഇതി നിച്ഛിതോ.
ധനും സരഞ്ച നിക്ഖിപ്പ, ഉപസങ്കമ്മ തം ഇസിം;
സമ്മോദമാനോ ഥേരേന, സോ നിസീദി തദന്തികേ.
തദാ തസ്സ മനുസ്സാ തേ, ആഗമ്മ പരിവാരയും;
തദാ സേസേ ഛ ദസ്സേസി, മഹാഥേരോ സഹാഗതേ.
തേ ദിസ്വാ അബ്രവീ രാജാ, ‘‘കദാ’’ മേ ആഗതാ ഇതി;
‘‘മയാ സദ്ധിം’’തി ഥേരേന, വുത്തേ പുച്ഛി ഇദം പുന.
‘‘സന്തി ഈദിസകാ അഞ്ഞേ, ജമ്ബുദീപേ യതീ’’ ഇതി;
ആഹ ‘‘കാസാവപജ്ജോ തോ, ജമ്ബുദീപോ തഹിം പന.
തേവിജ്ജാ ഇദ്ധിപ്പത്താ ച, ചേതോപരിയകോവിദാ;
‘‘ദിബ്ബസോതാ’രഹന്തോ ച, ബഹൂ ബുദ്ധസ്സ സാവകാ’’.
പുച്ഛി ‘‘കേനാഗതത്ഥാ’’തി, ന ഥലേന ന വാരിനാ;
ആഗതമ്ഹാ’’തി വുത്തേ സോ, വിജാനി നഭസാഗമം.
വീമംസംസോ മഹാപഞ്ഞോ, കണ്ഹം പഞ്ഹമപുച്ഛിതം;
പുട്ഠോ പുട്ഠോ വിയാകാസി, തംതം പഞ്ഹം മഹീപതി.
രുക്ഖോയം രാജകിന്നാമോ, അഞ്ഞോ നാമ അയം തരു;
ഇമം മുഞ്ചിയ അത്ഥ’മ്ബോ, സന്തി അമ്ബതരൂ ബഹും.
ഇമഞ്ച അമ്ബം തേച’മ്ബേ, മുഞ്ചിയത്ഥി മഹീരുഹാ;
സന്തി ഭന്തേ ബഹു രുക്ഖാ, അനമ്ബാപന തേ തരു.
അഞ്ഞേ ¶ അമ്ബേ അനമ്ബേ ച, മുഞ്ചിയ’ത്ഥി മഹീരുഹാ;
അയം ഭന്തേ അമ്ബരുക്ഖോ, പണ്ഡിതോ’സി നരിസ്സര.
സന്തി തേ ഞാതകാ രാജ, സന്തി ഭന്തേ ബഹുജ്ജനാ;
സന്തി അഞ്ഞാതകാ രാജ, സന്തി തേ ഞാതിതോ ബഹൂ.
ഞാതകേ തേ ച അഞ്ഞേ ച, മുഞ്ചിയ’ഞ്ഞോപി അത്ഥി നു;
‘‘ഭന്തേ’’ ഹമേവ സാധു ത്വം, പണ്ഡിതോ’സി നരിസ്സര.
പണ്ഡിതോ’തി വിദിത്വാന, ചൂളഹത്ഥിപദോപമം;
സുത്തന്തം ദേസയീ ഥേരോ, മഹീപസ്സ മഹാമതീ.
ദേസനാപരിയോസാനേ, സദ്ധിം തേഹി നരേഹി സോ;
ചത്താലീസസഹസ്സേഹി, സരണേസു പതിട്ഠഹി.
ഭത്താ’ഭീഹാരം സായന്ഹേ, രഞ്ഞോ അഭിഹരും തദാ;
‘‘ന ഭുഞ്ജിസ്സ’’ന്തി ദാനി മേ, ഇതി ജനമ്മി ഭൂപതി.
പുച്ഛിതുംയേവ യുത്തന്തി, ഭത്തേനാ’പുച്ഛിതേ ഇസി;
ന ഭുഞ്ജാമ ഇദാനീ’തി, വുത്തേ കാലഞ്ച പുച്ഛിസോ.
കാലം വുത്തേ’ബ്രവി ഏവം, ‘‘ഗച്ഛാമ നഗരം’’ഇതി;
തുവം ഗച്ഛ മഹാരാജ, വസിസ്സാമ മയം ഇധ.
ഏവം സതി കുമാരോ’യം, അമ്ഹേഹി സഹ ഗച്ഛതു;
അയഞ്ഹി ആഗതഫലോ, രാജ വിഞ്ഞാതസാസനോ.
അപേക്ഖമാനോ പബ്ബജ്ജം, വസത’മ്ഹാകമന്തികേ;
ഇദാനി പബ്ബജേസ്സാമ, ഇമം ത്വം ഗച്ഛ ഭൂമിപ.
പാതോ രഥം പേസയിസ്സം, തുമ്ഹേ തത്ഥ ഠിതാ പുരം;
യാഥാ’തി ഥേരേ വന്ദിത്വാ, ഭണ്ഡുംനേത്വ’ക മന്തകം.
പുച്ഛി ഥേരാധികാരംസോ, രഞ്ഞോ സബ്ബമഭാസി സോ;
ഥേരം ഞത്വാ’തി തുട്ഠോസോ, ‘‘ലാഭാ മേ’’ഇതി ചിന്തയി.
ഭണ്ഡുസ്സ ഗീഹിഭാവേന, ഗതാസങ്കോ നരിസ്സരോ;
അഞ്ഞാസി നരഭാവം സോ, ‘‘പബ്ബാജേമ ഇമം’’ ഇതി.
ഥേരോ തം ഗാമസീമായം, തസ്മിംയേവ ഖണേ അകാ;
ഭണ്ഡുകസ്സ കുമാരസ്സ, പബ്ബജ്ജമുപസമ്പദം.
തസ്മിംയേവ ¶ ഖണേ സോ ച, അരഹത്തമപാപുണി;
സുമനം സാമണേരം തം, ഥേരോ ആമന്തയീ തതോ.
ധമ്മസവനകാലം ത്വം, ഘോസേഹീ’’തി അപുച്ഛിസോ;
സാവേന്തോ കിത്തകം ഠാനം, ഭന്തേ ഘോസേമ’ഹം ഇതി.
‘‘സകലം തമ്ബപണ്ണീ’’തി, വുത്തേ ഥേരേന ഇദ്ധിയാ;
സാവേന്തോ സകലം ലംകം, ധമ്മകാലമഘോസയീ.
രാജാ നാഗചതുത്തേസോ, സോണ്ണിപസ്സേ നിസീദിയ;
ഭുഞ്ജന്തോ തം രവം സുത്വാ, ഥേരന്തിക മപേസയി.
‘‘ഉപദ്ദവോ നു അത്ഥീ’’തി, ആഹ നത്ഥി ഉദ്ദവോ;
സോതും സമ്ബുദ്ധവചനം, കാലോ ഘോസാപിതോ ഇതി.
സാമണേര രവം സുത്വാ, ഭുമ്മാദേവാ അഘോസയും;
അനുക്കമേന സോ സദ്ദോ, ബ്രഹ്മലോകം സമാരുഹി.
തേന ഘോസേന ദേവാനം, സന്നിപാതോ മഹാ അഹു;
സമചിത്തസുത്തം ദേസേസി, ഥേരോ തസ്മിം സമാഗമേ.
അസംഖിയാനം ദേവാനം, ധമ്മാഭിസമയോ അഹു;
ബഹൂ നാഗാ സുപണ്ണാ ച, സരണേസു പതിട്ഠയും.
യഥേദം സാരിപുത്തസ്സ, സുത്തം ഥേരസ്സ ഭാസതോ;
തഥാ മഹിന്ദത്ഥേരസ്സ, അഹു ദേവസമാഗമോ.
രാജാ പഭാ തേ പാഹേസി, രഥം സാരഥി സോ ഗതോ;
‘‘ആരോഹഥ രഥം യാമ, നഗരം’’ ഇതി തേ’ബ്രവി.
നാ’രോഹാമ രഥം ഗച്ഛ, ഗച്ഛാമ തവ പച്ഛതോ;
ഇതി വത്വാന പേസേത്വാ, സാരഥിം സുമനോരഥം.
വേഹാസമബ്ഭുഗന്ത്വാ, തേ നഗരസ്സ പുരത്ഥതോ;
പഠമത്ഥൂപട്ഠാനമ്ഹി, ഓതരിംസു മഹിദ്ധികാ.
ഥേരേഹി പഠമോതിണ്ണ-ഠാനമ്ഹി കതചേതിയം;
അജ്ജാപി വുച്ചതേ തേന, ഏവം പഠമചേതിയം.
രഞ്ഞാ ഥേരഗുണം സുത്വാ, സബ്ബാ അന്തേപുരിത്ഥിയോ;
ഥേരദസ്സനമിച്ഛിംസു, യസ്മാ തസ്മാമഹീപതി.
അന്തോ’വ ¶ രാജവത്ഥുസ്സ, രമ്മം കാരേസി മണ്ഡപം;
സേതേഹി വത്ഥപുപ്ഫേഹി, ഛാദിതം സമലങ്കതം.
ഉച്ചസേയ്യാവിരമണം, സുതത്താ ഥേരസന്തികേ;
കങ്ഖീ ‘‘ഉച്ചാസനേ ഥേരോ, നിസീദിദേയ്യനുനോതി ച.
തദന്തരേ സാരഥി സോ, ഥേരേ ദിസ്വാ തഹിം ഠിതേ;
ചീവരം പാരുപന്തേ തേ, അതിവിമ്ഹിത മാനസോ.
ഗന്ത്വാ രഞ്ഞോ നിവേദേസി, സുത്വാ സബ്ബം മഹീമതി;
‘‘നിസജ്ജം ന കരിസ്സന്തി, പീഠകേസൂ’’തി നിച്ഛിതോ.
‘‘സുസാധു ഭുമ്മത്ഥരണം, പഞ്ഞാപേഥാ’’തി ഭാസിയ;
ഗന്ത്വാ പടിപഥം ഥേരേ, സക്കച്ചം അഭിവാദിയ.
മഹാമഹിന്ദത്ഥേരസ്സ, ഹത്ഥതോ പത്തമാദിയ;
സക്കാരപൂജാവിധിനാ, പുരം ഥേരം പവേസയി.
ദിസ്വാ ആസനപഞ്ഞത്തിം, നേമിത്താ ബ്യാകരും ഇതി;
‘‘ഗഹിതാ പഥവീ’മേഹി, ദീപേ ഹേസ്സന്തി ഇസ്സരാ.
നരിന്ദോ പൂജയന്തോ തേ, ഥേരേ അന്തേപുരം നയി;
തത്ഥ തേ ദുസ്സപീഠേസും, നിസീദിംസു യഥാരഹം.
തേ യാഗുഖജ്ജഭോജ്ജേഹി, സയം രാജാ അതപ്പയി;
നിട്ഠിതേ ഭത്തകിച്ചമ്ഹി, സയം ഉപനിസീദിയ.
കനിട്ഠസ്സോപരാജസ്സ, മഹാനാഗസ്സ ജായികം;
വസന്തിം രാജഗേഹേ’വ, പക്കോസാ പേസിചാ’നുലം.
ആഗമ്മ അനുലാദേവീ, പഞ്ച ഇത്ഥിസതേഹി സാ;
ഥേരേവന്ദിയ പൂജേത്വാ, ഏകമന്തമുപാവിസി.
പേതവത്ഥും വിമാനഞ്ച, സച്ചസംയുത്തമേവ ച;
ദേസേസി ഥേരോ താ ഇത്ഥീ, പഠമം ഫലമജ്ഝഗും.
ഹിയ്യോ ദിട്ഠമനുസ്സേഹി, സുത്വാ ഥേരഗുണേ ബഹൂ;
ഥേരദസ്സനമിച്ഛന്താ, സമാഗന്ത്വാന നാഗരാ.
രാജദ്വാരേ മഹാസദ്ദം, അകരും തം മഹീപതി;
സുത്വാ പുച്ഛിയ ജാനിത്വാ, ആഹ തേസം ഹിതത്ഥികോ.
സബ്ബേസം ¶ ഇധ സമ്ബാധോ, സാലാമങ്ഗലഹത്ഥിനോ;
സോധേഥ തത്ഥ ദക്ഖന്തി, ഥേരേ’മേ നാഗരാ’ഇതി.
സോധേത്വാ ഹത്ഥിസാലം തം, വിതാനാദീഹി സജ്ജുകം;
അലങ്കരിത്വാ സയനേ, പഞ്ഞപേസും യഥാരഹം.
സഥേരോ തത്ഥ ഗന്ത്വാന, മഹാഥേരോ നിസീദിയ;
സോ ദേവദൂതസുത്തന്തം, കഥേസീ കഥികോ മഹാ.
തം സുത്വാന പസീദിംസു, നഗരാ തേ സമാഗതാ;
തേസു പാണസഹസ്സംതു, പഠമം ഫലമജ്ഝഗാ.
ലംകാദീപേ സോ സത്ഥുകപ്പോ അകപ്പോ;
ലംകാധിട്ഠാനേ ദ്വീസു ഠാനേസു ഥേരോ;
ധമ്മം ഭാസിത്വാ ദീപഭാസായ ഏവം;
സദ്ധമ്മോ താരം കാരയീ ദീപദീപോതി.
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
നഗരപ്പവേസനോ നാമ
ചുദ്ദസമോ പരിച്ഛേദോ.
പഞ്ചദസമ പരിച്ഛേദ
മഹാവിഹാര പടിഗ്ഗഹകോ
ഹത്ഥിസാലാപി സമ്ബാധാ, ഇതി തത്ഥ സമാഗതാ;
തേ നന്ദനവനേ രമ്മേ, ദക്ഖിണദ്വാരതോ ബഹി.
രാജുയ്യാനേ ഘനച്ഛായേ, സീതലേ നീലസദ്ദലേ;
പഞ്ഞാപേസും ആസനാനി, ഥേരാനം സാദരാ നരാ.
നിക്ഖമ്മ ദക്ഖിണദ്വാരാ, ഥേരോ തത്ഥ നിസീദി ച;
മഹാകുലീനാ ചാ’ഗമ്മ, ഇത്ഥിയോ ബഹുകാ തഹിം.
ഥേരം ¶ ഉപനിസീദിംസു, ഉയ്യാനം പൂരയന്തിയോ;
ബാലപണ്ഡിതസുത്തന്തം, താസം ഥേരോ അദേസയി.
സഹസ്സം ഇത്ഥിയോ താസു, പഠമം ഫലമജ്ഝഗും;
ഏവം തത്ഥേവ ഉയ്യാനേ, സായണ്ഹസമയോ അഹു.
തതോ ഥേരാ നിക്ഖമിംസു, ‘‘യാമ തം പബ്ബതം’’ ഇതി;
രഞ്ഞോ പടിനിവേദേസും, സീഘം രാജാ ഉപാഗമി.
ഉപാഗമ്മാ’ബ്രവീ ഥേരം, ‘‘സായം ദൂരോ ച പബ്ബതോ;
ഇധേവ നന്ദനുയ്യാനേ, നിവാസോ ഫാസുകോ ഇതി.
പുരസ്സ അച്ചാസന്നത്താ, ‘‘അസാരുപ്പ’’ന്തി ഭാസിതേ;
‘‘മഹാമേഘവനുയ്യാനം, നാതിദൂരാതി സന്തികേ.
രമ്മം ഛായൂദകൂപേതം, നിവാസോ തത്ഥ രോചതു;
നിവത്തിതബ്ബം ഭന്തേ’’ന്തി, ഥേരോ തത്ഥ നിവത്തയി.
തസ്മിം നിവത്തഠാനമ്ഹി, കദമ്ബനദിയന്തികേ;
നിവത്തചേതിയം നാമ, കതം വുച്ചതി ചേതിയം.
തം നന്ദനാ ദക്ഖിണേന, നയം ഥേരം രഥേസഭോ;
മഹാമേഘവനുയ്യാനം, പാചിനദ്വാരകം നയി.
തത്ഥ രാജഘരേ രമ്മേ, മഞ്ചപീഠാനി സാധുകം;
സാധൂതി സന്ഥരാപേത്വാ, ‘‘വസതേ’ത്ത സുഖം’’ ഇതി.
രാജാ ഥേരേ’ഭിവാദേത്വാ, അമച്ചപരിവാരിതോ;
പുരം പാവിസി ഥേരാ തു, തം രത്തിം തത്ഥ തേ വസും.
പഭാതേയേവ പുപ്ഫാനി, ഗാഹേത്വാ ധരണീപതി;
ഥേരേ ഉപച്ച വന്ദിത്വാ, പൂജേത്വാ കുസുമേഹി ച.
പുച്ഛി കച്ചി സുഖം വുട്ഠം, ഉയ്യാനം ഫാസുകം ഇതി;
സുഖം വുത്ഥം മഹാരാജ, ഉയ്യാനം യതി ഫാസുകം.
ആരാമോ കപ്പതേ ഭന്തേ, സങ്ഘസ്സാ’’തി അപുച്ഛി സോ;
‘‘കപ്പതേ’’ഇതി വത്വാന, കപ്പാകപ്പേസു കോവിദോ.
ഥേരോ വേളുവനാരാമ, പടിഗ്ഗഹണമബ്രവി;
തം സുത്വാ അഭിഹട്ഠോ സോ, തുട്ഠഹട്ഠോ മഹാജനോ.
ഥേരാനം ¶ വന്ദനത്ഥായ, ദേവീ തു അനുലാഗതാ;
സദ്ധിം പഞ്ചസതിത്ഥീഹി, ദുതിയം ഫലമജ്ഝഗാ.
സാ പഞ്ചസതാ ദേവീ, അനുലാ’ഹ മഹീപതി;
‘‘പബ്ബജിസ്സാമ ദേവാ’’തി, രാജാ ഥേരമവോച സോ.
പബ്ബാജേഥ ഇമായോ’’തി, ഥേരോ ആഹ മഹീപതിം;
‘‘ന കപ്പതി മഹാരാജ, പബ്ബാജേതും ഥിയോ ഹിനോ.
അത്ഥി പാടലിപുത്തസ്മിം, ഭിക്ഖുനീ മേ കനിട്ഠികാ;
സങ്ഘമിത്താതി നാമേന, വിസ്സുതാ സാ ബഹുസ്സുതാ.
നരിന്ദസമണിന്ദസ്സ, മഹാബോധിദുമിന്ദതോ;
ദക്ഖിണം സാഖമാദായ, തഥാ ഭിക്ഖുനിയോ വരാ.
ആഗച്ഛതൂ’തി പേസേഹി, രഞ്ഞോ നോ പിതു സന്തികം;
പബ്ബാജേസ്സതി സാ ഥേരീ, ആഗതാ ഇത്ഥിയോ ഇമാ.
‘‘സാധു’’തി വത്വാ ഗണ്ഹിത്വാ, രാജാ ഭിങ്കാരമുത്തമം;
‘‘മഹാമേഘവനുയ്യാനം, ദമ്മി സങ്ഘസ്സി’മം ഇതി.
മഹിന്ദഥേരസ്സ കരേ, ദക്ഖിണോദകമാ’കിരീ;
മഹിയാ പതിതേ തോയേ, അകമ്പിത്ഥ മഹാ മഹീ.
‘‘തസ്മാ കമ്പതി ഭൂമീ’’തി, ഭൂമിപാലോ അപുച്ഛി തം;
പതിട്ഠിതത്താ ദീപമ്ഹി, സാസനസ്സാ’തി സോ ബ്രവി.
ഥേരസ്സ ഉപനാമേസി, ജാതിപുപ്ഫാനി ജാതിമാ;
ഥേരോ രാജഘരം ഗന്ത്വാ, തസ്സ ദക്ഖിണതോ ഠിതോ.
രുക്ഖമ്ഹി പിചുലേ അട്ഠ, പുപ്ഫമുട്ഠീ സമോകിരീ;
തത്ഥാപി പുഥവീ കമ്പി, പുട്ഠോ തസ്സാ’ഹ കാരണം.
അഹോസി തിണ്ണം ബുദ്ധാനം, കാലേ’പി ഇധ മാലകോ;
നരിന്ദസങ്ഘകമ്മത്ഥം, ഭവിസ്സതി ഇദാനിപി.
രാജഗേഹാ ഉത്തരതോ, ചാരുപോക്ഖരണിം അഗാ;
തത്തകാ നേവ പുപ്ഫാനി, ഥേരോ തത്ഥാപി ഓകിരി.
തത്ഥാ’പി പുഥുവീ കമ്പി, പുട്ഠോ തസ്സാ’ഹ കാരണം;
‘‘ജന്തഘര പോക്ഖരണീ, അയം ഹേസ്സതി ഭൂമിപ’’.
തസ്സേവ ¶ രാജഗേഹസ്സ, ഗന്ത്വാന ദ്വാരകോട്ഠകം;
തത്തകേഹേ’വ പുപ്ഫേഹി, തം ഠാനം പൂജയീ ഇസി.
തത്ഥാപി പുഥുവീകമ്പി, ഹട്ഠലോമോ അതീവസോ;
രാജാ തം കാരണം പുച്ഛി, ഥേരോ തസ്സാ’ഹ കാരണം.
ഇമമ്ഹി കപ്പേ ബുദ്ധാനം, തിണ്ണന്നം ബോധിരുക്ഖതോ;
ആനേത്വാ ദക്ഖിണാസാഖാ, രോപിതാ ഇധ ഭൂമിപ.
തഥാഗതസ്സ അമ്ഹാകം, ബോധിസാഖാപി ദക്ഖിണാ;
ഇമസ്മിംയേവ ഠാനമ്ഹി, പതിട്ഠിസ്സതി ഭൂമിപ.
തതോ’ഗമാ മഹാഥേരോ, മഹാമുചലമാലകം;
തത്തകാനേവ പുപ്ഫാനി, തസ്മിം ഠാനേ സമോകിരി.
തഥാപി പുഥവീ കമ്പി, പുട്ഠോ തസ്സാ’ഹ കാരണം;
സങ്ഘസ്സു പോസഥാ ഗാരം, ഇധ ഹേസ്സതി ഭൂമിപ.
പഞ്ഹമ്ബമാലകട്ഠാനം, തതോ’ഗമാ മഹീപതി;
സുപക്കം അമ്ബപക്കഞ്ച, വണ്ണഗന്ധരസുത്തമം.
മഹന്തം ഉപനാമേസി, രഞ്ഞോ ഉയ്യാനപാലകോ;
തം ഥേരസ്സുപനാമേസി, രാജാ അതിമനോരമം.
ഥേരോ നിസീദനാകാരം, ദസ്സേസി ജനതാ ഹിതോ;
അത്ഥരാപേസി തത്ഥേവ, രാജാ അത്ഥരണം വരം.
അദാ തത്ഥ നിസിന്നസ്സ, ഥേരസ്സമ്ബം മഹീപതി;
ഥേരോ തം പരിഭുഞ്ജിത്വാ, രോപനത്ഥായ രാജിനോ.
അമ്ബട്ഠികം അദാ രാജാ, തം സയം തത്ഥ രോപയി;
ഹത്ഥേ തസ്സോപരിഥേരോ, ധോവി തസ്സ വിരുള്ഹിയാ.
തം ഖണംയേവ ബീജമ്ഹാ, തമ്ഹാ നിക്ഖമ്മ അങ്കുരോ;
കമേനാ’തി മഹാരുക്ഖോ, പത്തപക്കധരോ അഹു.
തം പാടിഹാരിയം ദിസ്വാ, പരിസാ സാ സരാജികാ;
നമസ്സമാനാ അട്ഠാസി, ഥേരേ ഹത്ഥതനുരുഹാ.
ഥേരോ ¶ തദാ പുപ്ഫമുട്ഠി, അട്ഠ തത്ഥ സമോകിരി;
തഥാപി പുഥവീകമ്പി, പുട്ഠോ തസ്സാ’ഹ കാരണം.
സങ്ഘസ്സപ്പന്നലാഭാനം, അനേകേസം നരാധിപ;
സങ്ഗമ്മഭാജനഠാനം, ഇദം ഠാനം ഭവിസ്സതി.
തതോ ഗന്ത്വാ ചതുസ്സാല-ഠാനം തത്ഥ സമോകിരി;
തത്തകാനേവ പുപ്ഫാനി, കമ്പി തത്ഥാപി മേദിനീ.
തം കമ്പകാരണം പുച്ഛി, രാജാ ഥേരോ വിയാകരി;
തിണ്ണന്നം പുബ്ബബുദ്ധാനം, രാജുയ്യാന പടിഗ്ഗഹേ.
ദാന വത്ഥുനാ’ഹടാനി, ദീപവാസീഹി സബ്ബതോ;
ഇധ ഠപേത്വാ ഭോജേസും, സസങ്ഘേ സുഗതേ തയോ.
ഇദാനി പന ഏത്ഥേവ, ചതുസ്സാലാ ഭവിസ്സതി;
സങ്ഘസ്സ ഇധ ഭത്തഗ്ഗം, ഭവിസ്സതി നരാധിപ.
മഹഥൂപഠിതഠാനം, ഠാനാഠാനവിദൂതതോ;
അഗമാസി മഹാഥേരോ, മഹിന്ദോ ദീപദീപനോ.
തദാ അന്തോപരിക്ഖേപേ, രാജുയ്യാനസ്സ ഖുദ്ദികാ;
കകുധവ്ഹാ അഹു വാപീ, തസ്സോ’പരി ജലന്തികേ.
ഥൂപാരഹം ഥലഠാനം, അഹു ഥേരേ തഹിം ഗതേ;
രഞ്ഞോ ചമ്പകപുപ്ഫാനം, പുടകാന’ട്ഠ ആഹരും.
താനി ചമ്പകപുപ്ഫാനി, രാജാ ഥേരസ്സു’പാനയി;
ഥേരോ ചമ്പകപുപ്ഫേഹി, തേഹി പൂജേസി തം ഫലം.
തത്ഥാപി പുഥവീ കമ്പി, രാജാ തം കമ്പകാരണം;
പുച്ഛി ഥേരോ’നു പുബ്ബേന, ആഹതം കമ്പകാരണം.
ഇദം ഠാനം മഹാരാജ, ചതുബുദ്ധ നിസേവിതം;
ഥൂപാരഹം ഹിതത്ഥായ, സുഖത്ഥായ ച പാണിനം.
ഇമമ്ഹി കപ്പേ പഠമം, കകുസന്ധോ ജിനോ അഹു;
സബ്ബ ധമ്മവിദൂ സത്ഥാ, സബ്ബലോകാനുകമ്പകോ.
മഹാതിത്ഥവ്ഹയം ആസി, മഹാമേഘവനം ഇദം;
നഗരം അഭയം നാമ, പുരത്ഥിമദിസായ’ഹു.
കദമ്ബ നദിയാ പാരേ, തത്ഥ രാജാ’ഭയോ അഹു;
ഓജദീപോതി നാമേന, അയം ദീപോ തദാഅഹു.
രക്ഖസേഹി ¶ ജനസ്സേ’ത്ഥ, രോഗോ പജ്ജരകോ അഹു;
കകുസന്ധോ ദസബലോ, ദിസ്വാന തദുപദ്ദവം.
തം ഗന്ത്വാ സത്തവിനയം, പവത്തിം സാസനസ്സ ച;
കാതും ഇമസ്മിം ദീപസ്മിം, കരുണാ ബലചോദിതോ.
ചത്താലീസസഹസ്സേഹി, താദീഹി പരിവാരിതോ;
നഭസാ’ഗമ്മ അട്ഠാസി, ദേവകൂടമ്ഹി പബ്ബതേ.
സമ്ബുദ്ധസ്സാ’നുഭാവേന, രോഗോ പജ്ജരകോ ഇധ;
ഉപസന്തോ മഹാരാജ, ദീപമ്ഹി സകലേ തദാ.
കത്ഥ ഠിതോ അധിട്ഠാസി, നരിസ്സര മുനിസ്സരോ;
സബ്ബേ മം അജ്ജ പസ്സന്തു, ഓജദീപമ്ഹി മാനുസാ.
ആഗന്തുകാമാ സബ്ബേവ, മനുസ്സാ മമ സന്തികം;
ആഗച്ഛന്തു അകിച്ഛേന, ഖിപ്പഞ്ചാപി മഹാമുനി.
ഓഭാസയന്തം മുനിന്ദം തം, ഓഭാസന്തഞ്ച പബ്ബതം;
രാജാ ച നാഗരാ ചേവ, ദിസ്വാ ഖിപ്പം ഉപാഗമും.
ദേവതാ ബലിദാനത്ഥം, മനുസ്സാ ച തഹിം ഗതാ;
ദേവതാ ഇതി മഞ്ഞിംസു, സസങ്ഘം ലോകനായകം.
രാജാ സോ മുനിരാജം തം, അതിഹട്ഠോ’ഭി വാദിയ;
നിമന്തയിത്വാ ഭത്തേന, ആനേത്വാ പുരസന്തി കം.
സസങ്ഘസ്സ മുനിന്ദസ്സ, നിസജ്ജാരഹമുത്തമം;
രമണീയമിദം ഠാന-മസമ്ബാധന്തി ചിന്തിയ.
കാരിതേ മണ്ഡപേ രമ്മേ, പല്ലങ്കേസു വരേ സുതം;
നിസീദാപേസി സമ്ബുദ്ധം, സസങ്ഘം ഇധ ഭൂപതി.
നിസിന്നമ്പി ച പസ്സന്താ, സസങ്ഘം ലോകനായകം;
ദീപേ മനുസ്സാ ആനേസും, പണ്ണാകാരേ സമന്തതോ.
അത്തനോ ഖജ്ജഭോജ്ജേഹി, തേഹി തേഹാ’ഭതേഹി ച;
സന്തപ്പേസി സസങ്ഘം തം, രാജാ സോ ലോകനായകം.
ഇധേവ പച്ഛാഭത്തം തം, നിസിന്നസ്സ ജിനസ്സ സോ;
മഹാ തിത്ഥകമുയ്യാനം, രാജാ’ദാ ദക്ഖിണം വരം.
അകാലപുപ്ഫാ ¶ ലങ്കാരേ, മഹാതിത്ഥവനേ തദാ;
പടിഗ്ഗഹിതേ ബുദ്ധേന, അകമ്പിത്ഥ മഹാമഹീ.
ഏത്ഥേവ സോ നിസീദിത്വാ, ധമ്മം ദേസേസി നായകോ;
ചത്താലീസ സഹസ്സാനി, പത്താ മഗ്ഗഫലം നരാ.
ദിവാവിഹാരം കത്വാന, മഹാതിത്ഥവനേ ജിനോ;
സായണ്ഹസമയേ ഗന്ത്വാ, ബോധിഠാനാരഹം മഹി.
നിസിന്നോ തത്ഥ അപ്പേത്വാ, സമാധിം വുട്ഠിതോ തതോ;
ഇതി ചിന്തയി സമ്ബുദ്ധോ, ഹിതത്ഥം ദീപവാസിനം.
ആദായ ദക്ഖിണം സാഖം, ബോധിതോ മേ സിരീസതോ;
ആഗച്ഛതു രൂപനന്ദാ, ഭിക്ഖുനീ സഹഭിക്ഖുനീ.
തസ്സ തം ചിത്തമഞ്ഞായ, സാ ഥേരീ തദനന്തരം;
ഗഹേത്വാ തത്ഥ രാജാനം, ഉപസങ്കമ്മ തം തരും.
ലേഖം ദക്ഖിണസാഖായ, ദാപേത്വാന മഹിദ്ധികാ;
മനോസിലായ ഛിന്നം തം, ഠിതം ഹേമകടാഹകേ.
ഇദ്ധിയാ ബോധിമാദായ, സപഞ്ചസത ഭിക്ഖുനീ;
ഇധാ’നേത്വാ മഹാരാജ, ദേവതാ പരിവാരിതാ.
സസുവണ്ണ കടാഹം തം, സമ്ബുദ്ധേന പസാരിതേ;
ഠപേസി ദക്ഖിണേ ഹത്ഥേ, തം ഗഹേത്വാ തഥാഗതോ.
പതിട്ഠാപേതും പാദാസി, ബോധിം രഞ്ഞോ’ഭയസ്സ തം;
മഹാതിത്ഥമ്ഹി ഉയ്യാനേ, പതിട്ഠാപേസി ഭൂപതി.
തതോ ഗന്ത്വാന സമ്ബുദ്ധോ,
ഇതോ ഉത്തരതോ പന;
സിരീസമാലകേ രമ്മേ,
നിസീദിത്വാ തഥാഗതോ.
ജനസ്സ ധമ്മം ദേസേസി, ധമ്മാഭിസമയോ തഹിം;
വീസതിയാ സഹസ്സാനം, പാണാനം ആസി ഭൂമിപ.
തതോപി ഉത്തരം ഗന്ത്വാ, ഥൂപരാമമഹിം ജിനോ;
നിസിന്നോ തത്ഥ അപ്പേത്വാ, സമാധിം വുട്ഠിതോ തതോ.
ധമ്മം ¶ ദേസേസി സമ്ബുദ്ധോ, പരിസായ തഹിംപന;
ദസപാണ സഹസ്സാനി, പത്തമഗ്ഗഫലാന’ഹും.
അത്തനോ ധമ്മകരണം, മനുസ്സാനം നമസ്സിതും;
ദത്വാ സപരിവാരം തം, ഠപേത്വാ ഇധ ഭിക്ഖുനിം.
സഹ ഭിക്ഖുസഹസ്സേന, മഹാദേവഞ്ച സാവകം;
ഠപേത്വാ ഇധ സമ്ബുദ്ധോ, തതോ പാചിനതോ പന.
ഠിതോ രതനമാലമ്ഹി, ജനം സമനുസാസിയ;
സസങ്ഘോ നഭമുഗ്ഗന്ത്വാ, ജമ്ബുദീപം ജിനോ അഗാ.
ഇമമ്ഹി കപ്പേ ദുതിയം, കോണാഗമന നായകോ;
അഹു സബ്ബവിദൂ സത്ഥാ, സബ്ബലോകാനുകമ്പകോ.
മഹാനാമവ്ഹയം ആസി, മഹാമേഘവനം ഇദം;
വഡ്ഢമാനപുരം നാമ, ദക്ഖിണായ ദിസായ’ഹു.
സമിദ്ധോ നാമ നാമേന, തത്ഥ രാജാ തദാ അഹു;
നാമേന വരദീപോ’തി, അയം ദീപോ തദാ അഹു.
ദുബ്ബുട്ഠുപദ്ദവോ ഏത്ഥ, വരദീപേ തദാ അഹു;
ജിനോ സകോണാഗമനോ, ദിസ്വാന തദുപദ്ദവം.
തം ഹുത്വാ സത്തവിനയം, പവത്തിം സാസനസ്സ ച;
കാതും ഇമസ്മിം ദീപസ്മീം, കരുണാ ബലചോദിതോ.
തിംസ ഭിക്ഖുസഹസ്സേഹി, താദീഹി പരിവാരിതോ;
നഭസാ’ഗമ്മ അട്ഠാസി, നഭേ സുമനകൂടകേ.
സമ്ബുദ്ധസ്സാ’നുഭാവേന, ദുബ്ബുട്ഠി സാ ഖയം ഗതാ;
സാസനാന്തരധാനത്താ, സുവുട്ഠി ച തദാഅഹു.
തത്ത ഠിതോ അധിട്ഠാസി, നരിസ്സരമുനിസ്സരോ;
സബ്ബേവ അജ്ജ പസ്സന്തു, വരദീപമ്ഹി മാനുസാ.
ആഗന്തുകാമാ സബ്ബേവ, മനുസ്സാ മമ സന്തികം;
ആഗച്ഛന്തു അകിച്ഛേന, ഖിപ്പഞ്ചാ’തി മഹാമുനി.
മഹാസത്തം മുനിന്ദം തം, ഓഭാസന്തഞ്ച പബ്ബതം;
രാജാ ച നാഗരാ ചേവ, ദിസ്വാ ഖിപ്പമുപാഗമും.
ദേവതാബലിദാനത്ഥം ¶ , മനുസ്സാ ച തഹിം ഗതാ;
ദേവതാ ഇതി മഞ്ഞിംസു, സസങ്ഘം ലോകനായകം.
രാജാ സോ മുനിരാജം തം, അതിഹട്ഠോ’ഭിവാദിയ;
നിമന്തയിത്വാ ഭത്തേന, ആനേത്വാ പുരസന്തികം.
സസങ്ഘസ്സ മുനിന്ദസ്സ, നിസജ്ജാരഹ മുത്തമം;
രമണീയമിദം ഠാനം, അസമ്ബാധന്തി ചിന്തിയ.
കാരിതേ മണ്ഡപേ രമ്മേ, പല്ലങ്കേസു വരേസു തം;
നിസീദാപയി സമ്ബുദ്ധം, സസങ്ഘം ഇധ ഭൂപതി.
നിസിന്നമ്പി’ധ പസ്സന്താ, സസങ്ഘം ലോകനായകം;
ദീപേ മനുസ്സാ ആനേസും, പണ്ണാകാരേ സമന്തതോ.
അത്തനോ ഖജ്ജഭോജ്ജേഹി,
തേഹി തേഹാ’ഭ തേഹി ച;
സന്തപ്പേസി സസങ്ഘം തം,
രാജാ സോ ലോക നായകം.
ഇധേവ പച്ഛാഭത്തം തം, നിസിന്നസ്സ ജിനസ്സ സോ;
മഹാനാമകമുയ്യാനം, രാജാ’ദാ ദക്ഖിണം വരം.
അകാലപുപ്ഫാലങ്കാരേ, മഹാനാമവനേ തദാ;
പടിഗ്ഗഹിതേ ബുദ്ധേന, അകമ്പിത്ഥ മഹാമഹീ.
ഏത്ഥേവ സോ നിസീദിത്വാ, ധമ്മം ദേസേസി നായകോ;
തദാ തിംസ സഹസ്സാനി, പത്താ മഗ്ഗഫലം നരാ.
ദിവാവിഹാരം കത്വാന, മഹാനാമവനേ ജിനോ;
സായണ്ഹസമയേ ഗന്ത്വാ, പുബ്ബധോധിഠിതം മഹിം.
നിസിന്നോ തത്ഥ അപ്പേത്വാ, സമാധിം വുട്ഠിതോ തതോ;
ഇതി ചിന്തേസി സമ്ബുദ്ധോ, ഹിതത്ഥം ദീപവാസിനം.
ആദായ ദക്ഖിണം സാഖം, മമോദുമ്ബരബോധിതോ;
ആയാതു കനകദത്താ, ഭിക്ഖുനീ സഹഭിക്ഖുനീ.
തസ്സ തം ചിത്തമഞ്ഞായ, സാ ഥേരീ തദനന്തരം;
ഗഹേത്വാ തത്ഥ രാജാനം, ഉപസങ്കമ്മ തം തരും.
ലേഖം ¶ ദക്ഖിണസാഖായ, ദാപേത്വാന മഹിദ്ധികാ;
മനോസിലായ ഛിന്നം തം, ഠിതം ഹേമകടാഹകേ.
ഇദ്ധിയാ ബോധിമാദായ, സപഞ്ചസഹഭിക്ഖുനീ;
ഇധാഗന്ത്വാ മഹാരാജ, ദേവതാപരിവാരിതാ.
സസുവണ്ണകടാഹം തം, സമ്ബുദ്ധേന പസാരിതേ;
ഠപേസി ദക്ഖിണേ ഹത്ഥേ, തം ഗഹേത്വാ തഥാഗതോ.
പതിട്ഠാപേതും രഞ്ഞോ’ദാ, സമിദ്ധസ്സ സതം തഹിം;
മഹാനാമമ്ഹി ഉയ്യാനേ, പതിട്ഠാപേസി ഭൂപതി.
തതോ ഗന്ത്വാന സമ്ബുദ്ധോ, സിരീസമാലകുത്തരേ;
ജനസ്സ ധമ്മം ദേസേസി, നിസിന്നോ നാഗമാലകേ.
തം ധമ്മദേസനം സുത്വാ, ധമ്മാഭിസമയോ തഹിം;
വീസതിയാ സഹസ്സാനം, പാണാനം ആസി ഭൂമിപ.
പുബ്ബബുദ്ധനിസിന്നം തം, ഠാനം ഗന്ത്വാ പുരുത്തരം;
നിസിന്നോ തത്ഥ അപ്പേത്വാ, സമാധിം വുട്ഠിതോ തതോ.
ധമ്മം ദേസേസി സമ്ബുദ്ധോ, പരിസായ തഹിം പന;
ദസപാണസഹസ്സാനി, പത്താ മഗ്ഗഫലം അഹും.
കായബന്ധനധാതും സോ, മനുസ്സേഹി നമസ്സിതും;
ദത്വാ സപരിവാരം തം, ഠപേത്വാ ഇധ ഭിക്ഖുനിം.
സഹ ഭിക്ഖുസഹസ്സേന, മഹാസുമ്മഞ്ച സാവകം;
ഠപേത്വാ ഇധ സമ്ബുദ്ധോ, ഓരം രതനമാലതോ.
ഠപേത്വാ സുദസ്സനേ മാലേ, ജനം സമനുസാസിയ;
സസങ്ഘോ നഭമുഗ്ഗമ്മ, ജമ്ബുദീപം ജിനോ അഗാ.
ഇമമ്ഹി കപ്പേ തതിയം, കസ്സപോ ഗോത്തതോ ജിനോ;
അഹു സബ്ബവിദൂ സത്ഥാ, സബ്ബലോകാനുകമ്പകോ.
മഹാമേഘവനം ആസി, മഹാസാഗരനാമകം;
വിസാലം നാമ നഗരം, പച്ഛിമായ ദിസായ’ഹു.
ജയന്തോ നാമ നാമേന, തത്ഥ രാജാ തദാ അഹു;
നാമേന മണ്ഡദീപോതി, അയം ദീപോ തദാ അഹു.
തദാ ¶ ജയന്തരഞ്ഞോ ച, രഞ്ഞോ കനിട്ഠഭാതു ച;
യുദ്ധം ഉപട്ഠിതം ആസി, ഭിംസനം സത്തഹിംസനം.
കസ്സപോ സോ ദസബലോ, തേന യുദ്ധേന പാണിനം;
മഹന്തം ബ്യസനം ദിസ്വാ, മഹാകാരുണികോ മുനി.
തം ഹന്ത്വാ സത്തവിനയം, പവത്തിം സാസനസ്സ ച;
കാതും ഇമസ്മിം ദീപസ്മിം, കരുണാബലചോദിതോ.
വീസതിയാ സഹസ്സേഹി, താദീഹി പരിവാരിതോ;
നഭസാ’ഗമ്മ അട്ഠാസി, സുഭകൂടമ്ഹി പബ്ബതേ.
തത്രഠിതോ അധിട്ഠാസി, നരിസ്സര മുനിസ്സരോ;
‘‘സബ്ബേ മം അജ്ജ പസ്സന്തു, മണ്ഡദീപമ്ഹി മാനുസാ.
ആഗന്തുകാമാ സബ്ബേവ, മാനുസാ മമ സന്തികം;
ആഗച്ഛന്തു അകിച്ഛേന, ഖിപ്പഞ്ചാ’തി മഹാമുനി.
ഓഭാസന്തം മുനിന്ദം തം, ഓഭാസന്തഞ്ച പബ്ബകം;
രാജാ ച നാഗരാ ചേവ, ദിസ്വാ ഖിപ്പം ഉപാഗമും.
അത്തനോ അത്തനോ പത്ത-വിജയായ ജനാ ബഹൂ;
ദേവതാ ബലിദാനത്ഥം, തം പബ്ബതമുപാഗതാ.
ദേവതാ ഇതി മഞ്ഞിംസു, സസങ്ഘം ലോകനായകം;
രാജാ ച സോ കുമാരോ ച, യുദ്ധമുജ്ഝിംസു വിമ്ഹിതാ.
രാജാ സോ മുനിരാജം തം, അതിഹട്ഠോ’ഭിവാദിയ;
നിമന്തയിത്വാ ഭത്തേന, ആനേത്വാ പുരസന്തികം.
സസങ്ഘസ്സ മുനിന്ദസ്സ, നിസജ്ജാരഹമുത്തമം;
രമണീയമിദം ഠാന-മസമ്ബാധന്തി ചിന്തിയ.
കാരിതേ മണ്ഡപേ രമ്മേ, പല്ലങ്കേസു വരേസു തം;
നിസീദാപേസി സമ്ബുദ്ധം, സസങ്ഘം ഇധ ഭൂപതി.
നിസിന്നമ്പിധ പസ്സന്താ, സസങ്ഘം ലോകനായകം;
ദീപേ മനുസ്സാ ആനേസും, പണ്ണാകാരേ സമന്തതോ.
അത്തനോ ഖജ്ജഭോജ്ജേഹി, തേഹി തേഹാ’ഭതേഹി ച;
സസന്തപ്പേസി സസങ്ഘം തം, രാജാ സോ ലോകനായകം.
ഇധേ’വ പച്ഛാഭത്തം തം, നിസിന്നസ്സ ജിനസ്സ സോ;
മഹാസാഗരമുയ്യാനം, രാജാ’ദാ ദക്ഖിണം വരം.
അകാലപുപ്ഫലങ്കാരേ ¶ , മഹാസാഗരകാനനേ;
പടിഗ്ഗഹിതേ ബുദ്ധേന, അകമ്പിത്ഥ മഹാമഹീ.
ഏത്ഥേവ സോ നിസീദിത്വാ, ധമ്മം ദേസേസി നായകോ;
തദാ വീസം സഹസ്സാനി, സോതാപത്തിഫലം നരാ.
ദിവാ വിഹാരം കത്വാന, മഹാസാഗരകാനനേ;
സായന്ഹേ സുഗതോ ഗന്ത്വാ, പുബ്ബബോധിട്ഠിതം മഹിം.
നിസിന്നോ തത്ഥ അപ്പേത്വാ, സമാധിം വുട്ഠിതോ തതോ;
ഇതി ചിന്തേസി സമ്ബുദ്ധോ, ഹിതത്ഥം ദീപവാസിനം.
ആദായ ദക്ഖിണം സാഖം, മമ നിഗ്രോധബോധിതോ;
സുധമ്മാ ഭിക്ഖുനീ ഏതു, ഇദാനി സഹഭിക്ഖുനീ.
തസ്സ തം ചിത്തമഞ്ഞായ, സാ ഥേരീ തദനന്തരം;
ഗഹേത്വാ തത്ഥ രാജാനം, ഉപസങ്കമ്മ തം തരും.
ലേഖം ദക്ഖിണസാഖായ, ദാപേത്വാന മഹിദ്ധികാ;
മനോസിലായ ഛിന്നം തം, ഠിതം ഹേമകടായകേ.
ഇദ്ധിയാ ബോധിമാദായ, സപഞ്ചസതഭിക്ഖുനീ;
ഇധാനേത്വാ മഹാരാജ, ദേവതാപരിവാരിതാ.
സസുവണ്ണകടാഹം തം, സമ്ബുദ്ധേന പസാരിതേ;
ഠപേസി ദക്ഖിണേ ഹത്ഥേ, തം ഗഹേത്വാ തഥാഗതോ.
പതിട്ഠാപേതും രഞ്ഞോ’ദാ, ജയന്തസ്സ സതം തഹിം;
മഹാസാഗരമുയ്യാനേ, പതിട്ഠാപേസി ഭൂപതി.
തതോ ഗന്ത്വാന സമ്ബുദ്ധോ, നാഗമാളകഉത്തരേ;
ധനസ്സ ധമ്മം ദേസേസി, നിസിന്നോ’സോകമാളകേ.
തം ധമ്മദേസനം സുത്വാ, ധമ്മാഭിസമയോ തഹിം;
അഹു പാണസഹസ്സാനം, ചതുന്നം മനുജാധിപ.
പുബ്ബബുദ്ധനിസിതം തം, ഠാനം ഗന്ത്വാ പുനുത്തരം;
നിസിന്നോ തത്ഥ അപ്പേത്വാ, സമാധിം വുട്ഠിതോ തതോ.
ധമ്മം ദേസേസി സമ്ബുദ്ധോ, പരിസായ തഹിം പന;
ദസപാണസഹസ്സാനി, പത്തമഗ്ഗഫലാന’ഹും.
ജലസാടികധാതും ¶ സോ, മനസ്സേഹി നമസ്സിതും;
ദത്വാ സപരിവാരം തം; ഠപേത്വാ ഇധ ഭിക്ഖുനീ.
സഹ ഭിക്ഖുസഹസ്സേന, സബ്ബനന്ദിഞ്ച സാവകം;
ഠപേത്വാ നദീതോ ഓരം, സോ സുദസ്സനമാളതോ.
സോമനസ്സേ മാളകസ്മിം, ജനം സമനുസാസിയ;
സങ്ഘേന നഭമുഗ്ഗന്ത്വാ, ജമ്ബുദീപം ജിനോ അഗാ.
അഹു ഇമസ്മിം കപ്പസ്മിം, ചതുത്ഥം ഗോതമോ ജിനോ;
സബ്ബധമ്മവിദൂ സത്ഥാ, സബ്ബലോകാനുകമ്പകോ.
പഠമം സോ ഇധാഗന്ത്വാ, യക്ഖനിദ്ധമനം അകാ;
ദുതിയം പുനരാഗമ്മ, നാഗാനം ദമനം അകാ.
കല്യാണിയം മണിഅക്ഖി നാഗേനാ’ഭിനിമന്തിതോ;
തതിയം പുനരാഗമ്മ, സസങ്ഘോ തത്ഥ ഭുഞ്ജിയ.
പുബ്ബബോധിഠിതഠാനം, ഥൂപഠാനമിദമ്പി ച;
പരിഭോഗധാതുഠാനഞ്ച, നിസജ്ജായോ’പഭുഞ്ജിയ.
പുബ്ബബുദ്ധഠിതട്ഠാനാ, ഓരം ഗന്ത്വാ മഹാമുനി;
ലംകാദീപേ ലോകദീപോ, മനുസ്സാഭാവതോ തദാ.
ദീപട്ഠം ദേവസങ്ഘഞ്ച, നാഗേ സമനുസാസിയ;
സസങ്ഘോ നഭമുഗ്ഗന്ത്വാ, ജമ്ബുദീപം ജിനോ അഗാ.
ഏവം ഠാനമിദം രാജ, ചതുബുദ്ധനിസേവിതം;
തസ്മിം ഠാനേ മഹാരാജ, ഥൂപോ ഹേസ്സതി’നാഗതേ.
ബുദ്ധസാരീരധാതൂനം, ദോണധാതുനിധാനവാ;
വീസംഹത്ഥസതം ഉച്ചോ, ഹേമമാലീ’തി വിസ്സുതോ.
അഹമേവ കാരേസ്സാമി, ഇച്ഛാഹ പുഥവിസ്സരോ;
ഇധ അഞ്ഞാനി കിച്ചാനി, ബഹൂനി തവ ഭൂമിപ.
താനി കാരേഹി നത്താതേ, കാരേസ്സതി ഇമം പന;
മഹാനാഗസ്സ തേ ഭാതു, ഉപരാജസ്സ അത്രജോ.
സോ യട്ഠാലയതിസ്സോതി, രാജാ ഹേസ്സത’നാഗതേ;
രാജാ ഗോട്ഠാഭയോ നാമ, തസ്സ പുത്തോ ഭവിസ്സതി.
തസ്സ ¶ പുത്തോ കാകവണ്ണ-തിസ്സോ നാമ ഭവിസ്സതി;
തസ്സ രഞ്ഞോ സുതോ രാജ, മഹാരാജാ ഭവിസ്സതി.
ദുട്ഠഗാമണിസദ്ദേന, പാകടോ’ഭയനാമകോ;
കാരേസ്സതീ’ധ ഥൂപം സോ, മഹാ തേജിദ്ധിവിക്കമോ.
ഇച്ചാഹ ഥേരോ ഥേരസ്സ, വചനേ നേ’ത്ഥ ഭൂപതി;
ഉസ്സാപേസി സിലാഥമ്ഭം, തം പവത്തിം ലിഖാപിയ.
രമ്മം മഹാമേഘവനം, തിസ്സാരാമം മഹാമഹീ;
മഹാമഹിന്ദഥേരോ സോ, പടിഗ്ഗയ്ഹ മഹിദ്ധികോ.
അകമ്പോ കമ്പയിത്വാന, മഹിം ഠാനേസു അട്ഠസു;
പിണ്ഡായ പവിസിത്വാന, നഗരം സാഗരൂപമം.
രഞ്ഞോ ഘരേ ഭത്തകിച്ചം, കത്വാ നിക്ഖമ്മ മന്ദിരം;
നിസജ്ജ നന്ദനവനേ, അഗ്ഗിക്ഖന്ധോപമം തഹിം.
സുത്തം ജനസ്സ ദേസേത്വാ, സഹസ്സം മാനുസേ തഹിം;
പാപയിത്വാ മഗ്ഗഫലം, മഹാമേഘവനേ വസി.
തതിയേ ദിവസേ ഥേരോ, രാജഗേഹമ്ഹി ഭുഞ്ജിയ;
നിസജ്ജ നന്ദനവനേ, ദേസിയാ’സിവിസോപമം.
പാപയിത്വാ’ഭിസമയം, സഹസ്സപുരിസേ തതോ;
തിസ്സാരാമം അഗാ ഥേരോ, രാജാ ച സുതദേസനോ.
ഥേരം ഉപനിസീദിത്വാ, സോ പുച്ഛി ജിനസാസനം;
പതിട്ഠിതന്നു ഭന്തേ’തി, ന താവ മനുജാ’ധിപ.
ഉപോസഥാദികമ്മത്ഥം, ജിനാ’ണായ ജനാധിപ;
സീമായ ഇധ ബദ്ധായ, പതിട്ഠിസ്സതി സാസനം.
ഇച്ച’ബ്രവി മഹാഥേരോ, തം രാജാ ഇദമബ്രവി;
സമ്ബുദ്ധാ’ണായ അന്തോഹം, വസ്സിസ്സാമി ജുതിന്ധര.
തസ്മാ കത്വാ പുരം അന്തോ-സീമം ബന്ധഥ സജ്ജുകം;
ഇച്ചാ’ബ്രവി മഹാരാജാ, ഥേരോ തം ഇധമബ്രവി.
ഏവം സതി തുവംയേവ, പജാന പുഥവിസ്സര;
സീമായ ഗമനട്ഠാനം, ബന്ധിസ്സാമ മയം ഹിതം.
‘‘സാധൂ’’തി ¶ വത്വാ ഭൂമിന്ദോ, ദേവിന്ദോ വിയ നന്ദനാ;
മഹാമേഘവനാരമ്മാ, പാവിസി മന്ദിരം സകം.
ചതുത്ഥേ ദിവസേ ഥേരോ, രഞ്ഞോ ഗേഹമ്ഹി ഭുഞ്ജിയ;
നിസജ്ജ നന്ദനവനേ, ദേസേസ’നമനഗ്ഗിയം.
പായേത്വാ’മതപാനം സോ, സഹസ്സപുരിസേ തഹിം;
മഹാമേഘവനാരാമം, മഹാഥേരോ ഉപാഗമി.
പാതോ ഭേരിം ചരാപേത്വാ, മണ്ഡയിത്വാ പുരം വരം;
വിഹാരഗാമിമഗ്ഗഞ്ച, വിഹാരഞ്ച സമന്തതോ.
രഥേസഭോ രഥട്ഠോ സോ, സബ്ബാലങ്കാരഭൂസിതോ;
സഹാമച്ചോ സഹോരോധോ, സയോഗ്ഗബലവാഹനോ.
മഹതാ പരിവാരേന, സകാരാമമുപാഗമി;
തത്ഥ ഥേരേ ഉപഗന്ത്വാ, വന്ദിത്വാ വന്ദനാരഹേ.
സഹ ഥേരേഹി ഗന്ത്വാന, നദിയോ’പരിതിത്ഥകം;
തതോ കസന്തോ അഗമി, ഹേമനങ്ഗലമാദിയ.
മഹാപദുമോ കുഞ്ജരോ ച, ഉഭോ നാഗാ സുമങ്ഗലാ;
സുവണ്ണനങ്ഗലേ യുത്താ, പഠമേ കുന്തമാളകേ.
ചതുരങ്ഗമഹാ സേനോ, സഹ ഥേരേഹി ഖത്തിയോ;
ഗഹേത്വാ നങ്ഗലം സീതം, ദസ്സയിത്വാ അരിന്ദമോ.
സമലങ്കതം പുണ്ണഘടം, നാനാരാഗം ധജം സുഭം;
പാതിം ചന്ദനചുണ്ണഞ്ച, സോണ്ണരജത ദണ്ഡകം.
ആദാസം പുപ്ഫഭരിതം, സമുഗ്ഗം കുസുമഗ്ഘിയം;
തോരണകദലീഛത്താദിം, ഗഹിതിത്ഥി പരിവാരിതോ.
നാനാതുരിയ സങ്ഘുട്ഠോ, ബലോഘ പരിവാരിതോ;
ഥുതിമങ്ഗലഗീതേഹി, പൂരയന്തോ ചതുദ്ദിസം.
സാധുകാര നിനാദേതി, ചേലുക്ഖേപസതേഹി ച;
മഹതാ ഛണപുജായ, കസന്തോ ഭൂമിപോ അഗാ.
വിഹാരഞ്ച പുരഞ്ചേവ, കുരുമാനോ പദക്ഖിണം;
സീമായ ഗമനഠാനം, നദിം പത്വാ സമാപയി.
കേനകേന നിമിത്തേന, സീമാ ഏത്ഥ ഗതാതി ചേ;
ഏവം സീമാഗതഠാനം, ഇച്ഛമാനാ നിബോധഥ.
നജ്ജാപാസാണതിത്ഥമ്ഹി ¶ , പാസാണേ കുഡ്ഡവാടകം;
തതോ കുമ്ബലവാടം തം, മഹാനിപം തതോ അഗാ.
തതോ കുകുധപാളിങ്ഗോ, മഹാഅങ്ഗണഗോ തതോ;
തതോ ഖുജ്ജമധുലഞ്ച, മരുത്തപോക്ഖരണിംതതോ.
വിജയാരാമ ഉയ്യാനേ, ഉത്തരദ്വാരകോട്ഠ ഗോ;
ഗജകുമ്ഭക പാസാണം, ഥുസവട്ഠിക മജ്ഝഗോ.
അഭയേ ബലാകപാസാണം, മഹാസുസാന മജ്ഝഗോ;
ദീഘപാസാണകം ഗന്ത്വാ, കമ്മാരദേവ ഗാമതോ.
നിഗ്രോധ മങ്ഗണം ഗന്ത്വാ, ഹിയഗല്ലസമീപകേ;
ദിയാവസബ്രാഹ്മണസ്സ, ദേവോകം പുബ്ബദക്ഖിണം.
തതോ തേലുമപാലിങ്ഗോ,
തതോ താലചതുക്കഗോ;
അസ്സമണ്ഡലവാമേന,
ദ്വേ കദമ്ബാ അജായിസും.
തതോ മരുമ്ബതിത്തങ്ഗോ, തതോ ഉദ്ധം നിദിം അഗാ;
പഠമ ചേതിയ പാചിനേ, ദ്വേ കദമ്ബാ അജായിസും.
സേനിന്ദഗുത്തരജ്ജമ്ഹി, ദമിളാ ദകസുദ്ധികാ;
നദിം ദൂരന്തി ബന്ധിത്വാ, നഗരാസന്നമകംസു തം.
ജീവ മാനകദമ്ബഞ്ച, അന്തോസീമഗതം അഹു;
മതക ദമ്ബതീരേന, സീമാഉദ്ദകദമ്ബഗാ.
സീഹസിനാ നതിത്ഥേന, ഉഗ്ഗന്ത്വാ തീരതോ വജം;
പാസാണതിത്ഥം ഗന്ത്വാന, നിമിത്തം ഘട്ടയി ഇസി.
നിമിത്തേതു പനേ’തസ്മിം, ഘട്ടിതേ ദേവമാനുസാ;
സാധുകാരം പവത്തേസും, സാസനം സുപ്പതിട്ഠിതം.
രഞ്ഞോ ദിന്നായ സീതായ, നിമിത്തേ പരികിത്തയി;
ദ്വത്തിംസമാളകത്ഥഞ്ച, ഥൂപാരാമത്ഥമേവ ച.
നിമിത്തേ കിത്തയിത്വാന, മഹാഥേരോ മഹാമതി;
സീമന്തരനിമിത്തേ ച, കിത്തയിത്വാ യഥാവിധിം.
അബന്ധീ ¶ സബ്ബാ സീമായോ, തസ്മിംയേവ ദിനേവസീ;
മഹാമഹീ അകമ്പിത്ഥ, സീമാബന്ധേ സമാപിതേ.
പഞ്ചമേ ദിവസേ ഥേരോ, രഞ്ഞോ ഗേഹമ്ഹി ഭുഞ്ജിയ;
നിസജ്ജ നന്ദനവനേ, സുത്തന്തം ഖജ്ജനീയകം.
മഹാജനസ്സ ദേസേത്വാ, സഹസ്സം മാനുസേ തഹിം;
പായേത്വാ അമതം പാനം, മഹാമേഘവനേ വസീ.
ഛട്ഠേപി ദിവസേ ഥേരോ, രഞ്ഞോഗേഹമ്ഹി ഭുഞ്ജിയ;
നിസജ്ജ നന്ദനവനേ, സുത്ത ഗോമയ പിണ്ഡികം.
ദേസയിത്വാ ദേസനഞ്ഞൂ, മഹസ്സംയേവ മാനുസേ;
പാപയിത്വാ’ഭിസമയം, മഹാ മേഘവനേ വസീ.
സത്തമേപി ദിനേ ഥേരോ, രാജഗേഹമ്ഹി ഭുഞ്ജിയ;
നിസജ്ജ നന്ദനവനേ, ധമ്മചക്കപ്പവത്തനം.
സുത്തന്തം ദേസയിത്വാന, സഹസ്സംയേവ മാനുസേ;
പാപയിത്വാ’ഭിസമയം, മഹാ മേഘവനേ വസി.
ഏവഞ്ഹി അട്ഠ നവമ-സഹസ്സാനി ജുതിന്ധരോ;
കാരയിത്വാ’ഭിസമയം, ദിവസേഹേവ സത്തതി.
തം മഹാനന്ദനവനം, വുച്ചതേ തേന താദിനാ;
സാസനജോതിതട്ഠാന-മീതി ജോതിവനം ഇതി.
തിസ്സരാമമ്ഹി കാരേസി,
രാജാ ഥേരസ്സ ആദിതോ;
പാസാദം സീഘമുക്കായ,
സുക്ഖാ പേത്വാന മത്തികാ.
പാസാദോ കാളകാഭാസോ,
ആസി സോ തേന തം തഹിം;
കാളപാസാദ പരിവേണ-മീതി സങ്ഖമുപാഗതം.
തതോ മഹാബോധിഘരം, ലോഹപാസാദ മേവ ച;
സലാകഗ്ഗഞ്ച കാരേസി, ഭത്തസാലഞ്ച സാധുകം.
ബഹൂനി ¶ പരിവേണാനി, സാധു പോക്ഖരണീപി ച;
രത്തിഠാന ദിവാഠാന-പഭുതീനി ച കാരയി.
തസ്സ നഹാനപാപസ്സ, ന്ഹാനപോക്ഖരണീതടേ;
സുനഹാതപരിവേണന്തി, പരിവേണം പവുച്ചതി.
തസ്സ ചങ്കമിതഠാനേ, ദീപ ദീപസ്സ സാധുനോ;
വുച്ചതേ പരിവേണം തം, ദീഘചങ്കമനം ഇതി.
അഗ്ഗഫലസമാപത്തിം, സമാപജ്ജ യഹിം തുസോ;
ഫലഗ്ഗ പരിവേണന്തി, ഏതം തേന പവുച്ചതി.
അപസ്സിയ അപസ്സേനം, ഥേരോ തത്ഥ നിസീദിസോ;
ഥേരാ പസ്സയ പരിവേണം, ഏതം തേന പവുച്ചതി.
ബഹൂ മരുഗണാ യത്ഥ, ഉപാസിംസു ഉപച്ചതം;
തേനേവ തം മരുഗണ-പരിവേണന്തി വുച്ചതി.
സേനാപതിതസ്സ രഞ്ഞോ, ഥേരസ്സ ദീഘസന്ദകോ;
കാരേസി ചൂളപാസാദം, മഹാഥമ്ഭേഹി അട്ഠഹി.
ദീഘസന്ദ സേനാപതി-പരിവേണന്തി തം തഹിം;
വുച്ചതേ പരിവേണം തം, പമുഖം പമുഖാകരം.
ദേവാനംപിയവചനോ’പഗുളനാമോ,
ലംകായം പഠമമിമം മഹാവിഹാരം;
രാജാ സോ സുമതിമഹാമഹിന്ദഥേരം,
ആഗമ്മാ മലമതിമേത്ഥകാരയിത്ഥാതി.
സുജനപ്പസാദ സംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
മഹാവിഹാരപടിഗ്ഗഹകോ നാമ
പന്നരസമോ പരിച്ഛേദോ.
സോളസമ പരിച്ഛേദ
ചേതിയപബ്ബതവിഹാര പടിഗ്ഗഹകോ
പുരേ ¶ ചരിത്വാ പിണ്ഡായ, കരിത്വാ ജനസങ്ഗഹം;
രാജഗേഹമ്ഹി ഭുഞ്ജന്തോ, കാരേന്തോ രാജസങ്ഗഹം.
ഛബ്ബസദിവസേ ഥേരോ, മഹാമേഘവനേ വസീ;
ആസള്ഹസുക്കപക്ഖസ്സ, തേരസേ ദിവസേ പന.
രാജഗേഹമ്ഹി ഭുഞ്ജിത്വാ, മഹാരഞ്ഞോ മഹാമതി;
മഹാ’പ്പമാദസുത്തന്തം, ദേസയിത്വാ തതോ ച സോ.
വിഹാരകരണം ഇച്ഛം, തത്ഥ ചേതിയപബ്ബതേ;
നിക്ഖമ്മ പുരിമദ്വാരാ, അഗാ ചേതിയപബ്ബതം.
ഥേരം തത്ഥ ഗതം സുത്വാ, രഥം ആരുയ്ഹ ഭൂപതി;
ദേവിയോ ദ്വേ ച ആദായ, ഥേരസ്സാനുപദം അകാ.
ഥേരാ നാഗചതുക്കമ്ഹി, നഹാത്വാ രഹദേ തഹിം;
പബ്ബതാരോഹണത്ഥായ, അട്ഠംസു പടിപാടിയാ.
രാജാ രഥാ തദോ’രുയ്ഹ, സബ്ബേ ഥേരേ’ഭിവാദയി;
ഉണ്ഹേ കിലന്തേ കിംരാജ, ആഗതോസീ’തി അഹുതേ.
തുമ്ഹാകം ഗമനാസങ്കീ, ആഗതോമ്ഹീ’തി ഭാസിതേ;
ഇധേവ വസ്സം വസിതും, ആഗതമ്ഹാ’തി ഭാസിയ.
തസ്സൂപനായികം ഥേരോ, ഖന്ധകം ഖന്ധകോവിദോ;
കഥേസി രഞ്ഞോ തം സുത്വാ, ഭാഗിനേയ്യോ ച രാജിനോ.
മഹാരിട്ഠോ മഹാമച്ചോ, പഞ്ചപഞ്ഞാസഭാതുഹി;
സദ്ധിം ജേട്ഠകനിട്ഠേഹി, രാജാനമഭിതോ ഠിതോ.
യാചിത്വാ തദഹു ചേവ, പബ്ബജും ഥേരസന്തികേ;
പത്താരഹത്തം സബ്ബേപി, തേ ഖുരഗ്ഗേ മഹാമതീ.
കന്തകചേതിയഠാനേ, പരിതോ തദഹേവ സോ;
കമ്മാനി ആരഭാപേത്വാ, ലേണാനി അട്ഠസട്ഠിയോ.
അഗമാസി ¶ പുരം രാജാ, ഥേരാ തത്ഥേവ തേ വസും;
കാലേ പിണ്ഡായ നഗരം, പവിസന്താ’നുകമ്പകാ.
നിട്ഠിതേ ലേണകമ്മമ്ഹി, ആസള്ഹിപുണ്ണമാസിയം;
ഗന്ത്വാ അദാസി ഥേരാനം, രാജാ വിഹാരദക്ഖിണം.
ദ്വത്തിംസമാളകാനഞ്ച, വിഹാരസ്സ ച തസ്സ ഖോ;
സീമം സീമാതിഗോ ഥേരോ, ബന്ധിത്വാ തദഹേവ സോ.
തേസം പബ്ബജ്ജാപേക്ഖാനം, അകാസി ഉപസമ്പദം;
സബ്ബേസം സബ്ബപഠമം, ബദ്ധേ തുമ്ബരുമാളകേ.
ഏതേ ദ്വാസട്ഠി അരഹന്തോ, സബ്ബേ ചേതിയപബ്ബതേ;
തത്ഥ വസ്സം ഉപഗന്ത്വാ, അകംസു രാജസങ്ഗഹം.
ദേവമനുസ്സഗണഗണിതം തം,
തഞ്ച ഗണം ഗുണവിത്ഥതകിത്തിം;
യാനമുപച്ച ച മാനയമാനാ,
പുഞ്ഞചയം വിപുലം അകരിംസൂതി.
സുജനപസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
ചേതിയപബ്ബതവിഹാരപടിഗ്ഗഹകോ നാമ
സോളസമോ പരിച്ഛേദോ.
സത്തരസമ പരിച്ഛേദ
ധാതുആഗമനോ
വുത്ഥവസ്സോ പവാരേത്വാ, കത്തികപുണ്ണമാസിയം;
അവോചേ’ദം മഹാരാജം, മഹാഥേരോ മഹാമതി.
ചിരദിട്ഠോ ഹി സമ്ബുദ്ധോ, സത്ഥാ നോ മനുജാധിപ;
അനാഥവാസം അവസിമ്ഹ, നത്ഥി നോ പൂജിയം ഇധ.
‘‘ഭാസിത്ഥ നനു ഭന്തേമേ, സമ്ബുദ്ധോ നിബ്ബുതോ’’ ഇതി;
ആഹ ധാതൂസു ദിട്ഠേസു, ദിട്ഠോ ഹോതി ജിനോ’’ ഇതി.
വിദിതോ ¶ വോ അധിപ്പായോ, ഥൂപസ്സ കാരണേ മയാ;
കാരേസ്സാമി അഹം ഥൂപം, തുമ്ഹേ ജാനാഥ ധാതുയോ.
മന്തേഹി സുമനേനാതി, ഥേരോ രാജാനമബ്രവി;
രാജാ’ഹ സാമണേരം തം, കുതോ ലച്ഛാമ ധാതുയോ.
വിഭൂസയിത്വാ നഗരം, മഗ്ഗഞ്ച മനുജാധിപ;
ഉപോസഥീ സപരിസോ, ഹത്ഥിം ആരുയ്ഹ മങ്ഗലം.
സേതച്ഛത്തം ധാരയന്തോ, താലാവചരസംഹിതോ;
മഹാനാഗവനുയ്യാനം, സായന്ഹസമയേ വജ.
ധാതുഭേദഞ്ഞുനോ രാജ, ധാതുയോ തത്ഥ ലച്ഛസി;
ഇച്ഛാഹ സാമണേരോ സോ, സുമനോ തം സുമാനസം.
ഥേരോ’ഥ രാജകുലതോ, ഗന്ത്വാ ചേതിയപബ്ബതം;
ആമന്തിയ സാമണേരം, സുമനം സുമനോ ഗതിം.
ഏഹി ത്വം ഭദ്ര സുമന, ഗന്ത്വാ പുപ്ഫപുരം വരം;
അയ്യകം തേ മഹാരാജം, ഏവം നോ വചനം വദ.
സഹായോ തേ മഹാരാജ, മഹാരാജാ മരുപ്പിയോ;
പസന്നോ ബുദ്ധസമയേ, ഥൂപം കാരേതുമിച്ഛതി.
മുനിനോ ധാതുയോ ദേഹി, പത്തം ഭുത്തഞ്ച സത്ഥുനാ;
സരീരധാതുയോ സന്തി, ബഹവോ ഹി തവന്തികേ.
പത്തപൂരാ ഗഹേത്വാ താ, ഗന്ത്വാ ദേവപുരം വരം;
സക്കം ദേവാനമിന്ദം തം, ഏവം നോ വചനം വദ.
തിലോകദക്ഖിണേയ്യസ്സ, ദാഠാധാതു ച ദക്ഖിണാ;
തവന്തികമ്ഹി ദേവിന്ദ, ദക്ഖിണക്ഖകധാതു ച.
ദാഠം ത്വമേവ പൂജേഹി, അക്ഖകം ദേഹി സത്ഥുനോ;
ലംകാദീപസ്സ കിച്ചേസു, മാപമജ്ജ സുരാധിപ.
‘‘ഏവം ഭന്തേ’’തി വത്വാ സോ, സാമണേരോ മഹിദ്ധികോ;
തങ്ഖണംയേവ അഗമാ, ധമ്മാസോകസ്സ സന്തികം.
സാലമൂലമ്ഹി ഠപിതം, മഹാബോധിം തഹിം സുതം;
കത്തികച്ഛണപൂജാഹി, പൂജിയം തഞ്ച അദ്ദസ.
ഥേരസ്സ ¶ വചനം വത്വാ, രാജതോ ലദ്ധധാതുയോ;
പത്തപൂരം ഗഹേത്വാന, ഹിമവന്തമുപാഗമി.
ഹിമവന്തേ ഠപേത്വാന, സധാതും പത്തമുത്തമം;
ദേവിന്ദസന്തികം ഗന്ത്വാ, ഥേരസ്സ വചനം ഭണി.
ചൂളാമണി ചേതിയമ്ഹാ, ഗഹേത്വാ ദക്ഖിണക്ഖകം;
സാമണേരസ്സ പാദാസി, സക്കോ ദേവാനമിസ്സരോ.
തം ധാതും ധാതുപത്തഞ്ച, ആദായ സുമനോ തതോ;
ആഗമ്മ ചേതിയഗിരിം, ഥേരസ്സ’ദാസി തം യതി.
മഹാനാഗവനുയ്യാനം, വുത്തേനാ വിധിനാ’ഗമാ;
സായന്ഹാസമയേ രാജാ, രാജസേനാ പുരക്ഖതോ.
ഠപേസി ധാതുയോ സബ്ബാ, ഥേരോ തത്ഥേവ പബ്ബതേ;
മിസ്സകം പബ്ബതം തസ്മാ, ആഹു ചേതിയ പബ്ബതം.
ഠപേത്വാ ധാതുപത്തം തം, ഥേരോ ചേതിയപബ്ബതേ;
ഗഹേത്വാ അക്ഖകം ധാതും, സങ്കേതം സഗണോ’ഗമാ.
സചായം മുനിനോ ധാതു, ഛത്തം നമതു മേ സയം;
ജണ്ണുകേഹി കരീധാതു, ധാതുചങ്കോടകോ അയം.
സിരസ്മിം മേ പതിട്ഠാതു, ആഗമ്മ സഹ ധാതുകോ;
ഇതി രാജാ വിചിന്തേസി, ചിന്തിതം തം തഥാ അഹു.
അമതേനാ’ഭിസിത്തോവ, അഹു ഹട്ഠോ’തി ഭൂപതി;
സീസതോ തം ഗഹേത്വാന, ഹത്ഥിക്ഖന്ധേ ഠപേസിതം.
ഹട്ഠോ ഹത്തീ കുഞ്ചനാദം, അകാ കമ്പിത്ഥ മേദിനീ;
തതോ നാഗോ നിവത്തിത്വാ, സഥേര ബലവാഹനോ.
പുരത്ഥിമേന ദ്വാരേന, പവിസിത്വാ പുരം സുഭം;
ദക്ഖിണേന ച ദ്വാരേന, നിക്ഖമിത്വാ തതോ പുന.
ഥൂപാരാമേ ചേതിയസ്സ, ഠാനതോ പച്ഛതോ കതം;
പമോജവത്ഥും ഗന്ത്വാന, ബോധിഠാനേ നിവത്തിയ.
പുരത്ഥാവദനോ അഠാ, ഥൂപഠാനം തദാ ഹിതം;
കദമ്ബപുപ്ഫആദാരി-വല്ലീഹി ചിതകം അഹു.
മനുസ്സദേവോ ¶ ദേവേഹി, തം ഠാനം രക്ഖിതം സുചിം;
സോധാപേത്വാ ഭൂസയിത്വാ, തങ്ഖണംയേവ സാധുകം.
ധാതും ഓരോപനത്ഥായ, ആരഭീ ഹത്ഥിക്ഖന്ധതോ;
നാഗോ ന ഇച്ഛിതം രാജാ, ഥേരം പുച്ഛിത്ഥ തം മനം.
അത്തനോ ഖന്ധസമകേ, ഠാനേ ഠപനമിച്ഛതി;
ധാതുഓരോപനം തേന, ന ഇട്ഠമീ’തി സോ ബ്രവി.
ആണാപേത്വാ ഖണംയേവ,
സുക്ഖാതോ’ഭയവാപിതോ;
സുക്ഖകദ്ദമ ഖണ്ഡേഹി,
ചിതാ പേത്വാന തം സമം.
അലങ്കരിത്വാന ബഹുധാ, രാജാ തം ഠാനമുത്തമം;
ഓരോപേത്വാ ഹത്ഥിക്ഖന്ധാ, ധാതും തത്ഥ ഠപേസിതം.
ധാതാരക്ഖം സംവിധായ, ഠപേത്വാ തത്ഥ ഹത്ഥിനം;
ധാതുഥൂപസ്സ കരണേ, രാജാ തുരിതമാനസോ.
ബഹൂ മനുസ്സേ യോജേത്വാ, ഇത്ഥികാകരണേ ലഹും;
ധാതുകിച്ചം വിചിന്തേന്തോ, സാമച്ചോ പാവിസീ പുരം.
മഹാമഹിന്ദത്ഥേരോ തു, മഹാ മേഘവനം സുഭം;
സഗണോ അഭിഗന്ത്വാന, തത്ഥ വാസമകപ്പയി.
രത്തിം നാഗോ’നുപരിയാതി, തം ഠാനം സോ സധാതു കം;
ബോധിഠാനമ്ഹി സാലായ, ദിവാഠാതി സധാതുകോ.
വത്ഥുസ്സ തസ്സോ’പരിതോ, ഥൂപം ഥേരമതാനു ഗോ;
ജങ്ഘാമത്തം ചിതാപേത്വാ, കതിപാഹേന ഭൂപതി.
തത്ഥ ധാതുപതിട്ഠാനം, ഘോസാപേത്വാ ഉപാഗമി;
തതോ തതോ സമന്തോ ച, സമാഗമി മഹാജനോ.
തസ്മിം സമാഗമേ ധാതു, ഹത്ഥിക്ഖന്ധാ നഗാഗ്ഗതാ;
സത്തതാലപ്പമാണമ്ഹി, ദിസ്സന്തി നഭസിട്ഠിതാ.
വിമ്ഹാപയന്തി ജനതം, യമകം പാടിഹാരിയം;
കണ്ണമ്ബമൂലേ ബുദ്ധോ’വ, അകരി ലോമഹംസനം.
തതോ ¶ നിക്ഖന്തജാലാഹി, ജലധാരാഹി ചാ’സകിം;
അയം ഓഭാസിതാ’സിത്താ, സബ്ബാലംകാമഹീ മഹു.
പരിനിബ്ബാനമഞ്ചമ്ഹി, നിപന്നേന ജിനേന ഹി;
കതം മഹാഅധിട്ഠാന-പഞ്ചകം പഞ്ചചക്ഖുനാ.
ഗയ്ഹമാനാ മഹാബോധി സാഖാസോകേന ദക്ഖിണാ;
ഛിജ്ജിത്വാന സയംയേവ, പതിട്ഠാതു കടാഹകേ.
പതിട്ഠഹിത്വാ സാ സാഖാ, ഛബ്ബണ്ണരസ്മിയോ സുഭാ;
രഞ്ജയന്തീ ദിസാ സബ്ബാ, ഫലപത്തേഹി മുച്ചതു.
സസുവണ്ണകടാഹാ സാ, ഉഗ്ഗന്ത്വാന മനോരമാ;
അദിസ്സമാനാ സത്താഹം, ഹിമഗബ്ഭമ്ഹി തിട്ഠതു.
ഥൂപാരാമേ പതിട്ഠന്തം, മമ ദക്ഖിണഅക്ഖകം;
കരോതു നഭമുഗ്ഗന്ത്വാ, യമയം പാടിഹാരിയം.
ലങ്കാ ലങ്കാരഭൂതമ്ഹി, ഹേമമാലികചേതിയേ;
പതിട്ഠഹന്തിയോ ധാതു, ദോണമത്താ പമാണതോ.
ബുദ്ധവേസധരാ ഹുത്വാ, ഉഗ്ഗന്ത്വാ നഭസിട്ഠിതാ;
പതിട്ഠം തു കരിത്വാന, യമകം പാടിഹാരിയം.
അധിട്ഠാനാനി പഞ്ചേ’വ, അധിട്ഠാസി തഥാഗതോ;
അകാസി തസ്മാ സാ ധാതു, തദാ തം പാടിഹാരിയം.
ആകാസാ ഓതരിത്വാ സാ, അട്ഠാഭൂപസ്സ മുദ്ധനി;
അതീവഹട്ഠോ തം രാജാ, പതിട്ഠാപേസി ചേതിയേ.
പതിട്ഠിതായ തസ്സാ ച, ധാതുയാ ചേതിയേ തദാ;
അഹു മഹാഭൂമിചാലോ, അബ്ഭുതോ ലോമഹംസനോ.
ഏവം അചിന്തിയാ ബുദ്ധാ, ബുദ്ധധമ്മാ അചിന്തിയാ;
അചിന്തിയേ പസന്നാനം, വിപാകോ ഹോതി അചിന്തിയോ.
തം പാടിഹാരിയം ദിസ്വാ, പസീദിംസു ജനേ ജനാ;
മത്താഭയോ രാജപുത്തോ, കനിട്ഠോ രാജിനോ പന.
മുനിസ്സരേ പസീദിത്വാ, യാചിത്വാന നരിസ്സരം;
പുരിസാനം സഹസ്സേന, സഹ പബ്ബജിസാസനേ.
ചേതാരിഗാമതോ ¶ ചാപി, ദ്വാരമണ്ഡലതോപി ച;
വിഹീരബീജതോ ചാപി, തഥാ ഗല്ലകപിട്ഠിതോ.
തഥോ’പതിസ്സഗാമാ ച, പഞ്ച പഞ്ച സതാനി ച;
പബ്ബജും ദാരകാ ഹട്ഠാ, ജാതസദ്ധാ തഥാഗതേ.
ഏവം പുരാ ബാഹിരാ ച, സബ്ബേ പബ്ബജിതാ തദാ;
തിംസ ഭിക്ഖുസഹസ്സാനി, അഹേസും ജിനസാസനേ.
ഥൂപാരാമേ ഥൂപവരം, നിട്ഠാപേത്വാ മഹീപതി;
രതനാദീഹി’നേകേഹി, സദാ പൂജമകാരയി.
രാജോരോധാ ഖത്തിയാ ച, അമച്ചാ നാഗരാ തഥാ;
സബ്ബേ ജനപദാ ചേവ, പുജാ’കംസു വിസും വിസും.
ഥൂപപുബ്ബങ്ഗമം രാജാ, വിഹാരം തത്ഥ കാരയി;
ഥൂപാരാമോതി തേനേ’സ, വിഹാരോ വിസ്സുതോ അഹു.
സകധാതുസരീരകേന ചേ’വം,
പരിനിബ്ബാനഗതോപി ലോകനാഥോ;
ജനകായഹിതം സുഖഞ്ച സമ്മാ,
ബഹുധാ’കാസി ഠിതേ ജിനേ കഥാവകാതി.
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
ധാതുഅഗമനോ നാമ
സത്തരസമോ പരിച്ഛേദോ.
അട്ഠാരസമ പരിച്ഛേദ
മഹാബോധിഗ്ഗഹണോ
മഹാബോധിഞ്ച ഥേരിഞ്ച, ആണാപേതും മഹീപതി;
ഥേരേന വുത്തവചനം, സരമാനോ സകേ ഘരേ.
അന്തോവസ്സേ’ക ദിവസം, നിസിന്നോ ഥേരസന്തികേ;
സഹാ’മച്ചേഹി മന്തേത്വാ, ഭാഗിനേയ്യം സയം സകം.
അരിട്ഠനാമകാ’മച്ചം ¶ , തസ്മിം കമ്മേ നിയോജിതും;
മന്ത്വാ ആമന്തയിത്വാന, ഇദം വചനമബ്രവി.
താ സക്ഖിസ്സസി…, ധമ്മാസോകസ്സ സന്തികാ;
മഹാബോധിം സങ്ഘമിത്തം, ഥേരിം ആനയിതും ഇധ.
സക്ഖിസ്സാമി അഹം ദേവ, ആനേതും തം ദുവേ തതോ;
ഇധാ’ഗതോ പബ്ബജിതും, സചേ ലച്ഛാമി മാനദ.
ഏവം ഹോതൂതി വത്വാന, രാജാ തം തത്ഥ പേസയി;
സോ ഥേരസ്സ ച രഞ്ഞോ ച, സാസനം ഗയ്ഹ വന്ദിയ.
അസ്സയുജസുക്കപക്ഖേ, നിക്ഖന്തോ ദുതിയേ’ഹനി;
സാനുയുത്തോ ജമ്ബുകോലേ, നാവമാരുയ്ഹ പട്ടനേ.
മഹോദമിം കരിത്വാന, ഥേരാധിട്ഠാനയോഗതോ;
നിക്ഖന്തദിവസേയേവ, രമ്മം പുപ്ഫപുരം അഗാ.
തദാ തു അനുലാദേവീ, പഞ്ചകഞ്ഞാസതേഹി ച;
അന്തേപുരികഇത്ഥീനം, സദ്ധിം പഞ്ചസതേഹി ച.
ദസസീലം സമാദായ, കാസായ വസനാ സുചി;
പബ്ബജ്ജാപേക്ഖി നിസേഖാ, പേക്ഖന്തി ഥേരിയാ’ഗമം.
നഗരസ്സേ’കദേസമ്ഹി, രമ്മേ ഭിക്ഖുനുപസ്സയേ;
കാരാപിതേ നരിന്ദേന, വാസം കപ്പേസി സുബ്ബതാ.
ഉപാസികാഹി താഹേ’സ, വുത്തോ ഭിക്ഖുനുപസ്സയോ;
ഉപാസികാ വിഹാരോതി, തേന ലംകായ വിസ്സുതോ.
ഭാഗിനേയ്യോ മഹാ’രിട്ഠോ, ധമ്മാസോകസ്സ രാജിനോ;
അപ്പേത്വാ രാജസന്ദേസം, ഥേരസന്ദേസ’മബ്രവി.
ഭാതുജയാ സഹായസ്സ, രഞ്ഞോ തേ രാജകുഞ്ജര;
ആകങ്ഖമാനാ പബ്ബജ്ജം, നിച്ചം വസതി സഞ്ഞതാ.
സങ്ഘമിത്തം ഭിക്ഖുനിം തം, പബ്ബാജേതും വിസജ്ജയ;
തായ സദ്ധിം മഹാബോധി-ദക്ഖിണസാഖമേവ ച.
ഥേരിയാ ച തമേവത്ഥം, അബ്രവി ഥേരഭാസിതം;
ഗന്ത്വാ പിതുസമീപം സാ, ഥേരീ ഥേരമതം ബ്രവീ.
ആഹ ¶ രാജാ തുവം അമ്മ, അപസ്സന്തോ കഥം അഹം;
സോകം വിനോദയിസ്സാമി, പുത്തനത്തവിയോഗജം.
ആഹ സാ മേ മഹാരാജ, ഭാതുനോ വചനം ഗരു;
പബ്ബാജനീയാ ച ബഹൂ, ഗന്തബ്ബം തത്ഥ തേന മേ.
‘‘സത്ഥഘാതമനാരഹാ, മഹാബോധിമഹീരുഹാ;
കഥന്നു സാഖം ഗണിസ്സം’’, ഇതി രാജാ വിചിന്തയീ.
അമച്ചസ്സ മഹാദേവ-നാമകസ്സ മതേന സോ;
ഭിക്ഖുസങ്ഘം നിമന്തേത്വാ, ഭോജേത്വാ പുച്ഛി ഭൂപതിം.
ഭന്തേ ലംകം മഹാബോധി, പേസേതബ്ബാ നു ഖോ ഇതി;
ഥേരോ മോഗ്ഗലിപുത്തോ സോ, പേസേതബ്ബാതി ഭാസിയ.
കതം മഹാഅധിട്ഠാന-പഞ്ചകം പഞ്ചചക്ഖുനാ;
ആഭാസി രഞ്ഞോ തം സുത്വാ, തുസ്സിത്വാ ധരണീപതി.
സത്തയോജനികം മഗ്ഗം, സോ മഹാബോധിഗാമിനം;
സോധാപേത്വാന സക്കച്ചം, ഭൂസാപേതി അനേകധാ.
സുവണ്ണം നീഹരാപേസി, കടാഹകരണായ ച;
വിസ്സകമ്മോ ച ആഗന്ത്വാ, സതുലാധാരരൂപവാ.
‘‘കടാഹം കിം പമാണം നു, കരോമീ’തി അപുച്ഛിതം;
‘‘ഞത്വാ പമാണം ത്വംയേവ, കരോഹി’’ ഇതി ഭാസിയ.
സുവണ്ണാ ഗഹേത്വാന, ഹത്ഥേന പരിമജ്ജിയ;
കടാഹം തങ്ഖണംയേവ, നിമ്മിനിത്വാന പക്കമി.
നവഹത്ഥപരിക്ഖേപം, പഞ്ചഹത്ഥം ഗഭീരതോ;
തിഹത്ഥവിക്ഖമ്ഭയുതം, അട്ഠങ്ഗുലഘനം സുഭം.
യുവസ്സ ഹത്ഥിനോ സോണ്ഡ-പമാണമുഖവട്ടികം;
ഗാഹാ പേത്വാന തം രാജാ, ബാലസുരസമപ്പകം.
സത്തയോജനദീഘായ, വിത്ഥതായതി യോജനം;
സേനായ ചതുരങ്ഗിന്യാ, മഹാഭിക്ഖുഗണേന ച.
ഉപഗമ്മ മഹാബോധിം, നാനാലങ്കാരഭൂസിതം;
നാനാരതനചിത്തം തം, വിവിധദ്ധജമാലിനിം.
നാനാകുസുമസംകിണ്ണം ¶ , നാനാതുരിയഘോസിതം;
സേനായ പരിവാരേത്വാ, പരിക്ഖിപിയ സാണിയാ.
മഹാഥേരസഹസ്സേന, പമുഖേന മഹാഗണേ;
രഞ്ഞം പത്താഭിസേകാനം, സഹസ്സേനാ’ധികേന ച.
അത്താനം പരിവാരേത്വാ, മഹാബോധിഞ്ച സാധുകം;
ഓലോകേസി മഹാബോധിം, പഗ്ഗഹേത്വാന അഞ്ജലിം.
തസ്സാ ദക്ഖിണസാഖായ, ചതുഹത്ഥപമാണകം;
ഠാനം ഖന്ധഞ്ച വജ്ജേത്വാ, സാഖാ അന്തരധായിസും.
തം പാടിഹാരിയം ദിസ്വാ, പതീതോ പുഥവീപതി;
‘‘പൂജേമ’ഹം മഹാബോധിം, രജ്ജേനാ’ഹി ഉദീരിയ.
അഭിസിഞ്ചി മഹാബോധീം, മഹാരജ്ജേ മഹീപതി;
പുപ്ഫാദീഹി മഹാബോധിം, പൂജേത്വാന പദക്ഖിണം.
കത്വാ അട്ഠസു ഠാനേസു, വന്ദിത്വാന കതഞ്ജലീ;
സുവണ്ണഖചിതേ പീഠേ, നാനാരതനമണ്ഡിതേ.
സ്വാരോഹേ യാവ സാഉച്ചേ, തം സുവണ്ണകടാഹകം;
ഠപാപേത്വാന ആരുയ്ഹ, ഗഹേതും സാഖമുത്തമം.
ആദിയിത്വാന സോവണ്ണ തുലികായ മനോസിലം;
ലേഖം ദത്വാന സാഖായ, സച്ചക്രിയമകാ ഇതി.
‘‘ലംകാദീപം യദി ഇതോ, ഗന്തബ്ബം ഉരുബോധിയാ;
നിബ്ബേമതികോ ബുദ്ധസ്സ, സാസനമ്ഹി സചേ അഹം.
സയംയേവ മഹാബോധി-സാഖായം ദക്ഖിണാ സുഭാ;
ഛിജ്ജിത്വാന പതിട്ഠാതു, ഇധ ഹേമകടാഹകേ.
ലേഖഠാനേ മഹാബോധി, ഛിജ്ജിത്വാ സയമേവ സാ;
ഗന്ധകദ്ദമപൂരസ്സ, കടാഹസ്സോ’പരിട്ഠിതാ.
മൂലലേഖായ ഉപരി, തിയങ്ഗുലതിയങ്ഗുലേ;
ദദം മനോസിലാ ലേഖാ, പരിക്ഖിപി നരിസ്സരോ.
ആദിയാ ഥൂലമൂലാനി, ഖുദ്ദകാനി’തരാഹി തു;
നിക്ഖമിത്വാ ദസ ദസ, ജാലീഭൂതാ നിഓതരും.
തം ¶ പാടിഹാരിയം ദിസ്വാ, രാജാ’തീവ പമോദിതോ;
തത്ഥേവാ’കാസി ഉക്കുട്ഠിം, സമന്താ പരിസാപി ച.
ഭിക്ഖുസങ്ഘോ സാധുകാരം, തുട്ഠചിത്തോ പമോദയി;
ചേലുക്ഖേപസഹസ്സാനി, പവത്തിംസു സമന്തതോ.
ഏവം സതേന മൂലാനം, തത്ഥ സാ ഗന്ധകദ്ദമേ;
പതിട്ഠാസി മഹാബോധി, പസാദേന്തീ മഹാജനം.
തസ്സാ ഖന്ധോ ദസഹത്ഥോ, പഞ്ചസാഖാ മനോരമാ;
ചതുഹത്ഥാ ചതുഹത്ഥാ, ദസഡ്ഢഫലമണ്ഡിതാ.
സഹസ്സന്തു പസാഖാനം, സാഖാനം താസമാസി ച;
ഏവം ആസി മഹാബോധി, മനോഹരസിരിധരാ.
കടാഹമ്ഹി മഹാബോധി-പതിട്ഠിതക്ഖണേ മഹീ;
അകമ്പി പാടിഹീരാനി, അഹേസും വിവിധാനി ച.
സയം നാദേഹി തൂരിയാനം, ദേവേസു മാനുസേസു ച;
സാധുകാരനിനാദേതി, ദേവബ്രഹ്മഗണസ്സ ച.
മേഘാനം മിഗപക്ഖിനം, യക്ഖാദീനം രവേഹി ച;
രവേഹിചമഹീകമ്പേ, ഏകകോലാഹലം അഹു.
ബോധിയാ ഫലപത്തേഹി, ഛബ്ബണ്ണരസ്മിയോ സുഭാ;
നിക്ഖമിത്വാ ചക്കവാളം, സകലാ സോഭയിംസു ച.
സകടാഹാ മഹാബോധി, ഉഗ്ഗന്ത്വാന തതോ നഭം;
അട്ഠാസി ഹിമഗബ്ഭമ്ഹി, സത്താഹാനി അദസ്സനാ.
രാജാ ഓരുയ്ഹ പീഠമ്ഹാ, തം സത്താഹം തഹിം വസം;
നിച്ചം മഹാബോധിപൂജം, അകാസി ച അനേകധാ.
അതീതേ തമ്ഹി സത്താഹേ, സബ്ബേ ഹിമവലാവകാ;
പവിസിംസു മഹാബോധിം, സബ്ബാകാ രംസിയോപി ച.
സുദ്ധേനകദിസിസ്സിത്ഥ, സാകടാഹേ പത്തിട്ഠിതാ;
മഹാജനസ്സ സബ്ബസ്സ, മഹാബോധി മനോരമാ.
പവത്തമ്ഹി മഹാബോധി, വിവിധേ പാടിഹാരിയേ;
വിമ്ഹാപയന്തി ജനതം, പഥവീതലമോരുഹി.
പാടിഹിരേഹി’നേകേഹി ¶ , തേഹി സോ പീണിതോ പുന;
മഹാരാജാ മഹാബോധിം, മഹാരജ്ജേന പൂജയി.
മഹാബോധിം മഹാരജ്ജേ-നാഭിസിഞ്ചിയ പൂജയം;
നാനാപൂജാഹി സത്താഹം, പുന തത്ഥേവ സോ വസി.
അസ്സയുജസുക്കപക്ഖേ, പന്നരസഉപോസഥേ;
അഗ്ഗഹേസി മഹാബോധിം, ദ്വിസത്താഹമച്ചയേ തതോ.
അസ്സയുജകാളപക്ഖേ, ചതുദ്ദസഉപോസഥേ;
രഥേ സുഭേ ഠപേത്വാന, മഹാബോധിം രഥേസഭോ.
പൂജേന്തോ തം ദിനംയേവ, ഉപനേത്വാ സകം പുരം;
അലങ്കരിത്വാ ബഹുധാ, കാരേത്വാ മണ്ഡപം സുഭം.
കത്തികസുക്കപക്ഖസ്സ, ദിനേ പാടിപദേ തഹിം;
മഹാബോധിം മഹാസാല-മൂലേ പാചിനതേ സുഭേ.
ഠപാപേത്വാന കാരേസി, പൂജാ’നേകാ ദിനേ ദിനേ;
ഗാഹതോ സത്തരസമേ, വിവസേ തു നവങ്കിരാ.
സകിം യേവഅജായിംസു, തസ്സാ’നേകനരാധിപോ;
തുട്ഠചിത്തോ മഹാബോധിം, പുന രജ്ജേന പൂജയി.
മഹാരജ്ജേ’ഭി സിഞ്ചിത്വാ, മഹാബോധിം മഹിസ്സരോ;
കാരേസി ച മഹാബോധി-പൂജാ നാനപ്പകാരകം.
ഇതി കുസുമപുരേ സരേസരംസാ,
ബഹുവിധചാരുധജാകുലാവിസാലാ;
സുരുചിരപവരോരു ബോധിപൂജാ,
മരുനരചിത്തവികാസിനീ അഹോസീതി.
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
മഹാബോധിഗ്ഗഹണോ നാമ
അട്ഠാരസമോ പരിച്ഛേദോ.
ഏകൂനവീസതിമ പരിച്ഛേദ
ബോധി ആഗമനോ
മഹാബോധിരക്ഖണത്ഥം ¶ , അട്ഠാരസ രഥേ സഭോ;
ദേവകുലാനി ദത്വാന, അട്ഠാമച്ചാ കുലാനി ച.
അട്ഠ ബ്രാഹ്മണകുലാനി, അട്ഠ വസ്സകുലാനി ച;
ഗോപകാനം തരച്ഛാനം, കുലിങ്ഗാനം കുലാനി ച.
തഥേവ പേസകാരാനം, കുമ്ഭകാരാനമേവ ച;
സബ്ബേ സഞ്ചാപി സേനീനം, നാഗയക്ഖാനമേവ ച.
ഹേമസജ്ജുഘടേചേവ, ദത്വാ അട്ഠട്ഠ മാനദോ;
ആരോപേത്വാ മഹാബോധിം, നാവം ഗങ്ഗായ ഭൂസിതം.
സങ്ഘമിത്ത മഹാഥേരീ, സഹേ കദസ ഭിക്ഖുനിം;
തഥേവാ’രോപയിത്വാന, അരിട്ഠപമുഖേപി ച.
നഗരാ നിക്ഖമിത്വാന, വിഞ്ജാടവിമതിച്ചസോ;
താമലിത്ഥിം അനുപ്പത്തോ, സത്താഹേനേ’വ ഭൂപതി.
അച്ചുളാ രാഹി പൂജായി, ദേവാനാഗാനരാപി ച;
മഹാബോധിം പൂജയന്താ, സത്താഹേന’വുപാഗമും.
മഹാസമുദ്ദതീരമ്ഹി, മഹാബോധിം മഹീപതി;
ഠപാപേത്വാന പൂജേസി, മഹാരജ്ജേന സോ പുന.
മഹാബോധിം മഹാരജ്ജേ, അഭിസിഞ്ചീയകാമദോ;
അഗ്ഗസിര സുക്കപക്ഖേ, ദിനേ പാടിപദേ തതോ.
ഉച്ചാരേതും മഹാബോധിം, തേഹിയേവ’ട്ഠ അട്ഠഹി;
സാലമൂലമ്ഹി ദിന്നേഹി, ധാതുഗ്ഗതകുലേഹി സോ.
ഉക്ഖിപിത്വാ മഹാബോധിം, ഗലമത്തം ജലം തഹിം;
ഓഗാഹേത്വാ സനാവായ, പതിട്ഠാപയി സാധുകം.
നാവം ¶ ആരോപയിത്വാ തം, മഹാഥേരിം സഥേരികം;
മഹാരിട്ഠം മഹാമച്ചം, ഇദം വചനമബ്രവി.
‘‘അഹം രജ്ജേന തിക്ഖത്തും, മഹാബോധിമപൂജയിം;
ഏവ മേവാ’ഭി പൂജേതു, രാജാ രജ്ജേന മേ സഖാ’’.
ഇദം വത്വാ മഹാരാജാ, തീരേ പഞ്ജലികോ ഠിതോ;
ഗച്ഛമാനം മഹാബോധിം, പസ്സം അസ്സൂനിവത്തയി.
മഹാബോധി വിയോഗേന,
ധമ്മാ സോകോ സസോകവാ;
കന്നിത്വാ പരിദേവിത്വാ,
അഗമാസി സകം പുരം.
മഹാബോധി സമാരുള്ഹാ, നാവാപക്ഖന്ധീ തോയധിം;
സമന്താ യോജനേ വിചീ, സന്നിസീദി മഹണ്ണവേ.
പുപ്ഫിംസു പഞ്ചവണ്ണാനി, പദുമാനി സമന്തതോ;
അന്തലിക്ഖേ പവജ്ജിംസു, അനേക തൂരിയാനി ച.
ദേവതാഹി അനേകാഹി, പൂജാ’നേകാ പവത്തിതാ;
ഗഹേതുഞ്ച മഹാബോധി, നാഗാ’കാസും വികുബ്ബനം.
സങ്ഘമിത്താ മഹാഥേരി, അഭിഞ്ഞാബലപാരഗാ;
സുപണ്ണരൂപാ ഹുത്വാന, തേ താസേസി മഹോരഗേ.
തേ താസിതാ മഹാഥേരിം, യാചിത്വാന മഹോരഗാ;
നയിത്വാന മഹാബേമധിം, ഭുജങ്ഗഭവനം തതോ.
സത്താഹം നാഗരജ്ജേന, പൂജാഹി വിവിധാഹി ച;
പൂജയിത്വാന ആനേത്വാ, നാവായം ഠപയിംസു തേ.
തദഹേവ മഹാബോധി, ജമ്ബുകോലമിധഗമാ;
ദേവാനംപിയതിസ്സോ തു, രാജാ ലോകഹിതേ രതോ.
സുമനാ സാമണേരമ്ഹാ, പുബ്ബേ സുതതദാഗമോ;
മഗ്ഗസിരാദിദിനഘോ, പഭുതി വചസാദരോ.
ഉത്തരദ്വാരതോ ¶ യാവ, ജമ്ബുകോലം മഹാപഥം;
വിഭൂസയിത്വാ സകലം, മഹാബോധിഗതാസയോ.
സമുദ്ദാസനസാലായ, ഠാനേ ഠത്വാ മഹണ്ണവേ;
ആഗച്ഛന്തം മഹാബോധിം, മഹാഥേരിദ്ധിയാ’ദ്ദസ.
തസ്മിംഠാനേ കതാ സാലാ, പകാ സേതും തമബ്ഭുതം;
സമുദ്ദാസനസാലാതി, നാമേനാ‘സി’ധ പാകടാ.
മഹാഥേരാനുഭാവേന, സദ്ധിം ഥേരേഹി തേഹി ച;
തദഹേവ’ഗമാ രാജാ, ജമ്ബുകോലം സ സേനകോ.
മഹാബോധാ ഗമേപീതി-വേഗേനു’ന്നോ ഉദാനയം;
ഗലപ്പമാണം സലിലം, വിഗാഹേത്വാ സുവിഗ്ഗഹോ.
മഹാബോധിം സോളസഹി, കുലേഹി സഹ മുദ്ധനാ;
ആദായോ’രോപയിത്വാന, വേലായം മണ്ഡപേ സുഭേ.
ഠപയിത്വാന ലംകിന്ദോ, ലംകാരജ്ജേന പൂജയി;
സോളസന്നം സമപ്പേത്വാ, കുലാനം രജ്ജമത്തനോ.
സയം ദോവാരികഠാനേ, ഠത്വാന ദിവസേ തയോ;
തത്ഥേവ പൂജം കാരേസി, വിവിധം മനുജാധിപോ.
മഹാബോധിം ദസമിയം, ആരോപേത്വാ രഥേസുഭേ;
ആനയന്തോ മനുസ്സിന്ദോ, ദുമിന്ദം തം ഠപാപയി.
പാചിനസ്സ വിഹാരസ്സ, ഠാനേ ഠാനവിചക്ഖണോ;
പാതരാസം പവത്തേസി, സസങ്ഘസ്സ ജനസ്സ സോ.
മഹാമഹിന്ദഥേരേ’ത്ഥ, കതം ദസബലേന തം;
കഥേസി നാഗദമനം, രഞ്ഞോ തസ്സ അസേസതോ.
ഥേരസ്സ സുത്വാ കാരേത്വാ, സഞ്ഞാണാനി തഹിം തഹിം;
പരിഭുത്തേസു ഠാനേസു, നിസജ്ജാദീഹി സത്ഥുനാ.
തിവക്കസ്സ ബ്രാഹ്മണസ്സ, ഗാമദ്വാരേ ച ഭൂപതി;
ഠപാപേത്വാ മഹാബോധിം, ഠാനേസു തേസു തേസു ച.
സുദ്ധവാലുക സന്ഥാരേ, നാനാപുപ്ഫസമാകുലേ;
പഗ്ഗഹിതധജേ മഗ്ഗേ, പുപ്ഫഗ്ഘികവിഭൂസിതേ.
മഹാബോധിം ¶ പൂജയന്തോ, രത്തിന്ദിവ മതന്ദിതോ;
ആനയിത്വാ ചുദ്ദസിയം, അനുരാധ പുരന്തികം.
വഡ്ഢമാനകച്ഛായായ, പുരം സാധു വിഭൂസിതം;
ഉത്തരേന ച ദ്വാരേന, പൂജയന്തോ പവേസിയ.
ദക്ഖിണേന ച ദ്വാരേന, നിക്ഖമിത്വാ പവേസിയ;
മഹാ മേഘവനാരാമം, ചതുബുദ്ധനിസേവിതം.
സുമനസ്സേവ വചസാ, പദേസം സാധുസങ്ഖതം;
പുബ്ബബോധിഠിതട്ഠാനം, ഉപനേത്വാ മനോരമം.
കുലേഹി സോ സോളസഹി, രാജാ ലങ്കാരധാരിഹി;
ഓരോപേത്വാ മഹാബോധിം, പതിട്ഠാ പേതു മോസ്സജ്ജി.
ഹത്ഥതോ മുത്തമത്തസാ, അസീതിരതനം നഭം;
ഉഗ്ഗന്ത്വാന ഠിതാ മുഞ്ചി, ഛബ്ബണ്ണാ രസ്മിയോ സുഭാ.
ദീപേ പത്ഥരിയാ’ഹച്ച, ബ്രഹ്മലോകം ഠിതാ അഹു;
സൂരിയത്ഥങ്ഗമനായാവ, രസ്മിയോ താ മനോരമാ.
പുരിസാ ദസസഹസ്സാനി, പസന്നാ പാടിഹാരിയേ;
വിപസ്സിത്വാനാ’രഹത്ഥം, പത്വാന ഇധ പബ്ബജും.
ഓരോഹിത്വാ മഹാബോധി, സൂരിയത്ഥങ്ഗമേ തതോ;
രോഹിണിയാ പതിട്ഠാസി, മഹിയം കമ്പി മേദിനീ.
മൂലാനി താനി ഉഗ്ഗന്ത്വാ, കടാഹമുഖവട്ടിതോ;
വിനന്ധന്താ കടാഹം തം, ഓതരിംസു മഹീതലം.
പതിട്ഠിതം മഹാബോധിം, ജനാ സബ്ബേ സമഗതാ;
ഗന്ധമാലാദി പൂജാഹി, പൂജയിംസു സമന്തതോ.
മഹാമേഘോ പവസ്സിത്ഥ, ഹിമഗബ്ഭാ സമന്തതോ;
മഹാബോധിം ഛാദയിംസു, സീതലാനി ഘനാനി ച.
സത്താഹാനി മഹാബോധിം, തഹിംയേവ അദസ്സനാ;
ഹിമഗബ്ഭേ സന്നിസീദി, പസാദജനനീ ജനേ.
സത്താഹാ തിക്കമേ മേഘാ, സബ്ബേ അപഗമിംസു തേ;
മഹാബോധി ച ദിസ്സിത്ഥ, ഛബ്ബണ്ണാ രംസിയോപി ച.
മഹാമഹിന്ദത്ഥേരോച, സങ്ഘമിത്താ ച ഭിക്ഖുനീ;
തത്ഥാ’ഗഞ്ഛുംസപരിസാ, രാജാ സപരിസോപി ച.
ഖത്തിയാ ¶ കാജരഗ്ഗാമേ, ചന്ദനഗ്ഗാമ ഖത്തിയാ;
തിവക്ക ബ്രാഹ്മണോ ചേവ, ദീപവാസീ ജനാപി ച.
ദേവാനുഭാവേനാ’ഗഞ്ഛും, മഹാബോധി മഹുസ്സുക്കാ;
മഹാസമാഗമേ തസ്മിം, പാടിഹാരിയവിമ്ഹിതേ.
പക്കം പാചിനസാഖായ, പേക്ഖതം പക്ക’മക്ഖതം;
ഥേരോ പതന്തമാദായ, രോപേതും രാജിനോ അദാ.
പംസൂനം ഗന്ധമിസ്സാനം, പുണ്ണേ സോണ്ണ കടാഹകേ;
മഹാസനസ്സ ഠാനേ തം, ഠപിതം രോപ’യിസ്സരോ.
പേക്ഖതംയേവ സബ്ബേസം, ഉഗ്ഗന്ത്വാ അട്ഠ അങ്കുരാ;
ജായിംസു ബോധിതരുണാ, അട്ഠംസു ചതുഹത്ഥകാ.
രാജാ തേ ബോധിതരുണേ, ദിസ്വാ വിമ്ഹിതമാനസോ;
സേതച്ഛത്തേന പൂജേസി, അഭിസേകമദാസി ച.
പതിട്ഠാപേസി അട്ഠന്നം, ജമ്ബുകോലമ്ഹി പട്ടനേ;
മഹാബോധി ഠിത ഠാനേ, നാവായോ രോഹനേ തദാ.
തിവക്കബ്രാഹ്മണഗാമേ, ഥൂപാരാമേ തഥേവ ച;
ഇസ്സരസമണാരാമേ, പഠമേ ചേതിയങ്ഗണേ.
ചേതിയ പബ്ബതാ രാമേ, തഥാ കാജരഗാമകേ;
ചന്ദനഗാമകേ ചാതി, ഏകേകം ബോധിലട്ഠികം.
സേസാ ചതുപക്കജാതാ, ദ്വത്തിംസ ബോധിലട്ഠിയോ;
സമന്താ യോജനഠാനേ, വിഹാരേസു തഹിം തഹിം.
ദീപാവാസീ ജനസ്സേവ, ഹിതത്ഥായ പതിട്ഠിതേ;
മഹാബോധി ദുമിന്ദമ്ഹി, സമ്മാസമ്ബുദ്ധ തേജസാ.
അനുലാസാസ പരിസാ, സങ്ഘമിത്തായ ഥേരിയാ;
സന്തികേ പബ്ബജിത്വാന, അരഹത്തമപാപുണി.
അരിട്ഠോ സോ പഞ്ചസത-പരിവാരോ ച ഖത്തിയോ;
ഥേരന്തികേ പബ്ബജിത്വാ, അരഹത്തമപാപുണി.
യാനി സേട്ഠികുലാന’ട്ഠ-മഹാബോധിമിധാഹരും;
ബോധാഹരകുലാനീതി, താനി തേന പവുച്ചരേ.
ഉപാസികാ വിഹാരോതി, ഞാതേ ഭിക്ഖുനുപസ്സയേ;
സസങ്ഘാ സങ്ഘമിത്താ സാ, മഹാഥേരീ തഹിം വസി.
അഗാരത്തയപാമോക്ഖേ ¶ , അഗാരേ തത്ഥ കാരയി;
ദ്വാദസ തേസു ഏകസ്മിം, മഹാഗാരേ ഠപാപയി.
മഹാബോധിസമേതായ, നാവായ കൂപയട്ഠികം;
ഏകസ്മിം പിയ മേകസ്മിം, അരിത്തം തേഹി തേവിദും.
ജാതേ അഞ്ഞനികായേപി, അഗാരാ ദ്വാദസാപി തേ;
ഹത്ഥാളക ഭിക്ഖുനീഹി, വളഞ്ജയിംസു സബ്ബദാ.
രഞ്ഞോ മങ്ഗലഹത്ഥി സോ, വിചരന്തോ യഥാസുഖം;
പുരസ്സ ഏകപസ്സമ്ഹി, കന്ദരന്തമ്ഹി സീതലേ.
കദമ്ബപുപ്ഫഗുമ്ബന്തേ, അട്ഠാസി ഗോചരം ചരം;
ഹത്ഥിം തത്ഥരതം ഞത്വാ, അകംസു തത്ഥ ആള്ഹകം.
അഥേക ദിവസം ഹത്ഥീ, നഗണ്ഹി കബളാനി സോ;
ദീപപ്പസാദകം ഥേരം, രാജാ സോ പുച്ഛിതം മതം.
കദമ്ബപുപ്ഫഗുമ്ബസ്മിം, ഥൂപസ്സ കരണം കരീ;
ഇച്ഛതീതി മഹാഥേരോ, മഹാരാജസ്സ അബ്രവി.
സധാതുകം തത്ഥ ഥൂപം, ഥൂപസ്സ ഘരമേവ ച;
ഖിപ്പം രാജാ അകാരേസി, നിച്ചം ജനഹിതേരതോ.
സങ്ഘമിത്താ മഹാഥേരീ, സുഞ്ഞാഗാരാഭിലാസിനീ;
ആകിണ്ണത്താ വിഹാരസ്സ, വുസ്സമാനസ്സ തസ്സ സാ.
വുദ്ധത്ഥിനീ സാസനസ്സ, ഭിക്ഖുനീനം ഹിതായ ച;
ഭിക്ഖുനുപസ്സയം അഞ്ഞം, ഇച്ഛമാനാ വിചക്ഖണാ.
ഗന്ത്വാ ചേതിയഗേഹം തം, പവിവേകസുഖം ഭുസം;
ദിവാവിഹാരം കപ്പേസി, വിഹാരകുസലാ’മലാ.
ഥേരിയാ വന്ദനത്ഥായ, രാജാ ഭിക്ഖുനുപസ്സയം;
ഗന്ത്വാ തത്ഥ ഗതം സുത്വാ, ഗന്ത്വാന തത്ഥ വന്ദിയ.
സമ്മോദിത്വാ തായ സദ്ധിം, തത്ഥാഗമനകാരണം;
തസ്സാ ഞത്വാ അധിപ്പായം, അധിപ്പായ വിദൂ വിദൂ.
സമന്താ ഥൂപഗേഹസ്സ, രമ്മം ഭിക്ഖുനുപസ്സയം;
ദേവാനംപിയതിസ്സോ സോ, മഹാരാജാ അകാരയി.
ഹത്ഥാള്ഹകസമീപമ്ഹി ¶ , കതോ ഭിക്ഖുനുപസ്സയോ;
ഹത്ഥാള്ഹകവിഹാരോതി, വിസ്സുതോ ആസി തേന സോ.
സുമിത്താ സങ്ഘമിത്താ സാ, മഹാഥേരീ മഹാമതീ;
തസ്മിഞ്ഹി വാസം കപ്പേസി, രമ്മേ ഭിക്ഖുനുപസ്സയേ.
ഏവം ലംകാ ലോകഹിതം സാസനവുദ്ധിം;
സംസോധേന്തോ ഏസ മഹാബോധി ദുമിന്ദോ;
ലംകാദീപേ രമ്മേ മഹാമേഘവനസ്മിം,
അട്ഠാ സീഘം കാലമനേകബ്ഭൂതയുത്തോതി.
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
ബോധിആഗമനോ നാമ
ഏകൂനവീസതിമോ പരിച്ഛേദോ.
വീസതിമ പരിച്ഛേദ
ഥേരപരിനിബ്ബാനം
അട്ഠാരസമ്ഹി വസ്സമ്ഹി, ധമ്മാസോകസ്സ രാജിനോ;
മഹാമേഘവനാരാമേ, മഹാബോധി പതിട്ഠതി.
തതോ ദ്വാദസമേ വസ്സേ, മഹേസീ തസ്സ രാജിനോ;
പിയാ അസന്ധീമിത്താ സാ, മതാ സമ്ബുദ്ധമാമകാ.
തതോ ചതുത്ഥേ വസ്സമ്ഹി, ധമ്മാസോകോ മഹീപതി;
തിസ്സരക്ഖ മഹേസിത്തേ, ഠപേസി വിസമാസയം.
തതോ തു തതിയേ വസ്സേ, സാബാലാ രൂപമാനിനീ;
‘‘മയാപി ച അയം രാജാ, മഹാബോധിം മ മായതി’’.
ഇതി കോധവസം ഗന്ത്വാ, അത്തനോ’നത്ഥ കാരികാ;
മണ്ഡുകണ്ടകയോഗേന, മഹാബോധി മഘാ തയി.
തതോ ¶ ച തുത്ഥേവസ്സമ്ഹി, ധമ്മാ സോകോ മഹായസോ;
അനിച്ച താവ സംപത്തോ, സത്തതിംസസമാ ഇമേ.
ദേവാനം പിയതിസ്സോ തു, രാജാ ധമ്മഗുണേ രതോ;
മഹാവിഹാരേ നവകമ്മം, തഥാ ചേതിയപബ്ബതേ.
ഥൂപാരാമേ നവകമ്മം, നിട്ഠാപേത്വാ യഥാരഹം;
ദീപപ്പസാദകം ഥേരം, പുച്ഛി പുച്ഛിതകോവിദം.
കാരാപേസ്സമഹം ഭന്തേ, വിഹാരേസു ബഹൂ ഇധ;
പതിട്ഠാപേതും ഥൂപേസു, കഥം ലച്ഛാമ ധാതുയോ.
സമ്ബുദ്ധപത്തം പൂരേത്വാ, സുമനേനാ’ഹടാ ഇധ;
ചേതിയപബ്ബതേ രാജ, ഠപിതാ അത്ഥി ധാതുയോ.
ഹത്ഥിക്ഖന്ധേ ഠപേത്വാ താ, ധാതുയോ ഇധ ആഹര;
ഇതി വുത്തോ സഥേരേന, തഥാ ആഹരി ധാതുയോ.
വിഹാരേ കാരയിത്വാന, ഠാനേ യോജനയോജനേ;
ധാതുയോ തത്ഥ ഥൂപേസു, നിധാപേസി യഥാരഹം.
സമ്ബുദ്ധഭുത്തപത്തം തു, രാജവത്ഥുഘരേ സുഭേ;
ഠപയിത്വാന പൂജേസി, നാനാപൂജാഹി സബ്ബദാ.
പഞ്ചസതേഹി’സ്സരേതി, മഹാഥേരസ്സ സന്തികേ;
പബ്ബജ്ജവസിതഠാനേ, ഇസ്സരസമണകോ അഹു.
പഞ്ചസതേഹി വസ്സേഹി, മഹാഥേരസ്സ സന്തികേ;
പബ്ബജ്ജവസിതഠാനേ, തഥാ വസ്സഗിരി അഹു.
യാ യാ മഹാമഹിന്ദേന, ഥേരേന വസിതാ ഗുഹാ;
സപബ്ബതവിഹാരേസു, സാ മഹിന്ദഗുഹാ അഹു.
മഹാവിഹാരം പഠമം, ദുതിയം ചേതിയവ്ഹയം;
ഥൂപാരാമം തു തതിയം, ഥൂപപുബ്ബങ്ഗമം സുഭം.
ചതുത്ഥം തു മഹാബോധി-പതിട്ഠാപനമേവ ച;
ഥൂപഠാനീയഭൂതസ്സ, പഞ്ചമം പന സാധുകം.
മഹാചേതിയഠാനമ്ഹി, സിലാഥൂപസ്സ ചാരുനോ;
സമ്ബുദ്ധഗീവാധാതുസ്സ, പതിട്ഠാപനമേവ ച.
ഇസ്സരസമണം ¶ ഛട്ഠം, തിസ്സവാപിന്തുസത്തമം;
അട്ഠമം പഠമം ഥൂപം, നവമം വസ്സഗിരിവ്ഹയം.
ഉപാസികാവ്ഹയം രമ്മം, തഥാ ഹത്ഥാള്ഹകവ്ഹയം;
ഭിക്ഖുനുപസ്സകേ ദ്വേ’മേ, ഭിക്ഖുനീ ഫാസുകാരണാ.
ഹത്ഥാള്ഹകേ ഓസരിത്വാ, ഭിക്ഖുനീനം ഉപസ്സയേ;
ഗന്ത്വാന ഭിക്ഖുസങ്ഘേന, ഭത്തഗ്ഗഹണകാരണാ.
ഹത്തസാലം സൂപഹാരം, മഹാപാളികനാമകം;
സബ്ബുപകരണൂപേതം, സമ്പത്തപരിചാരികം.
തഥാ ഭിക്ഖുസഹസ്സസ്സ, സപരിക്ഖാരമുത്തമം;
പവാരണായ ദാനഞ്ച, അനുവസ്സകമേവ ച.
നാഗദീപേ ജമ്ബുകോല-വിഹാരം ത മ്ഹിപട്ടനേ;
തിസ്സമഹാവിഹാരഞ്ച, പാചീനാരാമ മേവ ച.
ഇതി ഏതാനി കമ്മാനി, ലംകാജനഹിതത്ഥികോ;
ദേവാനംപിയതിസ്സോ സോ, ലംകിന്ദോ പുഞ്ഞപഞ്ഞവാ.
പഠമേയേവ വസ്സമ്ഹി, കാരാപേസി ഗുണപ്പിയോ;
യാവ ജീവന്തുനേകാനി, പുഞ്ഞകമ്മാനി ആചിനി.
അയം ദീപോ അഹു ഠിതോ, വിജിതേ തസ്സ രാജിനോ;
വസ്സാനി ചത്താലീസം സോ, രാജാ രജ്ജമകാരയി.
തസ്സ’ച്ച യേ തം കനിട്ഠോ, ഉത്തിയോ ഇതി വിസ്സുതോ;
രാജപുത്തോ അപുത്തം തം, രജ്ജം കാരേസി സാധുകം.
മഹാമഹിന്ദത്ഥേരോ തു, ജിനസാസനമുത്തമം;
പരിയത്തിം പടിപത്തിം, പടിവേധഞ്ച സാധുകം.
ലംകാദീപമ്ഹി ദീപേത്വാ, ലംകാദീപോ മഹാഗണി;
ലംകായസോ സത്ഥു കപ്പോ, കത്വാ ലംകാഹിതം ബഹും.
തസ്സ ഉത്തിയരാജസ്സ, ജയവസ്സമ്ഹി അട്ഠമേ;
അന്തോവസ്സം സട്ഠിവസ്സോ, ചേതിയപബ്ബതേ വസം.
അസ്സയുജസ്സ മാസസ്സ, സുക്കപക്ഖഠമേ ദിനേ;
പരിനിബ്ബായിതേ നേതം, ദിനം തന്നാമകം അഹു.
[നിബ്ബുതസ്സ ¶ മഹിന്ദസ്സ, അട്ഠമിയം ദിനേ പന,
തേന തം ദിവസം നാമ, അട്ഠമിയാതി സമ്മതം.]
തം സുത്വാ ഉത്തിയോ രാജാ, സോകസല്ലസമപ്പിതോ;
ഗന്ത്വാന ഥേരം വന്ദിത്വാ കന്ദിത്വാ ബഹുധാ ബഹും.
ആസിത്തഗന്ധതേലായ, ബഹും സോവണ്ണദോണിയാ;
ഥേരദേഭം ഖിപാപേത്വാ, തം ദോണിം സാധുഫുസ്സിതം.
സോവണ്ണകൂടാഗാരമ്ഹി, ഠപാപേത്വാ അലങ്കതേ;
കൂടാഗാരം ഗാഹയിത്വാ, കാരേന്തോ സാധുകീളിതം.
മഹതാ ച ജനോഘേന, ആഗതേനതതോ തതോ;
മഹതാ ച ബലോഘേന, കാരേന്തോ പൂജനാവിധിം.
അലങ്കതേന മഗ്ഗേന, ബഹുധാ’ലങ്കതം പുരം;
ആനയിത്വാന നഗരേ, ചാരേത്വാ രാജവീഥിയോ.
മഹാവിഹാരം ആനേത്വാ, ഏത്ഥ പഞ്ഹമ്ബമാളകേ;
കുടാഗാരം ഠപാപേത്വാ, സത്താഹം സോ മഹീപതി.
തോരണദ്ധജപുപ്ഫേഹി, ഗന്ധപുണ്ണഘടേഹി ച;
വിഹാരഞ്ച സമന്താ ച, മണ്ഡിഹം യോജനത്തയം.
അഹു രാജാനുഭാവേന, ദീപന്തു സകലം പന;
ആനുഭാവേന ദേവാനം, തഥേവാ’ലങ്കതം അഹു.
നാനാപൂജം കാരയിത്വാ, സത്താഹം സോ മഹീപതി;
പുരത്ഥിമദിസാഭാഗേ, ഥേരാനം ബദ്ധമാളകേ.
കാരേത്വാ ഗന്ധചിതകം, മഹാഥൂപം പദക്ഖിണം;
കരോന്തോ തത്ഥ നേത്വാ തം, കൂടാഗാരം മനോരമം.
ചിതകമ്ഹി ഠപാപേത്വാ, സക്കാരം അന്തിമം അകാ;
ചേതിയഞ്ചേത്ഥ കാരേസി, ഗാഹാ പേത്വാന ധാതുയോ.
ഉപഡ്ഢധാതും ¶ ഗാഹേത്വാ, ചേതിയേ പബ്ബതേപി ച;
സബ്ബേസു ച വിഹാരേസു, ഥൂപേ കാരേസി ഖത്തിയോ.
ഇസിനോ ദേഹനിക്ഖേപ-കതഠാനഞ്ഹി തസ്സ തം;
വുച്ചതേ ബഹുമാനേന, ഇസിഭൂമങ്ഗനം ഇതി.
തതോ പഭുത്യ’രിയാനം, സമന്താ യോജനത്തയേ;
സരീരം ആഹരിത്വാന, തമ്ഹി ദേസമ്ഹി ഡയ്ഹതി.
സങ്ഘമിത്താ മഹാഥേരീ, മഹാ’ഭിഞ്ഞാ മഹാമതീ;
കത്വാ സാസനകിച്ചാനി, തഥാ ലോകഹിതം ബഹും.
ഏകൂനസട്ഠിവസ്സാ സാ, ഉത്തിയസ്സേ’വ രാജിനോ;
വസ്സമ്ഹി നവമേ ഖേമേ, ഹത്ഥാള്ഹകഉപസ്സയേ.
വസന്തീ പരിനിബ്ബായീ, രാജാ തസ്സാപി കാരയി;
ഥേരസ്സ വിയ സത്താഹം, പൂജാസക്കാര മുത്തമം.
സബ്ബാ അലങ്കതാ ലംകാ, ഥേരസ്സ വിയ ആസി ച;
കൂടാഗാരഗതം ഥേരി-ദേഹം സത്തദിനച്ചയേ.
നിക്ഖാമേത്വാന നഗരം, ഥൂപരാമ പുരത്ഥതോ;
ചിത്തസാലാ സമീപമ്ഹി, മഹാബോധിപ ദസ്സയേ.
ഥേരിയാ വുട്ഠഠാനമ്ഹി, അഗ്ഗികിച്ച മകാരയി;
ഥൂപഞ്ച തത്ഥ കാരേസി, ഉത്തിയോ സോ മഹീപതി.
പഞ്ചാപി തേ മഹാഥേരാ, ഥേരാരിട്ഠാദയോപി ച;
തഥാ’നേക സഹസ്സാനി, ഭിക്ഖു ഖീണാസവാപി ച.
സങ്ഘമിത്താ പഭുതിയോ, താ ച ദ്വാദസഥേരിയോ;
ഖീണാസവാ ഭിക്ഖുനിയോ, സഹസ്സാനി ബഹൂനി ച.
ബഹുസ്സുതാ മഹാപഞ്ഞാ, വിനയാദിജാനാഗമം;
ജോതയിത്വാന കാലേന, പയാതാ’നിച്ചതാവസം.
ദസവസ്സാനി സോ രാജാ, രജ്ജം കാരേസി ഉത്തിയോ;
ഏവം അനിച്ചതാ ഏസാ, സബ്ബലോകവിനാസിനീ.
തം ¶ ഏതം അതിസാഹസം അതിബലം ന വാരിയം നരോ;
ജാനന്തോപി അനിച്ചതം ഭവഗതേ നിബ്ബിന്ദതേനേവ ച;
നിബ്ബിന്ദോ വിരതിം രതിം ന കുരുതേ പാപേഹി പുഞ്ഞേഹി ച;
തസ്സേ’സാഅതിമോഹജാലബലതാജാനമ്പി സമ്മുയ്ഹതീതി.
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
ഥേരപരിനിബ്ബാനം നാമ
വീസതിമോ പരിച്ഛേദോ.
ഏകവീസതിമ പരിച്ഛേദ
വഞ്ച രാജകോ
ഉത്തിയസ്സ ¶ കനിട്ഠോ തു, മഹാസിവോ തദച്ചയേ;
ദസ വസ്സാനി കാരേസി, രജ്ജം സുജന സേവകോ.
ഭദ്ദസാലമ്ഹി സോ ഥേരേ, പസീദിത്വാ മനോരമം;
കാരേസി പുരിമായന്തു, വിഹാരം നഗരങ്ഗണം.
മഹാസിവകനിട്ഠോ തു, സുരതിസ്സോ തദച്ചയേ;
ദസവസ്സാനി കാരേസി, രജ്ജം പുഞ്ഞേസു സാദരോ.
ദക്ഖിണായ ദിസായം സോ, വിഹാരം നഗരം ഗണം;
പുരിമായ ഹത്ഥിക്ഖന്ധഞ്ച, ഗോകണ്ണഗിരിമേവ ച.
വങ്ഗുത്തരേ പബ്ബതമ്ഹി, പാചിന പബ്ബതവ്ഹയം;
രഹേണകസമീപമ്ഹി, തഥാ കോളമ്ബകാളകം.
അരിട്ഠപാദേ മം ഗുലകം, പുരിമായ’ച്ഛ ഗല്ലകം;
ഗിരിനേലപനായകണ്ഡം, നഗരസ്സുത്ഥരായ തു.
പഞ്ചസതാ ¶ നേവ മാദി-വിഹാരേ പുഥവീ പതി;
ഗങ്ഗായ ഓരപാരഞ്ഹി, ലംകാദീപേ തഹിം തഹിം.
പുരേ രജ്ജാ ച രജ്ജേ ച, സട്ഠീവസ്സാനി സാധുകം;
കാരേസി രമ്മേ ധമ്മേന, രതനത്തയ ഗാരവോ.
സുവണ്ണപിണ്ഡതിസ്സോതി, നാമം രജ്ജാ തസ്സാ അഹു;
സുരതിസ്സോതി നാമന്തു, തസ്സാ’പുരജ്ജപത്തിയാ.
അസ്സനാവികപുത്താ ദ്വേ, ദമിളാ സേനഗുത്തികാ;
സുരതിസ്സമഹീപാലം, തം ഗഹേത്വാ മഹബ്ബലാ.
ദുവേ വീസതിവസ്സാനി, രജ്ജം ധമ്മേന കാരയും;
തേ ഗഹേത്വാ അസേലോ തു, മുടസിവസ്സ അത്രജോ.
സോദരിയാനം ഭാതൂനം, നവമോ ഭതുകോ തതോ;
അനുരാധപുരേ രജ്ജം, ദസവസ്സാനി കാരയി.
ചോളരട്ഠാ ഇധ ഗമ്മ, രജ്ജത്ഥം ഉജുജാതികോ;
ഏളാരോ നാമ ദമിളോ, ഗഹേത്വാ’സേലഭൂപതിം.
വസ്സാനി ചത്താരീസഞ്ച, ചത്താരി ച അകാരയി;
രജ്ജം വോഹാരസമയേ, മജ്ഝത്തോ മിത്തസത്തുസു.
സയനസ്സ സിരോപസ്സേ, ഘണ്ടം സുദീഘയോത്തകം;
ലമ്ബാപേസി വീരാവേതും, ഇച്ഛന്തേഹി വിനിച്ഛയം.
ഏകോ പുത്തോ ച ധീതാ ച, അഹേസും തസ്സ രാജിനോ;
രഥേന തിസ്സവാപിം സോ, ഗച്ഛന്തോ ഭൂമിപാലജോ.
തരുണം വച്ഛകം മഗ്ഗേ, നിപന്നം സഹധേനുകം;
ഗീവം അക്കമ്മചക്കേന, അസഞ്ചിച്ച അഘാതയി.
ഗന്ത്വാന ധേനുഘണ്ടം തം, ഘട്ടേസി ഘട്ടിതാസയാ;
രാജാ തേനേവ ചക്കേന, സീസം പുത്തസ്സ ഛേദയി.
ദിജപോതം താലരുക്ഖേ, ഏകോ സപ്പോ അഭക്ഖയി;
തമ്പോതമാതാ സകുണീ, ഗന്ത്വാ ഘണ്ടമഘട്ടയി.
ആണാപേത്വാന തം രാജാ, കുച്ഛിം തസ്സ വിദാളിയ;
പോതം തം നീഹരാപേത്വാ, താലേ സപ്പമസപ്പയി.
രതനഗ്ഗസ്സ ¶ രതന-ത്തയസ്സ ഗുണസാരതം;
അജാനന്തോപി സോ രാജാ, ചാരിത്തമനുപാലയം.
ചേതിയദബ്ബതം ഗന്ത്വാ, ഭിക്ഖുസങ്ഘം പവാരിയ;
ആഗച്ഛന്തോ രഥഗതോ, രഥസ്സ യുഗകോടിയാ.
അകാസി ജിനഥൂപസ്സ,
ഏകദേസസ്സ ഭഞ്ജനം;
അമച്ചാ ‘‘ദേവ ഥൂപോനോ,
തയാ ഭിന്നോ’തി ആഹു തം.
അസഞ്ചിച്ച കതേ‘പേ’സ, രാജാ ഓരുയ്ഹ സന്ദനാ;
‘‘ചക്കേന മമ സീസമ്പി, ഛിന്ദഥാ’തി പഥേസയി.
‘‘പരഹിംസം മഹാരാജ, സത്ഥാ നോ നേവ ഇച്ഛതി;
ഥൂപം പാകതികം കത്വാ, ഖമാപേഹീ’’തി ആഹു തം.
തേ ഠപേതും പഞ്ചദസ, പാസാണേ പതിതേ തഹിം;
കഹാപണ സഹസ്സാനി, അദാ പഞ്ചദസേ വസോ.
അകാ മഹല്ലികാ വീഹിം, സോ സേതും ആതപേ ഖിപി;
ദേവോ അകാലേ വസ്സിത്വാ, തസ്സാ വിഹിം അതേമയി.
വീഹിം ഗഹേത്വാ ഗന്ത്വാ സാ, ഘണ്ടം തം സമഘട്ടയി;
അകാലവസ്സം സുത്വാ തം, വിസ്സജ്ജേത്വാ തമത്തികം.
രാജാ ധമ്മമ്ഹി വത്തന്തോ, ‘‘കാലേ വസ്സം ലഭേ’’ഇതി;
തസ്സാ വിനിച്ഛയത്ഥായ, ഉപവാസം നിപജ്ജി സോ.
ബലിഗ്ഗാഹീ ദേവപുത്തോ, രഞ്ഞോ തേജേന ഓത്ഥടോ;
ഗന്ത്വാ ചാതുമഹാരാജ-സന്തികം തം നിവേദയി.
തേ തമാദായ ഗന്ത്വാന, സക്കസ്സ പടിവേദയും;
സക്കോ പജ്ജുന്നമാഹുയ, കാലേ വസ്സം ഉപാദിയി.
ബലിഗ്ഗാഹീ ദേവപുത്തോ, രാജിനോ തം നിവേദയി;
തതോപ്പഭുതി തം രജ്ജേ, ദിവാ ദേവോ ന വസ്സഥ.
രത്തിം ദേവോ’നു സത്താഹം, വസ്സിയാമമ്ഹി മജ്ഝിമേ;
പുണ്ണാന’ഹേസും സബ്ബത്ഥ, ഖുദ്ദകാ വാടകാനിപി.
അഗതിഗമനദോസോ ¶ മുത്തമത്തേന ഏസോ,
അനുപഹത കുദിട്ഠിപീദിസിം പാപുണീ’ദ്ധിം;
അഗതിഗമനദോസം സുദ്ധദിട്ഠിസമാനോ,
കഥമിധഹി മനുസ്സോ ബുദ്ധിമാ നോ ജഹേയ്യാതി.
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
പഞ്ചരാജകോ നാമ
ഏകവീസതിമോ പരിച്ഛേദോ.
ബാവീസതിമ പരിച്ഛേദ
ഗാമണികുമാര സുതി
ഏളാരം ഘാതയിത്വാന, രാജാ’ഹു ദുട്ഠഗാമണി;
തദത്ഥ ദീപനത്ഥായ, അനുപുബ്ബകഥാ അയം.
ദേവാനം പിയതിസ്സസ്സ, രഞ്ഞോ ദുതിയഭാതികോ;
ഉപരാജാ മഹാനാഗോ, നാമാനു ഭാതുനോ പിയോ.
രഞ്ഞോ ദേവീ സപുത്തസ്സ, ബാലാ രജ്ജാഭികാമിനി;
ഉപരാജവധത്ഥായ, ജാതചിത്താ നിരന്തരം.
വാപിം തരച്ഛനാമം സാ, കാരാപേന്തസ്സ പാഹിണി;
അമ്ബം വിസേന യോജേത്വാ, ഠപേത്വാ അമ്ബമത്ഥകേ.
തസ്സാ പുത്തോ സഹഗതോ, ഉപരാജേന ബാലകോ;
ഭാജനേ വിവടേയേവ, തം അമ്ബം ഖാദിയാ’മരി.
ഉപരാജാ തതോയേവ, സദാര ബല വാഹനോ;
രക്ഖിഹും സകമത്താനം, രോഹണാ’ഭിമുഖോ അഗാ.
യട്ഠാലയ വിഹാരസ്മിം, മഹേസീ തസ്സ ഗബ്ഭിനീ;
പുത്തം ജനേസി സോ തസ്സ, ഭാതു നാമ മകാരയി.
തതോ ¶ ഗന്ത്വാ രോഹണം സോ,
ഇസ്സരോ രോഹണേ’ഖിലോ;
മഹാ ഭാഗോ മഹാ ഗാമേ,
രജ്ജം കാരേസി ഖത്തിയോ.
കാരേസി സോ നാഗമഹാ-വിഹാരം സകനാമകം;
ഉദ്ധകന്ദരകാദീ ച, പിഹാരേ കാരയീ ബഹൂ.
യട്ഠാലയ കതിസ്സോ സോ, തസ്സ പുത്തോ തദച്ചയേ;
ഹത്ഥേവ രജ്ജം കാരേസി, തസ്സ പുത്തോ’ഭയോ തഥാ.
ഗോട്ഠാഭയസുതോ കാക-വണ്ണതിസ്സോതി വിസ്സുഹോ;
തദച്ചയേ തത്ഥ രജ്ജം, സോ അകാരേസി ഖത്തിയോ.
വിഹാരദേവി നാമാ’സി, മഹേസീ തസ്സ രാജിനോ;
സദ്ധസ്സ സദ്ധാസമ്പന്നാ, ധീതാ കല്യാണി രാജിനോ.
കല്യാണിയം നരിന്ദോ ഹി, തിസ്സോ നാമാസി ഖത്തിയോ;
ദേവിസഞ്ഞോഗജനിത-കോ പോതസ്സ കനിട്ഠകോ.
ഭീതോ തതോ പലായിത്വാ, അയ്യഉത്തിയ നാമകോ;
അഞ്ഞത്ഥ വസി സോ ദേസോ, തേന തം നാമകോ അഹു.
ദത്വാ രഹസ്സലേഖം സോ, ഭിക്ഖുവേസധരം നരം;
പാഹേസി ദേവിയാ ഗന്ത്വാ, രാജദ്വാരേ ഠിതോ തുസോ.
രാജ ഗേഹേ അരഹതാ, ഭുഞ്ജമാനേന സബ്ബദാ;
അഞ്ഞായമാനോ ഥേരേന, രഞ്ഞോ ഘരമുപാഗമി.
ഥേരേന സദ്ധിം ഭുഞ്ജിത്വാ, രഞ്ഞോ സഹ വിനിഗ്ഗമേ;
പാതേസി ഭൂമിയം ലേഖം, പേക്ഖമാനായ ദേവിയാ.
സദ്ദേന തേന രാജാനം, നിവത്തിത്വാ വിലോകയം;
ഞത്വാന ലേഖസന്ദേസം, കുദ്ധോ ഥേരസ്സ ദുമ്മതി.
ഥേരം തം പുരിസം തഞ്ച, മാരാപേത്വാന കോധസാ;
സമുദ്ദസ്മിം ഖിപാപേസി, കുജ്ഝിത്വാ തേന ദേവതാ.
സമുദ്ദേനോ’ത്ഥരാ പേസും, തം ദേസം സോതുഭൂപതി;
അത്തനോ ധീതരം യുദ്ധം, ദേവിം നാമ സുരുപിനിം.
ലിഖിത്വാ രാജധീതാതി, സോവണ്ണക്ഖലിയാ ലഹും;
നിസീദാപിയ തത്ഥേവ, സമുദ്ദസ്മിം വിസ്സജ്ജയി.
ഓക്കന്തം ¶ തം തതോ ലംകേ-കാകവണ്ണോ മഹീപതി;
അഭിസേചയി തേനാ’സി, വിഹാരോപപദവ്ഹയാ.
തിസ്സ മഹാവിഹാരഞ്ച, തഥാ ചിത്തലപബ്ബതം;
ഗമിത്ഥവാലിം കുടാലിം, വിഹാരേ ഏവമാദികേ.
കാരേത്വാ സുപസന്നേന, മനസാരതനത്തയേ;
ഉപട്ഠഹി തദാ സങ്ഘം, പച്ചയേഹി ചതൂഹി സോ.
കോടിപബ്ബത നാമമ്ഹി, വിഹാരേ സീലവത്തിമാ;
തദാ അഹു സാമണേരോ, നാനാപുഞ്ഞകരോ സദാ.
സുഖേനാരോഹണത്ഥായ, അകാസ ചേതിയങ്ഗണേ;
ഠപേസി തീണി പാസാണേ, പാസാണ ഫലകാനി സോ.
അദാ പാനീയ ദാനഞ്ച, വത്തം സങ്ഘസ്സ ചാ’കരി;
സദാ കിലന്തകായസ്സ, തസ്സാ’ബോധോ മഹാ അഹു.
സിവികായ കമാനേത്വാ, ഭിക്ഖവോ കതവേദിനോ;
സിലാപസ്സയ പരിവേണേ, തിസ്സാരാമേ ഉപട്ഠഹും.
സദാ വിഹാരദേവീസാ, രാജഗേഹേ സുസങ്ഖതേ;
പുരേഭത്തം മഹാദാനം, ദത്വാ സങ്ഘസ്സ സഞ്ഞതാ.
പച്ഛാഭത്തം ഗന്ധമാലം, ഭേസജ്ജവസനാനി ച;
ഗാഹയിത്വാ ഗതാ’രാമം, സക്കരോതി യഥാരഹം.
തദാ തഥേവ കത്വാ സാ, സങ്ഘത്ഥേരസ്സ സന്തികേ;
നിസീദി ധമ്മം ദേസേന്തോ, ഥേരോ തം ഇധ മബ്രവി.
‘‘മഹാസമ്പത്തി തുമ്ഹേഹി, ലദ്ധാ’യം പുഞ്ഞകമ്മുനാ;
അപ്പമാദോ’വ കാതബ്ബോ, പുഞ്ഞകമ്മേ ഇദാനിപി’’.
ഏവം വുത്തേ തു സാ ആഹ, ‘‘കിം സമ്പത്തി അയം ഇധ;
യേസം നോ ദാരകാ നത്ഥി, വഞ്ഝാസമ്പത്തി തേന നോ’’.
ഛളഭിഞ്ഞോ മഹാഥേരോ, പുത്തലാഭമവേക്ഖിയ;
‘‘ഗിലാനം സാമണേരം തം, പസ്സദേവീ’’തി അബ്രവി.
സാ ഗന്ത്വാ’സന്ന മരണം, സാമണേരമവോച തം;
‘‘പത്ഥേഹി മമ പുത്തത്തം, സമ്പത്തീ മഹതീ ഹി നോ’’.
ന ¶ ഇച്ഛതീതി ഞത്വാന, തദത്ഥം മഹതിം സുഭം;
പുപ്ഫപൂജം കാരയിത്വാ, പുന യാചി സുമേധസാ.
ഏവമ്പ’നിച്ഛമാനസ്സ, അത്ഥായു’പായകോവിദാ;
നാനാ ഭേസജ്ജ വത്ഥാനി, സങ്ഘേ ദത്വാ’ഥ യാചിതം.
പത്ഥേസി സോ രാജകുലം, സാ തം ഠാനം അനേകധാ;
അലങ്കരിത്വാ വന്ദിത്വാ, യാനമാരുയ്ഹ പക്കമി.
തതോ ചുതോ സാമണേരോ, ഗച്ഛമാനായ ദേവിയാ;
തസ്സാ കുച്ഛിമ്ഹി നിബ്ബത്തി, തം ജാനിയ നിവത്തിസാ.
രഞ്ഞോ തം സാസനം ദത്വാ, രഞ്ഞാ സഹ പുനാ’ഗമാ;
സരീരകിച്ചം കാരേത്വാ, സാമണേരസ്സു’ഭോപിതേ.
തസ്മിംയേവ പരിവേണേ, വസന്താ സന്തമാനസാ;
മഹാദാനം പവത്തേസും, ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ സബ്ബദാ.
തസ്സേ’വം ദോഹളോ ആഹി, മഹാ പുഞ്ഞായ മാതുയാ;
‘‘ഉസഭമത്തം മധുഗണ്ഡം, കത്വാ ഉസ്സീസകേ സയം.
വാമേതരേന പസ്സേന, നിപന്നാസയനേ സുഭേ;
ദ്വാദസന്നം സഹസ്സാനം, ഭിക്ഖൂനം ദിന്നസേസകം.
മധും ഭുഞ്ജിതുകാമാ’സി, അഥ ഏളാര രാജിനോ;
യോധാന മഗ്ഗയോധസ്സ, സീസച്ഛിന്നാസിദേവനം.
തസ്സേവ സീസേ ഠത്വാന, പാതുഞ്ചേവ അകാമയി;
അനുരാധ പുരസ്സേവ, ഉപ്പലക്ഖേത്തതോ പന.
ആനീതുപ്പലമാലഞ്ച, അമിലാ തം പിലന്ധിതും;
തം ദേവീ രാജിനോ ആഹ, നേമിത്തേ പുച്ഛി ഭൂപതി.
തം സുത്വാ ആഹു നേമിത്താ, ‘‘ദേവിപുത്തോ നിഘാതിയ;
ദമിളേ കത്വേ’കരജ്ജം, സാസനം ജോതയിസ്സതി’’.
ഏദിസം മധുഗണ്ഡം സോ, ദസ്സേതി തസ്സ ഈദിസിം;
സമ്പത്തിം ദേതി രാജാ’’തി, ഘോസാപേസി മഹീപതി.
ഗോട്ഠസമുദ്ദവേലന്തേ, മധുപുണ്ണം നികുജ്ജിതം;
നാവം ഞത്വാന ആചിക്ഖി, രഞ്ഞോ ജനപദേ നരോ.
രാജാ ¶ ദേവിം തഹിം നേത്വാ, മണ്ഡപമ്ഹി സുസങ്ഖതേ;
യഥിച്ഛിഥം തായ മധും, പരിഭോഗമകാരയി.
ഇതരേ ദോഹളേ തസ്സാ, സമ്പാദേതും മഹീപതി;
വേളുസുമന നാമം തം, യോധം തത്ഥ നിയോജയി.
സോ’നുരാധപുരം ഗന്ത്വാ, രഞ്ഞോ മങ്ഗലവാജിനോ;
ഗോപകേന അകാ മേത്തിം, തസ്സ കിച്ചഞ്ച സബ്ബദാ.
തസ്സ വിസ്സത്ഥ തം ഞത്വാ, പാതോവ ഉപ്പലാന’സിം;
കദമ്ബനദിയാ തീരേ, ഠപേത്വാന അസങ്കിതോ.
അസ്സം നേത്വാ തമാരുയ്ഹ, ഗണ്ഹിത്വാന ഉപ്പലാന’സിം;
നിവേദയിത്വാന അത്താനം, അസ്സവേഗേന പക്കമി.
സുത്വാ രാജാ ഗഹേതും തം, മഹാ യോധാനപേസയി;
ദുതിയം സമ്മഥം അസ്സം, ആരുയ്ഹ സോനുധാപിതം.
സോ ഗുമ്ബനിസ്സിതോ അസ്സ-പിട്ഠേയേവ നിസീദിയ;
ഏന്തസ്സ പിട്ഠിതോ തസ്സ, ഉബ്ബയ്ഹാ’സിം പസാരയി.
അസ്സവേഗേനയന്തസ്സ, സീസം ഛിജ്ജ ഉഭോഹയേ;
സീസഞ്ചാ’ദായ സായം സോ, മഹാഗാമമുപാഗമി.
ദോഹളേ തേ ച സാ ദേവീ, പരിഭുഞ്ജി യഥാരുചി;
രാജാ യോധസ്സ സക്കാരം, കാരാപേസി യഥാരഹം.
സാ ദേവീ സമയേ ധഞ്ഞം, ജനയീ പുത്തമുത്തമം;
മഹാരാജകുലേ തസ്മിം, ആനന്ദോ ച മഹാ അഹു.
തസ്സ പുഞ്ഞാനുഭാവേന, തദഹേവ ഉപാഗമും;
നാനാരതനസമ്പുണ്ണാ, സത്തനാവാ തതോ തതോ.
തസ്സേവ പുഞ്ഞതേജേന, ഛദ്ദന്തകുലതോ കരീ;
ഹത്ഥിച്ഛാപം ആഹരിത്വാ, ഠപേത്വാ ഇധ പക്കമി.
തം തിത്ഥസരതീരമ്ഹി, ദിസ്വാ ഗുമ്ബന്തരേ ഠിതം;
കണ്ഡുലവ്ഹോ ബാലിസികോ, രഞ്ഞോ ആചിക്ഖി താവദേ.
പേസേത്വാ’ചരിയേ രാജാ, തമാണാപിയ പോസയി;
കണ്ഡുലോ ഇതി ഞായിത്ഥ, ദിട്ഠത്താ കണ്ഡുലേന സോ.
‘‘സുവണ്ണഭാജനാദീനം ¶ , പുണ്ണാ നാവാ ഇധാഗതാ’’;
ഇതി രഞ്ഞോ നിവേദസും, രാജാ താനാ’ഹരാപയി.
പുത്തസ്സ നാമകരണേ, മങ്ഗലമ്ഹി മഹീപതി;
ദ്വാദസ സഹസ്സസങ്ഖം, ഭിക്ഖുസങ്ഘം നിമന്തിയ.
ഏവം ചിന്തേസി ‘‘യദിമേ, പുത്തോ ലംകാതലേ’ഖിലേ;
രജ്ജം ഗഹേത്വാ സമ്ബുദ്ധ-സാസനം ജോതയിസ്സതി.
അട്ഠുത്തരസഹസ്സഞ്ച, ഭിക്ഖവോ പവിസന്തു ച;
സബ്ബേ തേ ഉദ്ധപത്തഞ്ച, ചീവരം പാരപന്തു ച.
പഠമം ദക്ഖിണം പാദം, ഉമ്മാരന്തോ ഠപേന്തു ച;
ഏകച്ഛത്തയുതം ധമ്മ-കരണം നീഹരന്തു ച.
ഗോതമോ നാമ ഥേരോ ച, പതിഗ്ഗണ്ഹാതു പുത്തകം;
സോ ച സരണസിക്ഖാ യോ, ദേതു’’ സബ്ബം തഥാ അഹു.
സബ്ബം നിമിത്തം ദിസ്വാന, തുട്ഠചിത്തോ മഹീപതി;
ദത്വാ സങ്ഘസ്സ പായാസം, നാമം പുത്തസ്സ കാരയി.
മഹാഗാമേ നായകത്തം, പിതുനാമഞ്ച ഏകതോ;
ഉഭോ കത്വാന ഏകജ്ഝം, ഗാമണിഅഭയോ ഇതി.
മഹാഗാമം പവിസിത്വാ, നവമേ ദിവസേ തതോ;
സങ്ഗമം ദേവിയാ കാസി, തേന ഗബ്ഭമഗണ്ഹി സാ.
കാലേ ജാതം സുതം രാജാ, തിസ്സനാമം അകാരയി;
മഹതാ പരിഹാരേന, ഉഭതോ വഡ്ഢിംസു ദാരകാ.
സിത്ഥപ്പവേസമങ്ഗല-കാലേ ദ്വിന്നമ്പി സാദരോ;
ഭിക്ഖുസതാനം പഞ്ചനം, ദാപയിത്വാന പായസം.
തേഹി ഉപഡ്ഢേ ഭുത്തമ്ഹി, ഗഹേത്വാ ഥോകഥോകകം;
സോവണ്ണസരകേനേ’സം, ദേവിയാ സഹ ഭൂപതി.
‘‘സമ്ബുദ്ധസാസനം തുമ്ഹേ, യദി ഛഡ്ഡേഥ പുത്തകാ;
മാ ജീരതു കുച്ഛിഗതം, ഇദം വോ’’തി അപാപയി.
വിഞ്ഞായ ഭാസിതത്ഥം തേ, ഉഭോ രാജകുമാരകാ;
പായാസം തം അഭുഞ്ജിംസു, തുട്ഠചിത്താ’മതം വിയ.
ദസ ദ്വാദസവസ്സേസു, തേസു വീമംസനത്ഥികോ;
തഥേവ ഭിക്ഖൂ ഭോജേത്വാ, തേസം ഉച്ഛിട്ഠമോദനം.
ഗാഹയിത്വാ ¶ തട്ടകേന, ഠപാപേത്വാ തദന്തികേ;
തിഭാഗം കാരയിത്വാന, ഇധ മാഹ മഹീപതി.
‘‘കുലദേവതാനം നോ താതാ, ഭിക്ഖൂനം വിമുഖാ മയം;
ന ഹേസ്സാമാ’’തി ചിന്തേത്വാ, ഭാഗം ഭുഞ്ജഥി’മന്തി ച.
‘‘ദ്വേ ഭാതരോ മയം നിച്ചം, അഞ്ഞമഞ്ഞമദൂഭകാ;
ഭവിസ്സാമാ’’തി ചിന്തേത്വാ, ഭാഗം ഭുഞ്ജിഥി’മന്തി ച.
അമതം വിയ ഭുഞ്ജിംസു, തേ ദ്വേ ഭാഗേ ഉഭോപി ച;
‘‘ന യുജ്ഝിസ്സാമ ദമിളേഹി’’, ഇതി ഭുഞ്ജഥി’മം ഇതി.
ഏവം വുത്തേതു തിസ്സോ സോ, പാണിനാ ഖിപി ഭോജനം;
ഗാമണിഭത്തപിണ്ഡം തു, ഖിപിത്വാ സയനം ഗതോ.
സംകുചിത്വാ ഹത്ഥപാദം, നിപജ്ജി സയേന സയം;
ദേവീ ഗന്ത്വാ തോസയന്തീ, ഗാമണിം ഏതദബ്രവി.
പസാരിതങ്ഗോ സയനേ, കിം നസേസി സുഖം സുത;
‘‘ഗങ്ഗാപാരമ്ഹി ദമീളാ, ഇതോ ഗോട്ഠമഹോദധി.
കഥം പസാരിതങ്ഗോ’ഹം, നിപജ്ജാമീ’തി സോ ബ്രവി;
സുത്വാന തസ്സാധിപ്പായം, തുണ്ഹീ ആസി മഹീപതി.
സോ കമേനാ’ഭിവഡ്ഢന്തോ, അഹു സോളസവസ്സികോ;
പുഞ്ഞവാ യസവാ ധീമാ, തേജോ ബലപരക്കമോ.
ചലാചലായം ഗതിയഞ്ഹി പാണിനോ,
ഉപേന്തി പുഞ്ഞേന യഥാരുചിം ഗതിം;
ഇതീതി മന്തേത്വാ സതതം മഹാദരോ,
ഭവേയ്യ പുഞ്ഞപചയമ്ഹി ബുദ്ധിമാതി.
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
ഗാമണികുമാരസൂതി നാമ
ബാവീസതിമോ പരിച്ഛേദോ.
തേവീസതിമ പരിച്ഛേദ
യോധലാഭോ
ബലലക്ഖണരൂപേതി ¶ ,
തേജോജവഗുണേഹി ച;
അഗ്ഗോ ഹുത്വാ മഹാകായോ,
സോ ച കണ്ഡൂലവാരണോ.
നന്ദീമിത്തോ സുരനിമിലോ, മഹാസോണോ ഗോട്ഠയിമ്ബരോ;
ഥേരപുത്താഭയോ ഭരണോ, വേളുസുമനോ തഥേവ ച.
ഖഞ്ജദേവോ ഫുസ്സദേവോ, ലഭിയ്യ വസഭോപി ച;
ഏതേ ദസ മഹായോധാ, തസ്സാ’ഹേസും മഹബ്ബലാ.
അഹു ഏളാരരാജസ്സ, മിത്തോ നാമ ചമൂപതി;
തസ്സ കമ്മന്തഗാമമ്ഹി, പാചീനഖണ്ഡരാജിയാ.
ചിത്തപബ്ബതസാമന്താ, അഹു ഭഗിനിയാ സുതോ;
കോസോഹിതവത്ഥഗുയ്ഹോ, മാതുലസ്സേവ നാമതോ.
ദൂരമ്പി പരിസപ്പന്തം, ദഹരം തം കുമാരകം;
ആബജ്ഝ നന്ദിയാ കട്യം, നിസദമ്ഹി അബന്ധിസു.
നിസദം കഡ്ഢതോ തസ്സ, ഭൂമിയം പരിസപ്പതോ;
ഉമ്മാരാതിക്കമേ നന്ദി, സാ ഛജ്ജതി യതോ തതോ.
നന്ദിമിത്തോതി ഞായിത്ഥ, ദസനാഗബലോ അഹു;
വുദ്ധോ നഗരമാഗമ്മ, സോ ഉപട്ഠാസി മാതുലം.
ഥൂപാദീസു അസക്കാരം, കരോന്തോ ദമിളേ തദാ;
ഊരും അക്കമ്മപാദേന, ഹത്ഥേന ഇതരം തുസോ.
ഗഹേത്വാ സമ്പദാലേത്വാ, ബഹിക്ഖപതിം ഥാമവാ;
ദേവാ അന്തരധാപേന്തി, തേന ഖിത്തം കളേവരം.
ദമിളാനം ഖയം ദിസ്വാ, രഞ്ഞോ ആരോചയിം സുതം;
‘‘സഹോട്ടം ഗണ്ഹഥേതം’’തി, വുത്തം കാതും ന സക്ഖിസും.
ചിന്തേസി ¶ നന്ദിമിത്തോ സോ, ‘‘ഏവമ്പി കരതോ മമ;
ജനക്ഖയോ കേവലഞ്ഹി, നത്ഥി സാസനജോതനം.
രോഹണേ ഖത്തിയാ സന്തി, പസന്നം രതനത്തയേ;
തത്ഥ കത്വാ രാജസേവം, ഗണ്ഹിത്വാ ദമിളേ’ഖിലേ.
രജ്ജം ദത്വാ ഖത്തിയാനം, ജോതേസ്സം ബുദ്ധസാസനം’’;
ഇതി ഗന്ത്വാ ഗാമണിസ്സ, തം കുമാരസ്സ സാവയി.
മാതുയാ മന്തയിത്വാ സോ, സക്കാരം തസ്സ കാരയി;
സക്കതോ നന്ദിമിത്തോ സോ, യോധോ വസി തദന്തികേ.
കാകവണ്ണോ തിസ്സരാജാ, വാരേതും ദമിളിസദാ;
മഹാഗങ്ഗായ തിത്ഥേസു, രക്ഖം സബ്ബേസു കാരയി.
അഹു ദീഘാഭയോ നാമ, രഞ്ഞോ’ഞ്ഞ ഭരിയാ സുതോ;
കച്ഛകതിത്ഥേ ഗങ്ഗായ, തേന രക്ഖമകാരയി.
സോ രക്ഖാകരണത്ഥായ, സമന്താ യോജനദ്വയേ;
മഹാകുലമ്ഹാ ഏകേകം, പുത്തം ആണാപയി തഹിം.
കോട്ഠിവാലേ ജനപദേ, ഗാമേ ഖണ്ഡകവിട്ഠികേ;
സത്തപുത്തോ കുലപതി, സങ്ഘോ നാമാ’സി ഇസ്സരോ.
തസ്സാപി ധൂതം പാഹേസി, രാജപുത്തോ സുതത്ഥികോ;
സത്തമോ നിമിലോ നാമ, ദസഹത്ഥിബലോ സുതോ.
തസ്സ അകമ്മസീലത്താ, ഖീയന്താ ഛപി ഭാതരോ;
രോചയും തസ്സ ഗമനം, ന തു മാതാ പിതാ പന.
കുജ്ഝിത്വാ സേസഭാതൂനം, പാതോയേവ തിയോജനം;
ഗന്ത്വാ സുരഗ്ഗമേയേവ, രാജപുത്തം അപസ്സിസോ.
സോ തം വിമംസനത്ഥായ, ദൂരേ കിച്ചേ നിയോജയി;
ചേതിയ പബ്ബതാ സന്നേ, ദ്വാര മണ്ഡലഗാമകേ.
ബ്രാഹ്മണോ കുണ്ഡലോ നാമ, വിജ്ജ തേ മേ സഹായകോ;
സമുദ്ദപാരേ ഭണ്ഡാനി, തസ്സ വിജ്ജന്തി സന്തികേ.
ഗന്ത്വാ തം തേന ദിന്നാനി, ഭണ്ഡകാനി ഇധാ’ഹര;
ഇതി വത്വാന ഭോജേത്വാ, ലേഖം ദത്വാ വിസ്സജ്ജയി.
തതോ നവ യോജനഞ്ഹി, അനുരാധപുരം ഇദം;
പുബ്ബണ്ഹേയേവ ഗന്ത്വാന, സോ തം ബ്രാഹ്മണ മദ്ദസ.
‘‘ന്ഹത്വാ ¶ വാപിയം താത, ഏഹീ’’തി ആഹ ബ്രാഹ്മണോ;
ഇധാ’നാഗത പുബ്ബത്താ, ന്ഹത്വാന തിസ്സവാപിയം.
മഹാബോധിഞ്ച പൂജേത്വാ, ഥൂപാരാമേ ച ചേതിയം;
നഗരം പവിസിത്വാന, പസ്സിത്വാ സകലം പുരം.
ആപണാ ഗന്ധമാദായ, ഉത്തര ദ്വാരതോ തതോ;
നിക്ഖമ്മുപ്പല ഖേത്തമ്ഹാ, ഗഹേത്വാ ഉപ്പലാനി ച.
ഉപാഗമി ബ്രാഹ്മണം തം, പുട്ഠോ തേനാ’ഹ സോ ഗതിം;
സുത്വാ സോ ബ്രാഹ്മണോ തസ്സ, പുബ്ബാഗമമിധാഗമം.
വിമ്ഹിതോ ചിന്തയീ ഏവം, ‘‘പുരിസാ ജാനീയോ അയം;
സചേ ജാനേയ്യ ഏളാരോ, ഇമം ഹത്ഥേ കരിസ്സതി.
തസ്മാ’യം ദമിളാ’സന്നേ, വാസേതും നേവ അരഹതി;
രാജപുത്തസ്സ പിതുനോ, സന്തികേ വാസമരഹതി’’.
ഏവ മേവം ലിഖിത്വാന, ലേഖം തസ്സ സമപ്പയി;
പുണ്ണവഡ്ഢന വത്ഥാനി, പണ്ണാകാരേ ബഹൂപി ച.
ദത്വാ തം ഭോജയിത്വാ ച, പേസേസീ സഖിസന്തികം;
സോ വഡ്ഢമാനച്ഛായായം, ഗത്വാ രാജസുതന്തി കം.
ലേഖഞ്ച പണ്ണാകാരേ ച, രാജപുത്തസ്സ അപ്പയി;
തുട്ഠോ ആഹ ‘‘സഹസ്സേന, പസാദേഥ ഇമ’’ന്തി സോ.
ഇസ്സം കരിംസു തസ്സ’ഞ്ഞേ, രാജപുത്തസ്സ സേവകാ;
സോ തം ദസസഹസ്സേന, പസാദാപേസി ദാരകം.
തസ്സ കേസം ലിഖാപേത്വാ, ഗങ്ഗായേവ നഹാപിയ;
പുണ്ണവഡ്ഢന വത്ഥയുഗം, ഗന്ധമാലഞ്ച സുന്ദരം;
അച്ഛാദേത്വാ വിലിമ്പേത്വാ, മണ്ഡയിത്വാ സുരൂപകം.
സീസം ദുകൂലപട്ടേന, വേഠയിത്വാ ഉപാനയും;
അത്തനോ പരിഹാരേന, ഭത്തം തസ്സ അദാപയി.
അത്തനോ ദസസഹസ്സ-അഗ്ഘനസയനം സുഭം;
സയനത്ഥം അദാപേസി, തസ്സ യോധസ്സ ഖത്തിയോ.
സോ ¶ സബ്ബം ഏകതോ കത്വാ, നേത്വാ മാതാപിതന്തികം;
മാതുയാ ദസസഹസ്സം, സയനം പിതുനോ അദാ.
തംയേവ രത്തിം ആഗന്ത്വാ, രക്ഖഠാനേ അദ്ദസ്സയി;
പഭാതേ രാജപുത്തോ തം, സുത്വാ തുട്ഠമനോ അഹു.
ദത്വാ പരിച്ഛദം തസ്സ, പരിവാരജനം തഥാ;
ദത്വാ ദസസഹസ്സാനീ, പേസേസി പിതുസന്തികം.
യോധോ ദസസഹസ്സാനി, നേത്വാ മാതാപിതന്തികം;
തേസം ദത്വാ കാകവണ്ണ-തിസ്സോ രാജാ മുപാഗമി.
സോ ഗാമണികുമാരസ്സ, തമപ്പേസി മഹീപതി;
സക്കതോ സുരനിമിലോ, യോധോ വസി തദന്തികേ.
കുടുമ്ബരികണ്ണികായം,
ഹുന്ദരീവാപി ഗാമകേ;
തിസസ്സ അട്ഠമോ പുത്തോ,
അഹോസി സോണ നാമകോ.
സത്തവസ്സികകാലേപി, താലഗച്ഛേ അലുഞ്ചി സോ;
ദസ വസ്സികകാലമ്ഹി, താലേ ലുഞ്ചിമഹബ്ബലോ.
കാലേ ന സോ മഹാസോണോ,
ദസ ഹത്ഥി ബലോ അഹു;
രാജാ തം താദിസം സുത്വാ,
ഗഹേത്വാ പിതുസന്തികാ.
ഗാമണിസ്സ കുമാരസ്സ, അദാസി പോസനത്ഥികോ;
തേന സോ ലദ്ധസക്കാരോ, യോധോ വസി തദന്തികേ.
ഗിരിനാമേ ജനപദേ, ഗാമേ നിച്ഛേലവിട്ഠികേ;
ദസഹത്ഥിബലോ ആസി, മഹാനാഗസ്സ അത്രജോ.
ലകുണ്ടകസരീരത്താ, അഹു ഗോട്ഠക നാമകോ;
കരോന്തി കേളിപരിഹാസം, തസ്സ ജേട്ഠാ ഛ ഭാതരോ.
തേ ഗന്ത്വാ മാസഖേത്തത്ഥം, കോട്ടയിത്വാ മഹാവനം;
തസ്സ ഭാഗം ഠപേത്വാന, ഗന്ത്വാ തസ്സ നിവേദയും.
സോ ¶ ഗന്ത്വാ തം ഖണംയേവ, രുക്ഖേ ഇമ്ബരസഞ്ഞിതേ;
ലുഞ്ചിത്വാന സമം കത്വാ, ഭൂമിം ഗന്ത്വാ നിവേദയി.
ഗന്ത്വാന ഭാതരോ തസ്സ, ദിസ്വാ കമ്മന്ത മബ്ഭുതം;
തസ്സ കമ്മം കിത്തയന്താ, ആഗച്ഛിംസു തദന്തികം.
തദുപാദായ സോ ആസി, ഗോട്ഠയിമ്ബരനാമകോ;
തഥേവ രാജാ പാഹേസി, തമ്ബി ഗാമണിസന്തികം.
കോടിപബ്ബതസാമന്താ, കിത്തിഗാമമ്ഹി ഇസ്സരോ;
രോഹണോ നാമ ഗഹപതി, ജാതം പുത്തകമത്തനോ.
സമാന നാമം കാരേസി, ഗോട്ഠകാഹയരാജിനോ;
ദാരകോ സോ ബലീ ആസി, ദസദ്വാദസവസ്സികോ.
അസക്കുണേയ്യപാസാണേ, ഉദ്ധത്തും ചതുപഞ്ചഹി;
കീളമാനോ ഖിപി തദാ, സോ കീളാഗുളകേ വിയ.
തസ്സ സോളസവസ്സസ്സ, പിതാ ഗദമകാരയി;
അട്ഠതിംസങ്ഗുലവട്ടം, സോളസഹത്ഥദീഘകം.
കാലാനം നാളികേരാനം,
ഖന്ധേ ആഹച്ച തായ സോ;
തേ പാതയിത്വാ തേനേവ,
യോ ധോ സോ പാകടോ അഹു.
തഥേവ രാജാ പാഹേസി, തമ്പി ഗാമണിസന്തികേ;
ഉപട്ഠാകോ മഹാസുമ്മ-ഥേരസ്സാ’സി പിതാ പന.
സോ മഹാസുമ്മഥേരസ്സ, ധമ്മം സുത്വാ കുടുമ്ബികോ;
സോതാപത്തിഫലം പത്തോ, വിഹാരേ കോളപബ്ബതേ.
സോതു സഞ്ജാതസംവേഗോ, ആരോചേത്വാന രാജിനോ;
ദത്വാ കുടുമ്ബം പുത്തസ്സ, പബ്ബജി ഥേരസന്തികേ.
ഭാവനം അനുയുഞ്ജിത്വാ, അരഹത്തമപാപുണി;
പുത്തോ തേന’സ്സ പഞ്ഞായി, ഥേരപുത്താഭയോ ഇതി.
കപ്പകന്ദരഗാമമ്ഹി, കുമാരസ്സ സുതോ അഹു;
ഭരണോ നാമ സോ കാലേ, ദസദ്വാദസവസ്സികേ.
ദാരകേഹി ¶ വനം ഗന്ത്വാ’-നുബന്ധിത്വാ സസേ ബഹൂ;
പാദേന പഹരിത്വാന, ദ്വിഖണ്ഡം ഭൂമിയം ഖിപി.
ഗാമികേഹി വനം ഗന്ത്വാ, സോളസവസ്സികോ പന;
തഥേവ പാതേസി ലഹും, മിഗ ഗോകണ്ണസൂകരേ.
ഭരണോ സോ മഹായോധോ,
തേനേവ പാകടോ അഹു;
തഥേവ രാജാ വാസേസി,
തമ്പി ഗാമണിസന്തികേ.
ഗിരിഗാമേ ജനപദേ, കുടുമ്ബിയങ്ഗണഗാമകേ;
കുടുമ്പിവസഭോ നാമ, അഹോസി തത്ഥ സമ്മതോ.
വേളോ ജനപദോ തസ്സ, സുമനോ ഗിരിഭോജകോ;
സഹായസ്സ സുതേ ജാതേ, പണ്ണാകാരപുരസ്സരാ.
ഗന്ത്വാ ഉഭോ സകം നാമം, ദാരകസ്സ അകാരയും;
തം വുദ്ധം അത്തനോ ഗേഹേ, വാസേസി സിരിഭോജകോ.
തസ്സേ’കോ സിന്ധവോ പോസം, കഞ്ചിനാ രോഹിതും അദാ;
ദിസ്വാ തു വേളുസുമനം, അയം അരോഹകോ മമ.
അനുരൂപോ’തി ചിന്തേത്വാ,
പഹട്ഠോ ഹേസിതം അകാ;
തം ഞത്വാ ഭോജകോ ‘‘അസ്സം,
ആരോഹാ’’തി തമാഹസോ.
സോ അസ്സം ആരുഹിത്വാ തം, സീഘം ധാവയി മണ്ഡലേ;
മണ്ഡലേ സകലേ അസ്സോ, ഏകാബദ്ധോ അദിസ്സി സോ.
നിസീദി ധാവതോ ച’സ്സ, വസ്സഹാരോ’വ പിട്ഠിയം;
മോചേതിപി ഉത്തരിയം, ബന്ധതിപി അനാദരോ.
തം ദിസ്വാ പരിസാ സബ്ബാ, ഉക്കുട്ഠിം സമ്പവത്തയി;
ദത്വാ ദസസഹസ്സാനി, തസ്സ സോ ഗിരിഭോജകോ.
രാജാനുച്ഛവികോ’യംതി, ഹട്ഠോ രഞ്ഞോ അദാസി തം;
രാജാ തം വേളുസുമനം, അത്തനോയേവ സന്തികേ.
കാരേത്വാ ¶ തസ്സ സക്കാരം, വാസേസി ബഹുമാനയം;
നകുലനഗരകണ്ണികായം, ഗാമേ മഹിന്ദ ദോണികേ.
അഭയസ്സ’ന്തിമേ പുത്തോ, ദേവോനാമാ’സി ഥാമവാ;
ഈസകം പന ഖഞ്ജത്താ, ഖഞ്ജദേവോതി തം വിദും.
മിഗമം ഗാമവാസീഹി, സഹ ഗന്ത്വാന സോ തദാ;
മഹിസേ അനുബന്ധിത്വാ, മഹന്തേ ഉട്ഠിതുട്ഠിതേ.
ഹത്ഥേന പാദേ ഗണ്ഹിത്വാ, ഭമേത്വാ സീസമത്ഥകേ;
അസുമ്ഹ ഭൂമിം ചുണ്ണേതി, തേസം അട്ഠീനി മാണവോ.
തം പവത്തിം സുണിത്വാവ, ഖഞ്ജദേവം മഹീപതി;
വാസേസി ആഹരാപേത്വാ, ഗാമണിസ്സേ’വ സന്തികേ.
ചിത്തലപബ്ബതാ’സന്നേ, ഗാമേ കപിട്ഠനാമകേ;
ഉപ്പലസ്സ സുതോ ആസി, ഫുസ്സദേവോതി നാമകോ.
ഗന്ത്വാ സഹ കുമാരേഹി, വിഹാരം സോ കുമാരകോ;
ബോധിയാ പൂജിതം സങ്ഖം, ആദായ ധമിഥാമസാ.
അസനീപാതസദ്ദോവ, സദ്ദോ തസ്സ മഹാ അഹു;
ഉമ്മത്താ വിയ ആസും തേ, ഭീതാ സബ്ബേപി ദാരകാ.
തേന സോ ആസി ഉമ്മാദ-ഫുസ്സ ദേവോതി പാകടോ;
ധനുസിപ്പം അകാരേസി, തസ്സ വംസാഗതം പിതാ.
സദ്ദവേധി വിജ്ജുവേധീ, വാലവേധീ ച സോ അഹു;
വാലുകാപുണ്ണസകടം, ബദ്ധധമ്മസതം തഥാ.
അസനോ ദുമ്ബരമയം, അട്ഠസോളസഅങ്ഗുലം;
തഥാ അയോ ലോഹമയം, പട്ടംദി ചതുരങ്ഗലി.
നിബ്ബേധയതികണ്ണേന, കണ്ഡോ തേന വിസജ്ജിതോ;
ഥലേ അട്ഠുസഭം യാതി, ജലേ തു ഉസഭം പന.
തം സുണിത്വാ മഹാരാജാ, പവത്തിം പിതുസന്തികാ;
തമ്പി ആണാപയിത്വാന, ഗാമണിമ്ഹി അവാസയി.
തുലാധാരനഗാസന്നേ, വിഹാരവാപി ഗാമകേ;
മത്തകുടുമ്ബിസ്സ സുതോ, അഹു വസഭനാമകോ.
തം ¶ സുജാതസരീരത്താ, ലഭിയ വസഭം വിദും;
സോ വീസതിവസ്സുദ്ദേസമ്ഹി, മഹാകായബലോ അഹു.
ആദായ സോ കതിപയോ, പുരിസേയേവ ആരഭി;
ഖേത്തത്ഥികോ മഹാവാപിം, കരോന്തോ തം മഹബ്ബലോ.
ദസഹി ദ്വാദസഹി വാ, വഹിതബ്ബേ ധുരേഹിപി;
വഹന്തോ പംസുപിണ്ഡേ സോ, ലഹും വാപിം സമാപയി.
തേന സോ പാകടോ ആസി, തമ്പി ആദായ ഭൂമിപോ;
ദത്വാ തം തസ്സ സക്കാരം, ഗാമണിസ്സ അദാസി തം.
വസഭോദകവാരോതി, കം ഖേത്തം പാകടം അഹു;
ഏവം ലഭിയാവസഭോ, വസി ഗാമണിസന്തികേ.
മഹായോധാനമേതേസം, ദസന്നമ്പി മഹിപതി;
പുത്തസ്സ സക്കാരസമം, സക്കാരം കാരയി തദാ.
ആമന്തേത്വാ മഹായോധേ, ദസാപി ച ദിസമ്പതി;
‘‘യോധേ ദസദസേ’കേകോ, ഏസഥാ’തി ഉദാഹരി.
തേ തഥേവാ’നയും യോധേ, തേസമ്പാഹ മഹീപതി;
തസ്സ യോധസഹസ്സാപി, തഥേവ പരിയേസിതും.
തഥാ തേപാ’നയും യോധേ, തേസമ്പാഹം മഹീപതി;
പുനയോധസഹസ്സസ്സ, തഥേവ പരിയേസിതും.
തഥാ തേപാ’നയും യോധേ, സബ്ബേ സമ്പിണ്ഡിതാ തു തേ;
ഏകാദസസഹസ്സാനി, യോധാസതം തഥാ ദസ.
സബ്ബേ തേ ലദ്ധസക്കാരാ, ഭൂമിപാലേന സബ്ബദാ;
ഗാമണിം രാജപുത്തം തം, വസിംസു പരിവാരിയ.
ഇതി സുചരിതജാതബ്ഭുതം,
സുണിയ നരോ മതിമാ സുഖത്തികോ;
അകുസലപഥതോ പരമ്മുഖോ,
കുസലപഥേ’ഭിരമേയ്യ സബ്ബദാതി.
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
യോധലാഭോ നാമ
തേവീസതിമോ പരിച്ഛേദോ.
ചതുവീസതിമ പരിച്ഛേദ
ദ്വേഭാതികയുദ്ധം
ഹത്ഥസ്സ ¶ ഥരുകമ്മസ്സ, കുസലോ കതുപാസനോ;
സോ ഗാമണിരാജസുതോ, മഹാഗാമേ വസീ തദാ.
രാജാ രാജസുതം തിസ്സം, ദീഘവാപിമ്ഹി വാസയി;
ആരക്ഖിതും ജനപദം, സമ്പന്ന ബലവാഹനം.
കുമാരോ ഗാമണികാലേ, സമ്പസ്സന്തോ ബലം സകം;
‘‘യുജ്ഝിസ്സം ദമിളേഹീ’’തി, പിതുരഞ്ഞോ കഥാപയീ.
രാജാ തം അനുരക്ഖന്തോ, ‘‘ഓരഗങ്ഗം അലം’’ ഇതി;
വാരേസി യാവതതിയം, സോ തഥേവ കഥാപയീ.
പിതാ മേ പുരിസോ ഹോന്തോ, നേ’വം വക്ഖതി തേനി’ദം;
പിലന്ധതൂതി പേസേസി, ഇത്ഥാലങ്കാരമസ്സ സോ.
രാജാ’ഹ തസ്സ കുജ്ഝിത്വാ, ‘‘കരോഥ ഹേമസങ്ഖലിം;
തായ തം ബന്ധയിസ്സാമി, നാ’ഞ്ഞഥാ രക്ഖിയോ ഹി സോ.
പലായിത്വാന മലയം, കുജ്ഝിത്വാ പിതുനോ അഗാ;
ദുട്ഠത്തായേവ പിതരി, ആഹു തം ദുട്ഠഗാമണി.
രാജാ’ഥ ആരഭീ കാതും, മഹാമങ്ഗലചേതിയം;
നിട്ഠിതേ ചേതിയേ സങ്ഘം, സന്നിപാതയി ഭൂപതി.
ദ്വാദസാ’സും സഹസ്സാനി, ഭിക്ഖൂ ചിത്തലപബ്ബതാ;
തതോ തതോ ദ്വാദസേവ, സഹസ്സാനി സമാഗമും.
കത്വാന ചേതിയമഹം, രാജാ സങ്ഘസ്സ സമ്മുഖാ;
സബ്ബേ യോധേ സമാനേത്വാ, കാരേസി സപഥം തദാ.
‘‘പുത്താനം കലഹട്ഠാനം, ന ഗച്ഛിസ്സാമ നോ’’ഇതി;
അകംസു സപഥം സബ്ബേ, തം യുദ്ധം തേന നാഗമും.
ചതുസട്ഠി വിഹാരേ സോ, കാരാപേത്വാ മഹീപതി;
തത്തകാനേവ വസ്സാനി, ഠത്വാ മരിതഹിം തദാ.
രഞ്ഞോ ¶ സരീരം ഗാഹേത്വാ, ഛന്നയാനേന രാജിനി;
നേത്വാ തിസ്സ മഹാരാമം, തം സങ്ഘസ്സ നിവേദയി.
സുത്വാ തിസ്സകുമാരോ തം, ആഗന്ത്വാ ദീഘവാപിതോ;
സരീരകിച്ചം കാരേത്വാ, സക്കച്ചം പിതുനോ സയം.
മാതരം കണ്ഡുലം ഹത്ഥിം, ആദിയിത്വാ മഹബ്ബലോ;
ഭാതുഭയാ ദീഘവാപിം, അഗമാസി ലഹും തതോ.
തം പവത്തിം നിവേദേതും, ദുട്ഠഗാമണി സന്തികം;
ലേഖം ദത്വാ വിസജ്ജേസും, സച്ചേമച്ചാ സമാഗതാ.
സോ ഗുത്തഹാലമാഗന്ത്വാ, തത്ഥ ചാരേ വിസജ്ജിയ;
മഹാഗാമമുപഗന്ത്വാ, സയം രജ്ജേ’ഭിസേചയി.
മാതത്ഥം കണ്ഡൂലത്ഥഞ്ച, ഭാതുലേഖം വിസജ്ജയി;
അലദ്ധാ യാവതതിയം, യുദ്ധായ സമുപാഗമി.
അഹു ദ്വിന്നം മഹായുദ്ധം, ചൂളങ്ഗണിയപിട്ഠിയം;
തത്ഥ നേകസഹസ്സാനി, പതിംസു രാജിനോ നരാ.
രാജാ ച തിസ്സാമച്ചോ ച, വളവാദീഘുതുനികാ;
തയോയേവ പലായിംസു, കുമാരോ അനുബന്ധിതേ.
ഉഭിന്നമന്തരേ ഭിക്ഖൂ, മന്തയിംസു മഹീധരം;
തം ദിസ്വാ ‘‘ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ, കമ്മം’’ ഇതി നിവത്തി സോ.
കപ്പകന്ദരനജ്ജാസോ, ജവമാലിതിത്ഥമാഗതോ;
രാജാ’ഹ തിസ്സമച്ചം തം, ‘‘ഛാതജ്ഝത്താ മയം’’ഇതി.
സുവണ്ണസരകേ ഖിത്ത-ഭത്തം നീഹരിതസ്സ സോ;
സങ്ഘേ ദത്വാ ഭുഞ്ജനതോ, കാരേത്വാ ചതുഭാഗകം.
‘‘ഘോസേഹി കാല’’മിച്ചാ’ഹ,
തിസ്സോ കാലമഘോസയി;
സുണിത്വാ ദിബ്ബസോതേന,
രഞ്ഞോ സക്ഖായ ദായകോ.
ഥേരോ പിയങ്ഗു ദീപട്ഠോ, ഥേരം തത്ഥ നിയോജയി;
തിസ്സം കുടുമ്ബികസുതം, സോ തത്ഥ നഭസാ’ഗമാ.
തസ്സ തിസ്സോ കരാപത്ത-ആദായാ’ദാസി രാജിനോ;
സങ്ഘസ്സ ഭാഗം സമ്ഭാഗം, രാജാ പത്തേ ഖിപാപയി.
സമ്ഭാഗം ¶ ഖിപി തിസ്സോ ച, സമ്ഭാഗം വളവാപി ച;
ന ഇച്ഛിതസ്സാഭാഗഞ്ച, തിസ്സോ പത്തമ്ഹി പക്ഖിപി.
ഭത്തസ്സ പുണ്ണപത്തം തം, അദാഥേരസ്സ ഭൂപതി;
അദാ ഗോതമഥേരസ്സ, സോ ഗന്ത്വാ നഭസാ ലഹും.
ഭിക്ഖൂനം ഭുഞ്ജമാനാനം, ദത്വാ ആലോപഭാഗസോ;
പഞ്ചസതാനം സോ ഥേരോ, ലദ്ധേഹി തു തദന്തികാ.
ഭാഗേഹി പത്തം പൂരേത്വാ, ആകാസേ ഖിപി രാജിനോ;
ദിസ്വാ’ ഗതം ഗഹേത്വാ തം, തിസ്സോ ഭോജിസി ഭൂപതിം.
ഭുഞ്ജിത്വാന സയഞ്ജാപി, വളവഞ്ച അഭോജയി;
സത്താഹം ചുമ്ബടം കത്വാ, രാജാ പത്തം വിസജ്ജയി.
ഗന്ത്വാന സോ മഹാഗാമം, സമാദായ ബലം പുന;
സട്ഠിസഹസ്സം യുദ്ധായ, ഗന്ത്വാ യുജ്ഝി സഭാതരാ.
രാജാ വളവമാരുയ്ഹ, തിസ്സോ കണ്ഡൂല ഹത്ഥിനം;
ദ്വേ ഭാതരോ സമാഗഞ്ഛും, യുജ്ഝമാനാ രണേ തദാ.
രാജാ കരിം കരിത്വ’ന്തോ, വളവാമണ്ഡലം അകാ;
തഥാപി ഛിദ്ദം നോ ദിസ്വാ, ലങ്ഘാ പേതും മതിംഅകാ.
വളവം ലങ്ഘയിത്വാന, ഹത്ഥിനം ഭാതികോ’പരി;
തോമരം ഖിപി ചമ്മംവ, യഥാ ഛിജ്ജതി പിട്ഠിയം.
അനേകാനി സഹസ്സാനി, കുമാരസ്സ നരാതഹിം;
പതിംസു യുദ്ധേ യുജ്ഝന്താ, ഭിജ്ജ ചേവ മഹബ്ബലം.
‘‘ആരോഹകസ്സ വേകല്ലാ, ഇത്ഥീ മം ലങ്ഘയീ’’ഇതി;
കുദ്ധോകരീ തം ചാലേന്തോ, രുക്ഖമേക മുപാഗമി.
കുമാരോ ആരുഹീ രുക്ഖം, ഹത്ഥീ സാമിമുപാഗമി;
തമാരുയ്ഹ പലായന്തം, കുമാരോ മനുബന്ധി സോ.
പവിസിത്വാ വിഹാരം സോ, മഹാഥേര ഘരംഗതോ;
നിപജ്ജഹേട്ഠാ മഞ്ചസ്സ, കുമാരോ ഭാതുനോഭയാ.
പസാരയി മഹാഥേരോ, ചീവരം തത്ഥ മഞ്ചകേ;
രാജാ അനുപദം ഗന്ത്വാ, ‘‘കുഹിം തിസ്സോ’’തി പുച്ഛഥ.
‘‘മഞ്ചേ ¶ തത്ഥ മഹാരാജ’’, ഇതി ഥേരോ അവോച തം;
ഹേട്ഠാ മഞ്ചേതി ജാനിത്വാ, തതോ നിക്ഖമ്മ ഭൂപതി.
സമന്തതോ വിഹാരസ്സ, രക്ഖം കാരയി തം പന;
പഞ്ചകമ്ഹി നിപജ്ജേത്വാ, ദത്വാ ഉപരി ചീവരം.
മഞ്ചപാദേസു ഗണ്ഹിത്വാ, ചത്താരോ ദഹരാ യതീ;
മതഭിക്ഖുനിയാമേന, കുമാരം ബഹി നീഹരും.
നീയമാനന്തു തം ഞത്വാ, ഇധ മാഹ മഹീപതി;
‘‘തിസ്സ ത്വം കുലദേവതാനം, സീസേ ഹുത്വാന നിയ്യാസി.
ബലക്കാരേന ഗഹണം, കുലദേവേഹി നത്ഥി മേ;
ഗുണം ത്വം കുലദേവാനം, സരേയ്യാസി കദാചിപി’’.
തതോയേവ മഹാഗാമം, അഗമാസി മഹീപതി;
ആണാപേസി ച തത്ഥേവ, മാതരം മാതുഗാരവോ.
[വസ്സാനി അട്ഠസട്ഠിംസോ, അട്ഠാ ധമ്മട്ഠമാനസോ;
അട്ഠസട്ഠിവിഹാരേ ച, കാരാപേസി മഹീപതി.]
നിക്ഖാമിതോ സോ ഭിക്ഖൂഹി, തിസ്സോരാജ സുതോ പന;
ദീഘവാപിം തതോയേവ, അഗമ’ഞ്ഞതരോ വിയ.
കുമാരോ ഗോധഗത്തസ്സ, തിസ്സഥേരസ്സ ആഹ സോ;
‘‘സാപരാധോ അഹം ഭന്തേ, ഖമാപേസ്സാമി ഭാതരം.
വേയ്യാവച്ചകരാ കാരം, തിസ്സം പഞ്ചസതാനി ച;
ഭിക്ഖുനമാദിയിത്വാ സോ, ഥേരോ രാജ മുപാഗമി.
രാജപുത്തം ഠപേത്വാന, ഥേരോ സോപാന മത്ഥകേ;
സസങ്ഘോ പാവിസി സദ്ധോ, നിസീദാവിയ ഭൂമിപോ.
ഉപാനയീ യാഗുആദിം, ഥേരോ പത്തം വിധേസിസോ;
‘‘കിന്തി വുത്തോ’ബ്രവി തിസ്സം, ആദായ അഗതാ’’ഇതി.
‘‘കുഹിം ചോരോ’’തി വുത്തോ ച, ഠിതഠാനം നിവേദയി;
വിഹാരദേവീ ഗന്ത്വാന, ഛാദിയഠാസി പുത്തക.
രാജാ’ഹ ¶ ഥേരം ‘‘ഞാതോ വോ,
ദാസഭാവോ ഇദാനി നോ;
സാമണേരം പേസയേഥ,
തുമ്ഹേ മേ സത്തവസ്സികം.
ജനക്ഖയം വിനായേവ, കലഹോ ന ഭവേയ്യ നോ;
രാജാ സങ്ഘസ്സ ദോസേസോ, ഭംഘേ ദണ്ഡം കരിസ്സതി.
ഹേസ്സതാ’ഗതകിച്ചാ വോ,
യാഗാദിം ഗണ്ഹാഥാതി സോ;
ദത്വാ തം ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ,
പക്കോസിത്വാന ഭാതരം.
തത്ഥേവ സങ്ഘമജ്ഝമ്ഹി, നിസിന്നോ ഭാതരാ സഹ;
ഭുഞ്ജിത്വാ ഏകതോയേവ, ഭിക്ഖു സങ്ഘം വിസജ്ജയി.
സസ്സകമ്മാനി കാരേതും, തിസ്സം തത്ഥേവ പാഹിണി;
സയമ്പി ഭേരിം ചാരേത്വാ, സസ്സകമ്മാനി കാരയി.
ഇതി വേരമനേകവികപ്പചിതം,
സമയന്തി ബഹും അപി സപ്പുരിസം;
ഇതി ചിന്തിയ കോഹി നരോ മതിമാ,
ന ഭവേയ്യ പരേസു സുസന്ത മനോതി.
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
ദ്വേഭാതികയുദ്ധം നാമ
ചതുവീസതിമോ പരിച്ഛേദോ.
പഞ്ചവീസതിമ പരിച്ഛേദ
ദുട്ഠഗാമണി വിജയോ
ദുട്ഠഗാമണിരാജാ’ഥ ¶ , കത്വാന ജനസങ്ഗഹം;
കുന്തേ ധാതും നിധാപേത്വാ, സയോഗ്ഗബലവാഹനോ.
ഗന്ത്വാ തിസ്സമഹാരാമം, വന്ദിത്വാ സങ്ഘമബ്രവി;
‘‘പാരഗങ്ഗം ഗമിസ്സാമി, ജോതേതും സാസനം അഹം.
സക്കാതും ഭിക്ഖവോ ദേഥ, അമ്ഹേഹി സഹഗാമിനോ;
മങ്ഗലഞ്ചേവ രക്ഖാ ച, ഭിക്ഖൂനം ദസ്സനം ഹിനോ.
അദാസി ദണ്ഡകമ്മത്ഥം, സങ്ഘോ പഞ്ചസതം യതീ;
ഭിക്ഖുസങ്ഘതമാദായ, തതോ നിക്ഖമ്മ ഭൂപതി.
സോധാപേത്വാന മലയേ, ഇധാഗമനമഞ്ജസം;
കണ്ഡുലം ഹത്ഥിമാരുയ്ഹ, യോധേഹി പരിവാരിതോ.
മഹതാ ബലകായേന, യുദ്ധായ അഭിനിക്ഖമി;
മഹാഗാമേന സമ്ബദ്ധാ, സേനാഗാ’ഗുത്തഹാലകം.
മഹിയങ്ഗണമാഗമ്മ, ഛത്തം ദമിളമഗ്ഗഹീ;
ഘാതേത്വാ ദമിളേ തത്ഥ, ആഗന്ത്വാ അമ്ബതിത്ഥകം.
ഗങ്ഗാ പരിഖാസമ്പന്നം, തിത്ഥമ്ബദമിളം പന;
യുജ്ഝം ചതൂഹി മാ സേഹി, കതഹത്ഥം മഹബ്ബലം.
മാതരം ദസ്സയിത്വാന, തേന ലേസേന അഗ്ഗഹി;
തതോഓരുയ്ഹ ദമിളേ, സത്തരാജേ മഹബ്ബലേ.
ഏകാഹേനേവ ഗണ്ഹിത്വാ, ഖേമം കത്വാ മഹബ്ബലോ;
ബലസ്സാ’ദാ ധനം തേന, ഖേമാരാമോതി വുച്ചതി.
മഹാകോട്ഠന്തരേ സോബ്ഭേ, ദോണോ ഗവരമഗ്ഗഹീ;
ഹാലകോലേ ഇസ്സരിയം, നാളിസോബ്ഭമ്ഹി നാളികം.
ദീഘാഭയഗല്ലകമ്ഹി, ഗണ്ഹി ദീഘാഭയമ്പി ച;
കച്ഛിപിട്ഠേ കപിസീസം, ചതുമാസേന അഗ്ഗഹി.
കോടനഗരേ ¶ കോടഞ്ച, തതോ ഹാലവഹാണകം;
വഹിട്ഠേ വഹിട്ഠദമിളം, ഗാമണിമ്ഹി ച ഗാമണിം.
കുമ്ഭഗാമമ്ഹി കുമ്ഭഞ്ച, നന്ദിഗാമമ്ഹി നന്ദികം;
ഗണ്ഹി ഖാണും ഖാണുഗാമേ, ദ്വേ തു തമ്ബുണ്ണമേ പന.
മാതുലം ഭാഗിനേയ്യഞ്ച, തമ്ബഉണ്ണമനാമകേ;
ജമ്ബുചഗ്ഗഹീ സോസോ ച, ഗാമോ’ഹു തം തദവ്ഹയോ.
‘‘അജാനിത്വാ സകംസേനം, ഘാതേന്തി സജനാ’’ ഇതി;
സുത്വാന സച്ചകിരിയം, അകരീ തത്ഥ ഭൂപതി.
രജ്ജസുഖായ വായാമോ, നായം മമ കദാചിപി;
സമ്ബുദ്ധ സാസനസ്സേവ, ഠപനായ അയം മമ.
തേന സച്ചേന മേസേനാ-കായോപഗതഭണ്ഡികം;
ജാലവണ്ണംവ ഹോതൂതി, തം തഥേവതദാ അഹു.
ഗങ്ഗാതീരമ്ഹി ദമിളാ, സബ്ബേ ഘാതിതസേസകാ;
വിജിതം നഗരം നാമ, സരണത്ഥായ പാവിസും.
ഫാസുകേ അങ്ഗണഠാനേ, ഖന്ധാവാരം നിവേസയി;
തം ഖന്ധാവാര… ഠീതി, നാമേനാ’ഹോസി പാകടം.
വിജിതനഗരഗാഹത്ഥം, വീമംസന്തോ നരാധിപോ;
ദിസ്വാ’യന്തം നന്ദിമിത്തം, വിസജ്ജാപേസി കണ്ഡുലം.
ഗണ്ഹിതും ആഗതം ഹത്ഥിം, നന്ദീമിത്തോ കരേഹിതം;
ഉഭോ ദന്തേ പീളയിത്വാ, ഉക്കുടികം നിസീദയി.
ഹത്ഥിനാ നന്ദിമിത്തോ തു, യസ്മാ യത്ഥ അയുജ്ഝി സോ;
തസ്മാ തത്ഥ തതോ ഗാമോ, ഹത്ഥിപോരോതി വുച്ചതി.
വീമംസിത്വാ ഉഭോ രാജാ, വിജിതം നഗരം അഗാ;
യോധാനം ദക്ഖിണദ്വാരേ, സങ്ഗാമോ ആസി ഭിംസനോ.
പുരത്ഥിമമ്ഹി ദ്വാരമ്ഹി, സോ വേളുസുമനോ പന;
അനേക സങ്ഖേ ദമിളേ, അസ്സാരുള്ഹേ അഘാതയി.
ദ്വാരം ഥകേസും ദമിളാ, രാജാ യോധേ വിസജ്ജയി;
കണ്ണുലോ നന്ദിമിത്തോ ച, സുരനിമിലോ ച ദക്ഖിണേ.
മഹാസോണോ ¶ ച ഗോട്ഠോ ച,
ഥേര പുത്തോ ച തേ തയോ;
ദ്വാരേസു തീസു കമ്മാനി,
ഇതരേസു തദാ കരും.
നഗരം തം തിപരിഖം, ഉച്ചപാകാര ഗോപിതം;
അയോകമ്മകതദ്വാരം, അരീഹി ദുപ്പധംസിയം.
ജാണൂഹി ഠത്വാ ദാഠാഹി, ഭിന്ദിത്വാന സിലായുധാ;
ഇട്ഠകാ ചേവ ഹത്ഥി സോ, അയോദ്വാരമുപാഗമി.
ഗോപുരട്ഠാ തു ദമിളാ, ഖിപിംസു വിവിധാ’യുധേ;
പക്കം അയോഗുളഞ്ചേവ, കഥികഞ്ച സിലേസികം.
പിട്ഠിം ഖിത്തേ സിലേസമ്ഹി, ധൂപായന്തേ’ഥ കണ്ഡുലോ;
വേദനട്ടോ’ദകഠാനം, ഗന്ത്വാന തത്ഥ ഓഗഹീ.
ന ഇദം സുരാപാണം തേ, അയോദ്വാര വിഘാടനം;
ഗച്ഛ ദ്വാരം വിഘാടേഹി, ഇച്ചാഹഗോട്ഠയിമ്ബരോ.
സോ മാനം ജനയിത്വാന, കോഞ്ചം കത്വാ ഗജുത്തമോ;
ഉദകാ ഉട്ഠഹിത്വാന, ഥലേ അട്ഠാസി ദപ്പവാ.
ഹത്ഥിവജ്ജേ വിയോജേത്വാ, സിലേസം ഓസധം അകാ;
രാജാ ആരുയ്ഹ ഹത്ഥിം തം, കുമ്ഭേ ഫുസിയപാണിനാ.
‘‘ലംകാദീപമ്ഹി സകലേ, രജ്ജം തേ താത കണ്ഡുല;
ദമ്മീ’’തി തം തോസയിത്വാ, ഭോജേത്വാ വരഭോജനം.
വേഠയിത്വാ സാടകേന, കാരയിത്വാ സുവമ്മിതം;
സത്തഗുണം മാഹിസചമ്മം, ബന്ധേത്വാ ചമ്മപിട്ഠിയം.
തസ്സോ’ പരിതേലചമ്മം, ദാപേത്വാ തം വിസജ്ജയി;
അസനീവിയ ഗജ്ജന്തോ, സോ ഗഹേത്വാ’പദ്ദവേ സഹ.
പദരം വിജ്ഝി ദാഠാഹി, ഉമ്മാരം പദസാ’ഹനി;
സദ്ധാരബാഹം തം ദ്വാരം, ഭൂമിയം സരവം പതി.
ഗോപുരേ ദബ്ബസമ്ഭാരം, പതന്തം ഹത്തിപിട്ഠിയം;
ബാഹാഹി പരിഹരിത്വാന, നന്ദീമിത്തോ പവട്ടയി.
ദിസ്വാന ¶ തസ്സ കിരിയം, കണ്ഡുലോ തുട്ഠമാനസോ;
ദാഠാപീഠനവേരം തം, ഛഡ്ഢേസി പഠമം കതം.
അത്ഥനോ പിട്ഠിതോയേവ, പവേസത്ഥായ കണ്ഡുലോ;
നിവത്തിത്വാന ഓലോകി, യോധം തത്ഥ ഗജുത്തമോ.
‘‘ഹത്ഥിനാകതമഗ്ഗേന, നപ്പവേക്ഖാമഹം’’ഇതി;
നന്ദീമിത്തോ വിചിന്തേത്വാ, പാകാരം ഹനി ബാഹുനാ.
സോ അട്ഠാരസഹത്ഥുച്ചോ, പതിഅട്ഠുസഭോ കിര;
ഓലോകി സുരനിമലം, അനിച്ഛം സോപി തം പഥം.
ലങ്ഘയിത്വാന പാകാരം,
നഗരബ്ഭന്തരേ പതി;
ഭിന്ദിത്വാ ദ്വാരമേകേകം,
ഗോട്ഠോ സോണോവ പാവിസി.
ഹത്തീ ഗഹേത്വാ രഥചക്കം, മിത്തോ സകടപഞ്ജരം;
നാളികേരതരും ഗോട്ഠോ, നിമ്മലോ ഖഗ്ഗമുത്തമം.
താലരുക്ഖം മഹാസോണോ, ഥേരപുത്തോ മഹാഗദം;
വിസും വിസും വീഥിഗതാ, ദമിളേ തത്ഥ ചുണ്ണയും.
വിജിതം നഗരം ഭേത്വാ, ചതുമാസേന ഖത്തിയോ;
തഥോ ഗിരിലകം ഗന്ത്വാ, ഗിരിയം ദമിളം ഹനി.
ഗന്ത്വാ മഹേലനഗരം, തിമഹാപരിഖം തതോ;
കദമ്ബ പുപ്ഫവല്ലീഹി, സമന്താ പരിവാരിതം.
ഏകദ്വാരം ദുപ്പവേസം, ചതുമാസേ വസം തഹിം;
ഗണ്ഹി മഹേലരാജാനം, മന്തയുദ്ധേന ഭൂമിപോ.
തതോ’നുരാധനഗരം, ആഗച്ഛന്തോ മഹീപതി;
ഖന്ധാവാരം നിവേസേസി, പരിതോകാസപബ്ബതം.
മാസമ്ഹി ജേട്ഠമൂലമ്ഹി, തളാകം തത്ഥ കാരിയ;
ജലം കീളി തഹിം ഗാമോ, പോസോനനഗരവ്ഹയോ.
തം ¶ യുദ്ധായാഗതം സുത്വാ, രാജാനം ദുട്ഠഗാമണിം;
അമച്ചേ സന്നിപാതേത്വാ, ഏളാരോ ആഹ ഭൂമിപോ.
‘‘സോ രാജാ ച സയംയോധോ,
യോധാ ചസ്സ മഹൂകിര;
അമച്ചോ കിന്നു കാതബ്ബം,
കിന്തി മഞ്ഞന്തി നോ ഇമേ.
ദീഘജത്തുപ്പഭുതയോ, യോധാ ഏളാരരാജിനോ;
‘‘സുവേ യുദ്ധം കരിസ്സാമി’’, ഇതി തേ നിച്ഛയം കരും.
ദുട്ഠഗാമണിരാജാപി, മന്തേത്വാ മാതുയാ സഹ;
തസ്സാ മതേന കാരേസി, ദ്വത്തിംസ ബലകോട്ഠകേ.
രാജച്ഛത്തധരേ തത്ഥ, ഠപേസി രാജരൂപകേ;
അബ്ഭന്തരേ കോട്ഠകേ തു, സയം അട്ഠാസി ഭൂപതി.
ഏളാരരാജാ സന്നദ്ധോ, മഹാപബ്ബത ഹത്ഥിനം;
ആരുയ്ഹ അഗമാ തത്ഥ, സയോഗ്ഗ ബലവാഹനോ.
സങ്ഗാമേ വത്തമാനമ്ഹി, ദീഘജത്തു മഹബ്ബലോ;
ആദായ ഖഗ്ഗഫലകം, യുജ്ഝമാനോ ഭയാനകോ.
ഹത്ഥേ അട്ഠരസു’ഗ്ഗന്ത്വാ, നഭം തം രാജരൂപകം;
ഛിന്ദിത്വാ അസിനാ ഭിന്ദി, പഠമം ബലകോട്ഠകം.
ഏവം സേസേപി ഭിന്ദിത്വാ, മലകോട്ഠേ മഹബ്ബലോ;
ഠിതം ഗാമണിരാജേന, ബലകോട്ഠമുപാഗമി.
യോധോ സോ സുരനിമലോ, ഗച്ഛന്തം രാജിനോ’പരി;
സാവേത്വാ അത്തനോ നാമം, തമക്കോസി മഹബ്ബലോ.
ഇതരോ ‘‘തം വധിസ്സ’’ന്തി, കുദ്ധോ ആകാസമുഗ്ഗമി;
ഇതരോ ഓതരന്തസ്സ, ഫലകം ഉപനാമയി.
‘‘ഛിന്ദാ മേതം സഫലകം’’, ഇതി ചിന്തിയ സോ പന;
ഫലകം ഹനി ഖഗ്ഗേന, തം മുഞ്ചിയി’ തരോസയി.
കപ്പേന്തോ മുത്തഫലകം, ദീഘജത്തു തഹിം പതി;
ഉട്ഠായ സൂരനിമിലോ, പതിതം സത്തിയാ’ഹനി.
സങ്ഖം ¶ ധമി ഫുസ്സദേവോ, സേനാ ഭിജ്ജിത്ഥ ദാമിളി;
ഏളരോപി നിവത്തിത്ഥ, ഘാതേസും ദമിളേ ബഹൂ.
തത്ഥ വാപി ജലം ആസി, ഹതാനം ലോഹിതാ വിലം;
തസ്മാ കുലത്ഥവാ പീതി, നാമതോ വിസ്സുതം അഹു.
ചരാപേത്വാ തഹിം ഭേരിം, ദുട്ഠഗാമണി ഭൂപതി;
‘‘ന ഹനിസ്സതു ഏളാരം, മംമുഞ്ചിയ പരോ’’ഇതി.
സന്നദ്ധോ സയമാരുയ്ഹ, സന്നദ്ധം കണ്ഡുലം കരിം;
ഏളാരം അനുബന്ധന്തോ, ദക്ഖിണദ്വാരമാഗമി.
പുരദക്ഖിണദ്വാരമ്ഹി, ഉഭോ യുജ്ഝിംസു ഭൂമിപാ;
തോമരം ഖിപി ഏളാരോ, ഗാമണി തമവഞ്ചയി.
വിജ്ഝാപേസി ച ദന്തേഹി, തം ഹത്ഥിം സകഹത്ഥിനാ;
തോമരം ഖിപി ഏളാരം, സഹത്ഥി തത്ഥ സോ പതി.
തതോ വിജിതസങ്ഗാമോ, സയോഗ്ഗബലവാഹനോ;
ലംകം ഏകാതപത്തം സോ, കത്വാന പാവിസി പുരം.
പുരമ്ഹി ഭേരിം ചാരേത്വാ, സമന്താ യോജനേ ജനേ;
സന്നിപാതിയ കാരേസി, പൂജം ഏളാരരാജിനോ.
തം ദേഹപതിതഠാനേ, കൂടാഗാരേന ഝാപയി;
ചേതിയം തത്ഥ കാരേസി, പരിഹാരമദാസി ച.
അജ്ജാപി ലംകാപതിനോ, തം പദേസസമീപഗാ;
തേനേവ പരിഹാരേന, ന വാദാപേന്തി തൂരിയം.
ഏവം ദ്വത്തിംസ ദമിള, രാജാനോ ദുട്ഠഗാമണി;
ഗണ്ഹിത്വാ ഏകച്ഛത്തേന, ലംകാരജ്ജമകാസി സോ.
വിജിതേ നഗരേ ഭിന്നേ, യോധോ സോ ദീഘജത്തുകോ;
ഏളാരസ്സ നിവേദേത്വാ, ഭാഗിനേയ്യസ്സ യോധതം.
തസ്സ ഹല്ലുക നാമസ്സ, ഭാഗിനേയ്യസ്സ അത്തനോ;
പേസയീ ചാഗമത്ഥായ, തസ്സ സുത്വാന ഹല്ലുകോ.
ഏളാരദഡ്ഢദിവസാ, സത്തമേ ദിവസേ ഇധ;
പുരിസാനം സഹസ്സേഹി, സട്ഠിയാ സഹ ഓതരി.
ഓതിണ്ണോ സോ സുണിത്വാപി, പതനം തസ്സ രാജിനോ;
‘‘യുജ്ഝിസ്സാമീ’’തി ലജ്ജായ, മഹാതിത്ഥം ഇധാഗമാ.
ഖന്ധാവാരം ¶ നിവേസേസി, ഗാമേ കോളമ്ബഹാലകേ;
രാജാ തസ്സാ’ഗമം സുത്വാ, യുദ്ധായ അഭിനിക്ഖമി.
യുദ്ധസന്നഹ സന്നദ്ധോ, ഹത്ഥിമാരുയ്ഹ കണ്ഡുലം;
ഹത്ഥസ്സ രഥയോ ധേഹി, പന്തീഹി ച അനുനകോ.
ഉമ്മാദഫുസ്സോ ദേവോ സോ, ദീപേ അഗ്ഗധനുഗ്ഗഹോ;
ദസഡ്ഢായുധസനദ്ധോ, സേസയോധാ ച അന്വഗും.
പവത്തേ തുമൂലേ യുദ്ധേ, സന്നദ്ധോ ഭല്ലുകോ തഹിം;
രാജാഭിമുഖ മായാസി, നാഗരാജാ തു കണ്ഡുലോ.
തം വേഗമന്ദിഭാവത്ഥം, പച്ചോസക്കി സനിം സനിം;
സേനാപി സദ്ധിം തേനേവ, പച്ചോസക്കി സനിം സനിം.
രാജാഹ ‘‘പുബ്ബേ യുദ്ധേസു, അട്ഠവീസതിയാ അയം;
ന പച്ചോസക്കി കിം ഏതം, ഫുസ്സദേവാ’’തി ആഹ സോ.
ജയോ നോ പരമോ ദേവ, ജയഭൂമി മയം ഗജോ;
പച്ചോസക്കതി പേക്ഖന്തോ, ജയഠാനമ്ഹി ഠസ്സതി.
നാഗോ’ഥ പച്ചോസക്കിത്വാ, ഫുസ്സദേവസ്സ പസ്സതോ;
മഹാവിഹാരസീമന്തേ, അട്ഠാസി സുപ്പതിട്ഠിതോ.
തത്രട്ഠിതോ നാഗരാജാ, ഭല്ലുകോ ദമിളോ തഹിം;
രാജാഭിമുഖമാഗന്ത്വാ, ഉപ്പണ്ഡേസി മഹീപതി.
മുഖം പിധായ ഖഗ്ഗേന, രാജാ അക്കോസി തം പന;
‘‘രഞ്ഞോ മുഖമ്ഹി പാതേമി’’, ഇതി കണ്ഡഞ്ച സോ ഖിപി.
ആഹച്ച സോ ഖഗ്ഗതലം, കണ്ഡോ പപതി ഭൂമിയം;
‘‘മുഖേ വിദ്ധോ’’തി സഞ്ഞായ, ഉക്കട്ഠിം ഭല്ലുകോ അകാ.
രഞ്ഞോ പച്ഛാ നിസിന്നോ ഭോ, ഫുസ്സദേവോ മഹബ്ബലോ;
കണ്ഡ ഖിപിമുഖേ തസ്സ, ഘട്ടേന്തോ രാജകുണ്ഡലം.
രാജാനം പാദതോ കത്വാ, പതമാനസ്സ തസ്സ തു;
ഖിപിത്വാ അപരം കണ്ഡം, വിജ്ഝിത്വാ തസ്സ ജണ്ഡുകം.
രാജാനം സീസതോ കത്വാ, പാതേസീ ലഹുഹത്ഥകോ;
ഭല്ലുകേ പതിതേ തസ്മിം, ജയനാദോ പവത്തഥ.
ഫുസ്സദേവോ ¶ തഹിംയേവ, ഞാപേതും ദോസ മത്തനോ;
കണ്ഡവല്ലിം സകം ഛേത്വാ, പസതം ലോഹിതം സയം.
രധഞ്ഞാ ദസ്സേസി തം ദിസ്വാ, രാജാ തം പുച്ഛി‘‘കിം’’ഇതി;
രാജ ദണ്ഡോ കതോ മേതി, സോ അവോച മഹീപതി.
കോധോ ദോസോതി വുത്തോവ,
ആഹ കുണ്ഡല ഘട്ടനം;
അദോസം ദോസമഞ്ഞായ,
കിമേതം കരി ഭാതിക.
ഇതി വത്വാ മഹാരാജാ, കതഞ്ഞു ഇധ മാഹ ച;
‘‘കണ്ഡാനുച്ഛവികോ തുയ്ഹം, സക്കാരോ ഹേസ്സതേ മഹാ.
ഘാതേത്വാ ദമിളേ സബ്ബേ, രാജാ ലദ്ധജയോ കതോ;
പാസാദ തലമാരുയ്ഹ, സീഹാസനഗതോ തഹിം.
നാടകാമച്ച മജ്ഝമ്ഹി, ഫുസ്സദേവസ്സ തം സരം;
ആണാപേത്വാ ഠപാപേത്വാ, പുംഖേന ഉജുകം തലേ.
കഹാപണേഹി കണ്ഡം തം, ആസിത്തേ’യു പരൂപരി;
ഛാദാപേത്വാ ദാപേസി, ഫുസ്സദേവസ്സ തം ഖണേ.
നരിന്ദപാസാദതലേ, നരിന്ദോഥ അലങ്കതേ;
സുഗന്ധദീപുജ്ജലിതേ, നാനാഗന്ധസമായുതേ.
നാടക ജനയോഗേന, അച്ഛരാഹി ച ഭൂസിതേ;
അനഗ്ഘത്ഥരണത്ഥിണ്ണേ, മുദുകേ സയനേ സുഭേ.
സയിതോ സിരിസമ്പത്തിം, മഹതിം അപിപേക്ഖിയ;
കതം അക്ഖോഭിണിഘാതം, സരന്തോ ന സുഖം ലഭി.
യിയങ്ഗുദീപേ അരഹന്തോ, ഞത്വാ തം തസ്സതക്കിതം;
അട്ഠാ’രഹന്തേ പാഹേസും, തമസ്സാസേതുമിസ്സരം.
ആഗമ്മ തേ മജ്ഝായാമേ, രാജ ദ്വാരമ്ഹി ഓതരും;
നിവേദി തബ്ഭാഗമനാ, പാസാദ തലേമാരുഹും.
വന്ദിത്വാ ¶ തേ മഹാരാജ, നിസീദാപിയ ആസനേ;
കത്വാ വിവിധസക്കാരം, പുച്ഛി ആഗതകാരണം.
പിയങ്ഗുദീപേ സങ്ഘേന, പേസിതം മനുജാധിപ;
തമസ്സാ സയിതും അമ്ഹേ, ഇതി രാജാ പുനാ’ഹതേ.
‘‘കഥം നു ഭന്തേ അസ്സാസോ, മമ ഹേസ്സതി യേന മേ;
അക്ഖോഭിണിമഹാസേന, ഘാതോ കാരാപിതോ’’ഇതി.
‘‘സഗ്ഗമഗ്ഗന്തരായോ ച, നത്ഥി തേ തേന കമ്മുനാ;
ദീയഡ്ഢമനുജാ ചേ’ത്ഥ, ഘാതിതാ മനുജാധിപ.
സരണേസു ഠിതോ ഏകോ, പഞ്ചസീലേപി ചാ’പരോ;
മിച്ഛാദിട്ഠി ച ദുസ്സീലോ, സേസാ പസുസമാമതാ.
ജോതയിസ്സസി ചേവ ത്വം, ബഹുധാ ബുദ്ധസാസനം;
മനോവിലേഖം തസ്മാ ത്വം, വിനോദയ നരിസ്സര.
ഇതി വുത്തോ മഹാരാജാ, തേഹി അസ്സാസമാഗതോ;
വന്ദിത്വാ തേ വിസജ്ജേത്വാ, സയിതോ പുന ചിന്തയി.
വിനാ സങ്ഘേന ആഹാരം, മാഭുഞ്ജേഥ കദാചിപി’’;
ഇതി മാതാപിതാ’ഹാരേ, സപിംസു ദഹരേ’ വനോ.
അദത്വാ ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ, ഭുത്തം അത്ഥി നുഖോ ഇതി;
അദ്ദസ പാതരാസമ്ഹി, ഏകം മരിചവട്ടികം.
സങ്ഘസ്സ അട്ഠപേത്വാവ പരിഭുത്തം സതിം വിനാ;
തദത്ഥം ദണ്ഡകമ്മം മേ, കത്തബ്ബന്തി ച ചിന്തയി.
ഏതേ തേനേകകോടി ഇധ മനുജഗണേ ഘാതിതേ ചിന്തയിത്വാ,
കാമാനം ഹേതു ഏതം മനസി ച കയിരാ സാധു ആദീനവം തം;
സബ്ബേസം ഘാതനിം തം മനസി ച കയിരാ’ നിച്ചതം സാധു സാധു,
ഏവം ദുക്ഖാ പമോക്ഖം സുഭഗതി മഹവാ പാപുണേയ്യാ’ചീരേനാതി.
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
ദുട്ഠഗാമണിവിജയോ നാമ
പഞ്ചവീസതിമോ പരിച്ഛേദോ.
ഛബ്ബീസതിമ പരിച്ഛേദ
മരിചവട്ടികവിഹാരമഹോ
ഏകച്ഛത്തം ¶ കരിത്വാന, ലംകാരജ്ജം മഹായസോ;
നാനന്തരം സംവിദഹി, യോധാനം സോ യഥാരഹം.
ഥേരപുത്താഭയോ യോധോ, ദിയ്യമാനം ന ഇച്ഛിതം;
പുച്ഛിതോവ കിമത്ഥന്തി, യുദ്ധമത്ഥീതി അബ്രവി.
ഏകരജ്ജേ കതേ യുദ്ധം, കിനാമത്തീതി പുച്ഛിതോ;
യുദ്ധം കിലേസ ചോരേഹി, കരിസ്സാമി സുദുജ്ജയം.
ഇച്ചേവ മാഹ തം രാജാ, പുനപ്പുനം നിസേധയി;
പുനപ്പുനം സോയാചിത്വാ, രഞ്ഞോനുഞ്ഞായ പബ്ബജി.
പബ്ബജിത്വാ ച കാലേന, അരഹത്തമപാപുണി;
പഞ്ചഖീണാസവസത-പരിവാഏരാ അഹോസി ച.
ഛത്തമങ്ഗല സത്താഹേ, ഗതേ ഗതഭയോ’ ഭയോ;
രാജാ കതാ ഭിസേകോവ, മഹതാ വിഭവേന സോ.
തിസ്സവാപി’മഗാ കീള-വിധിനാ സമലങ്ക തം;
കീളിതും അഭിസിത്താനം, ചാരിത്തഞ്ചാ നുരക്ഖിതും.
രഞ്ഞോ പരിച്ഛദം സബ്ബം, ഉപായനസതാനി ച;
മരിചവട്ടിവിഹാരസ്സ, ഠാനമ്ഹി ഠപയിംസു ച.
തത്ഥേവ ഥൂപഠാനമ്ഹി, സധാതും കുന്തമുത്തമം;
ഠപേസും കുന്തധരകാ, ഉജുകം രാജമാനുസാ.
സഹോരോധോ മഹാരാജാ, കീളിത്വാ സലിലേ ദിവാ;
സായമാഹം ഗമിസ്സാമ, കുന്തം വഡ്ഢേഥ ഭോ’’ഇതി.
ചാലേതും തം ന സക്ഖിംസു, കുന്തം രാജാധികാരികാ;
ഗന്ധാമാലാഹി പൂജേസും, രാജസേനാസമാഗതാ.
രാജാ ¶ മഹന്തം അച്ഛേരം, ദിസ്വാ തം ഹട്ഠമാനസോ;
വിധായ തത്ഥ ആരക്ഖം, പവിസിത്വാ പുരം തതോ.
കുന്തം പരിക്ഖിപാപേത്വാ, ചേതിയം തത്ഥ കാരയി;
ഥൂപം പരിക്ഖിപാപേത്വാ, വിഹാരഞ്ച അകാരയി.
തീഹി വസ്സേഹി നിഠാസി, വിഹാരോ സോ നരിസ്സരോ;
സങ്ഘം സസന്നിപാതേസി, വിഹരമഹാകാരണാ.
ഭിക്ഖുനം സതസഹസ്സാനി, തദാ ഭിക്ഖുനിയോ പന;
നവുതി ച സഹസ്സാനി, അഭവിംസു സമാഗതാ.
തസ്മിം സമാഗമേ സങ്ഘം, ഇദമാക മഹീപതി;
‘‘സങ്ഘം ഭന്തേ വിസരിത്വാ, ഭുഞ്ജിം മരിചവട്ടികം.
ഹസ്സേ’തം ദണ്ഡകമ്മം മേ, ഭവതൂതി അകാരയി;
സചേതിയം മരിചവട്ടി-വിഹാരം സുമനോഹരം.
പതിഗ്ഗണ്ഹാതു തം സങ്ഘോ, ഇതി സോ ദക്ഖിണോദകം;
പാതിത്വാ ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ, വിഹാരം സുമനോ അദാ.
വിഹാരേ തം സമന്താപി, മഹന്തം മണ്ഡപം സുഭം;
കാരേത്വാ തത്ഥ സങ്ഘസ്സ, മഹാദാനം പവത്തയി.
പാദേ പതിട്ഠാപേത്വാപി,
ജലേ അഭയവാപിയാ;
കതോ സോ മണ്ഡപോ ആസി,
സേസോ കാസേ കഥാവകാ.
സത്താഹം അന്നപാനാദിം, ദത്വാന മനുജാധിപോ;
അദാ സാമണകം സബ്ബം, പരിക്ഖാരം മഹാരഹം.
അഹു സതസഹസ്സഗ്ഘോ, പരിക്ഖാരോ സ ആദികോ;
അന്തേ സഹസ്സഗ്ഘനകോ, സബ്ബ സങ്ഘോ ച തംലഭി.
യുദ്ധേ ദാനേ ച സൂരേന, സൂരിനാ രതനത്തയേ;
പസന്നാമലചിത്തേന, സാസനുജോത നത്ഥിനാ.
രഞ്ഞാ ¶ കതഞ്ഞുനാ തേന, ഥൂപകാരാപനാദിതോ;
വിഹാര മഹനന്താനി, പൂജേതും രതനത്തയം.
പരിച്ചത്തധനാനേ’ത്ഥ, അനഗ്ഘാനി വിമുഞ്ചിയ;
സേസാനി ഹോന്തി ഏകായ, ഊനവീസതികോടിയോ.
തോഗാ ദസദ്ധവിധ ദോസവിദൂസിതാപി,
പഞ്ഞാവിസേസ സഹിതേഹി ജനേഹി പത്താ;
ഹോന്തേവ പഞ്ചഗുണയോഗ ഗഹിതസാരം,
ഇച്ചസ്സ സാരഗഹണേ മതിമായതേയ്യാതി.
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
മരിചവട്ടികവിഹാരമഹോനാമ
ഛബ്ബീസതിമോ പരിച്ഛേദോ.
സത്തവീസതിമ പരിച്ഛേദ
ലോഹപാസാദമഹോ
തതോ രാജാ വിചിന്തേസി, വിസ്സുതം സുസ്സുതം സുതം;
മഹാപഞ്ഞോ സദാ പുഞ്ഞോ, പഞ്ഞായ കതനിച്ഛയോ.
‘‘ദീപപ്പസാദകോ ഥേരോ, രാജിനോ അയ്യകസ്സ മേ;
ഏവം കിരാഹനത്താ തേ, ദുട്ഠഗാമണിഭൂപതി.
മഹാപുഞ്ഞോ മഹാഥൂപം, സോണ്ണമാലിം മനോരമം;
വീസംഹത്ഥസതം ഉച്ചം, കാരേസ്സതി അനാഗതേ.
പുനോ ഉപോസഥാഗാരം, നാനാരതനമണ്ഡിതം;
നവഭൂമം കരിത്വാന, ലോഹപാസാദ മേവ ച.
ഇതി ചിന്തിയ ഭൂമിന്ദോ, ലിഖിത്വേവം ഠപാപിതം;
പേക്ഖാപേന്തോ രാജഗേഹേ, ഠിതം ഏവ കരണ്ഡകേ.
സോവണ്ണപട്ടം ലദ്ധാന, ലേഖം തത്ഥ അവാചയി;
‘‘ചത്താലീസസതം വസ്സം, അതിക്കമ്മ അനാഗതേ.
കാകവണ്ണസുതോ ¶ ദുട്ഠ-ഗാമണിമനുജാധിപോ;
ഇദഞ്ചിദഞ്ച ഏവഞ്ച, കാരേസ്സതീ’’തി വാചിതം.
സുത്വാ ഹട്ഠോ ഉദാനേത്വാ, അപ്പോട്ഠേസി മഹീപതി;
തതോ പാതോ’വ ഗന്ത്വാന, മഹാമേഘവനം സുഭം.
സന്നിപാതം കാരയിത്വാ, ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ അബ്രവി;
‘‘വിമാനതുല്യം പാസാദം, കാരയിസ്സാമി വോ അഹം.
ദിബ്ബം വിമാനം പേസേത്വാ, തദാ ലേഖം അദാഥ മേ’’;
ഭിക്ഖുസങ്ഘോ വിസജ്ജേസി, അട്ഠ ഖീണാസവേ തഹിം.
കസ്സപമുനിനോ കാലേ, അസോകോ നാമ ബ്രാഹ്മണോ;
അട്ഠ സലാകഭത്താനി, സങ്ഘസ്സ പരിണാമിയ.
ഭരണിം നാമ ദാസിം സോ, ‘‘നിച്ചം ദേഹീ’’തി അബ്രവി;
ദത്വാ സാ താനി സക്കച്ചം, യാവജീവം തതോ ചുതാ.
ആകാസട്ഠവിമാനമ്ഹി, നിബ്ബത്തിരുചിരേ സുഭേ;
അച്ഛരാനം സഹസ്സേന, സദാ’സി പരിവാരിതാ.
തസ്സാ രതനപാസാദോ, ദ്വാദസയോജനുഗ്ഗതോ;
യോജനാനം പരിക്ഖേപോ, ചത്താലീസഞ്ച അട്ഠ ച.
കൂടാഗാരസഹസ്സേന, മണ്ഡിതോ നവഭൂമികോ;
സഹസ്സഗബ്ഭസമ്പന്നോ, രാജമാനോ ചതുമ്മുഖോ.
സഹസ്സസങ്ഖസംവുത്തി, സീഹപഞ്ജര നേത്തവാ;
സകിങ്കണികജാലായ, സജ്ജിതോ വേദികായ ച.
അമ്ബലട്ഠികപാസാദോ, തസ്സ മജ്ഝേ ഠിതോ അഹു;
സന്തമതോ ദിസ്സമാനോ, പഗ്ഗഹിതധജാകുലോ.
താവതിംസഞ്ച ഗച്ഛന്താ, ദിസ്വാ ഥേരം തമേവ തേ;
ഹിങ്ഗുലേന തദാ ലേഖം, ലേഖയിത്വാ പടേ തതോ.
നിവത്തിത്വാന ആഗന്ത്വാ, പടം സങ്ഘസ്സ ദസ്സയും;
സങ്ഘോ പടം ഗഹേത്വാ തം, പാഹേസി രാജസന്തികം.
തം ¶ ദിസ്വാ സുമനോ രാജാ, ആഗമ്മാരാമ മുത്തമം;
ആലേഖതുല്യം കാരേസി, ലോഹപാസാദ മുത്തമം.
കമ്മാരമ്ഭനകാലേവ, ചതുദ്വാരമ്ഹി ഭോഗവാ;
അട്ഠസതസഹസ്സാനി, ഹിരഞ്ഞാനി ഠപാപയി.
പുടസഹസ്സ വത്ഥാനി, ദ്വാരേ ദ്വാരേ ഠപാപയി;
ഗുള തേലസക്ഖരമധു-പുരാ ചാനേക ചാടിയോ.
‘‘അമൂലകകമ്മ മേത്ഥ, ന കാതബ്ബ’’ന്തി ഭാസിയ;
അഗ്ഘാപേത്വാ കതം കമ്മം, തേസം മൂലമദാപയി.
ഹത്ഥസതം ഹത്ഥസതം, ആസി ഏകേക പസ്സതോ;
ഉച്ചതോ തത്തകോയേവ, പാസാദോ ഹി ചതുമ്മുഖോ.
തസ്മിം പാസാദ സേട്ഠസ്മിം, അഹേസും നവഭൂമിയോ;
ഏകേകിസ്സാ ഭൂമിയാ ച, കൂടാഗാരസതാനി ച.
കൂടാഗാരാനി സബ്ബാനി, സജ്ഝുനാ ഖചിതാ ന’യും;
പവാലവേദികാ തേസം, നാനാരതന ഭൂസിതാ.
നാനാരതന ചിത്താനി, താസം പദുമകാനി ച;
സജ്ഝകിംകിണികാപന്തി-പരിക്ഖിത്താവ താ അഹു.
സഹസ്സം തത്ഥ പാസാദോ, ഗബ്ഭാ ആസും സുസങ്ഖതാ;
നാനാരതന ഖചിതാ, സീഹപഞ്ജരനേത്തവാ.
നാരിവാഹനയാനന്തു, സുത്വാ വേസ്സവണസ്സ സോ;
തദാ കാരമകാരേസി, മജ്ഝേ രതനമണ്ഡപം.
സീഹബ്യഗ്ഘാദിരൂപേഹി, ദേവതാ രൂപകേഹി ച;
അഹു രതനമയോഹേ’സ, ഥമ്ഭേഹി ച വിഭൂസിതോ.
മുത്താജാലപരിക്ഖേപോ, മണ്ഡപന്തേ സമന്തതോ;
പവാലവേദികാ ചേത്ഥ, പുബ്ബേ വുത്തവിധാ അഹു.
സത്തരതന ചിത്തസ്സ, വേമജ്ഝേ മണ്ഡപസ്സ തു;
രുചിരോ ദന്തപല്ലങ്കോ, രമ്മോ ഫലികസന്ഥരോ.
ദന്തമയാപസ്സയേ’ത്ഥ, സുവണ്ണമയ സൂരിയോ;
സജ്ഝുമയേ ചന്ദിമാ ച, താരാ ച മുത്തകാ മയാ.
നാനാരതന ¶ പദുമാനി, തത്ഥ തത്ഥ യഥാരഹം;
ജാതകാനി ച തത്ഥേവ, ആസും സോണ്ണലതന്തരേ.
മഹഗ്ഘപച്ചത്ഥരണേ, പല്ലങ്കേ’തി മനോരമേ;
മനോഹരാ’സിട്ഠപിതാ, രുചിരം ദന്തബീജനീ.
പവാലപാദുകാ തത്ഥ, ഫലികമ്ഹി പതിട്ഠിതാ;
സേതച്ഛത്തം സജ്ഝുദണ്ഡം, പല്ലങ്കോ’പരിസോഭഥ.
സത്തരതന മയാനേത്ഥ, അട്ഠമങ്ഗലികാനി ച;
ചതുപ്പദാനം പന്തീ ച, മണിമുത്തന്തരാ അഹും.
രജതാനഞ്ച ഘണ്ടാനം, പന്തീ ഭത്തന്തലമ്ബിതാ;
പാസാദഛത്തപല്ലങ്ക-മണ്ഡപാ’സും അനഗ്ഘികാ.
മഹഗ്ഘ പഞ്ഞപാപേസി, മഞ്ചപീഠം യഥാരഹം;
തഥേവ ഭൂമത്ഥരണം, കമ്ബലഞ്ച മഹാരഹം.
ആചാമ കുമ്ഭിസോവണ്ണാ, ഉലുങ്കോ ച അഹു തഹിം;
പാസാദ പരിഭോഗേസു, സേസേസു ച കഥാ’ വകാ.
ചാരുപാകാര പരിവാരോ,
സോ ചതുദ്വാരകോട്ഠകോ;
പാസാദോ’ലങ്കതോ സോഭി,
താവതിംസ സഭാ വിയ.
തമ്ബ ലോഹിട്ഠകാഹേ’സോ,
പാസാദോ ഛാദിതോ അഹു;
ലോഹ പാസാദ വോഹാരോ,
തേന തസ്സ അജായഥ.
നട്ഠിതേ ലോഹപാസാദേ, സോ സങ്ഘം സന്നിപാതയി;
രാജാ സങ്ഘോ സന്നിപതി, മരിചവട്ടിമഹേ വിയ.
പുഥുജ്ജനാ’വ അട്ഠംസു, ഭിക്ഖൂ പഠമഭൂമിയം;
തേപിടകാ ദുതിയായ, സോതാപന്നാദയോ പന.
ഏകേ ¶ കേയേവ അട്ഠംസു, തതിയാദീസു ഭൂമിസു;
അരഹന്തോ ച അട്ഠംസു, ഉദ്ധം ചതൂസു ഭൂമിസു.
സങ്ഘസ്സ ദത്വാ പാസാദം, ദക്ഖിണമ്ബുപുരസ്സരം;
രാജാ’ദത്ഥ മഹാദാനം, സത്താഹം പുബ്ബകം പിയ.
പാസാദ മഹചത്താനി, മഹാചാഗേന രാജിനാ;
അനഗ്ഘാനി ഠപേത്വാന, അഹേസും തിംസകോടിയോ.
നിസ്സാരേ ധനനിചയേ വിസേസസാരം,
യേ ദാനം പരിഗണയന്തി സാധുപഞ്ഞാ;
തേ ദാനം വിപുലമപേത ചിത്തസങ്ഗാ,
സത്താനം ഹിതപരമാ ദദന്തി ഏവംതി.
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
ലോകഹപാസാദമഹോ നാമ
സത്തവീസതിമോ പരിച്ഛേദോ.
അട്ഠവീസതിമ പരിച്ഛേദ
മഹാ ഥൂപസാധന ലാഭോ
തതോ സതസഹസ്സം സോ, വിസ്സജ്ജേത്വാ മഹീപതി;
കാരാപേസി മഹാബോധി-പൂജം സുളാരമുത്തമം.
തതോ പുരം പവിസിന്തോ, ഥൂപഠാനേ നിവേസിതം;
പസ്സിത്വാന സീലായൂപം, സരിത്വാ പുബ്ബകം സുതിം.
‘‘കാരേസ്സാമി മഹാഥൂപം’’, ഇതി ഹട്ഠോ മഹാതലം;
ആരുയ്ഹ രത്തിം ഭുഞ്ജിത്വാ, സയിതോ ഇതി ചിന്തയി.
‘‘ദമിളേ ¶ മദ്ദമാനേന, ലോകോ’യം പീളിതോ മയാ;
ന സക്കാ ബലിമുദ്ധത്തും, തം വജ്ജിയ ബലിം അഹം.
കാരയന്തോ മഹാഥൂപം, കതം ധമ്മേന ഇട്ഠികാ;
ഉപ്പാദേസ്സാമി ‘‘ഇച്ചേവം, ചിന്തയന്തസ്സ ചിന്തിതം.
ഛത്തമ്ഹി ദേവതാജാനീ, തതോ കോലാഹലം അഹു;
ദേവേസു ഞത്വാ തം സക്കോ, വിസ്സകമ്മാന മബ്രവി.
‘‘ഇട്ഠകത്തം ചേതിയസ്സ, രാജാ ചിന്തേസി ഗാമണി;
ഗന്ത്വാ പുരാ യോജനമ്ഹി, ഗമ്ഭീര നദീ യന്തികേ.
മാപേഹി ഇട്ഠികാ തത്തം’, ഇതി സക്കേ ന ഭാസിതോ;
വിസ്സകമ്മോ ഇധാഗമ്മ, മാപേസി തത്ഥ ഇട്ഠികാ.
പഭാതേ ലുദ്ദകോ തത്ഥ, സുനഖേഹി വനം അഗാ;
വോധാരൂപേന ദസ്സേസി, ലുദ്ദകം ഭുമ്മദേവതാ.
ലുദ്ദകോ തം’നുബന്ധന്തോ, ഗന്ത്വാ ദിസ്വാന ഇട്ഠകാ;
അന്തരഹിതായ ഗോധായ, ഇതി ചിധന്തസി സോ തഹിം.
‘‘കാരേതു കാമോ കിര നോ, മഹാഥൂപം മഹീപതി;
ഉപായനമിദം തസ്സം’, ഇതി ഗന്ത്വാ നിവേദയി.
തസ്സ തം വചനം സുത്വാ, പിയം ജനഹി തപ്പിയോ;
രാജാ കാരേസി സക്കാരം, മഹന്തം തുട്ഠമാനസോ.
പുരാപുബ്ബുത്തരേ ദേസേ, യോജനത്തയ മത്ഥകേ;
ആചാര വിട്ഠിഗാമമ്ഹി, സോളസകരീസേ കലേ.
സോവണ്ണ ബീജാനു’ട്ഠിംസു, വിവിധാനി പമാണതോ;
വിദത്ഥുക്കട്ഠ മാണാനി, അങ്ഗുലിമാണാ നിഹേഠതോ.
സുവണ്ണ പുണ്ണം തം ഭൂമിം, ദിസ്വാ സങ്ഗാമവാസികാ;
സുവണ്ണ പാഹിം ആദായ, ഗന്ത്വാ രഞ്ഞോ നിവേദയും.
പുരാപാചിന പസ്സമ്ഹി, സത്ത യോജന മത്ഥകേ;
ഗങ്ഗാപാരേ തമ്ബപിട്ഠേ, തമ്ബലോഹം സമുട്ഠഹി.
തങ്ഗാമികാ തമ്ബലോഹ-ബീജമാദായ പാതിയാ;
രാജാന മുപസങ്കമ്മ, തമത്ഥഞ്ച നിവേദയും.
പുബ്ബദക്ഖിണദേസമ്ഹി, പുരതോ ചതുയോജനേ;
സുമന വാപി ഗാമമ്ഹി, ഉട്ഠഹിംസു മണീബഹൂ.
ഉപല ¶ കുരുവിന്ദേഹി, മിസ്സകാനേവ ഗാമികാ;
ആദായ പാതിയാഏവ, ഗന്ത്വാ രഞ്ഞോ നിവേദയും.
പുരതോ ദക്ഖിണേ പസ്സേ, അട്ഠയോജനമത്ഥകേ;
അമ്ബട്ഠ കോലലേണമ്ഹി, രജതം ഉപപജ്ജഥ.
നഗരേ വാണിജോ ഏകോ, ആദായ സകടേ ബഹൂ;
മലയാ സിങ്ഗീവേരാദിം, ആനേതും മലയം ഗതോ.
ലേണസ്സ അവിദൂരമ്ഹി, സകടാനിട്ഠ പാപിയ;
പതോദാദാരുനിച്ഛന്തോ, ആരുള്ഹോ തം മഹീധരം.
ചാടിപ്പമാണ തം തത്ഥ, പക്കഭാരേന നാമി തം;
ദിസ്വാ പന സലട്ഠിഞ്ച, പാസാണട്ഠഞ്ച തം ഫലം.
വണ്ടേ തം വാസിയാ ഛേത്വാ, ദസ്സാമ’ഗ്ഗന്തി ചിന്തിയ;
കാലം ഘോസേസി സദ്ധായ, ചത്താരോ’നാസവാഗമും.
ഹട്ഠോ സോ തേ’ഭിവാദേത്വാ, നിസീദാപിയ സാദരോ;
വാസിയാ വണ്ടസാമന്താ, തചം ഛേത്വാ അപസ്സയം.
മുഞ്ജിത്വാ’വാട പുണ്ണം തം, യൂസം പത്തേഹീ ആദിയ;
ചത്താരോ യൂസ പൂരേതേ, പത്തേ തേസമദാസിസോ.
തേ തം ഗഹേത്വാ പക്കാമും,
കാലം ഘോസേസി സോ പുന;
അഞ്ഞേ ഖിണാസവാ ഥേരാ,
ചത്താരോ തത്ഥ ആഗമും.
തേസം പത്തേ ഗഹേത്വാ സോ, പത്താമിഞ്ജഹി പൂരിയ;
അദാസി തേസം പക്കാമും, തയോ ഏകോ നപക്കമി.
രജതം തസ്സ ദസ്സേതും, ഓരോഹിത്വാ തതോ ഹി സോ;
നിസജ്ജ ലേണാസന്നമ്ഹി, താമിഞ്ജാ പരിഭുഞ്ജഥ.
സേസാമിഞ്ജാ വാണിജോ’പി, ഭുഞ്ജിത്വാ യാവദത്ഥകം;
ഭണ്ഡികായ ഗഹേത്വാന, സേസഥേരപദാനുഗോ.
അഞ്ജസാ ¶ ഇമിനാ ത്വമ്പി, ഗച്ഛ ദാനീ ഉപാസക;
ഗന്ത്വാന ഥേരം പസ്സിത്വാ, വേയ്യാവച്ച മഹാസി ച.
ഥേരോ ച ലേണദ്വാരേന, തസ്സ മഗ്ഗ അമാപയി;
ഥേരം വന്ദിയ സോ തേന, ഗച്ഛന്തോ ലേണമദ്ദസ.
ലേണ ദ്വാരമ്ഹി ഠത്വാന, പസ്സിത്വാ രജതമ്പി സോ;
വാസിയാ ആഹനിത്വാന, രജതതി വിജാനിയ.
ഗഹേത്വേകം സജ്ഝുപിണ്ഡം, ഗന്ത്വാന സകടന്തികം;
സകടാനി ഠപാപേത്വാ, സജ്ഝുപിണ്ഡം തമാദിയ.
ലഹും അനുരാധ പുരം, ആഗമ്മ വരവാണിജോ;
ദസ്സേത്വാ രജതം രഞ്ഞോ, തമത്ഥമ്പി നിവേദയി.
പുരതോ പച്ഛിമേ പസ്സേ, പഞ്ചയോജന മത്ഥകേ;
ഉരുവേലപട്ടനേ മുത്താ, മഹാമലക മത്തിയോ.
പവാലന്തരികാ സദ്ധിം, സമുദ്ദാഥലമോക്കമും;
കേവട്ടാ താ സമേക്ഖിത്വാ, രാസിം കത്വാന ഏകതോ.
പാതിയാ ആനയിത്വാന, മുത്താ സഹ പവാലകാ;
രാജാന മുപസങ്കമ്മ, തമത്ഥമ്പി നിവേദയും.
പുരതോ ഉത്തരേ പസ്സേ, സത്ത യോജന മത്ഥകേ;
പേളിവാപിക ഗാമസ്സ, വാപിപക്ഖന്തകന്ദരേ.
ജായിംസു വാലുകാപിട്ഠേ, ചത്താരോ ഉത്തമാ മണീ;
നീസദ പോതപ്പമാണാ, ഉമ്മാപുപ്ഫനിഭാസുഭാ.
തേ ദിസ്വാ സുനഖോ ലുദ്ദോ, അഗന്ത്വാ രാജസന്തികം;
‘‘ഏവരൂപാ മണീദിട്ഠോ, മയാ’’ഇതി നിവേദയി.
ഇട്ഠകാദീനി ഏതാനി മഹാപുഞ്ഞോ മഹാമതി;
മഹാഥൂപത്ഥമുപ്പന്നാ-ന’സ്സോസി തദഹേവ സോ.
യഥാനുരൂപം സക്കാരം, തേസം കത്വാ സുമാനതോ;
ഏതേ വാ രക്ഖകേ കത്വാ, സബ്ബാനി ആഹരാപയി.
ഖേദമ്പി ¶ കായജമസയ്ഹമചിന്തയിത്വാ,
പുഞ്ഞം പസന്നമനസോ പചിത ഹി ഏവം;
സാധേതി സാധന സതാനി സുഖാ കരാനി,
തസ്മാ പസന്നമനസോ’വ കരേയ്യ പുഞ്ഞന്തി.
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
മഹാഥൂപസാധനലാഭോ നാമ
അട്ഠവീസതിമോ പരിച്ഛേദോ.
ഏകൂനതിംസതിമ പരിച്ഛേദ
ഥൂപാരമ്ഭോ
ഏവം സമത്തേ സമ്ഭാരേ, വേസാഖപുണ്ണമാസീയം;
പത്തേ വിസാഖനക്ഖത്തേ, മഹാഥൂപത്ഥമാരഭി.
ഹാരേത്വാന തഹിം ഥൂപം, ഥൂപഠാനമഖാണയി;
സത്ഥഹത്ഥോ മഹീപാലോ, ഥിരീ കാതും മനേകധാ.
യോധേഹി ആഹരാപേത്വാ, ഗുളപാസാണകേ തഹിം;
കൂടേഹി ആഹനാപേത്വാ, പാസാണേ ചുണ്ണിതേ അഥ.
ചമ്മവനദ്ധ പാദേഹി, മഹാഹത്ഥീഹി മദ്ദയി;
ഭൂമിയാ ഥിരീഭാവത്ഥം, അത്ഥാനത്ഥവിചക്ഖണോ.
ആകാസ ഗങ്ഗാപതിത-ട്ഠാനേ സതതതിന്തകേ;
മത്തികാ സുഖുമാ തത്ഥ, സമന്താ തിം സയോജനേ.
നവനീത മത്തികാ’തേസാ, സുഖുമത്താ പപുച്ചതി;
ഖീണാസവാ സാമണേരാ, മത്തികാ ആഹരും തതോ.
മത്തികാ അത്ഥരാപേസി, തത്ഥ പാസാണകോട്ടിമേ;
ഇട്ഠകാ അത്ഥരാപേസി, മത്തികോ പരിഇസ്സരോ.
തസ്സോ ¶ പരിഖരസുധം, കുരുവിന്ദം തതോപരി;
തസ്സോ പരിഅയോജാലം, മരുമ്ബന്തു തതോപരം.
ആഹടം സാമണേരേഹി, ഹിമവന്താ സുഗന്ധകം;
സന്ഥരാപേസി ഭൂമിന്ദോ, ഫളികന്തു തതോപരി.
സീലായോ സന്ഥരാപേസിച്ഛ ഫളികസന്ഥരോ പരി;
സബ്ബത്ഥ മത്തികാകിച്ചേ, നവനീതവ്ഹയാ അഹു.
നിയ്യാസേന കപിട്ഠസ്സ, സന്നിതേന രസോദകേ;
അട്ഠങ്ഗുലം ബഹലഏതാ, ലോഹപട്ടം സീലോപരി.
മനോസിലായതിലതേ-ലസന്നിതായ തതോ പരി;
സത്തങ്ഗുലം സജ്ജുപട്ടം, സന്ഥരേസി രഥേസഭോ.
മഹാഥൂപ പതിട്ഠാന-ഠാനേ ഏവം മഹീപതി;
കാരേത്വാ പരികമ്മാനി, വിപ്പസന്നേന ചേതസാ.
ആസള്ഹീ സുക്കപക്ഖസ്സ, ദിവസമ്ഹി ചതുദ്ദസേ;
കാരേത്വാ ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ, സന്നിപാതമിദം വദി.
മഹാചേതിയ മത്ഥായ, ഭദന്താമങ്ഗലിട്ഠകം;
പതിട്ഠാപേസ്സം സ്വേ ഏത്ഥ, സബ്ബോ സങ്ഘോ സമേതുനോ.
ബുദ്ധ പൂജാ പയോഗേന, മഹാജനഹീതത്ഥികോ;
‘‘മഹാജനോ’ പോസഥികോ, ഗന്ധമാലാദിഗണ്ഹിയ.
മഹാഥൂപ പതിട്ഠാന-ഠാനം യാതു സുവേ’’ഇതി;
ചേതിയ ഠാന ഭൂസായ, അമച്ചേ ച നിയോജയി.
ആണാപിതാ നരിന്ദേന, മുനിനോ പിയഗാരവാ;
അനേകേഹി പകാരേഹി, തേ തം ഠാനമലങ്കരും.
നഗരം സകലഞ്ചേവ, മഗ്ഗഞ്ചേവ ഇധാഗതം;
അനേകേഹി പകാരേഹി, അലങ്കാരയി ഭൂപതി.
പഭാതേ ച ചതുദ്വാരേ, നഗരസ്സ ഠപാപയി;
നഹാപിതേ നഹാപകേ ച, അപ്പകേ ച ബഹൂതഥാ.
വത്ഥാനി ¶ ഗന്ധമാലാ ച, അന്നാനി മധുരാനി ച;
മഹാജനത്ഥം ഭൂമിന്ദോ, മഹാജനഹിതേ രതോ.
പടിയത്താനി ഏതാനി, സാദിയിത്വാ യഥാരുചി;
പോരാജാനപദാചേവ ഥൂപഠാനമുപാഗമും.
സുമണ്ഡിതേഹി നേകേഹി, ഠാനന്തര വിധാനതോ;
ആരക്ഖിതോ അമച്ചേഹി, യഥാഠാനം മഹീപതി.
സുമണ്ഡിതാഹി നേകാഹി, ദേവകഞ്ഞൂപമാഹി ച;
നാടകീഹി പരിബ്ബുള്ഹോ, സുമണ്ഡിത പസ്സാധിതോ.
ചത്താലീസ സഹസ്സേഹി, നരേഹി പരിവാരിതോ;
നാനാ തൂരിയ സങ്ഘുട്ഠോ, ദേവരാജ വിലാസവാ.
മഹാഥൂപ പതിട്ഠാനം, ഠാനാഠാന വിചക്ഖണോ;
അപരണ്ഹേ ഉപാഗഞ്ഛി, നന്ദയന്തോ മഹാജനം.
അട്ഠുത്തരസഹസ്സം സോ, സാടകാനിട്ഠപാപിയ;
പുടബദ്ധാനി മജ്ഝമ്ഹി, ചതുപസ്സേ തതോ പന.
വത്ഥാനി രാസീംകാരേസി, അനേകാനി മഹീപതി;
മധുസപ്പി ഗുളാദീഹി ച, മങ്ഗലത്ഥം ഠപാപയി.
നാനാദേസേഹിപാ’ഗഞ്ഛും, ബഹവോ ഭിക്ഖവോ ഇധ;
ഇധ ദീപട്ഠസങ്ഘസ്സ, കാ കഥാവ ഇധാഗമേ.
ഥേരോ’ സീതി സഹസ്സാനി, ഭിക്ഖൂ ആദായ ആഗമാ;
രാജഗഹസ്സ സാമന്താ, ഇന്ദഗുത്തോ മഹാഗണീ.
സഹസ്സാനി’സിപതനാ, ഭിക്ഖൂനം ദ്വാദസാ’ദിയ;
ധമ്മസേനോ മഹാഥേരോ, ചേതിയഠാനമാഗമാ.
സട്ഠിഭിക്ഖുസഹസ്സാനി, ആദായ ഇധമാഗമാ;
പീയദസ്സീ മഹാഥേരോ, ജേതാരാമ വിഹാരതോ.
വേസാലീ മഹാവനതോ, ഥേരോരു ബുദ്ധരക്ഖിതോ;
അട്ഠാരസ സഹസ്സാനി, ഭിക്ഖൂ ആദായ ആഗമാ.
കോസമ്ബീ ഘോസിതാരാമാ, ഥേരോരു ധമ്മരക്ഖിതോ;
തിംസഭിക്ഖുസഹസ്സാനി, ആദായ ഇധ ആഗമാ.
ആദായുജ്ജേനീയം ¶ ഥേരോ, ദക്ഖിണ ഗിരിതോ യതി;
ചത്താരീസ സഹസ്സാനി, അഗോരു സങ്ഘരക്ഖിതോ.
ഭിക്ഖൂനം സതസഹസ്സം, സട്ഠസഹസ്സാനി ചാ’ദിയ;
പുപ്ഫപുരേ’സോകരാമാ, ഥേരോ മിത്തിണ്ണ നാമകോ.
ദുവേ സതസഹസ്സാനി, സഹസ്സാനി അസീതി ച;
ഭിക്ഖൂ ഗഹേത്വാനു’ത്തിണ്ണോ, ഥേരോ കസ്മിരമണ്ഡലാ.
ചത്താരീസത സഹസ്സാനി, സഹസ്സാനി ച സട്ഠി ച;
ഭിക്ഖൂ പല്ലവഭോഗമ്ഹാ, മഹാദേവോ മഹാമതീ.
യോനനഗരാ’ലസന്ദാസോ, യോന മഹാധമ്മരക്ഖിതോ;
ഥേരോ തിംസ സഹസ്സാനി, ഭിക്ഖൂ ആദായ ആഗമാ.
വഞ്ഝാടവിവത്തനിയാ, സേനാസനാ തു ഉത്തരോ;
ഥേരോ സട്ഠിസഹസ്സാനി, ഭിക്ഖൂ ആദായ ആഗമാ.
ചിത്തഗുത്തോ മഹാഥേരോ, ബോധിമണ്ഡവിഹാരതോ;
തിംസ ഭിക്ഖുസഹസ്സാനി, ആദിയിത്വാ ഇധാഗമാ.
ചന്ദഗുത്തോ മഹാഥേരോ, വനവാസപദേസതോ;
ആഗാസീതി സഹസ്സാനി, ആദിയിത്വാ യതീ ഇധ.
സൂരിയഗുത്തോമഹാഥേരോ, കേലാസമ്ഹാ വിഹാരതോ;
ഛന്നവുതി സഹസ്സാനി, ഭിക്ഖൂആദായ ആഗമാ.
ഭിക്ഖൂനം ദീപവാസിനം, ആഗതാനഞ്ച സബ്ബസോ;
ഗണനായ പരിച്ഛേദോ, പോരാണേഹി ന ഭാസിതോ.
സമാഗതാനം സബ്ബേസം, ഭിക്ഖുനം തം സമാഗമേ;
വുത്താ ഖീണാസവായേവ, തേ ഛന്നവുതികോടിയോ.
തേ മഹാചേതിയഠാനം, പരിവാരേത്വാ യഥാരഹം;
മജ്ഝേ ഠപേത്വാ ഓകാസം, രഞ്ഞോ അട്ഠംസു ഭിക്ഖവോ.
പവിസിത്വാ തഹിം രാജാ, ഭിക്ഖുസങ്ഘം തഥാ ഠിതം;
ദിസ്വാ പസന്നചിത്തേന, വന്ദിത്വാ ഹട്ഠമാനസോ.
ഗന്ധമാലാഹി പൂജേത്വാ, കത്വാന തിപദക്ഖിണം;
മജ്ഝേ പുണ്ണഘടഠാനം, പവിസിത്വാ സമങ്ഗലം.
സുവണ്ണഖീലേ ¶ പടിമുക്കം, പരിബ്ഭമനദണ്ഡകം;
രാജതേന കതം സുദ്ധം, സുദ്ധപീതി ബലോദയോ.
ഗാഹയിത്വാ അമച്ചേന, മണ്ഡിതേന സുജാതിനാ;
അഭിമങ്ഗലഭൂതേന, ഭൂതഭൂതിപരായണോ.
മഹന്തം ചേതിയാവട്ടം, കാരേതും കതനിച്ഛയോ;
ഭമാപയിതു മാരദ്ധോ, പരികമ്മിത ഭൂമിയം.
സിദ്ധത്ഥോ നാമ നാമേന, മഹാഥേരോ മഹിദ്ധികോ;
തഥാകരോന്തം രാജാനം, ദീഘദസ്സീ നിവാരയി.
‘‘ഏവം മഹന്തം ഥൂപഞ്ച, അയം രാജാ’രഭിസ്സതി;
ഥൂപേ അനിട്ഠിതേയേവ, മരണം അസ്സ ഹേസ്സതി.
ഭവിസ്സതി മഹന്തോ ച, ഥൂപോദുപ്പടിസങ്ഖരോ;
ഇതി സോ നാഗതം പസ്സം, മഹന്തത്തം നിവാരയി.
സങ്ഘസ്സ ച അനുഞ്ഞായ, ഥേരോ സമ്ഭാവനായച;
മഹന്തം കത്തുകാമോ’പി, ഗണ്ഹിത്വാ ഥേരഭാസിതം.
ഥേരസ്സ ഉപദേസേന, തസ്സ രാജാ അകാരയി;
മജ്ഝിമം ചേതിയാവട്ടം, പതിട്ഠാപേതുമിട്ഠികാ.
സോവണ്ണരജതേ ചേവ, ഘടേ മജ്ഝേട്ഠപാപയി;
അട്ഠട്ഠ അട്ഠിതുസ്സാഹോ, പരിവാരിയ തേ പന.
അട്ഠുത്തരസഹസ്സഞ്ച, ഠപാപേസി നവേ ഘടേ;
അട്ഠുത്തരേ അട്ഠുത്തരേ, വത്ഥാനം തു സതേ പന.
ഇട്ഠികാപവരാ അട്ഠ, ഠപാപേസി വിസും വിസും;
സമ്മതേന അമച്ചേന, ഭൂസിതേന അനേകധാ.
തതോ ഏകം ഗാഹയിത്വാ, നാനാമങ്ഗലസങ്ഖതേ;
പുരിത്ഥിമദിസാഭാഗേ, പഠമം മങ്ഗലിത്ഥികം.
പതിട്ഠാപേസി സക്കച്ചം, മനുഞ്ഞേ ഗന്ധകദ്ദമേ;
ജാതിസുമന പുപ്ഫേസു, പൂജിതേസു തഹിം പന.
അഹോസി പുഥവീകമ്പോ, സേസാ സത്താപി സത്തഹി;
പത്തിട്ഠാപേസ’ മച്ചേഹി, മങ്ഗലാനി ച കാരയി.
ഏവം ¶ അസാള്ഹമാസസ്സ, സുക്കപക്ഖേ’ഭിസമ്മതേ;
ഉപോസഥേ പന്നരസേ, പതിട്ഠാപേസി ഇട്ഠികാ.
ചതുദ്ദിസം ഠിതേ തത്ഥ, മഹാഥേരേ അനാസവേ;
വന്ദിത്വാ പൂജയിത്വാ ച, സുപ്പതിതോ കമേന സോ.
പുബ്ബുത്തരം ദിസം ഗന്ത്വാ, പിയദസ്സിം അനാസവം;
വന്ദിത്വാന മഹാഥേരം, അട്ഠാസി തസ്സ സന്തികേ.
മങ്ഗലം തത്ഥ വഡ്ഢേന്തോ, തസ്സ ധമ്മമഭാസിസോ;
ഥേരസ്സ ദേസനാ തസ്സ, ജനസ്സാ’ഹോസി സാത്ഥികാ.
ചത്താലീസസഹസ്സാനം, ധമ്മാഭിസമയോ അഹു;
ചത്താലീസസഹസ്സാനം, സോതാപത്തിഫലം അഹു.
സഹസ്സം സകദാഗാമി, അനാഗാമി ച തത്തകാ;
സഹസ്സംയേവ അരഹന്തോ, തത്ഥ’ഹേസും ഗിഹീജനാ.
അട്ഠാരസസഹസ്സാനി, ഭിക്ഖൂഭിക്ഖുനിയോ പന;
ചുദ്ദസേവ സഹസ്സാനി, അരഹത്തേ പതിട്ഠയും.
ഏവമ്പപസന്നമതിമാ രതനത്തയമ്ഹി,
ചാഗാമിമുത്തമനസാജനതാഹി തേന;
ലോകത്ഥസിദ്ധി പരമാ ഭവതീതി ഞത്വാ,
സദ്ധാദിനേകഗുണയോഗ രതിം കരേയ്യാതി.
സുജനപ്പസാദസം വേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
ഥൂപാരമ്ഭോ നാമ
ഏകൂനതിംസതിമോ പരിച്ഛേദോ.
തിംസതിമ പരിച്ഛേദ
ധാതുഗബ്ഭരചനോ
വന്ദിത്വാന ¶ മഹാരാജാ, സബ്ബം സങ്ഘം നിമന്തയി;
‘‘യാവചേതിയനിട്ഠാനാ, ഭിക്ഖം ഗണ്ഹഥ മേ’’ഇതി.
സങ്ഘോ തം നാധിവാസേസി, അനുപുബ്ബേന സോ പന;
യാവന്തോ യാവ സത്താഹം, സത്താഹമധിവാസനം.
അലത്ഥോ’പഡ്ഢഭിക്ഖൂഹി, തേ ലദ്ധാ സുമനോ’വ സോ;
അട്ഠാരസസു ഠാനേസു, ഥൂപഠാനസമന്തതോ.
മണ്ഡപേ കാരയിത്വാന, മഹാദാനം പവത്തയി;
സത്ഥാഹം തത്ഥ സങ്ഘസ്സ, തതോ സങ്ഘം വിസ്സജ്ജയി.
തതോ ഭേരിം ചരാപേത്വാ, ഇട്ഠകാ വഡ്ഢകീ ലഹും;
സന്നിപാതേസി തേ ആസും, പഞ്ചമത്തസതാനി ഹി.
കഥം കരിസ്സസി നേ’കോ, പുച്ഛിതോ ആഹ ഭൂപതി;
‘‘പേസ്സിയാനം സതം ലദ്ധാ, പംസൂനം സകടം അഹം.
ഖേപയിസ്സാമി ഏക്കാ’ഹം, തം രാജാ പടിബാഹയി;
തതോ ഉപഡ്ഢുപഡ്ഢഞ്ച, പംസൂ ദ്വേ അമ്മണാനി ച.
ആഹംസു രാജാ പടിബാഹി, ചതുരോ തേപി വഡ്ഢകീ;
അഥേകോ പണ്ഡിതോ ബ്യത്തോ, വഡ്ഢകീ ആഹ ഭൂപതിം.
‘‘ഉദുക്ഖലേ കോട്ടയിത്വാ, അഹം സുപ്പേഹി വട്ടിതം;
പിംസാപയിത്വാ നിസദേ, ഏതം പംസൂനമമ്മണം.
ഇതി വുത്തോ അനുഞ്ഞാസി, തിണാദിനേത്ഥനോ സിയും;
ചേതിയമ്ഹീതി ഭൂമിന്ദോ, ഇന്ദതുല്യപരക്കമോ.
‘‘കം സണ്ഠാനം ചേതിയം തം, കരിസ്സസി തുവം ഇതി;
പുച്ഛിതം തംഖണംയേവ, വിസ്സകമ്മോ തമാവിസി.
സോവണ്ണപാതിം തോ യസ്സ, പുരാപേത്വാവ വഡ്ഢകീ;
പാണിനാ വാരിമാദായ, വാരിപിട്ഠിയമാഹനീ.
ഫലിക ¶ ലോലസദിസം, മഹാഫുബ്ബുളമുട്ഠഹി;
ആഹീ’ദിസം കരിസ്സതി, തുസ്സിത്വാന’സ്സ ഭൂപതി.
സഹസ്സഗ്ഘം വത്ഥയുഗം, തഥാ’ലങ്കാര പാദുകാ;
കഹാപനാനി ദ്വാദസ-സഹസ്സാനി ച ദാപപി.
‘‘ഇട്ഠകാ ആഹാരാപേസ്സം, അപീളേന്തോ കഥം നരേ’’;
ഇതി രാജാ വിചിന്തേസി, രത്തിംഞത്വാന തം മരൂ.
ചേതിയസ്സ ചതുദ്ധാരേ, ആഹരിത്വാന ഇട്ഠകാ;
രത്തിം രത്തിം ഠപയിംസു, ഏകേകാഹപഹോനകാ.
തം സുത്വാ സുമനോരാജാ, ചേതിയേ കമ്മമാരഭി;
അമൂലമേത്ഥ കമ്മഞ്ച, ന കാതബ്ബന്തി ഞാപയി.
ഏകേകസ്മിം ദുവാരസ്മിം, ഠപാപേസി കഹാപണേ;
സോളസസതസഹസ്സാനി, വത്ഥാനിസു ബഹൂനി ച.
വിവിധഞ്ച അലങ്കാരം, ഖജ്ജംഭോജ്ജം സപാനകം;
ഗന്ധമാലാഗുളാദിച, മുഖവാസകപഞ്ചകം.
‘‘യഥാരുചിതം ഗണ്ഹന്തു, കമ്മം കത്വാ യഥാരുചിം;
തേ തഥേവ അപേക്ഖിത്വാ, അദംസു രാജകമ്മികാ.
ഥൂപകമ്മസഹായത്തം, ഏകോ ഭിക്ഖുനികാമയം;
മത്തികാപിണ്ഡമാദായ, അത്തനാ അഭിസങ്ഖതം.
ഗന്ത്വാന ചേതിയട്ഠാനം, വഡ്ഢേത്വാ രാജകമ്മികേ;
അദാസി തം വഡ്ഢകിസ്സ, ഗണ്ഹന്തോയേവ ജാനിസോ.
തസ്സാ കാരം വിദിത്വാന, തത്ഥാഹോസി കുതൂഹലം;
കമേന രാജാ സുത്വാന, ആഗതോ പുച്ഛി വഡ്ഢകീ.
ദേവ ഏകേന ഹത്ഥേന, പുപ്ഫാനാ’ദായ ഭിക്ഖവോ;
ഏകേന മത്തികാപിണ്ഡം, ദേന്തി മയ്ഹം അഹം പന.
അയം ആഗന്തുകോ ഭിക്ഖു, അയം നേവാസികോ ഇതി;
ജാനാമിനേവാ’തി വചോ, സുത്വാ രാജാസമപ്പയി.
ഏകോബലത്ഥം ദസ്സേതും, മത്തികാ ദായകം യതിം;
സോ ബലതസ്സ ദസ്സേസി, സോ തം രഞ്ഞോ നിവേദയി.
ജാതിമകുലകുമ്ഭേസോ ¶ , മഹാബോധങ്ഗണേ തയോ;
ഠപാപേത്വാ ബലത്ഥേന, രാജാ ദാപേസി ഭിക്ഖുനോ.
അജാനിത്വാ പൂജയിത്വാ, ഠിതസ്സേ’തസ്സ ഭിക്ഖുനോ;
ബലത്ഥോ തം നിവേദേസി, തദാ തം ജാനി സോ യതി.
കേലിവാതേ ജനപദേ, പിയങ്ഗല്ലനിവാസികോ;
ഥേരോ ചേതിയകമ്മസ്മിം, സഹായത്തം നികാമയം.
തസ്സിത്ഥികാവഡ്ഢകിസ്സ, ഞാതകോ ഇധ ആഗതോ;
തസ്സിട്ഠികാ സമത്തേന, ഞാതോ കത്വാന ഇട്ഠകം.
കമ്മിയേവഡ്ഢയിത്വാന, വഡ്ഢകിസ്സ അദാസിതം;
സോ തം തത്ഥ നിയോജേസി, കോലാഹലമഹോസി ച.
രാജാ സുത്വാവ’ തം ആഹ, ‘‘ഞാതും സക്കാ തമിട്ഠികം’’;
ജാനന്തോപി ന സക്കാതി, രാജാനം ആഹ വഡ്ഢകീ.
‘‘ജാനാസി തം ത്വം ഥേരംതി’’,
വുത്തോ ആമാ’’തി ഭാസിതോ;
തം ഞാപനത്ഥം അപ്പേസി,
ബലത്ഥം തസ്സ തൂപതി.
ബലത്ഥോ തേന തം ഞത്വാ, രാജാനുഞ്ഞായുപാഗതോ;
കട്ഠഹാലപരിവേണേ, ഥേരം പസ്സിയ മന്തിയ.
ഥേരസ്സ മഗമനാഹഞ്ച, ഗതിഠാനഞ്ച ജാനിയ;
‘‘തുമ്ഹേഹി സഹ ഗച്ഛാമി, സകം ഗാമം’’ന്തി ഭാസിയ.
രഞ്ഞോ സബ്ബം നിവേദേസി, രാജാ തസ്സ അദാപയി;
വത്ഥയുഗം സഹസ്സഗ്ഘം, മഹഗ്ഘം രത്തകമ്ബലം.
സാമണകേ പരിക്ഖാരേ, ബഹുകേ സക്ഖരമ്പി ച;
സുഗന്ധ തേലനാളിഞ്ച, ദാപേത്വാ അനുസാസിതം.
ഥേരേന സഹ ഗന്ത്വാ സോ, ദിസ്സന്തേ പിയഗല്ലകേ;
ഥേരം സീതായ ഛായായ, സോദകായ നിസീദിയ.
സക്ഖരപാണകം ദത്വാ, പാദേ തേലേന മക്ഖിയ;
ഉപാഹനാനി യോജേത്വാ, പരിക്ഖാരേ ഉപാനയി.
കുലൂപഗസ്സ ¶ ഥേരസ്സ, ഗഹിതാ മേ ഇമേ മയാ;
വത്ഥയുഗംതു പുത്തസ്സ, സബ്ബേ താനി ദദാമി വോ.
ഇതി വത്വാന ദത്വാ തേ, ഗഹേത്വാ ഗച്ഛതോ പന;
വന്ദിത്വാ രാജവചസാ, രഞ്ഞോ സന്ദേസമാഹ സോ.
മഹാഥൂപേ കയിരമാനേ, സതിയാകമ്മകാരകാ;
അനേകസങ്ഖാഹി ജനാ, പസന്നാ സുഗതിം ഗതാ.
ചിത്തപ്പസാദമത്തേന, സുഗതേ ഗതിഉത്തമാ;
ലബ്ഭതീതി വിദിത്വാന, ഥൂപപൂജം കരേ ബുധോ.
ഏത്ഥേവ ഭതിയാ കമ്മം, കരിത്വാ ഇത്ഥിയോ ദുവേ;
താവതിംസമ്ഹി നിബ്ബത്താ, മഹാഥൂപമ്ഹി നിട്ഠിതേ.
ആവജ്ജിത്വാ പുബ്ബകമ്മം, ദിട്ഠകമ്മഫലാ ഉഭോ;
ഗന്ധമാലാ’ദിയിത്വാന, ഥൂപം പൂജേതുമാഗതാ.
ഗന്ധമാലാഹി പൂജേത്വാ, ചേതിയം അഭിവന്ദിസും;
തസ്മിം ഖണേ ഭാതിവങ്ക-വാസീ ഥേരോ മഹാസിവോ.
രത്തിഭാഗേ മഹാഥൂപം, വന്ദിസ്സാമീതി ആഗതോ;
താദിസ്വാന മഹാസത്ത-പണ്ണിരുക്ഖമ പസ്സിതോ.
അദസ്സയിത്വാ അത്താനം, പസ്സം സമ്പത്തിമബ്ഭുതം;
ഠത്വാ താസം വന്ദനായ, പരിയോസാനേ അപുച്ഛിതം.
‘‘ഭാസതേ സകലോ ദീപോ,
ദേഹോഭാസേന വോ ഇധ;
കിന്നുകമ്മം കരിത്വാന,
ദേവലോകം ഇതോ ഗതാ.
മഹാഥൂപേ കതം കമ്മം, തസ്സ ആഹംസു ദേവതാ;
ഏവം തഥാഗതേ ഹേവ, പസാദോ ഹി മഹപ്ഫലോ.
പുപ്ഫധാനത്തയം ഥൂപേ, ഇട്ഠികാഹി ചിതം ചിതം;
സമം പഥവിയാ കത്വാ, ഇദ്ധിമന്തോ’വ സീദയും.
നവ വാരേ ചിതം സബ്ബം, ഏവം ഓസീദയിംസു തേ;
അഥ രാജാ ഭിക്ഖുസങ്ഘ-സന്നിപാത മകാരയി.
തത്ഥാസീതിസഹസ്സാനി ¶ , സന്നിപാതമ്ഹി ഭിക്ഖവോ;
രാജാ സങ്ഘമുപാഗമ്മ, പൂജേത്വാ അഭിവന്ദിയ.
ഇട്ഠകോസിദനേഹേതും, പുച്ഛി സങ്ഘോ വിയാകരി;
‘‘നോ സീദനത്ഥം ഥൂപസ്സ, ഇദ്ധിമന്തേഹി ഭിക്ഖൂഹി.
കതം ഏതം മഹാരാജ, ന ഇദാനി കരിസ്സതേ;
അഞ്ഞഥത്തമകത്വാ തം, മഹാഥൂപം സമാപയ.
തം സുത്വാ സുമനോ രാജാ, ഥൂപകമ്മമകാരയി;
പുപ്ഫാധാനേസു ദസസു, ഇട്ഠികാ ദസകോടിയോ.
ഭിക്ഖുസങ്ഘോ സാമണേരേ, ഉത്തരം സുമനമ്പി ച;
‘‘ചേഭിയ ധാതുഗബ്ഭത്ഥം, പാസാണേ മേഘവണ്ണകേ.
ആഹരഥാ’’തി യോജേസി, തേ ഗന്ത്വാ ഉത്തരം കുരും;
അസീതി രതനായാമ, വിത്ഥാരേ രവിഭാസുരേ.
അട്ഠങ്ഗുലാനി ബഹലേ, ഗണ്ഠിപുപ്ഫനിഭേ സുഭേ;
ഛമേഘവണ്ണപാസാണേ, ആഹരിംസു ഖണേതതോ.
പുപ്ഫധാനസ്സ ഉപരി, മജ്ഝേ ഏകം നിപാതിയ;
ചതുപസ്സമ്ഹി ചതുരോ, മഞ്ജൂസം വിയ യോജിയ.
ഏകം പിധാനകത്ഥായ, ദിസാഭാഗേ പുരത്ഥിമേ;
അദസ്സനം കരിത്വാ തേ, ഠപയിംസു മഹിദ്ധികാ.
മജ്ഝമ്ഹി ധാതുഗബ്ഭസ്സ, തസ്സ രാജാ അകാരയി;
രതനമയം ബോധിരുക്ഖം, സബ്ബാകാരമനോരമം.
അട്ഠാരസ രതനികോ, ഖന്ധോ സാഖാസ്സ പഞ്ച ച;
പവാലമയമൂലോ സോ, ഇന്ദനീലേ പതിട്ഠിതോ.
സുസുദ്ധരജതക്ഖന്ധോ, മണിപത്തേഹി സോഭിതോ;
ഹേമമയപണ്ഡുപത്ത, ഫലോ പവാളഅങ്കുരോ.
അഥ മങ്ഗലികാ തസ്സ, ഖന്ധേ പുപ്ഫലതാപി ച;
ചതുപ്പദാനം പന്തീധ, ഹംസപന്തി ച സോഭനാ.
ഉദ്ധം ചാരുവിതാനന്തേ, മുത്താ കിം കിണിജാലകാ;
സുവണ്ണ ഘണ്ടാപന്തീധ, ദാമാനി ച തഹിം തഹിം.
വിതാന ¶ ചതുകോണമ്ഹി, മുത്താദാമകലാപകോ;
നവസത സഹസ്സഗ്ഘോ, ഏകേ കോ അസിലമ്ബിതോ.
രവിചന്ദതാര രൂപാനി, നാനാപദുമകാനി ച;
രതനേഹി കതാനേവ, ധിതാനേ അപ്പിതാന’യും.
അട്ഠുത്തരസഹസ്സാനി, വത്താനി വിവിധാനി ച;
മഹഗ്ഘനാനാരങ്ഗാനി, വിതാനേ ലമ്ബിതാന’യും.
ബോധിം പരിക്ഖിപിത്വാന, നാനാരതനവേദികാ;
മഹാമലക മുത്താഹി, സന്ഥാരേതു തദന്തരേ.
നാനാരതന പുപ്ഫാനം, ചതുഗന്ധൂദകസ്സ ച;
പുണ്ണാ പുണ്ണഘടപന്തി, ബോധിമൂലേ കതാന’യും.
ബോധി പാചിന പഞ്ഞത്തേ, പല്ലങ്കേകോടിഅഗ്ഘകേ;
സോവണ്ണ ബുദ്ധപടിമം, നിസീദാപേസി ഭാസുരം.
സരീരാവയവാതസ്സാ, പടിമായ യഥാരഹം;
നാനാവണ്ണേഹി രതനേഹി, കതാ സുരുചിരാ അഹും.
മഹാബ്രഹ്മാ ഠിതോ തത്ഥ, രാജതച്ഛത്ത ധാരകോ;
വിജയുത്തരസങ്ഖേന, സക്കോ ച അഭിസേകദോ.
വിണാഹത്ഥോ പഞ്ചസിഖോ, കാളനാഗോ സനാടികോ;
സഹസ്സഹത്ഥോ മാരോ ച, സഹത്തീസഹ കിംകരോ.
പാചിനപല്ലങ്കനിഭാ, തീസു സേസദിസാസു ച;
കോടികോടിധനഗ്ഘാ ച, പല്ലങ്കാ അത്ഥതാ അഹും.
ബോധിം ഉസ്സിസകേ കത്വാ, നാനാരതനമണ്ഡിതം;
കോടി ധനഗ്ഘകംയേവ, പഞ്ഞത്തം സയനം അഹു.
സത്തസത്താഹ ഠാനേസു, തത്ഥ തത്ഥ യഥാരഹം;
അധികാരേ അകാരേസി, ബ്രഹ്മയാചനമേവ ച.
ധമ്മചക്കപ്പവത്തഞ്ച, യസപബ്ബജനമ്പി ച;
ഭദ്ദവഗ്ഗിയ പബ്ബജ്ജം, ജടിലാനം ദമനമ്പി ച.
ബിമ്ബിസാരാഗമഞ്ചാപി ¶ , രാജഗേഹപ്പവേസനം;
വേളുവനസ്സഗഹനം, അസീതിസാവകേ തഥാ.
കപില വത്ഥുഗമനം, തഥാ രതന ചങ്കമം;
രാഹുലാനന്ദപബ്ബജ്ജം, ഗഹണം ജേതവനസ്സ ച.
അമ്ബമൂലേ പാടിഹീരം, താവതിംസമ്ഹി ദേസനം;
ദേവോരോഹണപാടിഹീരം, ഥേരപഞ്ഹസമാഗമം.
മഹാസമയ സുത്തന്തം, രാഹുലോവാദമേവച;
മഹാമങ്ഗലസുത്തഞ്ച, ധനപാലസമാഗമം.
ആളവകങ്ഗുലിമാല, അപലാലദമനമ്പി ച;
പാരായനകസമിതിം, ആയുവോസ്സജ്ജനം തഥാ.
സൂകരമദ്ദവഗ്ഗാഹം, സിങ്ഗീവണ്ണയുഗസ്സ ച;
പസന്നോദകപാനഞ്ച, പരിനിബ്ബാന മേവ ച.
ദേവമനുസ്സ പരിദേവം, ഥേരേന പാദവന്ദനം;
ദഹനം അഗ്ഗിനിബ്ബാനം, തത്ഥ സക്കാര മേവ ച.
ധാതുവിതങ്ഗ ദോണേന, പസാദജനകാനി ച;
യേഭുയ്യേന അകാരേസി, ജാതകാനി സുജാതിമാ.
വേസ്സന്തര ജാതകന്തു, വിത്ഥാരേന അകാരയി;
കുസിനാപുരതോ യാവ, ബോധിമന്തി തഥേവ ച.
ചതുദ്ദിസം തേ ചത്താരോ, മഹാരാജാ ഠിതാ അഹും;
തേത്തിംസദേവ പുത്താ ച, ബാത്തിംസ ച കുമാരിയോ.
യക്ഖസേനാപതിഅട്ഠ, വീസതി ച തതോ പരി;
അഞ്ജലീപഗ്ഗഹാദേവാ, പുപ്ഫപുണ്ണഘടാ തതോ.
നച്ചകാ ദേവതാചേവ, തൂരിയവാദക ദേവതാ;
ആദാസഗാഹകാ ദേവാ, പുപ്ഫസാഖാ ധരാ തഥാ.
പദുമാദിഗാഹകാ ദേവാ, അഞ്ഞേ ദേവാ ച നേകധാ;
രതനഗ്ഘിയ പന്തി ച, ധമ്മചക്കാന മേവ ച.
ഖഗ്ഗധരാദേവപന്തി, ദേവാപാതിധരാ തഥാ;
തേസം സീസേ പഞ്ചഹത്ഥാ, ഗന്ധതേലസ്സ പൂരിതാ.
ദുകൂലവട്ടികാ ¶ പന്തി, സദാപഞ്ജലിതാ അഹു;
ഫലികഗ്ഘിയേ ചതുക്കണ്ണേ, ഏകേകോ ച മഹാമണി.
സുവണ്ണമണി മുത്താനം, രാസിയോ വജിരസ്സ ച;
ചതുക്കണ്ണേസു ചത്താരോ, കഥാ’ഹേസും പഭസ്സരാ.
മേദവണ്ണകപാസാണ, ഭിത്തിയംയേവ ഉജ്ജലാ;
വിജ്ജാതാ അപ്പിതാ ആസും, ധാതുഗബ്ഭേവിഭൂസിതാ.
രൂപകാനേത്തസബ്ബാനി, ധാതുഗബ്ഭേ മനോരമേ;
ഘനകോട്ടി മഹേമസ്സ, കാരാപേസി മഹീപതി.
കമ്മാധിട്ഠായകോ ഏത്ഥ, സബ്ബം സംവിദഹി ഇമം;
ഇന്ദഗുത്തോ മഹാഥേരോ, ഛളഭിഞ്ഞോ മഹാമതീ.
സബ്ബം രാജിദ്ധിയാ ഏതം, ദേവതാനഞ്ച ഇദ്ധിയാ;
ഇദ്ധിയാ അരിയാനഞ്ച, അസമ്ബാധം പതിട്ഠിതം.
നിട്ഠന്തം സുഗതഞ്ച പൂജിയതമം ലോകുത്തമം നിത്തമം;
ധാതു തസ്സ വിചുണ്ണിതം ജനഹിതം ആസിംസതാ പൂജിയ;
പുഞ്ഞം തം സമമിച്ച’ചേച്ച മതിമാ സദ്ധാഗുണലങ്കതോ;
തിട്ഠന്തം സുഗതം വിയ’സ്സ മുനിനോ ധാതു ച സമ്ബൂജയേ.
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
ധാതുഗബ്ഭരചനോ നാമ
തിംസതിമോ പരിച്ഛേദോ.
ഏകതിംസതിമ പരിച്ഛേദ
ധാതുനിധാനം
ധാതുഗബ്ഭമ്ഹി ¶ കമ്മാനി, നിട്ഠാപേത്വാ അരിന്ദമോ;
സന്നിപാതം കാരയിത്വാ, സങ്ഘസ്സ ഇധമബ്രവി.
ധാതുഗബ്ഭമ്ഹി കമ്മാനി, മയാ നിട്ഠാപി താനി ഹി;
സുവേ ധാതും നിധേസ്സാമി, ഭന്തേ ജാനാഥ ധാതുയോ’’.
ഇദം വത്വാ മഹാരാജാ, നഗരം പാവിസീ തതോ;
ധാതു ആഹരകം ഭിക്ഖും, ഭിക്ഖുസങ്ഘോ വിചിന്തിയ.
സോണുത്തരം നാമയതിം, പൂജാപരിവേണവാസി കം;
ധാതാഹരണ കമ്മമ്ഹി, ഛളഭിഞ്ഞം നിയോജയി.
ചാരികം ചരമാനമ്ഹി, നാഥേ ലോകഹിതായഹി;
നന്ദുത്തരോ’തി നാമേന, ഗങ്ഗാതീരമ്ഹി മാണവോ.
നിമന്തേത്വാ’ഭിസമ്ബുദ്ധം, സഹ സങ്ഘം അഭോജയി;
സത്ഥാപയോഗപട്ഠാനേ, സസങ്ഘോനാവമാരുഹി.
തത്ഥ ഭദ്ദജിഥേരോ തു, ഛളഭിഞ്ഞോ മഹിദ്ധികോ;
ജലപക്ഖലിതട്ഠാനം, ദിസ്വാ ഭിക്ഖൂ ഇദം വദീ.
‘‘മഹാ പനാദഭൂതേന, മയാ വുത്തോ സുവണ്ണയോ;
പാസാദോ പതിതോ ഏത്ഥ, പഞ്ചവീസതിയോജകോ.
തം പാപുണിത്വാ ഗങ്ഗായ, ജലം പക്ഖിലി തം ഇധ;
ഭിക്ഖൂ അസദ്ദഹന്താ തം, സത്ഥുനോ തം നിവേദയും.
സത്ഥാ’ഹ ‘‘കങ്ഖം ഭിക്ഖുനം, വിനോദേഹീ’’തിസോതതോ;
ഞാപേതും ബ്രഹ്മലോകേ’പി, വസവത്തിസമത്ഥ തം.
ഇദ്ധിയാ നഭമുഗ്ഗന്ത്വാ, സത്തതാലസമേ ഠിതോ;
ദൂസ്സഥൂപം ബ്രഹ്മലോകേ, ഠപേത്വാ വഡ്ഢിതേ കരേ.
ഇധാ’നേത്വാ ¶ ദസ്സയിത്വാ, ജനസ്സ പുന തം തഹിം;
ഠപയിത്വാ യഥാഠാനേ, ഇദ്ധിയാ ഗങ്ഗാമാഗതോ.
പാദങ്ഗുട്ഠേന പാസാദം, ഗഹേത്വാ ഥുപികായസോ;
ഉസ്സാപേത്വാന ദസ്സേത്വാ, ജനസ്സ ഖിപി തം തഹിം.
നന്ദുത്തരോ മാണവകോ, ദിസ്വാ തം പാടിഹാരിയം;
പരായത്തമഹം ധാതും, പഹുആനയിതും സിയം.
ഇതി പത്ഥയി തേനേതം, സങ്ഘോ സോണുത്തരം യതിം;
തസ്മിം കമ്മേ നിയോജേസി, സോളസവസ്സികം അപി.
‘‘ആഹരാമി കുതോ ധാതും’’, ഇതി സങ്ഘമപുച്ഛിസോ;
കഥേസി സങ്ഘോ ഥേരസ്സ, തസ്സ താ ധാതുയോ ഇതി.
‘‘പരിനിബ്ബാന മഞ്ചമ്ഹി, നിപന്നോ ലോക നായകോ;
ധാതൂഹിപിലോകഹി തം, കാതും ദേവിന്ദ മബ്രുവി.
ദേവിന്ദ’ട്ഠസു ദോണേസു, മമ സാരിരധാഥുസു;
ഏകം ദോണം രാമഗാമേ, കോളിയേഹി ച സക്കതം.
നാഗലോകം തതോ നിതം, തതോ നാഗേഹി സക്കതം;
ലംകാദിപേ മഹാഥൂപേ, നിധാനായ ഭവിസ്സതി.
മഹാകസ്സപത്ഥേരോപി, ദീഘദസ്സീ മഹായതി;
ധമ്മാസോക നരിന്ദേന, ധാതുവിത്ഥാരകാരകോ.
രാജഗഹസ്സ സാമന്തേ, രഞ്ഞാ അജാതസത്തുനാ;
കാരാപേന്തോ മഹാധാതും, നിധാനം സാധു സങ്ഖതം.
സത്ത ദോണാനി ധാതൂനം, ആഹരിത്വാന കാരയി;
രാമഗാമമ്ഹി ദോണന്തു, സത്തുചിത്തഞ്ഞുന’ഗ്ഗഹി.
മഹാധാതുനിധാനം തം, ധമ്മാസോകോപി ഭൂപതി;
പസ്സിത്വാ അട്ഠമം ദോണം, ആണാപേതുംമകിം അകാ.
മഹാഥൂപേ നിധാനത്ഥം, വിഹിതം തം ജിനേനി’തി;
ധമ്മാസോകം നിവാരേസും, തത്ഥ ഖിണാസവായതി.
രാമഗാമമ്ഹി ഥൂപോതു, ഗങ്ഗാതീരേ കതോ തതോ;
ഭിജ്ജിഗങ്ഗായ ഓഘേന, സോതു ധാതു കരണ്ഡകോ.
സമുദ്ദം ¶ പവിസിത്വാന, ദ്വിധാ ഭിന്നേ ജലേ തഹിം;
നാനാരതനപിട്ഠമ്ഹി, അട്ഠാരസ്മിം സമാകുലോ.
നാഗാ ദിസ്വാ കരണ്ഡം തം, കാളനാഗസ്സ രാജിനോ;
മഞ്ജേരികനാഗഭവനം, ഉപഗമ്മ നിവേദയും.
ദസകോടിസഹസ്സേഹി, ഗന്ത്വാ നാഗേഹി സോ തഹിം;
ധാതൂ താ അഭിപൂജേന്തോ, നേത്വാന ഭവനം സകം.
സബ്ബരതനമയം ഥൂപം, തസ്സോപരിഘരം തഥാ;
മാപേത്വാ സഹ നാഗേഹി, സദാ പൂജേസി സാദരോ.
ആരക്ഖാമഹതീ തത്ഥ, ഗന്ത്വാ ധാതുഇധാനയ;
സുവേ ധാതുനിധാനഞ്ഹി, ഭൂമിപാലോ കരിസ്സതി’’.
ഇച്ചേവം സങ്ഘവചനം, സുത്വാ സാധൂതി സോ പന;
പത്തബ്ബകാലം പേക്ഖന്തോ, പരിവേണ മഗാസകം.
ഭവിസ്സതി സുവേ ധാതു, നിധാനന്തി മഹീപതി;
ചാരേസി നഗരേ ഭേരിം, സബ്ബ കിച്ചം വിധായ തം.
നഗരം സകലഞ്ചേവ, ഇധാഗാമിഞ്ച അഞ്ജസം;
അലങ്കാരയി സക്കച്ചം, നഗരേ ച വിഭൂസയി.
സക്കോ ദേവാനമിന്ദോ ച, ലംകാദീപമസേസകം;
ആമന്തേത്വാ വിസ്സകമ്മം, അലങ്കാരയിനേകധാ.
നഗരസ്സ ചതുദ്വാരേ, വത്തഭത്തംഹി നേകധാ;
മഹാജനോപഭോഗത്ഥം, ഠപാപേസി നരാധിപോ.
ഉപോസഥേ പന്നരസേ, അപരന്ഹേ സുമാനസോ;
പണ്ഡിതോ രാജകിച്ചേസു, സബ്ബാലങ്കാര മണ്ഡിതോ.
സബ്ബാഹി നാടകത്ഥീഹി, യോധേഹി സായുധേഹി ച;
മഹതാ ച ബലോഘേന, ഹത്ഥിവാ ജിരഥേഹി ച.
നാനാവിധവിഭൂസേഹി, സബ്ബതോ പരിവാരിതോ;
ആരുയ്ഹ സുരഥം അട്ഠാ, സുസേത ച സുസിന്ധവം.
ഭൂസിതം കണ്ഡൂലം ഹത്ഥിം, കാരേത്വാ പുരതോസുഭം;
സുവണ്ണചങ്ഗോടധരോ, സോതച്ഛത്തസ്സ ഹേട്ഠാതോ.
അട്ഠുത്തര ¶ സഹസ്സാനി, നാഗരനാരിയോ സുഭാ;
സുപുണ്ണഘടഭൂസായോ, തം രട്ഠം പരിവാരയും.
നാനാപുപ്ഫസമുഗ്ഗാനി, തഥേവ ദണ്ഡദീപികാ;
തത്തകാ തത്തകാ ഏവ, ധാരയിത്വാന ഇത്ഥിയോ.
അട്ഠുത്തര സഹസ്സാനി, ദാരകാ സമലങ്കതാ;
ഗഹേത്വാ പരിവാരേസും, നാനാവണ്ണധജേ സുഭേ.
നാനാതൂരിയഘോസേഹി, അനേകേഹി തഹിം തഹിം;
ഹത്ഥസരഥസദ്ദേഹി, ഭിജ്ജന്തേ വിയ ഭൂതലേ.
യന്തോ മഹാമേഘവനം, സിരിയാ സോ മഹായസോ;
യന്തേ’വ നന്ദനവനം, ദേവരാജാ അസോഭഥ.
രഞ്ഞോ നിഗ്ഗമനാരമ്ഭേ, മഹാതൂരിയ രവംപുരേ;
പരിവേണേ നിസിന്നോ’വ, സുത്വാ സോണുത്തരോ യതി.
നിമുജ്ജിത്വാ പുഥുവിയാ, ഗന്ത്വാന നാഗമന്ദിരം;
നാഗരാജസ്സ പുരതോ, തത്ഥ പാതൂരഹുലഹും.
വുട്ഠായ അഭിവാദേത്വാ, പല്ലങ്കേ തം നിവേസീല;
സക്കരിത്വാന നാഗിന്ദോ, പുച്ഛി ആഗത ദേസകം.
തസ്മിം വുത്തേ അഥോപുച്ഛി, ഥേരാഗമനകാരണം;
പത്വാ’ധികാരം സബ്ബം സോ, സങ്ഘ സന്ദേസ മബ്രുവി.
മഹാഥൂപേ നിധാനത്ഥം, ബുദ്ധേന വിഹിതാ ഇധ;
തവ ഹത്ഥഗതാ ധാതു, ദേഹിതാ കിര മേ തുവം.
തം സുത്വാ നാഗരാജാസോ, അതീവ ദോമനസ്സി തോ;
‘‘പഹൂ അയഞ്ഹി സമണോ, ബലക്കാരേന ഗണ്ഹിതും.
തസ്മാ അഞ്ഞത്ഥ നേതബ്ബാ, ധാതുയോ’’ഇതി ചിന്തിയ;
തത്ഥ ഠിതം ഭാഗിനേയ്യം, ആകാരേന നിവേദയി.
നാമേന വാസുലദത്തോ, ജാനിത്വാ തസ്സ ഇങ്ഗിതം;
ഗന്ത്വാ തം ചേതിയഘരം, ഗിലിത്വാന കരണ്ഡകം.
സിനേരുപാദം ¶ ഗന്ത്വാന, കുണ്ഡലാവട്ടകോസയി;
തിയോജനസതം ദീഘോ, ഭോഗോയോജനവട്ടവാ.
അനേകാനി സഹസ്സാനി, മാപേത്വാന ഫണാനി ച;
ധൂപായതി പജ്ജലതി, സയിത്വാ സോ മഹിദ്ധികോ.
അനേകാനി സഹസ്സാനി, അത്തനാ സദിസേ അഹി;
മാപയിത്വാ സയാപേസി, സമന്താ പരിവാരിതേ.
ബഹൂ ദേവാ ച നാഗാ ച, ഓസരിംസു തഹിം തദാ;
‘‘യുദ്ധം ഉഭിന്നം നാഗാനം, പസിസ്സാമ മയം’’ഇതി.
മാതുലോ ഭാഗിനേയ്യേന, ഹടാതാ ധാതുയോ ഇതി;
ഞത്വാ’നഹ ഥേരം തം, ധാതുനത്ഥി മേ സന്തികേ ഇതി.
ആദിതോപ്പഭുതിഥേരോ, താസം ധാതൂനമാഗമം;
വത്വാന നാഗരാജം തം, ‘‘ദേഹി ധാതൂ’’തി അബ്രുവി.
അഞ്ഞഥാ സഞ്ഞാപേതും തം, ഥേരം സോ ഉരഗാധിപോ;
ആദായ ചേതിയ ഘരം, ഗന്ത്വാ തം തസ്സ വണ്ണയി.
അനേകധാ അനേകേഹി, രതനേഹി സുസങ്ഖതം;
ചേതിയം ചേതിയഘരം, പസ്സ ഭിക്ഖു സുനിമ്മിതം.
ലംകാദീപമ്ഹി സകലേ, സബ്ബാനി രതനാനിപി;
സോപാനന്തേ പാടികമ്പി, നാഗ്ഘന്ത’ഞ്ഞേസു കാ കഥാ.
മഹാസക്കാരഠാനമ്ഹാ, അപ്പസക്കാരഠാന കം;
ധാതൂനം നയനം നാമ, നയുത്തം ഭിക്ഖുവോ ഇദം.
‘‘സച്ചാഭിസമയോ നാമ, തുമ്ഹാകം ഹീന വിജ്ജതി;
സച്ചാഭിസമയഠാനം, നേതും യുത്തഞ്ഹി ധാതുയോ’’.
‘‘സംസാര ദുക്ഖ മോക്ഖായ, ഉപ്പജ്ജന്തി തഥാഗതാ;
ബുദ്ധസ്സായമധിപ്പായോ, തേനനേസ്സാമ ധാതുയോ.
ധാതുനിധാനം അജ്ജേ’വ, സോ ഹി രാജാ കരിസ്സതി;
തസ്മാ പപഞ്ചമകരിത്വാ, ലഹും മേ ദേഹി ധാതുയോ’’.
നാഗോആഹസചേ ഭന്തേ, തുവം പസ്സസി ധാതുയോ;
ഗഹേത്വാ യാഹി തം ഥേരോ, തിക്ഖത്തും തം ഭണാപിയ.
സുഖുമം ¶ കരം മാപയിത്വാ, ഥേരോ തത്രഠിതോ’വസോ;
ഭാഗിനേയ്യസ്സ വദനേ, ഹത്ഥം പക്ഖിപ്പ താവദേ.
ധാതുകരണ്ഡം ആദായ, ‘‘തിട്ഠ നാഗാ’’തി ഭാസിയ;
നിമുജ്ജിത്വാ പഥവിയം, പരിവേണമ്ഹി ഉട്ഠഹി.
നാഗരാജാ ഗതോ ഭിക്ഖു, അമ്ഹേഹി വഞ്ചിതോ’’ഇതി;
ധാതു ആനയനത്ഥായ, ഭാഗിനേയ്യസ്സ പാഹിണി.
ഭാഗിനേയ്യോ’ഥ കുച്ഛിമ്ഹി, അപസ്സിത്വാ കരണ്ഡകം;
പരിദേവമാനോ ആഗന്ത്വാ, മാതുലസ്സ നിവേദയി.
തദാ സോ നാഗരാജാപി, ‘‘വഞ്ചിതമ്ഹ മയം’’ഇതി;
പരിദേവി നാഗാ സബ്ബേപി, പരിദേവിംസു പീളിതാ.
ഭിക്ഖു നാഗസ്സ വിജയേ, തുട്ഠാ ദേവാ സമാഗതാ;
ധാതുയോ പൂജയന്താതാ, തേനേവ സഹ ആഗമും.
പരിദേവമാനാ ആഗന്ത്വാ, നാഗാ സങ്ഘസ്സ സന്തികേ;
ബഹുധാ പരിദേവിംസു, ധാതാഹരണ ദുക്ഖിതാ.
തേസം സങ്ഘോ’നുകമ്പായ, ഥോകം ധാതുമദാപയി;
തേ തേന തുട്ഠാ ഗന്ത്വാന, പൂജാ ഭണ്ഡാനി ആഹരും.
സക്കോ രതനപല്ലങ്കം, സോണ്ണചങ്കോടമേവ ച;
ആദായ സഹ ദേവേഹി, തം ഠാനം സമുപാഗതോ.
ഥേരസ്സ ഉഗ്ഗതഠാനേ, കാരിതേ വിസ്സകമ്മുനാ;
പതിട്ഠപേത്വാ പല്ലങ്കം, സുഭേ രതനമണ്ഡപേ.
മാതുകരണ്ഡമാദായ, തസ്സ ഥേരസ്സ ഹത്ഥതോ;
ചങ്കോടകേ ഠപേത്വാന, പല്ലങ്കേ പവരേഠപി.
ബ്രഹ്മാ ഛത്തമധാരേസി, സന്തുസ്സിതോ വാളബീജനിം;
മണിതാലവണ്ടം സുയാമോ, സക്കോ സങ്ഖം തുസോദകം.
ചത്താരോ തു മഹാരാജാ, അട്ഠംസു ഖഗ്ഗപാണിനോ;
സമുഗ്ഗഹത്ഥാ തേത്തിംസ, ദേവപുത്താ മഹിദ്ധികാ.
പാരിച്ഛത്തക പുപ്ഫേഹി, പൂജയന്താ തഹിംഠിതാ;
കുമാരിയോതു ദ്വത്തിംസ, ദണ്ഡദീപധരാ ഠിതാ.
പലാപേത്വാ ¶ ദുട്ഠയക്ഖേ, യക്ഖസേനാപതി പന;
അട്ഠവീസതി അട്ഠംസു, ആരക്ഖം കുരുമാനകാ.
വീണം വാദയമാനോ’വ, അട്ഠാ പഞ്ചസിഖോ തഹിം;
രങ്ഗഭൂമിം മാപയിത്വാ, തിമ്പരുതുരിയ ഘോസവാ.
അനേകദേവപുത്താ ച, സാധുഗീതപ്പയോജകാ;
മഹാകാളോ നാഗരാജാ, ഥുയമാനോ അനേകധാ.
ദിബ്ബതൂരിയാനി വജ്ജന്തി, ദിബ്ബസംഗീതി വത്തതി;
ദിബ്ബഗന്ധാദിവസ്സാനി, വസ്സപേന്തി ച ദേവതാ.
സോ ഇന്ദഗുത്തഥേരോതു, മാരസ്സ പടിബാഹനം;
ചക്കവാളസമം കത്വാ, ലോഹച്ഛത്തമമാപയി.
മാതൂനം പുരതോ ചേവ, തത്ഥ തത്ഥ ച പഞ്ചസു;
ഠാനേസു ഗണസജ്ഝായം, കരിംസ്വ ഖിലഭിക്ഖവോ.
തത്ഥാ’ഗമാ മഹാരാജാ, പഹട്ഠോ ദുട്ഠഗാമണി;
സീസേനാ’ദായ ആനീതേ, ചങ്കോടമ്ഹി സുവണ്ണയേ.
ഠപേത്വാ ധാതു ചങ്കോടം, പതിട്ഠാപിയ ആസനേ;
ധാതും പൂജീയ വന്ദിത്വാ, ഠിതോ പഞ്ചലീകോ തഹിം.
ദിബ്ബച്ഛത്താദികാനേത്ഥ, ദിബ്ബഗന്ധാദികാനി ച;
പസ്സിത്വാ ദിബ്ബതൂരിയാദി-സദ്ദേ സുത്വാ ച ഖത്തിയോ.
അപസ്സിത്വാ ബ്രഹ്മദേവോ, തുട്ഠോ അച്ഛരിയബ്ഭുതോ;
ധാതുഛത്തേന പൂജേസി, ലംകാരജ്ജേ’ഭിസിഞ്ചി ച.
‘‘ദിബ്ബച്ഛത്തം മാനുസഞ്ച, വിമുത്തിച്ഛത്തമേവ ച;
ഇതി തിച്ഛിത്തധാരിസ്സ, ലോകനാഥസ്സ സത്ഥുനോ.
തിക്ഖത്തുമേവ മേ രജ്ജം, ദമ്മീ’തി ഹട്ഠമാനസോ;
തിക്ഖത്തുമേവ ധാതൂനം, ലംകാരജ്ജമദാസിസോ.
പൂജയന്തോ ധാതുയോതാ, ദേവേഹി മാനുസേഹി ച;
സഹ ചങ്കോടകേഹേവ, സീസേനാദായ ഖത്തിയോ.
ഭിക്ഖുസങ്ഘ പരിബ്യുള്ഹോ, കത്വാ ഥൂപം പദക്ഖിണം;
പാചിനതോ ആഹരിത്വാ, ധാതുഗബ്ഭമ്ഹി ഓതരി.
അരഹന്തോ ഛന്നവുതി-കോടിയോ ഥൂപമുത്തമം;
സമന്താ പരിവാരേത്വാ, അട്ഠംസു കതപഞ്ജലീ.
ഓതരിത്വാ ¶ ധാതുഗബ്ഭം, മഹഗ്ഘേ സയനേസുഭേ;
ഠപേസ്സാമിതി ചിന്തേന്തേ, പീതിപുണ്ണനരിസ്സരേ.
സധാതു ധാതുചങ്കോടോ, ഉഗ്ഗന്ത്വാ തസ്സ സീസതോ;
സത്തതാലപ്പമാണമ്ഹി, ആകാസമ്ഹി ഠിതോ തതോ.
സയം കരണ്ഡോ വിവരി, ഉഗ്ഗന്ത്വാ ധാതുയോ തതോ;
ബുദ്ധവേസം ഗഹേത്വാന, ലക്ഖണേബ്യഞ്ജനുജ്ജലം.
ഗണ്ഡമ്ബമൂലേ ബുദ്ധോ’വ, യമകം പാടിഹാരിയം;
അകംസു ധരമാനേന, സുഗതേന അധിട്ഠിതം.
തം പാടിഹാരിയം ദിസ്വാ, പസന്നേകഗ്ഗമാനസാ;
ദേവാമനുസ്സാ അരഹത്തം, പത്താ ദ്വാദസ കോടിയോ.
സേസാ ഫലത്തയം പത്താ, അതീതാ ഗണനാപഥം;
ഹിത്വാ’ഥ ബുദ്ധവേസം താ, കരണ്ഡമ്ഹി പതിട്ഠയും.
തതോ ഓരുയ്ഹ ചങ്കോടോ, രഞ്ഞോ സീസേ പതിട്ഠഹി;
സഹിന്ദഗുത്തഥേരേന, നാടകീഹി ച സോ പന.
ധാതുഗബ്ഭംപരിഹരം, പത്വാന സയനം സുഭം;
ചങ്കോടം രതനപല്ലങ്കേ, ഠപയിത്വാ ജുതിന്ധരോ.
ധോവിത്വാന പുനോഹത്ഥേ, ഗന്ധവാസിത വാരിനാ;
ചതുജ്ജാതിയഗന്ധേന, ഉബ്ബതേത്വാ സഗാരവോ.
കരണ്ഡം വിവരിത്വാന, താഗഹേത്വാന ധാതുയോ;
ഇതി ചിന്തയി ഭൂമിന്ദോ, മഹാജനഹിതത്ഥികോ.
അനാകുലം കേഹിചിപി, യദി ഹേസ്സന്തി ധാതുയോ;
ജനസ്സ സരണം ഹുത്വാ, യദി ഠസ്സന്തി ധാതുയോ.
സത്ഥുനിപന്നാകാരേന, പരിനിബ്ബാനമഞ്ചകേ;
നിപജ്ജന്തു സുപഞ്ഞത്തേ, സയനമ്ഹി മഹാരഹേ.
ഇതി ചിന്തിയ സോ ധാതൂ, ഠപേസി സയനുത്തമേ;
തദാ കാരാ ധാതുയോ ച, സഹിംസു സയനുത്തമേ.
ആസള്ഹീസുക്കപക്ഖസ്സ, പന്നരസഉപോസഥേ;
ഉത്തരാസള്ഹനക്ഖത്തേ, ഏവം ധാതുപതിട്ഠിതാ.
സഹ ¶ ധാതുപതിട്ഠാനാ, അക്ഖമ്പിത്ഥ മഹാമഹീ;
പാടിഹീരാനിനേകാനി, പവത്തിംസു അനേകധാ.
രാജാ പസന്നോധാതുതാ, സേതച്ഛത്തേന പൂജയി;
ലംകായ രജ്ജം സകലം, സത്താഹാനി അദാസി ച.
കായേ ച സബ്ബാലങ്കാരം, ധാതുഗബ്ഭമ്ഹി പൂജയി;
തഥാനാടകിയോ’മച്ഛാ, പരിസാ ദേവതാപി ച.
വത്ഥഗുളഘതാദീനി, ദത്വാ സങ്ഘസ്സ ഭൂപതി;
ഭിക്ഖൂഹി ഗണസജ്ഝായം, കാരേത്വാ’ഖിലരത്തിയം.
പുനാഹനി പുരേഭേരിം, ചാരേസി ‘‘സകലാ ജനാ;
വിന്ദന്തു ധാതുസത്താഹം, ഇമം’’തി ജനതാഹിതോ.
ഇന്ദഗുത്തോ മഹാഥേരോ, അദിട്ഠാസി മഹിദ്ധികോ;
‘‘ധാതു വന്ദിതുകാമായേ, ലംകാദീപമ്ഹി മാനുസാ.
തങ്ഖണംയേവ ആഗന്ത്വാ, വന്ദിത്വാ ധാതുയോ ഇധ;
യഥാ സകം ഘരം യന്തു’’, തം യഥാധിട്ഠിതം അഹു.
സോ മഹാഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ, മഹാരാജാ മഹായസോ;
മഹാദാനം പവത്തേത്വാ, തം സത്താഹം നിരന്തരം.
ആചിക്ഖിധാതുഗബ്ഭമ്ഹി, കിച്ചം നിഠാപിതം മയാ;
ധാതുഗബ്ഭപിധാനംതു, സങ്ഘോ ജാനിതുമരഹതി.
സങ്ഘോ തേ ദ്വേ സാമണേരേ, തസ്മിം കമ്മേ നിയോജയി;
പിദഹിംസു ധാതുഗബ്ഭം, പാസാണേനാ’ഹടേന തേ.
‘‘മാലേത്ഥ മാ മിലായന്തു, ഗന്ധാസുസ്സന്തുമാ ഇമേ;
മാ നിബ്ബായന്തു ദീപാവ, മാ കിഞ്ചാപി വിവജ്ജതു.
മേദവണ്ണ ഛ പാസാണാ, സന്ധിയന്തുനിരന്തരാ’’;
ഇതി ഘീണാസവാ ഏത്ഥ, സബ്ബമേതം അധിട്ഠയും.
ആണാപേസി മഹാരാജാ, ‘‘യഥാസത്തിം മഹാജനോ;
ധാതുനിധാനകാനേ’ത്ഥ, കരോതൂ’’തി ഹിതത്ഥികോ.
മഹാധാതുനിധാനസ്സ, പിട്ഠിമ്ഹി ച മഹാജനോ;
അകാ സഹസ്സ ധാതുനം, നിധാനാനി യഥാബലം.
പിദഹാപിയതം സബ്ബം, രാജാഥൂപം സമാപയി;
ചതുരസ്സ ച യഞ്ചേത്ഥ, ചേതിയമ്ഹി സമാപയി.
പുഞ്ഞാനി ¶ ഏവമമലാനി സയഞ്ചസന്തോ,
കുബ്ബന്തി സബ്ബവിഭവുത്തമപത്തി ഹേതു;
കാരേന്തി ചാപിഹി’ഖിലാ പരിസുദ്ധചിത്താ,
നാനാവിസേസജാനതാ പരിവാരഹേതൂ’’തി.
സുജനപ്പസാദ സംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
ധാതുനിധാനം നാമ
ഏകതിംസതിമോ പരിച്ഛേദോ.
ദ്വത്തിംസതിമ പരിച്ഛേദ
തുസിതപുരഗമനം
അനിട്ഠിതേ ഛത്തകമ്മേ, സുധാകമ്മേ ച ചേതിയേ;
മാരണന്തികരോഗേന, രാജാ ആസി ഗിലാനകോ.
തിസ്സം പക്കോസയിത്വാ സോ, കനിട്ഠം ദീഘവാപിതോ;
‘‘ഥൂപേ അനിട്ഠിതം കമ്മം, നിട്ഠാപേഹീതി അബ്രവി.
ഭാതുനോ ദുബ്ബലത്താസോ, തുന്നവായേഹി കാരിയ;
കഞ്ചുകം സുദ്ധവത്ഥേഹി, തേന ഛാദിയ ചേതിയം.
ചിത്തകാരേഹി കാരേസി, വേദികം തത്ഥ സാധുകം;
പന്തിപുണ്ണഘടാനഞ്ച, പഞ്ചങ്ഗുലകപന്തികം.
ഛത്താകാരേഹി കാരേസി, ഛത്തം വേളുമയം തഥാ;
ഖരപത്തമയേ ചന്ദ-സൂരിയേ മുദ്ധവേദിയം.
ലാഖാകുങ്കുമകേഹേ’തം, ചിത്തയിത്വാ സുചിത്തിതം;
രഞ്ഞോ നിവേദയി’’ഥൂപേ, കത്തബ്ബം നിട്ഠിതം’’ഇതി.
സിവികായ നിപജ്ജിത്വാ, ഇധാഗന്ത്വാ മഹീപതി;
പദക്ഖിണം കരിത്വാന, സിവികായേ’വ ചേതിയം.
വന്ദിത്വാ ¶ ദക്ഖിണദ്വാരേ, സയനേ ഭൂമിസന്ഥതേ;
സയിത്വാ ദക്ഖിണപസ്സേന, സോ മഹാഥൂപ മുത്തമം.
സയിത്വാ വാമപസ്സേസ, ലോഹപാസാദ മുത്തമം;
പസ്സന്തോ സുമനോ ആസി, ഭിക്ഖുസങ്ഘപുരേക്ഖതോ.
ഗിലാനപുച്ഛനത്ഥായ, ആഗതാഹി തതോ തതോ;
ഛന്നവുതികോടിയോ ഭിക്ഖൂ, തസ്മിം ആസും സമാഗമേ.
ഗണസജ്ഝായമകരും, വഗ്ഗബന്ധേന ഭിക്ഖവോ;
ഥേരപുത്താഭയം ഥേരം, തത്ഥാ’ദിസ്വാ മഹീപതി.
അട്ഠവീസ മഹായുദ്ധം, യുജ്ഝന്തോ അപരാജയം;
യോ സോ ന പച്ചുദാവത്തോ, മഹായോധോ വസീ മമ.
മച്ചുയുദ്ധമ്ഹി സമ്പത്തേ, ദിസ്വാ മഞ്ഞേ പരാജയം;
ഇദാനി സോ മം നോ പേതി, ഥേരോ ഥേരപുത്തഭയോ.
ഇതി ചിന്തയി സോഥേരോ, ജാനിത്വാ തസ്സ ചിന്തിതം;
കരിന്ദനദിയാ സിസേ, വസം പഞ്ജലിപബ്ബതേ.
പഞ്ചഖീണാസവസത-പരിവാരേന ഇദ്ധിയാ;
നഭസാഗമ്മ രാജാനം, അട്ഠാസി പരിവാരിയ.
രാജാ ദിസ്വാ പസന്നോ തം, പുരതോ ച നിസീദിയ;
തുമ്ഹേ ദസമഹായോധേ, ഗണ്ഹിത്വാന പുരേ അഹം.
യുജ്ഝിം ഇദാനി ഏകോ’വ, മച്ചുനാ യുദ്ധമാരഭിം;
മച്ചുസത്തും പരാജേതും, ന സക്കോമീ’’തി ആഹ ച.
ആഹ ഥേരോ ‘‘മഹാരാജ-മാ ഭായി മനുജാധിപ;
കിലേസസത്തും അജിത്വാ, അജേയ്യോ മച്ചുസത്തുകോ.
സബ്ബമ്പി സങ്ഖാരഗതം, അവസ്സംയേവ ഭിജ്ജതി;
‘‘അനിച്ചാ സബ്ബസങ്ഖാരാ’’, ഇതി വുത്തംഹി സത്ഥുനാ.
ലജ്ജാ സാരജ്ജരഹിതാ, ബുദ്ധേപേ’തി അനിച്ചതാ;
തസ്മാ അനിച്ചാ സങ്ഖാരാ, ദുക്ഖാ’നത്താതി ചിന്തയ.
ദുതിയേ അത്താഭാവേപി, ധമ്മച്ഛന്ദോ മഹാഹിതേ;
ഉപട്ഠിതേ ദേവലോകേ, ഹിത്വാ ദിബ്ബം സുഖം തുവം.
ഇധാഗമ്മ ബഹും പുഞ്ഞം, അകാസി ച അനേകധാ;
കരണമ്പേകരജ്ജസ്സ, സാസനുജ്ജോതനായതേ.
മഹാപുഞ്ഞകതം ¶ പുഞ്ഞം, യാവജ്ജദിവസാ തയാ;
സബ്ബംനുസ്സരമേവം തേ, സുഖം സജ്ജു ഭവിസ്സതി.
ഥേരസ്സവചനം സുത്വാ, രാജാ അത്തമനോ അഹു;
‘‘അവസ്സയോ മച്ചുയുദ്ധേപി, ത്വം മേ സീ’’തി അഭാസിതം.
തദാ ച ആഹരാപേത്വാ, പഹട്ഠോ പുഞ്ഞ പോത്ഥകം;
വാചേതും ലേഖകം ആഹ, സോ തം വാചേസി പോത്ഥകം.
ഏകൂനസതവിഹാരാ, മഹാരാജേന കാരിതാ;
ഏകൂനവീസകോടീഹി, വിഹാരോ മരിച വട്ടി ച.
ഉത്തമോ ലോഹപാസാദോ,
തിംസകോടീഹി കാരിതോ;
മഹാഥൂപേ അനഗ്ഘാനി,
കാരിതാ ചതുവീസതി.
മഹാഥൂപമ്ഹി സേസാനി, കാരിതാനി സുബുദ്ധിനാ;
കോടിസഹസ്സം അഗ്ഘന്തി, മഹാരാജാ’’തി വാചയി.
‘‘കോട്ഠനാമമ്ഹി മലയേ, അക്ഖക്ഖായിക ഛാതകേ;
കുണ്ഡലാനി മഹഗ്ഘാനി, ദുവേ ദത്വാന ഗണ്ഹിയ.
ഖീണാസവാനം പഞ്ചന്നം, മഹാഥേരാന മുത്തമോ;
ദിന്നോ പസന്നചിത്തേന, കങ്ഗുഅമ്ബിലപിണ്ഡകോ.
ചൂളങ്ഗനിയ യുദ്ധമ്ഹി, പരാജിത്വാ പലായതാ;
കാലം ഘോസാപയിത്വാന, ആഗതസ്സ വിഹായസാ.
ഖീണാസവസ്സ യതിനോ, അത്താനമനപേക്ഖിയ;
ദിന്നം സരകഭത്ത’ന്തി, വുത്തേ ആഹ മഹീപതി.
വിഹാരമഹസത്താഹേ, പാസാദസ്സ മഹേതഥാ;
ഥൂപാരമ്ഭേ തു സത്താഹേ, തഥാ ധാതുനിധാനകേ.
ചാതുദ്ദിസസ്സ ഉഭതോ, സങ്ഘസ്സ ഉഭതോ മയാ;
മഹാരഹം മഹാദാനം, അവിസേസം പവത്തിതം.
മഹാവേസാഖപൂജാ ച, ചതുവീസതി കാരയി;
ദീപേ സങ്ഘസ്സ തിക്ഖത്തും, തിചീവരമദാപയി.
സത്തസത്ത ¶ ദിനാനേവ, ദീപേ രജ്ജമഹം ഇമം;
പഞ്ചക്ഖത്തും സാസനമ്ഹി, അദാസിം ഹട്ഠമാനസോ.
സതതം ദ്വാദസഠാനേ, സപ്പിനാ സുദ്ധവട്ടിയാ;
ദീപസഹസ്സം ജാലേസിം, പൂജേന്തോ സുഗതം അഹം.
നിച്ചം അട്ഠാരസഠാനേ, വജ്ജേഹി വിഹിതം അഹം;
ഗിലാന ഭത്തഭേസജ്ജം, ഗിലാനാനമദാപയിം.
ചതുത്താലീസഠാനമ്ഹി, സങ്ഖതം മധുപായസം;
തത്തകേസ്വേവ ഠാനേസു, തേലുല്ലോപകമേവ ച.
ഘതേ പക്കേ മഹാജാല, പൂവേ ഠാനമ്ഹി തത്തകേ;
തഥേവ സഹ ഭത്തേഹി, നിച്ച ഏമവ അദാപയിം.
ഉപോസഥേസു ദിവസേസു, മാസേ മാസേ ച അട്ഠസു;
ലംകാദീപേ വിഹാരേസു, ദീപ തേലമദാപയിം.
ധമ്മദാനം മഹന്തന്തി, സുത്വാ അമിസദാനതോ;
ലോഹ പാസാദതോ ഹേട്ഠാ, സങ്ഘമജ്ഝമ്ഹി ആസനേ.
‘‘ഓസാരേസ്സാമി സങ്ഘസ്സ, മങ്ഗലസുത്ത’’മിച്ചഹം;
നിസിന്നോ ഓസാരയിതും, നാസക്ഖിം സങ്ഘഗാരവാ.
തതോപ്പഭുതി ലംകായ, വിഹാരേസു തഹിം തഹിം;
ധമ്മകഥം കഥാപേസിം, സക്കരിത്വാന ദേസകേ.
ധമ്മകഥിക സ്സേകസ്സ, സപ്പിഫാണിതസക്ഖരം;
നാളിം നാളിമദാപേസിം, ദാപേസിം ചതുരങ്ഗുലം.
മുട്ഠികം യട്ഠിമധുകം, ദാപേസിം സാടകദ്വയം;
സബ്ബംപിസ്സരിയേ ദാനം, നമേ ഹാസേസി മാനസം.
ജീവിതം അനപേക്ഖിത്വാ, ദുഗ്ഗതേന സതാ മയാ;
ദിന്ന ദാന ദ്വയംയേവ, തം മേ ഹാസേസി മാനസം.
തം സുത്വാ അഭയോ ഥേരോ, തം ദാനദ്വയമേവ സോ;
രഞ്ഞോ ചിത്തപ്പസാദത്ഥം, സം വണ്ണേസി അനേകധാ.
തേസു പഞ്ചസു ഥേരേസു, കങ്ഗുഅമ്ബിലഗാഹകോ;
മലിയ ദേവ മഹാഥേരോ, സുമനകൂടമ്ഹി പബ്ബതേ.
നവന്നം ¶ ഭിക്ഖുസതാനം, ദത്വാ തം പരിഭുഞ്ജി സോ;
പഥവീചാലകോ ധമ്മ, സുത്തഥേരോ തു തം പന.
കല്യാണികവിഹാരമ്ഹി, ഭിക്ഖൂനം സംവിഭാജിയ;
ദസദ്ധസ തസങ്ഖാനം, പരിഭോഗ മകാസയം.
തലങ്ഗര വാസികോ ധമ്മ, ദിന്നത്ഥേരോ പിയങ്ഗുകേ;
ദീപേ ദസസഹസ്സാനം, ദത്വാന പരിഭുഞ്ജിതം.
മങ്ഗണവാസികോ ഖുദ്ദ, തിസ്സത്ഥേരോ മഹിദ്ധികോ;
കേലാസേ സട്ഠിസഹസ്സാനം, ദത്വാന പരിഭുഞ്ജി തം.
മഹാബ്യഗ്ഘോ ച ഥേരോ തം, ഉക്കനഗരവിഹാരകേ;
ദത്വാ സതാനം സത്താനം, പരിഭോഗമകാസയം.
സരകഭത്തഗാഹീ തു, ഥേരോ പിയങ്ഗുദീപകേ;
ദ്വാദസ ഭിക്ഖുസഹസ്സാനം, ദത്വാന പരിഭുഞ്ജിതം.
ഇതി വത്വാ’ഭയത്ഥേരോ, രഞ്ഞോ ഹാസേസി മാനസം;
രാജാ ചിത്തം പസാദേത്വാ, തം ഥേരം ഇധ മബ്രുവി.
‘‘ചതുവീസതിവസ്സാനി, സങ്ഘസ്സ ഉപകാരകോ;
അഹ മേവം ഹോതു കായോ’പി, സങ്ഘസ്സ ഉപകാരകോ.
മഹാഥൂപ ദസ്സനഠാനേ, സങ്ഘസ്സ കമ്മമാളകേ;
സരീരം സങ്ഘദാസസ്സ, തുമ്ഹേ ഝാപേഥ മേ’’ഇതി.
കനിട്ഠം ആഹ ‘‘ഭോ തിസ്സ, മഹാഥൂപേ അനിട്ഠിതം;
നിട്ഠാപേഹി തുവം സബ്ബം, കമ്മം സക്കച്ച സാധുകം.
സായം പാതോ ച പുപ്ഫാനി, മഹാഥൂപമ്ഹി പൂജയ;
തിക്ഖത്തും ഉപഹാരഞ്ച, മഹാഥൂപസ്സ കാരയ.
പടിയാദിതഞ്ച യം വത്തം, മയാ സുഗത സാസനേ;
സബ്ബം അപരിഹാപേത്വാ, താത വത്തയ തം തുവം.
സങ്ഘസ്സ താത കിച്ചേസു, മാ പമജ്ജിത്ഥ സബ്ബദാ’’;
ഇതം തം അനുസാസിത്വാ, തുണ്ഹീ ആസി മഹീപതി.
തങ്ഖണം ¶ ഗണസജ്ഝായം, ഭിക്ഖുസങ്ഘോ അകാസി ച;
ദേവതാ ഛ രഥേ ചേവ, ഛഹി ദേവേഹി ആനയും.
യാചും വിസും വിസും ദേവാ, രാജാനം തേ രഥേ ഠിതാ;
‘‘അമ്ഹാകം ദേവലോകം ത്വം, ഏഹി രാജമനോരമം’’.
രാജാ തേസം വചോ സുത്വാ, ‘‘യാവ ധമ്മം സുണോമഹം;
അധിവാസേഥ താവാ’’തി, ഹത്ഥാകാരേന വാരയി.
വാരേതി ഗണസജ്ഝായ, മീഭി മന്ത്വാന ഭിക്ഖവോ;
സജ്ഝായം ഠപയും രാജാ, പുച്ഛിതം ഠാനകാരണം.
‘‘ആഗമേഥാ’’തി സഞ്ഞായ, ദിന്നത്താ’തി വദിംസു തേ;
രാജാ ‘‘നേതം തഥാ ഭന്തേ’’, ഇതി വത്വാന തം വദി.
തം സുത്വാന ജനാ കേചി, ‘‘ഭീതോ മച്ചുഭയാ അയം;
ലാലപ്പതീ’’തി മഞ്ഞിംസു, തേസം കങ്ഖാവിനോദനം.
കാരേതും അഭയത്ഥേരോ, രാജാനം ഏവമാഹ സോ;
‘‘ജാനാപേതും കഥം സക്കാ, ആനീതാ തേ രഥാ’’ഇതി.
പുപ്ഫദാനം ഖിപാപേസി, രാജ നഭസി പണ്ഡിതോ;
താനി ലഗ്ഗാനി ലമ്ബിംസു, രഥീസാസു വിസും വിസും.
ആകാസേ ലമ്ബമാനാനി, താനി ദിസ്വാ മഹാജനോ;
കങ്ഖം പടിവിനോദേസി, രാജാ ഥേരമഭാസിതം.
‘‘കതമോ ദേവലോകോ ഹി,
രമ്മോ ഭന്തേ’’തി സോ ബ്രുവി;
‘‘തുസിനാനം പുരം രാജ,
രമ്മം’’ഇതി സതം മതം.
ബുദ്ധഭാവായ സമയം, ഓലോകേന്തോ മഹാദയോ;
മേത്തേയ്യോ ബോധിസത്തോ ഹി, വസതേ തുസിതേ പുരേ.
ഥേരസ്സ വചനം സുത്വാ, മഹാരാജാ മഹാമതീ;
ഓലോകേന്തോ മഹാഥൂപം, നിപന്നോവ നിമീലയി.
ചവിത്വാ തംഖണംയേവ, തുസിതാ അഹടേ രഥേ;
നിബ്ബത്തിത്വാ ഠിതോയേവ, ദിബ്ബദേഹോ അദിസ്സഥ.
കതസ്സ ¶ പുഞ്ഞകമ്മസ്സ, ഫലം ദസ്സേതുമത്തനോ;
മഹാജനസ്സ ദസ്സേന്തോ, അത്താനം സമലങ്കതം.
രഥട്ഠോയേവ തിക്ഖത്തും, മഹാഥൂപം പദക്ഖിണം;
കത്വാന ഥൂപം സങ്ഘഞ്ച, വന്ദിത്വാ തുസിതം അഗാ.
നാടകിയോ ഇധാഗന്ത്വാ, മകുടം യത്ഥ മോചയും;
‘‘മകുടമുത്തസാലാ’’തി, ഏത്ഥ സാലാ കതാ അഹു.
ചിതകേ ഠപിതേ രഞ്ഞേ, സരീരമ്ഹി മഹാജനോ;
യത്ഥാരവി ‘‘രാവവട്ടി-സാലാ’’നാമ തഹിം അഹു.
രഞ്ഞോ സരീരം ഝാപേസും, യസ്മിം നിസ്സീമമാളകേ;
സോ ഏവ മാളകോ ഏത്ഥ, വുച്ചതേ ‘‘രാജ മാളകോ’’.
ദുട്ഠഗാമണിരാജാ സോ, രാജാ നാമാരഹോ മഹാ;
മേത്തേയ്യസ്സ ഭഗവതോ, ഹേസ്സതി അഗ്ഗസാവകോ.
രഞ്ഞോ പിതാ പിതാ തസ്സ,
മാതാ മാതാ ഭവിസ്സതി;
സദ്ധാതിസ്സോ കനിട്ഠോ തു,
ദുതിയോ ഹേസ്സതി സാവകോ.
സാലിരാജകുമാരോ യോ,
തസ്സ രഞ്ഞോ സുതോ തുസോ;
മേത്തേയ്യസ്സ ഭഗവതോ,
പുത്തോയേവ ഭവിസ്സതി.
ഏവം യോ കുസലപരോ കരോതി പുഞ്ഞം,
ഛാദേന്തോ അനിയതപാപകം ബഹുമ്പി;
സോ സഗ്ഗം സകലേ രമി വോ പയാതി തസ്മാ,
സപ്പഞ്ഞോ സ തതരതോ ഭവേയ്യ പുഞ്ഞേതി.
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
തുസിതപുരഗമനം നാമ
ദ്വത്തിംസതിമോ പരിച്ഛേദോ
തേത്തിംസതിമ പരിച്ഛേദ
ദസരാജകോ
ദുട്ഠഗാമണിരഞ്ഞോ ¶ തു, രജ്ജേഠിതാ ജനാ അഹൂ;
സാലിരാജകുമാരോതി, ഹസ്സാസി വിസ്സുതോ സുതോ.
അതീവ ധഞ്ഞോ സോ ആസി, പുഞ്ഞകമ്മരതോ സദാ;
അതീവ ചാരുരുപായ, സത്തോ ചണ്ഡാലിയാ അഹു.
അസോകമാലാദേവിംതം, സമ്ബന്ധം പുബ്ബജാതിയാ;
രൂപേനാ’തി പിയായന്തോ, സോ രജ്ജം നേവകാമയി.
ദുട്ഠഗാമണിഭാതാ’സോ, സദ്ധാതിസ്സോ തദച്ഛയേ;
രജ്ജം കാരേസ്സാ’ഭിസിത്തോ, അട്ഠാരസ്സ സമാ’സമോ.
ഛക്കകമ്മം സുധാകമ്മം, ഹത്ഥിപാകാരമേവ ച;
മഹാഥൂപസ്സ കാരേസി, സോ സദ്ധാകതനാമകോ.
ദീപേന ലോഹപാസാദോ, ഉഡ്ഡിയ്ഹിത്ഥ സുസങ്ഖതോ;
കാരേസി ലോഹപാസാദം, പുന സോ സത്തഭൂമകം.
നവുതിസതസഹസ്സഗ്ഘോ, പാസാദോ ആസി സോ തദാ;
ദക്ഖിണഗീരിവിഹാരം, കല്ലകലേണ മേവ ച.
കുളുമ്ബാലവിഹാരഞ്ച, തഥാപേത്തങ്ഗ വാലികം;
വേലങ്ഗവട്ടികഞ്ചേവ, ദുബ്ബലവാപിതിസ്സതം.
ദുരതിസ്സകവാപിഞ്ച, തഥാമാതുവിഹാരകം;
കാരേസി ആദീഘവാപിം, വിഹാരംയോജന യോജനേ.
ദീഘവാപിവിഹാരഞ്ച, കാരേസി സഹചേതിയം;
നാനാരതനകച്ഛന്നം, തത്ഥ കാരേസി ചേതിയേ.
സന്ധിയം സന്ധിയം തത്ഥ, രഥചക്കപ്പമാണകം;
സോവണ്ണമാലം കാരേത്വാ, ലഗ്ഗാപേസി മനോരമം.
ചതുരാസീതിസഹസ്സാനം ¶ , ധമ്മക്ഖന്ധാനമിസ്സരോ;
ചതുരാസീതിസഹസ്സാനി, പൂജാചാപി അകാരയി.
ഏവം പുഞ്ഞാനി കത്വാ സോ, അനേകാനി മഹീപതി;
കായസ്സഭേദാ ദേവേസു, തുസിതേസു’പപജ്ജഥ.
സദ്ധാതിസ്സപകാരാജേ, വസന്തേ ദീഘവാപിയം;
ലജ്ജീതിസ്സോ ജേട്ഠസുതോ, ഗിരികുമ്ഭിമനാമകം.
വിഹാരം കാരയി രമ്മം, തംകനിട്ഠസുതോ പന;
ഥുല്ലത്ഥനോ അകാരേസി, വിഹാരം കന്ദരവ്ഹയം.
പിതരാ ഥുല്ലത്ഥനകോ, ഭാതുസന്തികമായതാ;
സഹേവാ’ഹ വിഹാരസ്സ, സങ്ഘഭോഗത്ഥമത്തനോ.
സദ്ധാതിസ്സേഉപരതേ, സബ്ബേ’മച്ചാ സമാഗതാ;
ഥൂപാരാമേ ഭിക്ഖുസങ്ഘം, സകലം സന്നിപാതിയ.
സങ്ഘാനുഞ്ഞായരട്ഠസ്സ, രക്ഖണത്ഥം കുമാരകം;
അഭിസിഞ്ചും ഥുല്ലത്ഥനം, തം സുത്വാ ലജ്ജീതിസ്സതോ.
ഇധാഗന്ത്വാ ഗഹേത്വാ തം, സയം രജ്ജമകാരയി;
മാസഞ്ചേവ ദസാഹഞ്ച, രാജാ ഥുല്ലത്ഥനോ പന.
തിസ്സോസമം ലജ്ജീതിസ്സോ, സങ്ഘോ ഹുത്വാ അനാദരോ;
‘‘ന ജാനിംസു യഥാവുഡ്ഢം’’ മീതി തം പരിഭാസയി.
പച്ഛാ സങ്ഘം ഖമാപേത്വാ, ദണ്ഡകമ്മത്ഥമിസ്സരോ;
തീണി സതസഹസ്സാനി, ദത്വാന ഉരുചേതിയേ.
സിലാമയാനി കാരേസി, പുപ്ഫയാനാനി തീണിസോ;
അഥോ സതസഹസ്സേന, ചിതാപേസി ച അന്തരാ.
മഹാഥൂപഥൂപാരാമാനം, ഭൂമിംഭൂമിസ്സരോ സമം;
ഥൂപാരാമേ ച ഥൂപസ്സ, സിലാകഞ്ചുക മുത്തമം.
ഥൂപാരാമസ്സ പുരതോ, സിലാഥൂപകമേവ ച;
ലജ്ജീകാസനസാലഞ്ച, ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ കാരയി.
കഞ്ചുകം ¶ കണ്ടകേ ഥൂപേ, കാരാപേസി സിലാമയം;
ദത്വാന സതസഹസ്സം, വിഹാരേ ചേതിയവ്ഹയേ.
ഗിരികുമ്ഭിലനാമസ്സ, വിഹാരസ്സ മഹമ്ഹി സോ;
സട്ഠിഭിക്ഖുസഹസ്സാനം, തിചീവരമദാപയി.
അരിട്ഠവിഹാരം കാരേസി, തഥാകന്ദരഹിനകം;
ഗാമികാനഞ്ച ഭിക്ഖൂനം, ഭേസജ്ജാനി അദാപയി.
കിമിച്ഛകം തണ്ഡുലഞ്ച, ഭിക്ഖുനീനമദാപയി;
സമാനവ’ഠമാസഞ്ച, രജ്ജം സോ കാരയീ ഇധ.
മതേ ലജ്ജികതിസ്സമ്ഹി, കനിട്ഠോ തസ്സ കാരയി;
രജ്ജം ഛളേവ വസ്സാനി, ഖല്ലാടനാഗനാമകോ.
ലോഹപാസാദപരിവാരേ, പാസാദേ’തി മനോരമേ;
ലോഹപാസാദസോഭത്ഥം, ഏസോ ദ്വത്തിംസകാരയി.
മഹാഥൂപസ്സ പരിതോ, ചാരുനോ ഹേമമാലിനോ;
വാലികങ്ഗണമരിയാദം, പാകാരഞ്ച അകാരയി.
സോവകുരുന്ദപാസകം, വിഹാരഞ്ച അകാരയി;
പുഞ്ഞകമ്മാനിചഞ്ഞാനി, കാരാപേസി മഹീപതി.
തം മഹാരത്തതോനാമ, സേനാപതി മഹീപതിം;
ഖല്ലാടനാഗരാജാനം, നഗരേയേവ അഗ്ഗഹി.
തസ്സ രഞ്ഞോ കനിട്ഠോതു, വട്ടഗാമണിനാമകോ;
തം ദുട്ഠസേനാപതികം, ഹന്ത്വാ രജ്ജമകാരയി.
ഖല്ലാടനാഗരഞ്ഞോസോ, പുത്തകം സകഭാതുനോ;
മഹാചൂലികനാമാനം, പുത്തഠാനേ ഠപേസി ച.
തമ്മാതരം നുളാദേവിം, മഹേസിഞ്ച അകാസിസോ;
പീതിഠാനേ ഠിതതാ’സ്സ, പീതിരാജാതി അബ്രവും.
ഏവം രജ്ജേ’ഭിസിത്തസ്സ, തസ്സ മാസമ്ഹി പഞ്ചമേ;
രോഹണേ നകുലനഗരേ, ഏകോ ബ്രാഹ്മണചേടതോ.
തിയോ ¶ നാമ ബ്രാഹ്മണസ്സ, വചോ സുത്വാ അപണ്ഡിതോ;
ചോരോ അസു മഹാതസ്സ, പരിവാരോ അഹോസി ച.
സഗണാസത്തദമിളാ, മഹാതിത്ഥമ്ഹി ഓതരും;
തദാ ബ്രാഹ്മണതിയോ ച, തേ സത്തദമിളാപിച.
ഛക്കത്ഥായ വിസജ്ജേസും, ലേഖം ഭൂപതിസന്തികം;
രാജാ ബ്രാഹ്മണതിയസ്സ, ലേഖം പേസേസി നീതിമാ.
‘‘രജ്ജം തവ ഇദാനേവ, ഗണ്ഹ ത്വം ദമിളേ’’ ഇതി;
സാധൂതി സോ ദമിളേഹി, യുജ്ഝി ഗണ്ഹിംസു തേ തു തം.
തതോ തേ ദമിളാ യുദ്ധം, രഞ്ഞാ സഹ പവത്തയും;
കോളമ്ബാലകസാമന്താ, യുദ്ധേ രാജാ പരാജിതോ.
തിത്ഥാരാമദുവാരേന, രഥാരുള്ഹോ പലായതി;
പണ്ഡുകാഭയരാജേന, തിത്ഥാരാമോഹി കാരിതോ;
വാസിതോ ച തദാ ആസി, ഏകവീസതി രാജുസൂ.
തം ദിസ്വാ പലായന്തം, നിഗണ്ഠോഗിരിനാമകോ;
‘‘പലായതി മഹാകാള-സീഹളോ’’തി ഭുസം രവി.
തം സുത്വാന മഹാരാജാ, ‘‘സിദ്ധേ മമ മനോരഥേ;
വിഹാരം ഏത്ഥ കാരേസ്സം’’, ഇച്ചേവം ചിന്തയീ തദാ.
സഗബ്ഭം അനുലാദേവിം, അഗ്ഗഹീ രക്ഖിയാ ഇതി;
മഹാചൂള മഹാനാഗ-കുമാരേചാപീ രക്ഖിയേ.
രഥസ്സ ലഹുഭാവത്ഥം, ഡത്വാ ചൂളാമണിംസുഭം;
ഓതാരേസി സോമദേവിം, തസ്സ’നുഞ്ഞായ ഭൂപതി.
യുദ്ധായഗമനേയേവ, പുത്തകേ ദ്വേ ച ദേവിയോ;
ഗാഹയിത്വാന നിക്ഖന്തോ, സങ്കിതോ സോ പരാജയേ.
അസക്കുണിത്വാ ഗാഹേതും, പത്തം ഭുത്തം ജിനേന തം;
പലായിത്വാ വേസ്സഗീരി-വനേ അഭിനിയിയിസോ.
കുത്ഥിക്കുലമഹാതിസ്സ-ഥേരോ ദിസ്വാ തഹം തു തം;
ഭത്തം പാദാ അനാമട്ഠം, പിണ്ഡദാനം വിവജ്ജിയ.
അഥ ¶ കേതകിപത്തമ്ഹി, ലിഖിത്വാ ഹട്ഠമാനസോ;
സങ്ഘഭോഗം വിഹാരസ്സ, തസ്സ പാദാമഹീപതി.
തതോ ഗന്ത്വാ സിലാസോബ്ഭ-കണ്ഡകമ്ഹി വസീ തതോ;
ഗന്ത്വാന മാതുവേലങ്ഗേ, സാലഗലസമീപഗോ.
തത്ഥദ്ദസ ദിട്ഠപുബ്ബം, ഥേരം ഥേരോ മഹീപതിം;
ഉപട്ഠാകസ്സ അപ്പേസി, തനസിവസ്സ സാധുകം.
തസ്സ സോ തനസിവസ്സ, രട്ഠികസ്സ’ന്തികേ തഹിം;
രാജാ ചുദ്ദസവസ്സാനി, വസീ തേന ഉപട്ഠിതോ.
സത്തസു ദമീളേസ്വേ’കോ, സോമാദേവിം മദാവഹം;
രാഗരത്തോ ഗഹേത്വാന, പരതീരമഗാലഹും.
ഏകോപത്തം ദസബലസ്സ, അനുരാധപുരേ ഠിതം;
ആദായ തേന സന്തുട്ഠോ, പരതീരമഗാലഹും.
പുളഹത്ഥോ തു ദമിളോ, തീണിവസ്സാനി കാരയി;
രജ്ജം സേനാപതിം കത്വാ, ദമിളം ബാഹിയവ്ഹയം.
പുളഹത്ഥം ഗഹേത്വാ തം, ദൂരേ വസ്സാനി ബാഹീയോ;
രജ്ജം കാരേസി തസ്സാ’സി, പണയമാരോ ചമൂപതി.
ബാഹീയം തം ഗഹേത്വാന, രാജാ’സി പണയമാരകോ;
സത്തവസ്സാനി തസ്സാ’സി, പിളയമാരോ ചമൂപതി.
പണയമാരം ഗഹേത്വാ സോ, രാജാസി പീളയമാരകോ;
സത്തമാസാനി തസ്സാസി, ദാഠിയോ തു ചമൂപതി.
പീളയമാരം ഗഹേത്വാ സോ, ദാഠിയോ ദമിളോ പന;
രജ്ജം’നുരാധനഗരേ, ദുവേ വസ്സാനി കാരയി.
ഏവം ദമിളരാജൂനം, തേസം പഞ്ചന്നമേവഹി;
ഹോന്തി ചുദ്ദസവസ്സാനീ, സത്തമാസാ ച ഉത്തരിം.
ഗതായ തു നിവാസത്ഥം, മലയേ’നുലദേവിയാ;
ഭരിയാകനസിവസ്സ, പാദാപഹരി പച്ഛിയം.
കുജ്ഝിത്വാ രോദമാനാസാ, രാജാനം ഉപസകിമി;
തം സുത്വാ തനസിവോസോ, മനുമാദായ നിക്ഖമി.
ദേവിയാ ¶ വചനം സുത്വാ, തസ്സ ആഗമനാ പുരാ;
ദ്വിപുത്തം ദേവിമാദായ, തതോ രാജാ’പി നിക്ഖമി.
ധനും സന്ധായ ആയന്തം, സീവം വിജ്ഝി മഹാസീവോ;
രാജാ നാമം ഭാവയിത്വാ, അകാസി ജിനസങ്ഗഹം.
അലത്ഥ അട്ഠാമച്ചേച, മഹന്തേ യോധസമ്മതേ;
പരിവാരോ മഹാആസീ, പരിഹാരോ ച രാജിനോ.
കുമ്ഭീലകമഹാതിസ്സ-ഥേര ദിസ്വാ മഹായസോ;
അച്ഛഗല്ലവിഹാരമ്ഹി, ബുദ്ധപൂജമകാരയി.
വത്ഥും സോധേതുമാരുള്ഹോ, അകാസചേതിയങ്ഗണം;
കവിസീസേ അമച്ചമ്ഹി, ഓരോഹന്തോമഹീപതി.
ആരോഹന്തോ സദേവികോ, ദിസ്വാ മഗ്ഗേ നിസിന്നകം;
‘‘ന നിപന്നോ’’തി കുജ്ഝിത്വാ, കവിസീസം അഘാതയി.
സേസാ സത്തഅമച്ചാവി, നിബ്ബിന്നാ തേന രാജിനാ;
തസ്സ’ന്തികാ പലായിത്വാ, പക്കമന്താ യഥാരുചി.
മഗ്ഗേ വിലുത്താ ചോരേഹി, വിഹാരം ഹമ്ബുഗല്ലകം;
പവിസിത്വാന അദ്ദക്ഖും, തിസ്സത്ഥേരം ബഹുസ്സുതം.
ചതുനേകായികോ ഥേരോ, യഥാലദ്ധാനി ദാപയി;
വത്ഥഫാണിതതേലാനി, തണ്ഡുലാ പാഹുണാ തഥാ.
അസ്സത്ഥകാലേ ഥേരോ സോ,
‘‘കുഹിംയാതാ’’തി പുച്ഛിതേ;
അത്താനം ആവീകത്വാ തേ,
തം പവത്തിം നിവേദയും.
‘‘കാരേതും കേഹി സക്കാ നു, ജിനസാസനപഗ്ഗഹം;
ദമിളേഹി വാ’ഥ രഞ്ഞാ, ഇതി പുട്ഠാ തു തേ പന.
‘‘രഞ്ഞോ സക്കാ’’തി ആഹംസു, സഞ്ഞാപേത്വാന തേ ഇതി;
ഉഭോ തിസ്സ മഹാതിസ്സ-ഥേരാ ആദായ തേ തതോ.
രാജിനോ സന്തികം നേത്വാ, അഞ്ഞമഞ്ഞം ഖമാപയും;
രാജാ ച തേ അമച്ചാ ച, ഥേരോ ഏവ മയാചയും.
സിദ്ധേ ¶ കമ്മേ പേസിതേനോ, ഗന്തബ്ബം സന്തികം ഇതി;
ഥേരാ ദത്വാ പടിഞ്ഞം തേ, യഥാഠാനമഗഞ്ഛിസും.
അനുരാധപുരം രാജാ, ആഗന്ത്വാന മഹായസോ;
ദാഠികം ദമിളം ഹന്ത്വാ, സയം രജ്ജമകാരയി.
തതോ നിഗണ്ഠാരാമം തം, വിദ്ധംസേത്വാ മഹീപതി;
വിഹാരം കാരയി തത്ഥ, ദ്വാദസ പരിവേണകം.
മഹാവിഹാരപട്ഠാനാ, ദ്വീസു വസ്സസ തേസു ച;
സത്തരസസു വസ്സേസു, ദസമാസാ’മികേസു ച.
തഥാ ദിനേസു ദസസു, അതിക്കന്തേസു സാദരോ;
അഭയഗിരി വിഹാരംസോ, പതിട്ഠാപേസി ഭൂപതി.
അക്കോസിയിത്വാ തേ ഥേരേ, തേസു പുബ്ബുപകാരിനോ;
തം മഹാതിസ്സ ഥേരസ്സ, വിഹാരം മാനദോ അദാ.
ഗിരിസ്സ യസ്മാ ഗാരാമേ, രാജാ കാരേസി സോഭയോ;
തസ്മാ’ഭയ ഗിരിത്വേവ, വിഹാരോ നാമകോ അഹു.
ആണാപേത്വാ സോമാദേവിം,
യഥാ ഠാനേ ഠപേസിസോ;
തസ്സാതന്നാമകം കത്വാ,
സോമാരാമ മകാരയി.
രഥാ ഓരോപിതാ സാ ഹി, തസ്മിംഠാനേ വരങ്ഗനാ;
കദ്ദമ്ബപുപ്ഫ ഗുമ്ബമ്ഹി, നിലിനാ തത്ഥ അദ്ദസ.
മുത്തയന്തം സാമണേരം, മഗ്ഗം ഹത്ഥേന ഛാദിയ;
രാജാ തസ്സ വചോ സുത്വാ, വിഹാരം തത്ഥ കാരയി.
മഹാഥൂപസ്സുത്തരതോ,
ചേതിയം ഉച്ചവത്ഥുകം;
സിലാ സോഭകണ്ഡകം നാമ,
രാജാ സോയേവ കാരയി.
തേസു സത്തസു യോധേസു, ഉത്തിയോ നാമ കാരയി;
നഗരമ്ഹാ ദക്ഖിണതോ, വിഹാരം ദക്ഖിണവ്ഹയം.
തത്തേവ ¶ മൂലവോകാസ, വീഹാരം മൂലനാമകോ;
അമച്ചോ കാരയീ തേന, സോപി തംനാമകോ അഹു.
കാരേസി സാലിയാരാമം, അമച്ചോ സാലിയവ്ഹയോ;
കാരേസി പബ്ബതാരാമം, അമച്ചോ പബ്ബതവ്ഹയോ.
ഉത്തരതിസ്സരാമന്തു, തിസ്സാമച്ചോ അകാരയി;
വിഹാരേ നിട്ഠിതേ രമ്മേ, തിസ്സഥേര മുപച്ചതേ.
‘‘തുമ്ഹാകം പടിസന്ഥാര, വസേന’മ്ഹേഹി കാരിതേ;
വിഹാരേ ദേമ തുമ്ഹാകം, ഇതി വത്വാ അദംസു ച.
ഥേരോ സബ്ബത്ഥവാസേസി, തേ തേ ഭിക്ഖൂ യഥാ രഹം;
അമച്ചാ’ദംസു സങ്ഘസ്സ, വിവിധേ സമണാരഹേ.
രാജാ സകവിഹാരമ്ഹി, വസന്തേ സമുപട്ഠഹി;
പച്ചയേഹി അനുനേഹി, തേന തേ ബഹവോ അഹും.
ഥേരം കുലേഹീ സംസട്ഠം, മഹാതിസ്സോതി വിസ്സുതം;
കുലസംസട്ഠ ദോസേന, സങ്ഘോ തം നീഹരി ഇതോ.
തസ്സ സിസ്സോ ബഹലമസ്സു-
തിസ്സത്ഥേരോതി പിസ്സുതോ;
കുദ്ധോ’ഭയഗിരിം ഗന്ത്വാ,
വസി പക്ഖം വഹം തഹിം.
തതോപ്പഭുതി തേ ഭിക്ഖൂ, മഹാവിഹാരനാഗമും;
ഏവം തേ’ഭയഗിരികാ, നിഗ്ഗതാ ഥേരവാദതോ.
പഭിന്നാ’ഭയഗിരികേഹി, ദക്ഖിണവിഹാരികായതി;
ഏവം തേ ഥേരവാദീഹി, പഭിന്നാ ഭിക്ഖവോ ദ്വിധാ.
മഹാ അഭയഭിക്ഖൂ തേ, വഡ്ഢേതും ദീപവാസിനോ;
വട്ടഗാമണിഭൂമിന്ദോ, പത്തിം നാമ അദാസി സോ.
വിഹാരപരിവേണാനി, ഘടാബദ്ധേ അകാരയി;
‘‘പടിസങ്ഖരണം ഏവം, ഹേസ്സതീതി വിചിന്തിയ.
പിടകത്തയപാളിഞ്ച, തസ്സ അട്ഠകഥമ്പി ച;
മുഖപാഠേന ആനേസും, പുബ്ബേ ഭിക്ഖൂ മഹാമതി.
ഹാനിം ¶ ദിസ്വാന സത്താനം, തദാ ഭിക്ഖൂ സമാഗതാ;
ചിരട്ഠിതത്ഥം ധമ്മസ്സ, പോത്ഥകേസു ലിഖാപയും.
വട്ടഗാമണി അഭയോ, രാജാ രജ്ജമകാരയി;
ഇതി ദ്വാദസവസ്സാനി, പഞ്ചമാസേസു ആദിതോ.
ഇതീ പരഹിത മത്തനോ ഹിതഞ്ച,
പടിലഭിയിസ്സരിയം കരോതി പഞ്ഞോ;
വിപുലമപി കുബുദ്ധിലദ്ധഭോവം,
ഉഭയഹിതം ന കരോതി ഭോഗലുദ്ധോ’തി.
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
ദസരാജകോ നാമ
തേത്തിംസതിമോ പരിച്ഛേദോ.
ചതുത്തിംസതിമ പരിച്ഛേദ
ഏകാദസരാജദീപനോ
തദച്ചയേ മഹാചൂലീ-മഹാതിസ്സോ അകാരയി;
രജ്ജം ചുദ്ദസവസ്സാനി, ധമ്മേന ച സമേന ച.
സഹത്ഥേന കതം ദാനം, സോ സുത്വാന മഹപ്ഫലം;
പഠമേയേവ വസ്സമ്ഹി, ഗന്ത്വാ അഞ്ഞാതവേസവാ.
കത്വാന സാലിലവനം, ലദ്ധായ ഭതിയാ തതോ;
പിണ്ഡപാതം മഹാസുമ്മ-ഥേരസ്സാ’ദാ മഹീപതി.
സോണ്ണഗിരിമ്ഹി പുന സോ, തീണിവസ്സാനി ഖത്തിയോ;
ഗുളയന്തമ്ഹി കത്വാന, ഭതിംലദ്ധാ ഗുളേ തതോ.
തേ ഗുളേ ആഹരാപേത്വാ, പുരം ആഗമ്മ ഭൂപതി;
ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ പാദാസി, മഹാദാനം മഹീപതി.
തിംസഭിക്ഖുസഹസ്സസ്സ, അദാ അച്ഛാദനാനി ച;
ദ്വാദസന്നം സഹസ്സാനം, ഭിക്ഖൂനീനം തഥേവ ച.
കാരയിത്വാ ¶ മഹീപാലോ, വിഹാരം സുപ്പതിട്ഠിതം;
സട്ഠിഭിക്ഖു സഹസ്സസ്സ, തിചീവരമദാപയി.
തിംസ സഹസ്സ സങ്ഖാനം, ഭിക്ഖുനീനഞ്ച ദാപയി;
മണ്ഡവാപി വിഹാരം സോ, തഥാ അഭയഗല്ലകം.
വങ്ഗുപട്ടങ്ഗഗല്ലഞ്ച, ദീഘബാഹുകഗല്ലകം;
വാലഗാമ വിഹാരഞ്ച, രാജാ സോയേവ കാരയി.
ഏവം സദ്ധായ സോ രാജാ, കത്വാ പുഞ്ഞാനിനേകധാ;
ചതുദ്ദസന്നം വസ്സാനം, അച്ചയേന ദിവം അഗാ.
വട്ടഗാമണിനോ പുത്തോ, ചോരനാഗോതി വിസ്സുതോ;
മഹാചൂളിസ്സരജ്ജമ്ഹി, ചോരോ ഹുത്വാ ചരിതദാ.
മഹാചൂളേ ഉപരതേ, രജ്ജം കാരയി ആഗതോ;
അത്തനോ ചോരകാലേ സോ, നിവാസം യേസുനാലഭി.
അട്ഠരസവിഹാരേ തേ, വിദ്ധംസാപേസി ദുമ്മതി;
രജ്ജം ദ്വാദസവസ്സാനി, ചോരനാഗോ അകാരയി.
ലോകന്തരിക നിരയം, പാപോസോഉപപജ്ജഥ;
തദച്ചയേ മഹാചൂള്ഹി-രഞ്ഞോ പുത്തോ അകാരയി.
രജ്ജം തീണേവ വസ്സാനി, രാജാതിസ്സോ’തി വിസ്സുതോ;
ചോരനാഗസ്സ ദേവീതു, വീസമം വീസമാനുലാ.
വീസം ദത്വാന മാരേസി, ബലത്ഥേരത്തമാനസാ;
തസ്മിംയേവബലത്ഥേസാ, അനുലാരത്തമാനസാ.
തിസ്സം വീസേനഘാതേത്വാ, തസ്സ രജ്ജമദാസിസാ;
സീവോ നാമ ബലത്ഥോസോ, ജേട്ഠദോവാരികോ തഹിം.
കത്വാ മഹേസിം അനുലം, വസ്സം മാസദ്വയാ’ചികം;
രജ്ജം കാരേസി നഗരേ, വടുകേ ദമിളേ’നുലാ.
രത്താ വീസേന തം ഹന്ത്വാ, വടുകേ രജ്ജമപ്പയി;
വടുകോ ദമിളോ സോ ഹി, പുരേ നഗരവഡ്ഢകീ.
മഹേസിം അനുലം കത്വാ, വസ്സം മാസദ്വയാധികം;
രജ്ജം കാരേസി നഗരേ, അനുലാ തത്ഥ ആഗതം.
പസ്സിത്വാ ദാരുഭതികം, തസ്മിം സാരത്തമാനസാ;
ഹന്ത്വാ വിസേന വടുകം, തസ്സ രജ്ജം സമപ്പയി.
ദാരുഭതികതിസ്സോ ¶ സോ, മഹേസിം കരിയാനുലം;
ഏകമാസാധികം വസ്സം, പുരേ രജ്ജമകാരയി.
കാരേസി സോ പോക്ഖരണിം, മഹാമേഘവനേ ലഹും;
നിലീയേ നാമ ദമിളേ, സാ പുരോഹിതബ്രാഹ്മണേ.
രാഗേന രത്താ അനുലാ, തേന സംവാസകാമിനീ;
ദാരുഭതികതിസ്സംതം, വീസം ദത്വാന ഘാതിയ.
നിലീയസ്സ അദാ രജ്ജം, സോപി നിലീയബ്രാഹ്മണോ;
തം മഹേസിം കരിത്വാന, നിച്ചം തായ ഉപട്ഠിതോ.
രജ്ജം കാരേസി ഛമ്മാസം, അനുരാധപുരേ ഇധ;
ദ്വത്തിംസായ ബലത്ഥേഹി, വത്ഥുകാമാ യഥാരുചിം.
വീസേന തം ഘാതയിത്വാ, നിലീയം ഖത്തിയാനുലാ;
രജ്ജം സാ അനുലാദേവീ, ചതുമാസമകാരയി.
മഹാചൂളികരാജസ്സ, പുത്തോ ദുതിയകോ പന;
കൂടകണ്ണതിസ്സോ നാമ, ഭീതോ സോ’നുലദേവിയാ.
പലായിത്വാ പബ്ബജിത്വാ, കാലേ പത്തബലോ ഇധ;
ആഗന്ത്വാ ഘാതയിത്വാ, തം അനുലം ദുട്ഠമാനസം.
രജ്ജം കാരേസി ദ്വാവീസം, വസ്സാനി മനുജാധിപോ;
മഹാഉപോസഥാഗാരം, അകാ ചേതിയപബ്ബതേ.
ഘരസ്സ തസ്സ പുരതോ, സിലാഥൂപമകാരയി;
ബോധിം രോപേസി തത്ഥേവ, സോവ ചേതിയേപബ്ബതേ.
പേലഗാമവിഹാരഞ്ച, അന്തരഗങ്ഗായ കാരയി;
തത്ഥേവ വണ്ണകം നാമ, മഹാമാതികമേവ ച.
അമ്ബദുഗ്ഗമഹാവാപിം, ഭയോലുപ്പലമേവ ച;
സത്തഹത്ഥുച്ചപാകാരം, പുരസ്സ പരിഖം തഥാ.
മഹാവത്ഥുമ്ഹി അനുലം, ഝാപയിത്വാ അസഞ്ഞതം;
അപനീയ തതോ ഥോകം, മഹാവത്ഥുമകാരയി.
പദുമസ്സരവനുയ്യാനം, നഗരേയേവ കാരയി;
മതാ’സ്സ ദന്തേ ധോവിത്വാ, പബ്ബജി ജിനസാസനേ.
കുലസന്തകേ ¶ ഘരട്ഠാനേ, മാതുഭിക്ഖുനുപസ്സയം;
കാരേസി ദന്തഗേഹന്തി, വിസ്സതോ ആസി തേന സോ.
തദച്ചയേ തസ്സ പുത്തോ, നാമകോ ഭാതികാഭയോ;
അട്ഠവീസതിവസ്സാനി, രജ്ജം കാരേസി ഖത്തിയോ.
മഹാദാട്ഠികരാജസ്സ, ഭാതികത്താമഹീപതി;
ദീപേ ‘‘ഭാതികരാജാ’’തി, പാകടോ ആസി ധമ്മികോ.
കാരേസി ലോഹപാസാദേ, പടിസങ്ഖാരമേത്ഥസോ;
മഹാഥൂപേ വേദികാ ദ്വേ, ഥൂപവ്ഹേ’പോസഥവ്ഹയം.
അത്തനോ ബലിമുജ്ഝിത്വാ, നഗരസ്സ സമന്തതോ;
രോപാപേത്വാ യോജനമ്ഹി, സുമനാന’ജ്ജുകാനി ച.
പാദവേചികതോ യാവ, ധുരച്ഛത്താനരാധിപോ;
ചതുരങ്ഗലബഹലേന, ഗന്ധേന ഉരുചേതിയം.
ലിമ്പാപേത്വാന പുപ്ഫാനി, വണ്ടേഹി തത്ഥ സാധുകം;
നിവേസിത്വാന കോരേസി, ഥൂപം മാലാഗുലോപമം.
പുനദ്വങ്ഗുലബഹലായ, മനോസിലായ ചേതിയം;
ലിമ്പാപേത്വാന കാരേസി, തഥേവ കുസുമാചിതം.
പുന സോപാനതോ യാവ, ധുരച്ഛത്താവ ചേതിയം;
പുപ്ഫേഹി ഓകിരാപേത്വാ, ഛാദേസി പുപ്ഫരാസിനോ.
ഉട്ഠാപേത്വാന യന്തേഹി, ജലം അഭയവാപിതോ;
ജലേഹി ഥൂപം സേവന്തോ, ബലപൂജമകാരയി.
സകടസതേന മുത്താനം, സദ്ധിം തേലേന സാധുകം;
മദ്ദാപേത്വാ സുധാപിണ്ഡം, സുധാകമ്മമകാരയി.
പവാലജാലം കാരേത്വാ, തം ഖിപാപിയ ചേതിയേ;
സോവണ്ണാനി പദുമാനി, ചക്കമത്താനി സന്ധിസു.
ലഗ്ഗാപേത്വാ തതോ മുത്താ-കലാപേ യാവ ഹേട്ഠിമാ;
പദുമാ’ലമ്ബയിത്വാന, മഹാഥൂപമപൂജയി.
ഗണസജ്ഝായസദ്ദം ¶ സോ, ധാതുഗബ്ഭമ്ഹിതാദിനി;
സുത്വാ ‘‘അദിസ്വാ തംനാ’ഹം, വുട്ഠഹിസ്സന്തി നിച്ഛിതോ.
പാചിനാദികമൂലമ്ഹി, അനാഹാരോ നിപജ്ജഥ;
ഥേരാ ദ്വാരം മാപയിത്വാ, ധാതുഗബ്ഭം നയിംസു തം.
ധാതുഗബ്ഭവിഭൂതിംസോ, സബ്ബം ദിസ്വാ മഹീപതി;
നിക്ഖന്തോ താദിസേഹേവ, പോത്ഥരൂപേഹി പൂജയി.
മധുഗന്ധേഹി ഗന്ധേഹി, ഘടേഹി സരസേഹി ച;
അഞ്ജനഹരിതാലേഹി, തഥാമനോസിലാഹി ച.
മനോസിലാസു വസ്സേന, ഭസ്സിത്വാ ചേതിയങ്ഗണേ;
ഠിതാസു ഗോപ്ഫമത്താസു, രചിതേ പു’പ്പലേഹി ച.
ഥൂപങ്ഗണമ്ഹി സകലേ, പുരിതേ ഗന്ധകദ്ദമേ;
ചിത്തകിലഞ്ജഛിദ്ദേസു, രചിതേ പു’പ്പലേഹി ച.
വാരയിത്വാ വാരിമഗ്ഗം, തഥേവ പുരിതേ ഘടേ;
ദീപവട്ടിഹി നേകാനി, കതവട്ടിസിഖാഹി ച.
മധുകതേലമ്ഹി തഥാ, തിലതേലേ തഥേവ ച;
തഥേവ പട്ടവട്ടീനം, സു ബഹൂഹി സിഖാഹി ച.
യഥാവുത്തേഹി ഏതേഹി, മഹാഥൂപസ്സ ഖത്തിയോ;
സത്തക്ഖത്തും സത്തക്ഖത്തും, പൂജാ’കാസി വിസും വിസും.
അനുവസ്സഞ്ച നിയതം, സുധാമങ്ഗലമുത്തമം;
ബോധിസിനാനപൂജാ ച, തഥേവ ഉരുബോധിയാ.
മഹാവേസാഖ പൂജാ ച, ഉളാരാ അട്ഠവീസതി;
ചതുരാസീതി സഹസ്സാനി, പൂജാ ച അനുളാരികാ.
വിവിധം നടനച്ചഞ്ച, നാനാതൂരിയവാദിതം;
മഹാഥൂപേ മഹാപൂജം, സദ്ധാനുന്നോ അകാരയി.
ദിവസസ്സ ച തിക്ഖത്തും, ബുദ്ധുപ്പട്ഠാനമാഗമാ;
ദ്വിക്ഖത്തും, പുപ്ഫഭേരിഞ്ച, നിയതം സോ അകാരയി.
നിയതഞ്ചനദാനഞ്ച, പവാരണാദാനമേവ ച;
തേലഫാണിതവത്ഥാദി-പരിക്ഖാരം സമണാരഹം.
ബഹും ¶ പാദാസി സങ്ഘസ്സ, ചേതിയഖേത്തമേവ ച;
ചേതിയേ പരികമ്മത്ഥം, അദാസി തത്ഥ ഖത്തിയോ.
സദാ ഭിക്ഖുസഹസ്സസ്സ, വിഹാരേ ചേതിയപബ്ബതേ;
സലാകവത്തഭത്തഞ്ച, സോ ദാപേസി ച ഭൂപതി.
ചിന്താമണിമുചേലവ്ഹേ, ഉപട്ഠാനത്തയേ ച സോ;
തഥാ പദുമഘരേ ഛത്ത-പാസാദേ ച മനോരമേ.
ഭോജേന്തോ പഞ്ചഠാനമ്ഹി, ഭിക്ഖൂഗന്ഥധുരേ യുതേ;
പച്ചയേഹി ഉപട്ഠാസി, സദാ ധമ്മേ സഗാരവോ.
പോരാണരാജനിയാതം, യംകിഞ്ചി സാസനസ്സിതം;
അകാസി പുഞ്ഞകമ്മംസോ, സബ്ബം ഭാതികഭൂപതി.
തസ്സ ഭാഭകരാജസ്സ, അച്ചയേ തം കനിട്ഠകോ;
മഹാദാഠിമഹാനാഗ-നാമോ രജ്ജമകാരയി.
ദ്വാദസംയേവ വസ്സാനി, നാനാപുഞ്ഞപരായനോ;
മഹാഥൂപമ്ഹി കിഞ്ജക്ഖ- പാസാണേ അത്ഥരാപയി.
വാലികാമരിയാദഞ്ച, കാരേസി വിത്ഥതങ്ഗണം;
ദീപേ സബ്ബവിഹാരേസു, ധമ്മാസനമദാപയി.
അമ്ബത്ഥല മഹാഥൂപം, കാരാപേസി മഹീപതി;
ച യേഅനിട്ഠമാനമ്ഹി, സരിത്വാ മുനിനോ ഗുണം.
ചജിത്വാന സകം പാണം, നിപജ്ജിത്വാ സയം തഹിം;
ഠപയിത്വാ ചയം തസ്സ, നിട്ഠാപേത്വാന ചേതിയം.
ചതുദ്വാരേ ഠപാപേസി, ചതുരോ രതനഗ്ഘികേ;
സുസിപ്പികേഹി സുവിഭത്തേ, നാനാരതനജോതിതേ.
ചേതിയേ പടിമോചേത്വാ, നാനാരതനകഞ്ചുകം;
കഞ്ചന ബുബ്ബുലഞ്ചേത്ഥ, മുത്തോലമ്ബഞ്ച ദാപയി.
ചേതിയ പബ്ബതാവട്ടേ, അലങ്കരിയ യോജനം;
യോജാപേത്വാ ചതുദ്വാരം, സമന്താ ചാരുവീഥികം.
വീഥിയാ ഉഭതോ പസ്സേ, ആപണാനി പസാരിയ;
ധജഗ്ഘിക തോ രണാനി, മണ്ഡയിത്വാ തഹിം തഹിം.
ദീപമാലാ ¶ സമുജ്ജോതം, കാരയിത്വാ സമന്തതോ;
നടനച്ചാനി ഗീതാനി, വാദിതാനി ച കാരയി.
മഗ്ഗേ കദമ്ബനദിതോ, യാവചേതിയ പബ്ബതാ;
ഗന്തും ധോതേഹി പാദേഹി, കാരയി’ത്ഥരണത്ഥതം.
സനച്ചഗീതവാദേഹി, സമജ്ജമകരും തഹിം;
നഗരസ്സ ചതുദ്വാരേ, മഹാ ദാനഞ്ച ദാപയി.
അകാസി സകലേ ദീപേ, ദീപമാലാനിരന്തരം;
സലിലേപി സമുദ്ദസ്സ, സമന്താ യോജനന്തരേ.
ചേതിയസ്സ മഹേതേന, പൂജാ സാ കാരിതാ സുഭാ;
ഗിരിഭണ്ഡാ മഹാപൂജാ, ഉളാരാ വുച്ചതേ ഇധ.
സമാഗതാനം ഭിക്ഖൂനം, തസ്മിം പൂജാ സമാഗമേ;
ദാനം അട്ഠസു ഠാനേസു, ഠപാപേത്വാ മഹീപതി.
താളയിത്വാന തത്രട്ഠാ, അട്ഠസോവണ്ണഭേരിയോ;
ചതുവീസസഹസ്സാനം, മഹാദാനം പവത്തയി.
ഛചീവരാനി പാദാസി, ബന്ധമോക്ഖഞ്ച കാരയി;
ചതുദ്വാരേന്വാപിതേഹി, സദാ കമ്മമകാരയി.
പുബ്ബരാജൂഹി ഠപിതം, ഭാതരം ഠപിതം തഥാ;
പുഞ്ഞകമ്മം അഹാപേത്വാ, സബ്ബം കാരയിഭൂപതി.
അത്താനം ദേവിംപുത്തേ ദ്വേ, ഹത്ഥിം അസ്സഞ്ച മങ്ഗലം;
വാരിയന്തോ’പി സങ്ഘേന, സങ്ഘസ്സാ’ദാസി ഭൂപതി.
ഛസത സഹസ്സഗ്ഘകം, ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ സോ അദാ;
സതസഹസ്സഗ്ഘനകം, ഭിക്ഖൂനീനം ഗണസ്സ തു.
ദത്വാന കപ്പിയം ഭണ്ഡം, വിവിധം വിധികോവിദോ;
അത്താനഞ്ച’വ സേസേ ച, സങ്ഘതോ അഭിനീഹരി.
കാലായന കണ്ണികമ്ഹി, മണിനാഗ പബ്ബതവ്ഹയം;
വിഹാരഞ്ച കളവ്ഹയം, കാരേസി മനുജാധിപോ.
കുബു ¶ ബന്ധനദീതീരേ, സമുദ്ദവിഹാരമേവ ച;
ഹുവാവകണ്ണികേ ചൂള, നഗപബ്ബതസവ്ഹയം.
പാസാണദീപകവ്ഹമ്ഹി, വിഹാരേ കാരിതേ സയം;
പാനിയം ഉപനിതസ്സ, സാമണേരസ്സ ഖത്തിയോ.
ഉപചാരേ പസീദിത്വാ, സമന്താ അട്ഠയോജനം;
സങ്ഘഭോഗമദാതസ്സ, വിഹാരസ്സ മഹീപതി.
മണ്ഡവാപി വിഹാരേ ച, സാമണേരസ്സ ഖത്തിയോ;
തുട്ഠോ വിഹാരം ദാപേസി, സങ്ഘേ ഭോഗം തഥേവ സോ.
ഇതി വിഭവമനപ്പം സാധുപഞ്ഞാ ലഭിത്വാ,
വിഗതമദപമാദാചത്ത കാമപസങ്ഗാ;
അകരിയജനഖേദം പുഞ്ഞകമ്മാഭിരാമാ,
വിപുലവിവിധപുഞ്ഞം സുപ്പന്നാകരോന്തീതി.
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
ഏകാദസരാജദീപനോ നാമ
ചതുത്തിംസതിമോ പരിച്ഛേദോ.
പഞ്ചതിംസതിമപരിച്ഛേദ
ദ്വാദസരാജകോ
ആമണ്ഡഗാമണ്യഭയോ, മഹാദാഠികഅച്ചയേ;
നവവസ്സനട്ഠമാസേ, രജ്ജം കാരേസി തം സുതോ.
ഛത്താതി ഛത്തം കാരേസി, മഹാഥൂപേ മനോരമേ;
തഥേവ പാദവേദിഞ്ച, മുദ്ധവേദിഞ്ച കാരയി.
തഥേവ ലോഹപാസാദ, ഥൂപവ്ഹേ പോസഥവ്ഹയേ;
കാരേസി കുച്ഛിആജിരം, കുച്ഛിആളിന്ദമേവ ച.
ഉഭയത്ഥാപി ¶ കാരേസി, ചാരും രതനപണ്ഡപം;
രജതലേണ വിഹാരഞ്ച, കാരാപേസി നരാധിപേ.
മഹാഗാമേണ്ഡവാപിംസോ, പസ്സേ കാരിയ ദക്ഖിണേ;
ദക്ഖിണസ്സ വിഹാരസ്സ, അദാസി പുഞ്ഞദക്ഖിണോ.
മാഘാതം സകലേ ദീപേ, കാരേസി മനുജാധിപോ;
വല്ലിഫലാനി സബ്ബാനി, രോപാപേത്വാ തഹിം തഹിം.
മം സകുഭണ്ഡകം നാമ, ആമണ്ഡിയ മഹീപതി;
പത്തം പൂരാപയിത്വാന, കാരേത്വാ വത്ഥചുമ്ബടം.
ദാപേസി സബ്ബസങ്ഘസ്സ, വിപ്പസന്നേന ചേതസാ;
പത്തേ പൂരാപയിത്വാ സോ, ആമണ്ഡ ഗാമണിവിദൂ.
തങ്കനിട്ഠോകണിരാജാ-തിസ്സോ ഘാതിയ താതരം;
തീണി വസ്സാനി നഗരേ, രജ്ജം കാരേസി ഖത്തിയോ.
ഉപോസഥഘരട്ടം ഏസാ, നിച്ഛിനി ചേകിയവ്ഹയേ;
രാജാപരാധകമ്മമ്ഹി, പുത്തേ സട്ഠിതു ഭിക്ഖവോ.
സഹോഡ്ഡേ ഗാഹയിത്വാന, രാജാ ചേതിയ പബ്ബതേ;
ഖിപാപേസി കണിരവ്ഹേ, പബ്ഭാരമ്ഹി അസീലകേ.
കണിരാജാ അച്ചയേന, ആമണ്ഡഗാമണി സുതോ;
ചൂളാഭയോ വസ്സമേകം, രജ്ജം കാരേസി ഖത്തിയോ.
സോ ഗോണകനദീതീരേ, പുരപസ്സമ്ഹി ദക്ഖിണേ;
കാരാപേസി മഹീപാലോ, വിഹാരേ ചൂളഗല്ലകം.
ചൂളാഭയസ്സ’ച്ച യേന, സീവലി തം കനിട്ഠികാ;
ആമണ്ഡധീതാ ചതുരോ, മാസേ രജ്ജമകാരയി.
ആമണ്ഡ ഭാഗിനേയ്യാ തു, സീവലിം അപനീയതം;
ഇളനാഗോതി നാമേന, ഛത്തം ഉസ്സാപയി പുരേ.
തിസ്സവാപിം ഗതേ തസ്മിം, ആദിവസ്സേ നരാധിപേ;
തം ഹിത്വാ പുരമാഗഞ്ഛും, ബഹവോലമ്ബകണ്ണകാ.
തഹിം അദിസ്വാ തേ രാജാ, കുദ്ധോ തേഹി അകാരയി;
മദ്ദയം വാപിയാ പസ്സേ, മഹാഥൂപഞ്ജസംസയം.
തേസം ¶ വിചാരകേ കത്വാ, ചണ്ഡാലേ ച ഠപാപയി;
തേന കുദ്ധാലമ്ബകണ്ണാ, സബ്ബേ ഹുത്വാന ഏകതോ.
രാജാനം തം ഗഹേത്വാന, രുന്ധിത്വാന സകേ ഘരേ;
സയം രജ്ജം വിചാരേസും, രഞ്ഞോ ദേവീ തദാ സകം.
പുത്തം ചന്ദമുഖസിവം, മണ്ഡയിത്വാ കുമാരകം;
ദത്വാന ഹത്ഥേ ധാതീനം, മങ്ഗലഹത്ഥി സന്തികേ.
പേസേസി വത്വാ സന്ദേസം, നേത്വാ തം ധാതിയോ തഹിം;
വദിംസു ദേവിസന്ദേസം, സബ്ബം മങ്ഗല ഹത്ഥിനോ.
‘‘അയം തേ സാധിനോ പുത്തോ,
സാമികോ ചാരകേ ഠിതോ;
അരിഹി ഘാതതോ സേസോ,
തയാ ഘാതോ ഇമസ്സ തു.
ത്വമേനം കിര ഘാതേഹി, ഇദം ദേവിവചോ’’ഇതി;
വത്വാ തു സയാപേസും, പാദമൂലമ്ഹി ഹത്ഥിനോ.
ദുക്ഖിതോ സോ രുദിത്വാന, നാഗോ ഭേത്വാന ആളകം;
പവിസിത്വാ മഹാവത്ഥും, ദ്വാരം പാതിയ ഥാമസാ.
രഞ്ഞോ നിസിന്നങ്ഗണമ്ഹി, ഉഗ്ഘാടേത്വാ കവാടകം;
നിസീദാപിയ തം ഖന്ധേ, മഹാതിത്ഥമുപാഗമി.
നാവം ആരോ പയിത്വാന, രാജാനം തത്ഥ കുഞ്ജരോ;
പച്ഛിമോ ദധിതീരേന, സയം മലയ മാരുഹീ.
പരതീരേ വസിത്വാ സോ, തീണിവസ്സാനി ഖത്തിയോ;
ബലകായം ഗഹേത്വാന, ആഗാ നാവാതി രോഹണം.
തിത്ഥേ സക്ഖരസോബ്ഭമ്ഹി, ഓതരിത്വാന ഭൂപതി;
അകാസി രോഹണേ തത്ഥ, മഹന്തം ബലസങ്ഗഹം.
രഞ്ഞോ മങ്ഗലഹത്ഥിസോ, ദക്ഖിണം മലയം തതോ;
രോഹണംയേ’വുപാഗഞ്ഛി, തസ്സ കമ്മാനി കാതവേ.
മഹാപദുമനാമസ്സ, തത്ഥ ജാതകഭാണിനോ;
തുലാധാരവ്ഹവാസിസ്സ, മഹാഥേരസ്സ സന്തികേ.
കപിജാതകം ¶ സുത്വാന, ബോധിസത്തേ പസാദവാ;
നാഗമഹാവിഹാരം സോ, ജിയാമുത്തധനുസ്സതം.
കത്വാ കാരേസി ഥൂപഞ്ച, വഡ്ഢാപേസി യഥാഠിതം;
തിസ്സവാപിഞ്ച കാരേസി, തഥാ ദുരവ്ഹവാപികം.
സോ ഗഹേത്വാ ബലം രാജാ, യുദ്ധായ അഭിനിക്ഖമി;
തം സുത്വാ ലമ്ബകണ്ണാ ച, യുദ്ധായ അഭിസംയുതാ.
പപല്ലക്ഖന്ധദ്വാരമ്ഹി, ഖേത്തേ ഹിങ്കരവാപികേ;
യുദ്ധം ഉഭിന്നം വത്തിത്ഥ, അഞ്ഞമഞ്ഞവിഹേസനം.
നാവാകിലന്തദേഹത്താ, പോസാ സീദന്തി രാജിനോ;
രാജാ നാമം സാവയിത്വാ, സയം പാവിസി തേന സോ.
തേന ഭീതാലമ്ബകണ്ണാ, സയിംസു ഉദരേന സോ;
തേസം സീസാനി ഛിന്ദിത്വാ, രതനാഭിസമംകരി.
തിക്ഖത്തുമേവന്തുകതേ, കരുണായ മഹീപതി;
‘‘അമാരേത്വാ’വ ഗണ്ഹാഥ, ജീവഗ്ഗാഹ’ന്തി അബ്രുവി.
തതോ വിജിതസങ്ഗാമോ, പുരം ആഗമ്മ ഭൂപതി;
ഛത്തം ഉസ്സാപയിത്വാന തിസ്സവാപി ഛണം അഗാ.
ജലകീളായ ഉഗ്ഗന്ത്വാ, സുമണ്ഡിതപസാധിതോ;
അത്തനോ സിരിസമ്പത്തിം, ദിസ്വാ തസ്സന്തരായികേ.
ലമ്ബകണ്ണേ സരിത്വാന, കുദ്ധോ സോ യോജയീരഥേ;
യുഗപരമ്പരാ തേസം, പുരതോ പാവിസീ പുരം.
മഹാവത്ഥുസ്സ ഉമ്മാരേ, ഠത്വാ രാജാണപേസി സോ;
‘‘ഇമേസം സീസമുമ്മാരേ, അസ്മിം ഛിന്ദഥ ഭോ’’ഇതി.
ഗോണാ ഏതേരഥേ യുത്താ, തവ ഹോന്തി രഥേസഭ;
സിങ്ഗംഖുരഞ്ച ഏതേസം, ഛേദാപയത ഭോ’’ഇതി.
മാതുയാ അഥ സഞ്ഞത്തോ, സീസച്ഛേദം നിവാരിയ;
നാസഞ്ച പാദങ്ഗുട്ഠഞ്ച, തേസം രാജാ അഛേദയി.
ഹത്ഥിവുത്ഥം ജനപദം, അദാ ഹത്ഥിസ്സ ഖത്തിയോ;
ഹത്ഥിഭോഗോ ജനപദോ, ഇതി തേനാസി നാമതോ.
ഏവം അനുരാധപുരേ, ഇളാനാഗോ മഹീപതി;
ഛബ്ബസ്സാനി അനുനാനി, രജ്ജം കാരേസി ഖത്തിയോ.
ഇളനാഗച്ചയേ ¶ തസ്സ, പുത്തോ ചന്ദമുഖോസിവോ;
അട്ഠവസ്സം സത്തമാസം, രാജാ രജ്ജമകാരയി.
മണികാരഗാമേ വാപി, കാരാപേത്വാ മഹീപതി;
ഇസ്സരസമണവ്ഹസ്സ, വിഹാരസ്സ അദാസി സോ.
തസ്സ രഞ്ഞോ മഹേസീ ച, സങ്ഗാമേ പത്തിമത്തനോ;
തസ്സേവാ’ദാ വിഹാരസ്സ, ദമിളദേവീതി വിസ്സുതാ.
തം തിസ്സവാപീ കീളായ, ഹന്ത്വാ ചന്ദമുഖം സിവം;
യസളാലകതിസ്സോ’തി, വിസ്സുതോ തങ്കനിട്ഠകോ.
അനുരാധപുരേ രമ്മേ, ലങ്കാഭുവദനേ സുഭേ;
സത്തവസ്സാനട്ഠമാസേ, രാജാ രജ്ജമകാരയി.
ദോവിരികസ്സ ദത്തസ്സ, പുത്ഥോ ദോവാരികോ സയം;
രഞ്ഞോ സദിസരൂപേന, അഹോസി സുഭനാമവാ.
സുഭം ബലത്ഥം തം രാജാ, രാജഭൂസായ ഭൂസിയ;
നിസിദാപിയ പല്ലങ്കേ, ഹാസത്ഥം യസളാലകോ.
സീസചോളം ബലത്ഥസ്സ, സസീസേ പടിമുഞ്ചിയ;
യട്ഠിം ഗഹേത്വാ ഹത്ഥേന, ദ്വാരമൂലേ ഠിതോ സയം.
വന്ദന്തേസു അമച്ചേസു, നിസിന്നം ആസനമ്ഹി തം;
രാജാ ഹസതി ഏവം സോ, കുരുതേ അന്തരന്തരാ.
‘‘ബലത്ഥോ ഏകദിവസം, രാജാനം ഹസമാനകം;
അയം ബലത്ഥോ കസ്മാ മേ, സമ്മുഖാഹസതീ’’തി സോ.
മാരാപയിത്വാ രാജാനം, ബലത്ഥോ സോ സുഭോ ഇധ;
രജ്ജം കാരേസി ഛബ്ബസ്സം, സുഭരാജാതി വിസ്സുതോ.
ദ്വിസു മഹാവിഹാരേസു, സുഭരാജാ മനോരമം;
പരിവേണപന്തിം സുഭ-നാമകംയേവ കാരയി.
ഉരുവേലസമീപമ്ഹി, തഥാ വേല്ലിവിഹാരകം;
പുരത്ഥിമേ ഏകദ്വാരം, ഗങ്ഗന്തേ നന്ദിഗാമകം.
ലമ്ബകണ്ണസുതോ ¶ ഏകോ, ഉത്തരപസ്സവാസികോ;
സേനാപതിമുപട്ഠാസി, വസഭോ നാമ മാതുലം.
ഹേസ്സതി വസഭോ നാമ, രാജാ’തി സുതിയാസദാ;
ഘാതേതി രാജാദീപമ്ഹി, സബ്ബേ വസഭനാമകേ.
‘‘രഞ്ഞോ ദസ്സാമ വസതം, ഇമ’’ന്തി ഭരിയായ സോ;
സേനാപതിമന്തയിത്വാ, പാതോ രാജകുലം അഗാ.
ഗച്ഛതോ തേന സഹസാ, തമ്ബുലം ചുണ്ണവജ്ജിതം;
ഹത്ഥമ്ഹി വസഭസ്സാ’ദാ, തം സാധു പരിരക്ഖിതും.
രാജഗേഹസ്സ ദ്വാരമ്ഹി, തമ്ബുലം ചുണ്ണവജ്ജിതം;
സേനാപതി ഉദിക്ഖിത്വാ, തം ചുണ്ണത്ഥം വിസജ്ജയി.
സേനാപതിസ്സ ഭരിയാ, ചുണ്ണത്ഥം വസഭം ഗതം;
വത്വാ രഹസ്സം ദത്വാ ച, സഹസ്സം തം പലാപയി.
മഹാവിഹാരഠാനം സോ, ഗന്ത്വാന വസഭോ പന;
തത്ഥ ഥേരേഹി ഖിരന്ന-വത്ഥേഹി കതസങ്ഗഹോ.
തതോ പരം കുട്ഠിനോ ച, രാജഭാവായ നിച്ഛിതം;
സുത്വാന വചനംഹട്ഠോ, ‘‘ചോരോ ഹേസ്സ’’ന്തി നിച്ഛിതോ.
ലദ്ധസമത്ഥപുരിസേ, ഗാമഘാതം തതോ പരം;
കരോന്തോ രോഹണം ഗന്ത്വാ, കപല്ലപുവോപദേസതോ.
കമേന രട്ഠം കണ്ഹന്ഥോ, സമ്പത്തബലവാഹനോ;
സോ രാജാ ദ്വീഹി വസ്സേഹി, ആഗമ്മ പുരസന്തികം.
സുഭരാജം രണേ ഹന്ത്വാ, വസഭോ സോ മഹബ്ബലോ;
ഉസ്സാപയി പുരേഭത്തം, മാതുലോ’പി രണേ പതി.
തം മാതുലസ്സ സരിരം, പുബ്ബഭൂതോപകാരികം;
അകാസി വസഭോ രാജാ, മഹേസിം മേത്തനാമികം.
സോഹോരപാഠകം പുച്ഛി, ആയുപ്പമാണമത്തനോ;
‘‘ആഹ ദ്വാദസവസ്സാനി’’, രഹോയേവസ്സ സോപി ച.
രഹസ്സം രക്ഖണത്ഥായ, സഹസ്സം തസ്സാ ദാപിയ;
സങ്ഘം സോ സന്നിപാതേത്വാ, വന്ദിത്വാ പുച്ഛി ഭൂപതി.
‘‘സിയാനു ¶ ഭന്തേ ആയുസ്സ, വഡ്ഢനകാരണം’’ഇതി;
‘‘അത്ഥീ’’തി സങ്ഘോ ആചിക്ഖി, അന്തരായവിമോചനം.
പരിസ്സാവനദാനഞ്ച, ആവാസദാന മേവ ച;
ഗിലാനവത്തദാനഞ്ച, ദാതബ്ബം മനുജാധിപ.
‘‘കാതബ്ബം ജിണ്ണകാവാസ-പടിസങ്ഖരണം തഥാ;
പഞ്ചസീലസമാദാനം, കത്വാ തം സാധുരക്ഖിയം.
ഉപോസഥൂപവാസോ ച, കത്തബ്ബോ’ പോസഥേ’’ഇതി;
രാജാ സാധൂതി ഗന്ത്വാന, തഥാ സബ്ബം മകാസി സോ.
തിണ്ണം തിണ്ണഞ്ച വസ്സാനം, അച്ചയേന മഹീപതി;
ദീപമ്ഹി സബ്ബസങ്ഘസ്സ, തിചീവരമദാപയി.
അനാഗതാനം ഥേരാനം, പേസയിത്വാന ദാപയി;
ദ്വത്തിംസായഹി ഠാനേസു, ദാപേസി മധുപായസം.
ചതുസട്ഠിയാ ച ഠാനേസു, മഹാദാനംതു മിസ്സകം;
സഹസ്സവട്ടി ചതുസു, ഠാനേസു ച ജലാപയി.
ചേതിയപബ്ബതേ ചേവ, ഥൂപാരാമേ ച ചേതിയേ;
മഹാഥൂപേ മഹാബോധി-ഘരേ ഇതി ഇമേസു ഹി.
ചിത്തലകൂടേ കാരേസി, ദസഥൂപേ മനോരമേ;
ദീപേ’ഖിലമ്ഹി ആവാസേ, ജിണ്ണേ ച പടിസങ്ഖരി.
വല്ലിയേരവിഹാരേ ച, ഥേരസ്സ സോ പസീദിയ;
മഹാവല്ലിഗോത്തം നാമ, വിഹാരഞ്ച അകാരയി.
കാരേസി അനുരാരാമം, മഹാഗാമസ്സ സന്തികേ;
ഹേളിഗാമട്ഠകരിസ, സഹസ്സം തസ്സ ദാപയി.
മുചേലവിഹാരം കാരേത്വാ, സോ തിസ്സവഡ്ഢമാനകേ;
ആളിസാരോദകഭാഗം, വിഹാരസ്സ അദാപയി.
കലമ്ബതിത്ഥേ ഥൂപമ്ഹി, കാരേസിട്ഠികകഞ്ചുകം;
കാരേസുപോസഥാ ഗാരം, വട്ടിതേലത്ഥ മസ്സതു.
സഹസ്സകരീസവാപിംസോ ¶ , കാരാപേത്വാ അദാസി ച;
കാരേസുപോസഥാഗാരം, വിഹാരേ കുമ്ഭിഗല്ലകേ.
സോയേ’വു പോസഥാഗാരം, ഇസ്സരസമണകേ ഇധ;
ഥൂപാരാമേഥൂപഘരം, കാരാപേസി മഹീപതി.
മഹാവിഹാരേ പരിവേണ, പന്തിം പച്ഛിമപേക്ഖിനിം;
കാരേസി ച ചതുസാലഞ്ച, ജിണ്ണകം പടിസങ്ഖരി.
ചതുബുദ്ധപടിമാരമ്മം, പടിമാനംഘരംതഥാ;
മഹാബോധിങ്ഗണേ രമ്മേ, രാജാ സോയേവ കാരയി.
തസ്സ രഞ്ഞോ മഹേസീ സാ, വുത്തനാമാ മനോരമം;
ഥൂപം ഥൂപഘരഞ്ചേവ, രമ്മം തഥേവ കാരയി.
ഥൂപാരാമേ ഥൂപഘരം, നിട്ഠാപേത്വാ മഹീപതി;
തസ്സ നിട്ഠാപിതമഹേ, മഹാദാനമദാസി ച.
യുത്താനം ബുദ്ധവചനേ, ഭിക്ഖൂനം പച്ചയമ്പി ച;
ഭിക്ഖൂനം ധമ്മകഥികാനം, സപ്പിഫാണിതമേവ ച.
നഗരസ്സ ചതുദ്വാരേ, കപണവട്ടഞ്ച ദാപയി;
ഗിലാനാനഞ്ച ഭിക്ഖൂനം, ഗിലാനവട്ടമേവ ച.
മയേത്തിം രാജുപ്പലവാപിം, വഹകോലമ്ബഗാമകം;
മഹാനിക വിത്തവാപിം, മഹാരാമോത്തി മേവ ച.
കേഹാലം കാളിവാപിഞ്ച, ചമ്ബുട്ഠിം വാതമങ്ഗനം;
അഭിവഡ്ഢമാനകഞ്ച, ഇച്ചേകാദസ വാപിയോ.
ദ്വാദസ മാതികാ ചേവ, സുഭിക്ഖത്ഥമകാരയി;
ഗുത്തത്ഥ പുരപാകാരം, ചേവ മുച്ചമകാരയി.
ഗോപുരഞ്ച ചതുദ്വാരേ, മഹാവത്ഥുഞ്ച കാരയി;
സരം കാരേസി ഉയ്യാനേ, ഹംസേതത്ഥവിസജ്ജയി.
പുരേ ബഹൂ പോക്ഖരണീ, കാരാപേത്വാ തഹിം തഹിം;
ഉമ്മഗ്ഗേന ജലം തത്ഥ, പവേസേസി മഹീപതി.
ഏവം ¶ നാനാവിധം പുഞ്ഞം, കത്വാ വസഭഭൂപതി;
ഹതന്തരായോ സോ ഹുത്വാ, പുഞ്ഞകമ്മേ സദാദരോ.
ചതുത്താസീസവസ്സാനി, പുരേ രജ്ജമകാരയി;
ചതുത്താലീസവേസാഖ, പൂജാ യോ ച അകാരയി.
സുഭരാജാ ധരന്തോ സോ, അത്തനോ ഏകധീതരം;
വസഭേന ഭയാസംകീ, അപ്പേസി’ഠിക വഡ്ഢകിം.
അത്തനോ കമ്ബലഞ്ചേവ, രാജാ ഭണ്ഡാനി ച’പ്പയി;
വസഭേന ഹതേ തസ്മിം, തമാദാസിട്ഠവഡ്ഢകീ.
ധീതിഠാനേ ഠപേത്വാന, വഡ്ഢേതി അത്തനോ ഘരേ;
സകമ്മം കരതോ തസ്സ, ഭത്തം ആഹരി ദാരികാ.
സാ നിരോധസമാപന്നം, തദമ്ബപുപ്ഫ ഗുമ്ബകേ;
സത്തമേ ദിവസേ ദിസ്വാ, ഭത്തം മേധാവീനീ അദാ.
പുന ഭത്തം രന്ധയിത്വാ, പിതുനോ ഭത്തമാഹരി;
പപഞ്ചകാരണം പുട്ഠാ, തമത്ഥം പിതുനോ വദി.
തുട്ഠോ പുനപ്പുനഞ്ചേ’സോ, ഭത്തം ഥേരസ്സ ദാപയി;
വിസ്സത്ഥോ’നാഗതം ദിസ്വാ, ഥേരോ ആഹ കുമാരികം.
‘‘തവഇസ്സരിയേജാതേ, ഇമം ഠാനം കുമാരികേ;
സരേയ്യാസീ’തി ഥേരോ തു, തദാ ച പരിനിബ്ബുതോ.
സകേ സോ വസഭോ രാജാ, വയപ്പത്തമ്ഹി പുത്തകേ;
വങ്കനാസികതിസ്സമ്ഹി, കഞ്ഞംതസ്സാനുരൂപികം.
ഗവേസാപേസി പുരിസാ, തം ദിസ്വാന കുമാരികം;
ഇട്ഠകവഡ്ഢകീഗാമേ, ഇത്ഥിലക്ഖണ കോവിദാ.
രഞ്ഞോ നിവേദയും രാജാ, തമാണാപേതുമാരഭി;
തസ്സാഹ രാജധീതത്തം, ഇട്ഠകവഡ്ഢകീ തദാ.
സുഭരഞ്ഞോ തു ധീതത്തം, കമ്ബലാദീഹി ഞാപയി;
രാജാ തുട്ഠോ സുതസ്സാ’ദാ, തം സാധു കതമങ്ഗലം.
വസഭസ്സച്ചയേ പുത്തോ, വങ്കനാസിക തിസ്സകോ;
അനുരാധപുരേ രജ്ജം, തീണി വസ്സാനി കാരയി.
സോ ¶ ഗോണനദിയാ തീരേ, മഹാമങ്ഗലനാമകം;
വിഹാരം കാരയി രാജാ, വങ്കനാസികതിസ്സകോ.
മഹാമത്താ തു ദേവീ സാ, സരന്തീ ഥേരഭാസിതം;
വിഹാരകാരണത്ഥായ, അകാസി ധനസഞ്ചയം.
വങ്കനാസികതിസ്സസ്സ, അച്ചയേ കാരയീ സുതോ;
രജ്ജം ബാവീസവസ്സാനി, ഗജ്ജബാഹുകഗാമണി.
സുത്വാ സോ മാതുവചനം, മാതുദത്ഥായ കാരയി;
കദമ്ബപുപ്ഫഠാനമ്ഹി, രാജമാതുവിഹാരകം.
മാതാ സതസഹസ്സം സാ, ഭൂമിഅത്ഥോയ പണ്ഡിതാ;
അദാ മഹാവിഹാരസ്സ, വിഹാരഞ്ച അകാര യി.
സയമേവ അകാരേസി, തത്ഥ ഥൂപം സിലാമയം;
സങ്ഘഭോഗഞ്ച പാദാസി, കിണിത്വാന തതോ തതോ.
അഭയുത്തര മഹാഥൂപം, വഡ്ഢാപേത്വാ ചിതാപയി;
ചതുദ്വാരേ ച തത്ഥേവ, ആദിമുഖമകാരയി.
ഗാമണിതിസ്സവാപിം സോ, കാരാപേത്വാ മഹീപതി;
അഭയഗിരി വിഹാരസ്സ, പാകവട്ടായ’ദാസി ച.
മരിചവട്ടികഥൂപമ്ഹി, കഞ്ചുകഞ്ച അകാരയി;
കിണിത്വാ സതസഹസ്സേന, സങ്ഘഭോഗമദാസി ച.
കാരേസി പച്ഛിമേ വസ്സേ, വിഹാരം രാമകവ്ഹയം;
മഹേജസനസാലഞ്ച, നഗരമ്ഹി അകാരയി.
ഗജബാഹുസ്സച്ചയേന, സസുരോ തസ്സ രാജിനോ;
രജ്ജം മഹല്ലകോ നാഗോ, ഛബ്ബസ്സാനി അകാരയി.
പുരത്ഥിമേ പേജലകം, ദക്ഖിണേ കോടി പബ്ബതം;
പച്ഛിമേ ദകപാസാണേ, നാഗദീപേ സാലിപബ്ബതം.
ബീജഗാമേ തനവേളിം, രോഹണേ ജനപദേ പന;
തോബ്ബലനാഗപബ്ബതഞ്ച, അന്തോട്ഠേ ഗിരിഹാലികം.
ഏതേ ¶ സത്ത വിഹാരേ സോ, മഹല്ലനാഗഭൂപതി;
പരിത്തേനപി കാലേന, കാരാപേസി മഹാമതീ.
ഏവം അസാരേഹി ധനേഹി സാരം,
പുഞ്ഞാനി കത്വാന ബഹൂനി പഞ്ഞാ;
ആദേന്തി ബാലാ പന കാമ ഹേതു,
ബഹൂനി പാപാനി കരോന്താ മോഹാ’തി.
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
ദ്വാദസ രാജകോ നാമ
പഞ്ചതിംസതിമോ പരിച്ഛേദോ.
ഛത്തിംസതിമ പരിച്ഛേദ
തയോദസ രാജകോ
മഹല്ലനാഗച്ചയേന ¶ , പുത്തോ ഭാതികതിസ്സകോ;
ചതുവീസതിവസ്സാനി, ലംകാരജ്ജമകാരയി.
മഹാവിഹാരേ പാകാരം, കാരാപേസി സമന്തതോ;
ഗവരതിസ്സവിഹാരം, സോ കാരയിത്വാ മഹീപതി.
മഹാഗാമണികം വാപിം, വിഹാരസ്സ’സ്സ’ദാസി ച;
വിഹാരഞ്ച അകാരേസി, ഭാതിയതിസ്സ നാമകം.
കാരേസുപോസഥാഗാരം, ഥൂപാരാമേ മനോരമേ;
രന്ധകണ്ഡകവാപിഞ്ച, കാരാപേസി മഹീപതി.
സത്തേസു മുദുചിത്തോസോ, സങ്ഘമ്ഹി തിബ്ബഗാരവോ;
ഉഭതോസങ്ഘേ മഹീപാലോ, മഹാദാനം പവത്തയി.
ഭാതികതിസ്സച്ചയേന, തസ്സ കനിട്ഠതിസ്സകോ;
അട്ഠവീസസമാരജ്ജം, ലംകാദീപേ അകാരയി.
ഭൂതാരാമ ¶ മഹാനാഗ, ഥേരസ്മിം സോ പസീദിയ;
കാരേസി രതനപാസാദം, അഭയഗിരിമ്ഹി സാധുകം.
അഭയഗിരിമ്ഹി പാകാരം, മഹാപരിവേണമേവ ച;
കാരേസി മണിസോമവ്ഹേ, മഹാപരിവേണമേവ ച.
തത്ഥേവ ചേതിയഘരം, അമ്ബത്ഥലേ തഥേവ ച;
കാരേസി പടിസങ്ഖാരം, നാഗദീപേ ഘരേ പന.
മഹാവിഹാരസീമംസോ, മദ്ദിത്വാ തത്ഥ കാരയി;
കുക്കുടഗിരി പരിവേണ, പന്തിം സക്കച്ച ഭൂപതി.
മഹാവിഹാരേ കാരേസി, ദ്വാദസ മനുജാധിപോ;
മഹാചതുരസ്സപാസാദേ, ദസ്സനേയ്യേമനോരമേ.
ദക്ഖിണവിഹാര ഥൂപമ്ഹി, കഞ്ചുകഞ്ച അകാരയി;
ഭത്തസാലം മഹാമേഘ, വനാസിമഞ്ച മദ്ദിയ.
മഹാവിഹാരപാകാരം, പസ്സതോ അപനീയസോ;
മഗ്ഗം ദക്ഖിണവിഹാര, ഗാമിഞ്ചാപി അകാരയി.
ഭൂതാരാമ വിഹാരഞ്ച, രാമഗോണകമേവ ച;
തഥേവ നന്ദതിസ്സസ്സ, ആരാമഞ്ച അകാരയി.
പാചിനതോ അനുളാതിസ്സ, പബ്ബതം ഗങ്ഗരാജിയം;
നിയേലതിസ്സാരാമഞ്ച, പിള പിട്ഠി വിഹാരകം.
രാജമഹാവിഹാരഞ്ച, കാരേസി മനുജാധിപോ;
സോയേവ തീസു ഠാനേസു, കാരേസു’പോസഥാലയം.
കല്യാണീക വിഹാരേ ച, മണ്ഡലഗിരികേ തഥാ;
ദുബ്ബലവാപിതിസ്സവ്ഹേ, വിഹാരേസു ഇമേസു ഹി.
കനിട്ഠതിസ്സച്ചയേന, തസ്സ പുത്തോ അകാരയി;
രജ്ജം ദ്വേയേവ വസ്സാനി, ചൂളനാഗോതി വിസ്സുതോ.
ചൂളനാഗകനിട്ഠോതു, രാജാഘാതിയ ഭാതികം;
ഏകവസ്സം കുഡ്ഡനാഗോ, രജ്ജം ലംകായ കാരയി.
മഹാപേളഞ്ച വഡ്ഢേസി, ഏകനാളികഛാതകേ;
ഭിക്ഖുസതാനം പഞ്ചന്നം, അബ്ഭോച്ഛിന്നം മഹീപതി.
കുഡ്ഡനാഗസ്സ ¶ രഞ്ഞോ തു, ദേവീയാ ഭാതുകോ തദാ;
സേനാപതി സിരിനാഗോ, ചോരോ ഹുത്വാന രാജിനോ.
ബലവാഹന സമ്പന്നോ, ആഗമ്മ നഗരന്തികം;
രാജബലേന യുജ്ഝന്തോ, കുഡ്ഡനാഗം മഹീപതിം.
പലാപേത്വാ ലദ്ധജയോ, അനുരാധ പുരേ വരേ;
ലംകാരജ്ജമകാരേസി, വസ്സാനേകൂനവീസതി.
മഹാഥൂപവരേ ഛത്തം, കാരാപേത്വാന ഭൂപതി;
സുവണ്ണകമ്മം കാരേസി, ദസ്സനേയ്യം മനോരമം.
കാരേസി ലോഹപാസാദം, സംഖിത്തം പഞ്ചഭൂമകം;
മഹാബോധി ചതുദ്വാരേ, സോപാനം പുനകാരയി.
കാരേത്വാ ഛത്തപാസാദം, മഹേ പൂജമകാരയി;
കുലമ്ബണഞ്ച ദീപസ്മിം, വിസ്സജ്ജേസി ദയാപരോ.
സിരിനാഗച്ചയേ തസ്സ, പുത്തോ തിസ്സോ അകാരയി;
രജ്ജം ദ്വാവീസവസ്സാനി, ധമ്മവോഹാര കോവിദോ.
ഠപേസി സോ ഹി വോഹാരം, ഹിംസാ മുത്തം യതോഇധ;
വോഹാരക തിസ്സരാജാ, ഇതി നാമം തതോ അഹു.
കമ്ബുഗാമകവാസിസ്സ, ദേവത്ഥേരസ്സ സന്തികേ;
ധമ്മം സുത്വാ പടികമ്മം, പഞ്ചാവാസേ അകാരയി.
മഹാതിസ്സസ്സ ഥേരസ്സ, അനുരാ രാമവാസിനോ;
പസന്നോ മുചേലപട്ടനേ, ദാന വട്ടമകാരയി.
തിസ്സരാജ മണ്ഡപഞ്ച, മഹാവിഹാരദ്വയേപി സോ;
മഹാബോധിഘരേ പാചി, ലോഹരൂപദ്ധയമ്പി ച.
സത്തപണ്ണികപാസാദം, കാരേത്വാ സുഖവാസകം;
മാസേ മാസേ സഹസ്സം സോ, മഹാവിഹാരസ്സ ദാപയി.
അഭയഗിരിവിഹാരേ, ദക്ഖിണമൂലസവ്ഹയേ;
മരിചവട്ടി വിഹാരമ്ഹി, കുലാലിതിസ്സസവ്ഹയേ.
മഹിയങ്ഗണ വിഹാരമ്ഹി, മഹാഗാമകസവ്ഹയേ;
മഹാനാഗതിസ്സവ്ഹമ്ഹി, തഥാ കല്യാണീകവ്ഹയേ.
ഇതി ¶ അട്ഠസു ഥൂപേസു, ഛത്തകമ്മമകാരയി;
മൂകനാഗസേനാപതി, വിഹാരേ ദക്ഖിണേ തഥാ.
മരിച വട്ടി വിഹാരമ്ഹി, പുത്തഭാഗവ്ഹയേ തഥാ;
ഇസ്സരസമണവ്ഹമ്ഹി, തിസ്സവ്ഹേ നാഗദീപകേ.
ഇതി ഛസു വിഹാരേസു, പാകാരഞ്ച അകാരയി;
കാരേസു’ പോസഥാഗാരം, അനുരാരാമസവ്ഹയേ.
അരിയവംസകഥാഠാനേ, ലംകാദീപേഖിലേപി ച;
ദാന വട്ടം ഠപാപേസി, സദ്ധമ്മേ ഗാരവേന സോ.
തിണീ സതസഹസ്സാനി, ദത്വാന മനുജാധിപോ;
ഇണതോ സയികേ ഭിക്ഖൂ, മോചേസി സാസനപ്പിയോ.
മഹാ വേസാഖ പൂജം സോ, കാരേത്വാ ദീപവാസിനം;
സബ്ബേ സംയേവ ഭിക്ഖൂനം, തിചീവരമദാപയി.
വേതുല്ലവാദം മദ്ദിത്വാ, കാരേത്വാ പാപനിഗ്ഗഹം;
കപിലേന അമച്ചേന, സാസനം ജോതയീച സോ.
വിസ്സുതോ’ഭയനാഗോ’തി, കനിട്ഠോ തസ്സരാജിനോ;
ദേവിയാ തസ്സ സംസട്ഠോ, ഞാതോ ഭീതോ സഭാതരാ.
പലായിത്വാ ഹല്ലതിത്ഥം, ഗന്ത്വാന സഹസേവകോ;
കുദ്ധോ വിയ മാതുലസ്സ, ഹത്ഥപാദഞ്ച ഛേദയി.
രാജിനോ രട്ഠതേദത്ഥം, ഠപേത്വാന ഇധേവ തം;
സുനഖോപമം ദസ്സയിത്വാ, ഗഹേത്വാ’തി സിനിദ്ധകേ.
തത്ഥേവ നാവം ആരുയ്ഹ, പരതീരമഗാസയം;
സുഭവോ മാതുലോ തു, ഉപഗമ്മ മഹീപതി.
സുഹദോ വിയ ഹുത്വാന, തസ്മിം രട്ഠമഭിന്ദിസോ;
അഭയോ തം ജാനനത്ഥം, ദൂതം ഇധ വിസജ്ജയി.
തം ദിസ്വാ പൂഗരുക്ഖം സോ, സമന്താ കുന്തനാളിയാ;
പരിബ്ഭമന്തോ മദ്ദിത്വാ, കത്വാ ദുബ്ബലമൂലകം.
ബാഹുനായേവ പാതേത്വാ, തജ്ജേത്വാ തം പലാപയി;
ദൂതോ ഗന്ത്വാ അഭയസ്സ, തം പവത്തിം പവേദയി.
ഞത്വാ’ഭയോ ¶ തം ദമിളേ, ആദായ ബസുകേ തതോ;
നഗരന്തികമാഗഞ്ഛി, ഭാതരാ സഹ യുജ്ഝിതും.
തം ഞത്വാന പലായിത്വാ, അസ്സമാരുയ്ഹദേവിയാ;
മലയം ആഗമാ രാജാ, തംകനിട്ഠോ’നു ബന്ധിയ.
രാജാനം മലയേ ഹന്ത്വാ, ദേവീമാദായ ആഗതോ;
കാരേസി നഗരേ രജ്ജം, അട്ഠവസ്സാനി ഭൂപതി.
പാസാണവേദിം കാരേസി, മഹാബോധിസമന്തതോ;
ലോഹപാസാദങ്ഗണമ്ഹി, രാജാ മണ്ഡപമേവ ച.
ദ്വിഹി സതസഹസ്സേഹി, നേകവത്ഥാനി ഭാഗിയ;
ദീപമ്ഹി ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ, വത്ഥദാനമദാസി സോ.
അഭയസ്സ’ച്ചയേ ഭാതു, തസ്സസ്സ തസ്സ അത്രജോ;
ദ്വേവസ്സാനി സിരിനാഗോ, ലംകാരജ്ജ മകാരയി.
പടിസങ്ഖരിയ പാകാരം, മഹാബോധിസമന്തതോ;
മഹാബോധിഘരസ്സേവ, സോയേവ വാലികാതലേ.
മൂചേലരുക്ഖപരതോ, ഹംസവട്ടം മനോരമം;
മഹന്തം മണ്ഡപഞ്ചേവ, കാരാപേസി മഹീപതി.
വിജയകുമാരകോ നാമ, സിരിനാഗസ്സ അത്രജോ;
പിതുനോ അച്ചയേ രജ്ജം, ഏകവസ്സമകാരയി.
ലമ്ബകണ്ണാ തയോ ആസും, സഹാതാ മഹിയങ്ഗണേ;
സങ്ഘതിസ്സോ സങ്ഘബോധി, തതിയോ ഗോട്ഠകാഭയോ.
തേ തിസ്സവാപിമരിയാദ-ഗതോ അന്ധോ വിചക്ഖണോ;
രാജുപട്ഠാനമായന്തേ, പദസദ്ദേന അബ്രവി.
‘‘പഥവീസാമിനോ ഏതേ, തയോ വഹതിഭൂ’ഇതി;
തം സുത്വാ അഭയോ പച്ഛാ, യന്തോ പുച്ഛി പുനാഹസോ.
തസ്സ വംസോ ഠസ്സതീതി,
പുന പുച്ഛിതമേവ സോ;
‘‘പച്ഛിമസ്സാ’’തി സോ ആഹ,
തം സുത്വാ ദ്വീഹിസോഅഗാ.
തേ ¶ പുരം പവിസിത്വാന, തയോ രഞ്ഞോ’തി വല്ലഭോ;
രാജകിച്ചാനി സാധേന്താ, വസന്താ രാജസന്തികേ.
ഹന്ത്വാ വിജയരാജാനം, രാജഗേഹമ്ഹി ഏകതോ;
സേനാപതിംസങ്ഘതിസ്സം, ദുവേരജ്ജേ’ഭിസേചയും.
ഏവം സോ അഭിസിത്തോവ, അനുരാധപുരുത്തമേ;
രജ്ജം ചത്താരി വസ്സാനി, സങ്ഘതിസ്സോ അകാരയി.
മഹാഥൂപമ്ഹി ഛത്തഞ്ച, ഹേമകമ്മഞ്ച കാരയി;
വിസും സതസഹസ്സഗ്ഘേ, ചതുരോ ച മഹാമണി.
മജ്ഝേ ചതുന്നം സൂരിയാനം, ഠപാപേസി മഹീപതി;
ഥൂപസ്സ മുദ്ധനി തഥാ-നഗ്ഘവജിരചുമ്ബടം.
സോ ഛത്തമഹപൂജായ, സങ്ഘസ്സ മനുജാധിപോ;
ചത്താലീസസഹസ്സസ്സ, ഛ ചീവരമദാപയി.
തം മഹാദേവഥേരേന, ദാമഗല്ലക വാസിനോ;
ദേസിതം ഖന്ധകേ സുത്തം, യാഗാനിസംസ ദീപനം.
സുത്വാ പസന്നോ സങ്ഘസ്സ, യാഗുദാനമദാപയി;
നഗരസ്സ ചതുദ്വാരേ, സക്കച്ചഞ്ചേവ സാധു ച.
സോ അന്തരന്തരേ രാജാ, ജമ്ബുപക്കാനി ഖാദിതും;
സഹോരോധോ സഹാമച്ചോ, അഗാപാചിന ദീപകം.
ഉപദ്ദുതം’സ്സ ഗമനേ, മനുസ്സാ പാചി വാസിനോ;
വിസം ഫലേസു യോ ജേസും, രാജഭോജ്ജായ ജമ്ബുയാ.
ഖാദിത്വാ ജമ്ബുപക്കാനി, താനി തത്ഥേവ സോ മതോ;
സേനാപതി സങ്ഘധബാധീം-ഭയോ രജ്ജേ’ഭിസേചയി.
രാജാസിരി സങ്ഘ ബോധി, വിസ്സുതോ പഞ്ചസീലവാ;
അനുരാധപുരേ രജ്ജം, ദുവേ വസ്സാനി കാരയി.
മഹാവിഹാരേ കാരേസി, സലാകഗ്ഗം മനോരമം;
തദാദീപേ മനുസ്സേസോ, ഞത്വാ ദുബ്ബുട്ഠുപദ്ദുതേ.
കരുണായ കമ്പിതമനോ, മഹാഥൂപങ്ഗണേ സയം;
നിപജ്ജി ഭൂമിയം രാജാ, കത്വാന ഇതി നിച്ഛയം.
‘‘പവസ്സിത്വാന ¶ ദേവേന, ജലേനുപലാവിതേ മയി;
നഹേവ വുട്ഠഹിസ്സാമി, മരമാനോപഹം ഇധ’’.
ഏവം നിപന്നേ ഭൂമിന്ദേ, ദേവോ പാവസ്സി താവദേ;
ലംകാദീപമ്ഹി സകലേ, പിണയന്തോ മഹാമഹിം.
തഥാപി നുട്ഠഹതിസോ, അപിലാപനതോ ജലേ;
ആവരിംസു തതോ’മച്ചാ, ജലനിഗ്ഗമനാളിയോ.
തതോ ജലമ്ഹി പിലവം, രാജാ വുട്ഠാസി ധമ്മികോ;
കരുണായനുദി ഏവം, ദീപേ ദുബ്ബുട്ഠികാഭയം.
ചോരാതഹിം തഹിം ജാതാ, ഇതി സുത്വാന ഭൂപതി;
ചോരേ ആണാപയിത്വാന, രഹസ്സേന പലാപീയ.
ആണാപേത്വാ രഹസ്സേന, മതാനം സോ കലേവരം;
അഗ്ഗീഹി ഉത്താസേത്വാന, ഹനിതം ചോരുപദ്ദവം.
ഏകോ യക്ഖോ ഇധാഗമ്മ, രത്തക്ഖോ ഇതി വിസ്സുതോ;
കരോതി രത്താന’ക്ഖീതി, മനുസ്സാനം തഹിം തഹിം.
അഞ്ഞമഞ്ഞമപേക്ഖിത്വാ, ഭായിത്വാ രത്തനേത്തതം;
നരാമരന്തി തേ യക്ഖോ, സോഭക്ഖേസി അസങ്കിതോ.
രാജാ ഉപദ്ദവം തേസം, സുത്വാ സന്തത്തമാനസോ;
ഏകോ’പവാസ ഗബ്ഭമ്ഹി, ഹുത്വാ അട്ഠങ്ഗുപോസഥി.
‘‘അപസ്സിത്വാന തം യക്ഖം, ന ചുട്ഠാമീ’’തി സോ സയി;
തസ്സ സോ ധമ്മതേജേന, അഗാ യക്ഖോ തദന്തികം.
തേന ‘‘കോസീ’’തി പുട്ഠോ ച, സോ ‘‘അഹ’’ന്തി പവേദയി;
‘‘കസ്മാ പജം മേ ഭക്ഖേസി, മാ ഖാദ’’ഇതി സോബ്രവി.
‘‘ഏകസ്മിം മേ ജനപദേ, നരേ ദേഹീ’’തി സോബ്രവി;
‘‘ന സക്കാ ഇതി വുത്തേ സോ, കമേനേകംതി അബ്രവി.
‘‘അഞ്ഞം ന സക്കാ ദാതും മേ, മം ഖാദ’’ ഇതി സോബ്രവി;
‘‘ന സക്കാ’’ഇതി തം യാചി, ഗാമേ ഗാമേ ബലിഞ്ച സോ.
സാധൂതി വത്വാ ഭൂമിന്ദോ, ദിപമ്പി സകലേപി ച;
ഗാമവരേ നിവേസേത്വാ, ബലിംതസ്സ അദാപയി.
മഹാസത്തേന ¶ തേനേവ, സബ്ബഭൂതാനുകമ്പിനാ;
മഹാരോഗഭയം ജാതം, ദീപദീപേന നാസിതം.
സോ ഭണ്ഡാഗാരികോ രഞ്ഞോ,
അമച്ചോ ഗോട്ഠതാഭയോ;
ചേരോ ഹുത്വാ ഉത്തരതോ,
നഗരം സമുപാഗമി.
പരിസ്സാവനമാദായ, രാജാ ദക്ഖിണദ്വാരതോ;
പരഹിംസമരോചേന്തോ, ഏകകോവ പലായി സോ.
പുടഭത്തം ഗഹേത്വാന, ഗച്ഛന്തോ പുരിതോ പഥി;
ഭത്തഭോഗായരാജാനം, നിബന്ധിത്ഥ പുനപ്പുനം.
ജലം പരിസ്സാവയിത്വാ, ഭുഞ്ജിത്വാന ദയാലുകോ;
തസ്സേവം’നുഗ്ഗഹം കാതും, ഇദം വചനമബ്രുവി.
‘‘സങ്ഘബോധി അഹം രാജാ, ഗഹേത്വാ മമഭോ സീരം;
ഗോട്ഠാഭയസ്സ ദസ്സേഹി, ബഹും ദസ്സതി തേ ധനം.
ന ഇച്ഛിതോ തഥാകാതും, തസ്സത്ഥായ മഹീപതി;
നിസിന്നോയേവ അമരി, സോ സീസം തസ്സ ആദിയ.
ഗോട്ഠാഭയസ്സ ദസ്സേസി, സോതു വിമ്ഹിതമാനസോ;
ദത്വാ തസ്സ ധനം രഞ്ഞോ, സക്കാരം സാധുകാരയി.
ഏവം ഗോട്ഠാഭയോ ഏസോ, മേഘവണ്ണാഭയോ’തി ച;
വിസ്സുതോ തേരസ സമാ, ലംകാരജ്ജമകാരയി.
മഹാവത്ഥും കാരയിത്വാ, വത്ഥുദ്വാരമ്ഹി മണ്ഡപം;
കാരയിത്വാ മണ്ഡയിത്വാ, സോ ഭിക്ഖു തത്ഥ സങ്ഘതോ.
അട്ഠുത്തരസഹസ്സാനി, നിസീദേത്വാ ദിനേ ദിനേ;
യാഗുഖജ്ജക ഭോജ്ജേഹി, സാദൂഹി വിവിധേഹി ച.
സചീവരേഹി കപ്പേത്വാ, മഹാദാനം പവത്തയി;
ഏകവീസദിനാ നേവം, നിബദ്ധഞ്ചസ്സ കാരയി.
മഹാവിഹാരേ കാരേസി, സിലാമണ്ഡപ മുത്തമം;
ലോഹപാസാദഥമ്ഭേ ച, പരിവത്തിയ ഠാപയി.
മഹാബോധി ¶ സിലാവേദിം, ഉത്തരദ്വാരതോരണം;
പതിട്ഠാപേസി ഥമ്ഭേ ച, ചകുകണ്ണേ സചക്കകേ.
തിസ്സോ സീലാപടിമായോ, തീസു ദ്വാരേസു കാരയി;
ഠപാപേസി ച പല്ലങ്കം, ദക്ഖിണമ്ഹി സിലാമയം.
പധാനഭൂമിം കാരേസി, മഹാവിഹാരപച്ഛതോ;
ദീപമ്ഹി ജിണ്ണകാവാസം, സബ്ബഞ്ച പടിസങ്ഖരി.
ഥൂപാരാമേ ഥൂപഘരം, ഥേരമ്ബത്ഥലകേ തഥാ;
ആരാമേ മണിസോമവ്ഹേ, പടിസങ്ഖാരയി ച സോ.
ഥൂപാരാമേ മണിസോമാ-രാമേ മരിചവട്ടകേ;
ദക്ഖിണവ്ഹ വിഹാരേ ച, ഉപോസഥഘരാനി ച.
മേഘവണ്ണാഭയവ്ഹഞ്ച, നവവിഹാരമകാരയി;
വിഹാരമഹപൂജായം, പിണ്ഡേത്വാ ദീപവാസീനം.
തിംസഭിക്ഖുസഹസ്സാനം, ഛചീവരമദാസി ച;
മഹാവേസാഖപൂജഞ്ച, തദാ ഏവം അകാരയി.
അനുവസ്സഞ്ച സങ്ഘസ്സ, ഛചീവരമദാമയി;
പാപകാനം നിഗ്ഗഹേന, സോധേന്തോ സാസനം തു സോ.
വേതുല്ലവാദിനോ ഭിക്ഖൂ, അഭയഗിരിനിവാസിനോ;
ഗാഹയിത്വാസട്ഠിമത്തേ, ജിനസാസനകണ്ടകേ.
കത്വാന നിഗ്ഗഹം തേസം, പരതിരേ ഖിപാപയി;
തത്ഥ ഖിത്തസ്സ ഥേരസ്സ, നിസ്സിതോ ഭിക്ഖുചോളികോ.
സങ്ഘമിത്തോ’തിനാമേന, ഭൂതിവിജ്ജാദികോവിദോ;
മഹാവിഹാരേ ഭിക്ഖുനം, കുജ്ഝിത്വാന ഇധഗമാ.
ഥൂപാരാമേ സന്നിപാതം, പവിസിത്വാ അസഞ്ഞതോ;
സങ്ഘപാലസ്സ പരിവേണ, വാസിത്ഥേരസ്സ തത്ഥ സോ.
ഗോട്ഠാസയസ്സ ഥേരസ്സ, മാതുലസ്സ’സ്സ രാജിനോ;
രഞ്ഞോ നാമേനാ‘‘ലപന്തോ, വചനം പടിബാഹിയ.
രഞ്ഞോ കുലൂപഗോ ആസി, രാജാ തസ്മിം പസീദിയ;
ജേട്ഠപുത്തം ജേട്ഠതിസ്സം, മഹാസേനം കനിട്ഠകം.
അപ്പേസി ¶ തസ്സ ഭിക്ഖുസ്സ, സോ സങ്ഗണ്ഹി ദുതിയകം;
ഉപനന്ധി തസ്മിം ഭിക്ഖുസ്മിം, ജേട്ഠതിസ്സോ കുമാരകോ.
പിതുനോ അച്ചയേ ജേട്ഠ, സിസ്സോ രാജാഅഹോസിസോ;
പിതു സാരീര സക്കാരേ, നിഗ്ഗന്തും നിച്ഛമാനകേ.
ദുട്ഠാമച്ചേ നിഗ്ഗഹേതും, സയം നിക്ഖമ്മ ഭൂപതി;
കനിട്ഠം പുരതോ കത്വാ, പിതുകായം അനന്തരം.
തതോ അമച്ചേ കത്വാന, സയം ഹുത്വാന പച്ഛതോ;
കനിട്ഠേ പിതുകായേ ച, നിക്ഖന്തേ തദനന്തരം.
ദ്വാരം സംവരയിത്വാന, ദുട്ഠമച്ചേ നിഘാതിയ;
സൂലേ അപ്പേസി പിതുനോ, ചിതകായസമന്തതോ.
തേന’സ്സ കമ്മുനാ നാമം, കക്ഖലോപപദംഅഹു;
സങ്ഘമിത്തോതു സോ ഭിക്ഖു, ഭീതോ തസ്മിം നരാധിപാ.
തസ്സാഭിസേകസമകാലം, മഹാസേനേന മന്തിയ;
തസ്സാഭിസേകം പേക്ഖന്തോ, പരതീരം ഗതോ ഇതോ.
പിതരാ സോ വിപ്പകതം, ലോഹപാസാദ മുത്തമം;
കോടിധനം അഗ്ഘനകം, കാരേസി സത്തഭൂമകം.
സട്ഠിസതസഹസ്സഗ്ഘം, പൂജയിത്വാ മണിംതഹിം;
കാരേസി ജേട്ഠതിസ്സോതം, മണിപാസാദനാമകം.
മണി ദുവേ മഹഗ്ഘേ ച, മഹാഥൂപേ അപൂജയി;
മഹാബോധിഘരേ തീണി, തോരണാനി ച കാരയി.
കാരയിത്വാ വിഹാരം സോ, പാചിനതിസ്സ പബ്ബതം;
പഞ്ചവാസേസു സങ്ഘസ്സ, അദാസി പുഥുവീ പതി.
ദേവാനംപിയതിസ്സേന, സോ പതിട്ഠാപിതം പുരാ;
ഥൂപാരാമേ ഉരുസിലാ, പടിമം ചാരുദസ്സനം.
നേത്വാന ഥൂപാരാമവ്ഹം, ജേട്ഠതിസ്സോ മഹീപഹി;
പതിട്ഠാപേസി ആരാമേ, പാചിനതിസ്സ പബ്ബതേ.
കാളമത്തികവാപിംസോ, അദാചേതിയ പബ്ബതേ;
വിഹാര പാസാദ മഹം, മഹാവേസാഖമേവ ച.
കത്വാ ¶ തിംസ സഹസ്സസ്സ, സങ്ഘസ്സ’ദാ ഛചീവരം;
ആളമ്ബഗാമവാപിംസോ, ജേട്ഠതിസ്സോ അകാരയി.
ഏവം സോ വിവിധം പുഞ്ഞം, പാസാദകരണാദികം;
കാരേന്തോ ദസവസ്സാനി, രാജാ രജ്ജമകാരയി.
ഇതി ബഹുവിധ പുഞ്ഞ ഹേതു ഭൂതാ,
നരപതിതാ ബഹുപാപഹേതു ചാതി;
മധുരമിവ വിസേനമിസ്സമന്നം,
സുജനമനോ ഭജതേ ന തം കദാപി.
സുജനപ്പസാദ സംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
തയോദസരാജകോനാമ
ഛത്തിംസതിമോ പരിച്ഛേദോ.
സത്തതിംസതിമ പരിച്ഛേദ
പഞ്ചരാജകോ
ജേട്ഠതിസ്സച്ചയേ തസ്സ, മഹാസേനോ കനിട്ഠകോ;
സത്തവീസതിവസ്സാനി, രാജാ രജ്ജമകാരയി.
തസ്സ രജ്ജാഭിസേകം തം,
കാരേതും പരതീരതോ;
സോ സങ്ഘമിത്തത്ഥേരോ തു,
കാലം ഞത്വാ ഇധാഗതോ.
തസ്സാഭിസേകം കാരേത്വാ, അഞ്ഞം കിച്ചഞ്ചനേകധാ;
മഹാവിഹാര വിദ്ധംസം, കാതുകാമോ അസഞ്ഞതോ.
അവിനയവാദിനോ ഏതേ, മഹാവിഹാരവാസിനോ;
വിനയവാദീ മയം രാജ, ഇതി ഗാഹിയ ഭൂപഭിം.
മഹാവിഹാരവാസിസ്സ ¶ , ആഹാരം ദേതി ഭിക്ഖുനോ;
യോ സോ സതം ദണ്ഡിയോ’തി, രഞ്ഞാ ദണ്ഡം ഠപാപയി.
ഉപദ്ദുതാ തേഹി ഭിക്ഖൂ, മഹാവിഹാരവാസിനോ;
മഹാവിഹാരം ഛഡ്ഡേത്വാ, മലയം രോഹണം അഗും.
തേന മഹാവിഹാരോ’യം, നവവസ്സാനി ഛഡ്ഡിതോ;
മഹാവിഹാരവാസീഹി, ഭിക്ഖൂഹി ആസി സുഞ്ഞകോ.
‘‘ഹോതി അസ്സാമികം വത്ഥു, പുതുവിസാമിനോ’’ഇതി;
രാജാനം സഞ്ഞാപേത്വാ സോ, ഥേരോ ദുമ്മതി ദുമ്മതിം.
മഹാവിഹാരം നാസേതും, ലദ്ധാനുമതി രാജതോ;
തഥാ കാതും മനുസ്സേ സോ, യോജേസി ദുട്ഠമാനസോ.
സങ്ഘമിത്തസ്സ ഥേരസ്സ, സേവകോ രാജവല്ലഭോ;
സോണാമച്ചോ ദാരണോ ച, ഭിക്ഖവോ ച അലജ്ജിനോ.
ഭിന്ദിത്വാ ലോഹപാസാദം, സത്തഭൂമക മുത്തമം;
ഘരേ നാനപ്പകാരേ ച, ഇതോ’ഭയഗിരിം നയും.
മഹാവിഹാരാ നീതേഹി, പാസാദേഹി ബഹൂഹി ച;
അഭയഗിരിവിഹാരോയം, ബഹുപാസാദകോ അഹു.
സങ്ഘമിത്തം പാപമിത്തം, ഥേരം സോണഞ്ച സേവകം;
ആഗമ്മ സുബഹും പാപം, അകാസി സോ മഹീപതി.
മഹാസിലാപടിമം സോ, പാചിനതിസ്സപബ്ബതാ;
ആനേത്വാ’ഭയഗിരിമ്ഹി, പതിട്ഠാപേസി ഭൂപതി.
പടിമാഘരം ബോധിഘരം, ധാതുസാലം മനോരമം;
ചതുസാലഞ്ച കാരേസീ, സങ്ഖരീ കുക്കുടവ്ഹയം.
സങ്ഘമിത്തേന ഥേരേന, തേന ദാരുണകമ്മുനാ;
വിഹാരോ സോ’ഭയഗിരി, ദസ്സനേയ്യോ അഹു തദാ.
മേഘവണ്ണാഭയോ നാമ, രഞ്ഞോ സബ്ബത്ഥ സാഖകോ;
സഖാ അമച്ചോ കുജ്ഝിത്വാ, മഹാവിഹാരനാസനേ.
ചോരോ ഹുത്വാന മലയം, ഗന്ത്വാ ലദ്ധമഹബ്ബലോ;
ഖന്ധാവാരം നിവേസേസി, ദുരതിസ്സകവാപിയം.
തത്രാ’ഗതം ¶ തം സുത്വാ, സഹായം സോ മഹീപതി;
യുദ്ധാഹ പച്ചുഗ്ഗന്ത്വാന, ഖന്ധാവാരം നിവേസയി.
സാധും പാനഞ്ച മംസഞ്ച, ലഭിത്വാ മലയാഗതം;
‘‘ന സേവിസ്സം സഹായേന, വിനാ രഞ്ഞാ’’തി ചിന്തിയ.
ആദായ തം സയംയേവ, രത്തിം നിക്ഖമ്മ ഏകകോ;
രഞ്ഞോ സന്തികമാഗമ്മ, തമത്ഥം പടിവേദയി.
തേനാ’ഭതം തേന സഹ, വിസ്സത്ഥോ പരിഭുഞ്ജിയ;
‘‘കസ്മാ ചോരോ അഹു മേ ത്വം, ‘‘ഇതി രാജാ അപുച്ഛിതം.
‘‘തയാ മഹാവിഹാരസ്സ, നാസിതത്താ’’തി അബ്രുവി;
‘‘വിഹാരം വാസയിസ്സാമി, ഖേമമേതം മമച്ചയം.
ഇച്ഛേവ മബ്രവീ രാജാ, രാജാനം സോ ഖമാപയി;
തേന സഞ്ഞാപിതോ രാജാ, നഗരംയേവ ആഗമി.
രാജാനം സഞ്ഞപേത്വാ സോ, മേഘവണ്ണാഭയോ പന;
രഞ്ഞാ സഹ ന ആഗഞ്ഛി, ദബ്ബസമ്ഭാരകാരണാ.
വലഭാ ഭരിയാ രഞ്ഞോ, ഏകം ലേഖകധീതികാ;
മഹാവിഹാരനാസമ്ഹി, ദുക്ഖിതം തം വിനാസകം.
ഥേരം മാരാപയി കുദ്ധാ, സംഗഹേത്വാന വഡ്ഢകിം;
ഥൂപാരാമം വിനാസേതും, ആഗതം ദുട്ഠമാനസം.
മാരാപേത്വാ സങ്ഘമിത്ത-ത്ഥേരം ദാരുണകാരകം;
സോണാമച്ചദാരണഞ്ച, ഘാതയിംസു അസഞ്ഞകാ.
ആനേത്വാ ദബ്ബസമ്ഭാരം, മേഘവണ്ണാഭയോ തു സോ;
മഹാവിഹാരേനേകാനി, പരിവേണാനി കാരയി.
അഭയേനഭയോ തസ്മിം, വൂപസന്തേ തു ഭിക്ഖവോ;
മഹാവിഹാരം വാസേസും, ആഗന്ത്വാന തതോ തതോ.
രാജാ മഹാബോധിഘരേ, പച്ഛിമായ ദിസായ തു;
കാരേത്വാ ലോഹരൂപാനി, ഠപാപേസി ദുവേ തു സോ.
ദക്ഖിണാരാമവാസിമ്ഹി, കുഹകേ ജിമ്ഹമാനസേ;
പസീദിത്വാ പാപമിത്തേ, തിസ്സത്ഥേരേ അസഞ്ഞതേ.
മഹാവിഹാരസീമന്തേ ¶ , ഉയ്യാനേ ജോതിനാമകേ;
ജേതവനവിഹാരം സോ, വാരയന്തോപി കാരയി.
തതോ സീമം സമുഗ്ഘാതും, ഭിക്ഖുസങ്ഘമയാചിസോ;
അദാതുകാമാ തം ഭിക്ഖൂ, വിഹാരമ്ഹാ അപക്കമും.
ഇധ സീമാസമുഗ്ഘാതം, പരേഹി കരിയമാനകം;
കോപേതും ഭിക്ഖവോ കേചി, നിലീയിംസു തഹിം തഹിം.
മഹാവിഹാരോ നവമാസേ, ഏവം ഭിക്ഖൂഹി വജ്ജിതോ;
‘‘സമുഗ്ഘാതം കരിമ്ഹാ’’തി-പരേ ഭിക്ഖൂ അമഞ്ഞിസും.
തതോ സീമാസമുഗ്ഘാതേ, ബ്യാപാരേ പരിനിട്ഠിതേ;
മഹാവിഹാരം വാസേസും, ഇധാഗന്ത്വാന ഭിക്ഖവോ.
തസ്സ വിഹാരഗാഹിസ്സ, തിസ്സത്ഥേരസ്സ ചോദനാ;
അന്തിമവത്ഥുനാ ആസി, ഭൂതത്ഥം സങ്ഘമജ്ഝഗാ.
വിനിച്ഛിയ മഹാമച്ചോ, തഥാ ധമ്മികസമ്മതോ;
ഉപ്പബ്ബാജേസി ധമ്മേന, തം അനിച്ഛായ രാജിനോ.
സോയേവ രാജാ കാരേസി, വിഹാരം മണിഹീരകം;
തയോ വിഹാരേ കാരേസി, ദേവാലയം വിനാസിയ.
ഗോകണ്ണം ഏരകാപില്ലം, കലന്ദബ്രാഹ്മണഗാമകേ;
മിഗഗാമവിഹാരഞ്ച, ഗങ്ഗസേനകപബ്ബതം.
പച്ഛിമായ ദിസായാഥ, ധാതുസേനഞ്ച പബ്ബതം;
രാജാ മഹാവിഹാരഞ്ച, കോകവാതമ്ഹി കാരയി.
രൂപാരമ്മവിഹാരഞ്ച, ചൂളവിട്ടഞ്ച കാരയി;
ഉത്തരാഭയസവ്ഹേ ച, ദുവേ ഭിക്ഖൂനുപസ്സയേ.
കാലവേളകയക്ഖസ്സ, ഠാനേ ഥൂപഞ്ച കാരയി;
ദീപമ്ഹി ജിണ്ണകാവാസേ, ബഹൂ ച പടിസങ്ഖരി.
സങ്ഘത്ഥേരസഹസ്സസ്സ, സഹസ്സഗ്ഘമദാസി സോ;
ഥേരദാനഞ്ച സബ്ബേസം, അനുവസ്സഞ്ച ചീവരം.
അന്നപാനാദിദാനസ്സ, പരിച്ഛേദോ ന വിജ്ജതി;
സുഭിക്ഖത്ഥായ കാരേസി, സോ’വ സോളസ വാപിയോ.
മണിഹീരമഹാവാപിം ¶ , ജല്ലുരം ഖാണുനാമകം;
മഹാമണിം കോകവാതം, മോരകപരകവാപികം.
കുബ്ബാഹകം വാഹകഞ്ച, രത്തമാലകണ്ഡകമ്പി ച;
തിസ്സവഡ്ഢമാനകഞ്ച, വേളങ്ഗവിട്ഠികമ്പി ച.
മഹാഗല്ലചീരവാപിം, മഹാദാരഗല്ലകമ്പി ച;
കാളപാസാണവാപിഞ്ച, ഇമാ സോളസ വാപിയോ.
ഗങ്ഗായ പബ്ബവവ്ഹംസോ, മഹാമാതിഞ്ച കാരയി;
ഏവം പുഞ്ഞമപുഞ്ഞഞ്ച, സുബഹും സോ ഉപാചിനീതി.
അസാധുസങ്ഗമേനേവം, യാവജീവം സുഭാസുഭം;
കത്വാ ഗതോ യഥാകമ്മം, സോ മഹാസേനഭൂപതി.
തസ്മാ അസാധുസംസഗ്ഗം, ആരകാ പരിവജ്ജിയ;
അഹിം വാ’സി വിസം ഖിപ്പം, കരേയ്യ’ത്ഥഹിതം ബുധോ.
അഹു രാജാ സിരിമേഘ-വണ്ണോ തസ്സ സുതോ തതോ;
വന്ധാതാ വിയ ലോകസ്സ, സബ്ബസമ്പത്തിദായകോ.
മഹാസേനേന പാപാനം, വസഗേന വിനാസിതേ;
മഹാവിഹാരേ സബ്ബേപി, സന്നിപാതിയ ഭിക്ഖവോ.
ഉപസങ്കമ്മ വന്ദിത്വാ, നിസിന്നോ പുച്ഛി സാദരോ;
‘‘പിതരാ സങ്ഘമിത്തസ്സ, സഹായേന വിനാസിതം.
കിം കിമേവാ’’തി ആഹംസു, ഭിക്ഖവോ തം നരിസ്സരം;
‘‘സീമായുഗ്ഘാടനം കാതും, വായമിത്വാപി തേ പിതാ.
നാസക്ഖി അന്തോസീമായം, ഭിക്ഖൂനം വിജ്ജമാനതോ;
ഭൂമിഗബ്ഭനിലീനാഹി, സത്താസും ഏത്ഥ ഭിക്ഖവോ.
അമച്ചോ സോണാമച്ചോ ച, സങ്ഘമിത്തോ ച പാപിയോ;
രാജാനം സഞ്ഞാപേത്വാന, അപുഞ്ഞം തേന കാരയും.
ഭിന്ദിത്വാ ലോഹപാസാദം, സത്തഭൂമകമുത്തമം;
ഘരേ നാനപ്പകാരേ ച, ഇതോ’ഭയഗിരിം നയും.
മാസകേ ചതുബുദ്ധേഹി, നിവുത്ഥേ ചേതിയങ്ഗണേ;
വപാപേസുഞ്ച ദുപ്പഞ്ഞാ, പസ്സ ബാലസമാഗമം’’.
തം ¶ സുത്വാ പിതുകമ്മം സോ, നിബ്ബിന്നോ ബാലസങ്ഗമേ;
പിതരാ നാസിതം തത്ഥ, സബ്ബം പാകതികം അകാ.
ലോഹപാസാദമഗദോ’വ, കാസി പാസാദമുത്തമം;
രഞ്ഞോ മഹാപനാദസ്സ, ദസ്സേന്തോ വിയ ഭൂതലേ.
പരിവേണാനി സബ്ബാനി, നാസിതാനി നിവേസയി;
ഭോഗേ ആരാമികാനഞ്ച, യഥാഠാനേ ഠപേസി സോ.
പിതരാ പച്ചയാനഞ്ച, പച്ഛിന്നത്താ വിബുദ്ധിനാ;
ഛിദ്ദാവാസം ഘനാവാസം, വിഹാരം’കാസി ബുദ്ധിമാ.
കാരിതേ പിതരാ ജോതി വനേചേ’സോ വിഹാരകേ;
കമ്മം വിപ്പകതം സബ്ബം, നിട്ഠാപേസി നരിസ്സരോ.
ഥേരസ്സാ’ഥ മഹിന്ദസ്സ, സമണിന്ദസ്സ സുനുനോ;
സുത്വാന മനുജിന്ദോ സോ, പവത്തിം സബ്ബമാദിതോ.
പസീദിത്വാ ഗുണേ തസ്സ, രാജാ ദിപ്പപസാദകേ;
‘‘ഇസ്സരോ വത ദീപസ്സ, ഥേരോ’’ ഇതി വിചിന്തിയ.
പടിബിമ്ബം സുവണ്ണസ്സ, കത്വാ തമ്മാണ നിസ്സിതം;
പുബ്ബകത്തികമാസസ്സ, പബ്ബപക്ഖേ തു സത്തമേ.
ദിനേ നേത്വാ ചേതിയമ്ബ-ഥലേ ഥേരമ്ബസഞ്ഞിതേ;
തത്രട്ഠമേ നിവാസേത്വാ, തതോ തു നവമേ പന.
മഹാസേനം ഗഹേത്വാ സോ, ദേവസേനാ സമൂപമം;
ഓരോധേ നഗരേ ചേവ, ഗേഹരക്ഖണകേ വിനാ.
ലംകാദീപേ ച സകലേ, സബ്ബേ ആദായ ഭിക്ഖവോ;
വിസ്സജ്ജേത്വാ മനുസ്സേ ച, നഗരേ ചാരകട്ഠിതേ.
പട്ഠപേത്വാ മഹാദാനം, അയഞ്ചാഖിലപാണിനം;
പൂജം സബ്ബോപഹാരേഹി, കരോന്തോ ച അനൂപമം.
പച്ചുഗ്ഗമനമേതസ്സ, ദീപസത്ഥുസ്സ സത്ഥുനോ;
വരപുത്തസ്സ സോ കത്വാ, ദേവരാജാ’വ സത്ഥുനോ.
ചേതിയമ്ബഥലാ യാവ, നഗരം സാധുസജ്ജയി;
മഗ്ഗം വേസാലിതോ യാവ, സാവത്ഥിനഗരം യഥാ.
വിസ്സജ്ജേത്വാ ¶ തഹിം ഭോഗം, സബ്ബം ഥേരസ്സ സോ പിതാ;
രാജാ മോഗ്ഗലിപുത്തസ്സ, ഥേരസ്സാ’ഗമനേ വിയ.
ദത്വാ തത്ഥ മഹാദാനം, കപണദ്ധിവനിബ്ബകേ;
ഭിക്ഖവോപി ച തോസേത്വാ, പച്ചയേഹി ചതൂഹി’പി.
ഥേരസ്സാ’ഗമനേ ഏവം, പസ്സതൂതി മഹാജനേ;
ഗഹേത്വാ തംമഹന്തേന, സക്കാരേന മഹായസോ.
തമ്ഹാ ഓരുയ്ഹ സോ മഹാ, സയം ഹുത്വാ പുരേചരോ;
ഭിക്ഖവോ ചാപി കത്വാന, പരിവാരേ സമന്തതോ.
ഥേരസ്സ ബിമ്ബം സോവണ്ണം, ഖിരസാഗരമജ്ഝഗോ;
സഞ്ഝാ ഘനപരിക്ഖിത്തോ, ഹേമമേരു’വ സോഭഥ.
വേസാലിനഗരം സുത്തം, ദേസേതും ലോകനായകോ;
അഗമാ ഏവമേവാതി, ദസ്സേസി ച മഹാജനം.
ഏവം കരോന്തോ സക്കാര-സമ്മാനം സോ നരാസഭോ;
നഗരസ്സ’സ്സ പാചിന-ദ്വാരപസ്സേ സയംകതം.
ഉപസങ്കമ്മ സായണ്ഹേ, വിഹാരം സോത്ഥിയാ കരം;
തീഹം തത്ഥാപി വാസേസി, ബിമ്ബം തം ജിനസുനുനോ.
നഗരം സാധുസജ്ജേത്വാ, തതോ ദ്വാദസമേ ദിനേ;
സത്ഥുസ്സാ’ദിപ്പവേസമ്ഹി, പുരം രാജഗഹം യഥാ.
പടിമം നീഹരിത്വാ തം, വിഹാരം സോത്ഥിയാ കരം;
നഗരേ സാഗരാകാരേ, വത്തമാനേ മഹാമഹേ.
മഹാവിഹാരം നേത്വാന, തേമാസം ബോധിയങ്ഗണേ;
നിവാസേത്വാ പവേസേത്വാ, തേനേവ വിധിനാ പുരം.
രാജഗേഹസമീപമ്ഹി, പുബ്ബദക്ഖിണകോണകേ;
പടിബിമ്ബസ്സ കാരേസി, തസ്സ സാധുനിവേസനം.
കാരേത്വാ ഇദ്ധിയാദീനം, പടിമായോ വിസാരദോ;
ഥേരേന സഹ തത്ഥേ’വ, നിവേസേസി മഹാപതി.
ആരക്ഖം പട്ഠപേത്വാ, പൂജായ ച പരിബ്ബയം;
അനുസംവച്ഛരം കാതും, ഏവമേവ നിയോജയി.
തസ്സാണമനുരക്ഖന്താ ¶ , രാജാ തബ്ബംസികാ ഇധ;
യാവ’ജ്ജപരിരക്ഖന്തി, തം വിധിം ന വിനാസിയ.
പവാരണാദിനേ നേത്വാ, വിഹാരം നഗരാ തതോ;
കാതും തേരസിയം പൂജം, അനുവസ്സം നിയോജയി.
വിഹാരേ അഭയേ തിസ്സ-വസഭേ ബോധിപാദപേ;
സിലാവേദിഞ്ച കാരേസി, പാകാരഞ്ച മനോഹരം.
നവമേ തസ്സ വസ്സമ്ഹി, ദാഠാധാതും മഹേസിനോ;
ബ്രാഹ്മണീകാചി ആദിയ, കാലിങ്ഗമ്ഹാ ഇധാനയി.
ദാഠാധാതുസ്സ വംസമ്ഹി, വുത്തേന വിധസനം;
ഗഹേത്വാ ബഹുമാനേന, കത്വാ സമ്മാ ന മുത്തമം.
പക്ഖിപിത്വാ കരണ്ഡമ്ഹി, വിസുദ്ധഫലികുമ്ഭവ്ഹേ;
ദേവാനംപിയതിസ്സേന, രാജവത്ഥുമ്ഹി കാരിതേ.
ധമ്മചക്കവ്ഹയേ ഗേഹേ, വഡ്ഢയിത്ഥ മഹീപതി;
തതോ പട്ഠായ തം ഗേഹം, ദാഠാധാതുഘരം അഹു.
രാജാ സതസഹസ്സാനം, നവകം പുണ്ണമാനസോ;
വിസ്സജ്ജേത്വാ തതോ’കാസി, ദാഠാധാതു മഹാമഹം.
അനുസംവച്ഛരം നേത്വാ, വിഹാരമഭയുത്തരം;
തസ്സ പൂജാവിധിം കാതു, മേവ രൂപം നിയോജയി.
അട്ഠാരസ വിഹാരേ ച, കാരാപേസി മഹീപതി;
അനുകമ്പായ പാണീനം, വാപിയോ ച ഥിരോദികാ.
ബോധി പൂജാദി പുഞ്ഞാനി, അപ്പമേയ്യാനി കാരിയ;
അട്ഠവീസതിമേ വസ്സേ, ഗഭോ സോ തസ്സ യാ ഗതി.
കുമാരോ ജേട്ഠതിസോ’ഥ, ഭാതാ തസ്സ കനിട്ഠകോ;
ഛത്തം ലങ്ഘേസി സംകായം, ദന്തസിപ്പമ്ഹി കോവിദോ.
കത്വാ കമ്മാനി ചത്രാനി, ദുക്കരാനി മഹീപതി;
സിപ്പായതന മേതം സോ, തിക്ഖാപേസി ബഹൂജനേ.
അണത്തോ പിതുനാ’കാസി, ഇദ്ധിഹി വിയ നിമ്മിതം;
ബോധിസത്ത സരൂപഞ്ച, രൂപം സാധു മനോഹരം.
അപസയഞ്ച ¶ പല്ലങ്കം, ഛത്തം രതനമണ്ഡപം;
ചിത്രദന്തമയം കിഞ്ചി, തസ്സ കമ്മം തഹിം തഹിം.
കത്വാ സോ നവവസ്സാനി, ലംകാദീപാനുസാസനം;
അനേകാനി ച പുഞ്ഞാനി, യഥാകമ്മമുപാഗമി.
ബുദ്ധദാസോ തതോ തസ്സ, പുത്തോ ആസി മഹീപതി;
ഗുണാനം ആകരോ സബ്ബ-രതനാനം’വ സാഗരോ.
സുഖം സബ്ബപയോഗേഹി, കരോന്തോ ദീപവാസിനം;
രക്ഖമാലകമന്ദം’വ, പുരം വസ്സവണോ ധനീ.
പഞ്ഞാ പുഞ്ഞഗുണൂപേതോ, വിസുദ്ധകരുണാലയോ;
തഥാ ദസഹി രാജൂനം, ധമ്മേഹി സമുഗാഗതോ.
ചതസ്സോ അഗതി ഹിത്വാ, കാരയന്തോ വിനിച്ഛയം;
ജനം സങ്ഗഹവത്ഥൂഹി, സങ്ഗഹേസി ചതൂഹിപി.
ചരിയം ബോധിസത്താനം, ദസ്സേന്തോ സക്ഖിപാണിനം;
പിതാ’വ പുത്തേ സോ സത്തേ, അനുകമ്പിത്ഥ ഭൂപതി.
ദളിദ്ദേ ധനദാനേനാ-കാസി പുണ്ണമനോരഥേ;
സുഖിതേ സബ്ബഭോഗാനം, ജീവിതസ്സ ച ഗുത്തിയാ.
സാധവോ സങ്ഗഹേനാ’ഥ, നിഗ്ഗഹേന അസാധവോ;
ഗിലാനേ വേജ്ജകമ്മേന, സങ്ഗഹേസി മഹാപതി.
അഥേക ദിവസം രാജാ, ഹത്ഥിക്ഖന്ധവരം ഗതോ;
തിസ്സവാപിം നഹാനത്തം, ഗച്ഛമാനോ മഹാപഥേ.
അദ്ദസേ’കം മഹാനാഗം, കുച്ഛിരോഗ സമപ്പിതം;
പുത്തഭാഗ വിഹാരസ്സ, പസ്സേ വമ്മികമത്ഥകേ.
ഉത്താന മുദരേ രോഗം, ദസ്സേതും ഗണ്ഡസഞ്ഞിതം;
നിപന്നംസോ’ഥ ചിന്തേസി, തതോ രോഗീതി നിച്ഛയം.
അഥോ’രുയ്ഹ മഹാനാഗം, മഹാനാഗ സമീപഗോ;
ഏവമാഹ മഹാനാഗോ, മഹാനാഗമനാഗവാ.
‘‘കാരണം തേ മഹാനാഗ, ഞാതമാഗമനേ മയാ;
കുമ്ഹേ ഖലു മഹാതേജാ, ഖിപ്പം കുപ്പിതസീലിനോ.
തസ്മാ ഫുസിത്വാ തം കമ്മം, കാതും സക്കാ ന തേ മയാ;
അഫുസിത്വാപി നോ സക്കാ, കിന്നുകാതബ്ബമേത്ഥീ’തി.
ഏവം ¶ പുത്തേ ഫണിന്ദോ സോ, കേവലം ഫണമത്തനോ;
ബിലസ്സ’ന്തോ പവേസേത്വാ, നിപ്പജ്ജിത്ഥ സമാഹിതോ.
അഥേ’ന മുപസങ്കമ്മ, ഉച്ഛങ്ഗഗതമത്തനോ
സത്ഥം ഗഹേത്വാ ഫാലേത്വാ, ഉദരം തസ്സ ഭോഗിനോ.
നീഹരിത്വാ തതോ ദോസം, കത്വാ ഭേസജ്ജ മുത്തമം;
സപ്പം തം തങ്ഖണേനേവ, അകാസി സുഖിതം തദാ.
അത്താന മേവം ഥോമേസി, ‘‘മഹാകാരുഞ്ഞതം മമ;
തിരച്ഛാനാപി ജാനിംസു, സാധു രജ്ജന്തി മേ കതം.
ദിസ്വാ സുഖിതമത്താനം, പന്നഗോസോ മഹീപതിം;
പൂജേതും തസ്സ പാദാസി, മഹഗ്ഘം മണിമത്തനോ.
സിലാമയായ സമ്ബുദ്ധ-പടിമായ അകാരയി;
മിണിം തം നയനം രാജാ, വിഹാരേ അഭയുത്തരേ.
ഏകോപി ഭിക്ഖു ഭിക്ഖന്തോ, ഗാമമ്ഹി ഥുസവിത്ഥികേ;
സുക്ഖം ഭിക്ഖം ലഭിത്വാന, ഖീരഭിക്ഖായ സഞ്ചരം.
ഖീരം സപ്പാണകം ലദ്ധാ, പരിഭുഞ്ജിത്ഥ കുച്ഛിയം;
പാണകാ ബലവോ ഹുത്വാ, ഉദരം തസ്സ ഖാദിസും.
തതോ സോ ഉപസങ്കമ്മ, തം നിവേദേസി രാജിനോ;
രാഹ ‘‘ജാതോ സുലോ’യം, കദാ ഹാരേസി കീദിസം.
സോ ആഹ’’ ഥുസവിത്ഥിമ്ഹി, ഗാമേ ഖീരേന ഭോജനേ;
ഭുത്തേ’തി രാജാ അഞ്ഞാസി, ഖീരം സപ്പാണകം’’ഇതി.
തദേവ അസ്സോ ഏകോപി, സിരാവേധ തികിച്ഛിയോ;
രാജാ തസ്സ സിരാവേധം, കത്വാ ആദായ ലോഹിതം.
പായേത്വാ സമണം ആഹ, മുഹുത്തം വീതിനാമയ;
‘‘അസ്സലോഹിതമണ’’ന്തി, തം സുത്വാ സമണോവമി.
പാണകാ ലോഹിതേനേവ, നിക്ഖമിംഭു സുഖീ അഹു;
ഭിക്ഖും രാജാ നിവേദേസി, കുച്ഛിമേവം പനത്തനോ.
‘‘ഏകസത്ഥപഹാരേന ¶ , പാണകാ സമണോ ഹയോ;
കതാ അരോഗാ സമ്മമേ, വേജ്ജകമ്മ മഹോ’’ഇതി.
പിവന്തോ തോയമേകോ ഹി,
ദേഡ്ഡുഭണ്ഡം മജാനിയ;
അജ്ഝോഹരിതദാ ആസി,
തതോ ജാതോ’തി ദേഡ്ഡുഭോ.
അന്തോ തു ദിത്ഥതുണ്ഡേന, തേന ദുക്ഖേന പീളിതോ;
രാജാനം മഗമാ രാജാ, നിദാനം തസ്സ പുച്ഛിയ.
അന്തോ തു ദിത്ഥതുണ്ഡേന, തേന ദുക്ഖേന പീളിതോ;
രാജാനം മഗമാ രാജാ, നിദാനം തസ്സ പുച്ഛിയ.
അഏന്താ സപ്പോ’തി വിഞ്ഞായ, സത്താഹമുപവാസിയ;
സുന്ഹാതസു വിലിത്തഞ്ച, സയനേ സാധു സന്ഥതേ.
സയാപേസി തതോ സോ’തി, നിദ്ദായ മുഖമത്തനോ;
വിവരിത്വാ തദാ സുത്തോ, തതോ തസ്സ മുഖന്തികേ.
മംസപേസിം ഠപാപേസി, സരജ്ജും തസ്സ നിഗ്ഗതോ;
ഗന്ധേന തം ഡംസിത്വാന, അന്തോ വിസിതുമാരഭി.
രജ്ജുയാ’ഥ ഗഹേത്വാന, സമാകഡ്ഢിക പാണിയം;
ഉദകേ പാതയിത്വാന, ഇദം വചനമബ്രവി.
‘‘വേജ്ജോ അഹോസി സമ്മാസ-മ്ബുദ്ധസ്സ കിര ജീവകോ;
കമ്മം വിജ്ജതി ലോകസ്സ, കതം കിംതേന ദുക്കരം.
ഈദിസം കസിരാസോ’പി, കമ്മം നത്ഥേ’ത്ഥ സംസയോ;
സബ്ബാദരേന കുബ്ബന്തോ, അഹോ പുഞ്ഞോ ദയോ മമ.
തഥാ ഹേല്ലോലിഗാമമ്ഹി, ചണ്ഡാലി മുള്ഹഗബ്ഭിനിം;
ജാതം സത്തസു വാരേസു, സഗബ്ഭം സുഖിതം അകാ.
വാതബോധേന ഏകോ’പി, ഭിക്ഖു ഉട്ഠാപിതോ അഹു;
ഗോപാനസീ ഗതേതമ്ഹി, ദുക്ഖാമോചേസി ബുദ്ധിമാ.
പിവന്തസ്സാപി മണ്ഡൂക, ജീബയുത്തം ജലം ലഹും;
നാസികാ ബിലതോ ഗന്ത്വാ, ബീജമാരുയ്ഹ മത്ഥകം.
ഭിജ്ജിത്വാ ആസി മണ്ഡൂകോ, സോ വുദ്ധോ തത്ഥ ഗച്ഛതി;
മേഘസ്സാ’ഗമനേ തേന, സോ’നിബ്ബജ്ജതി മാണവോ.
ഫാലേത്വാ ¶ മത്ഥകം രാജാ, മണ്ഡൂകമപനീയ സോ;
കപാലാനി ഘടേത്വാന-കാസി പാകതികം ഖണേ.
ഹിതത്ഥം ദീപാവാസിനം, ഗാമേ ഗാമേ മഹീപതി;
കാരേത്വാ വേജ്ജസാലായോ, വജ്ജേ തത്ഥ നിയോജയി.
സബ്ബേസം വജ്ജസത്ഥാനം, കത്വാ സാരത്ഥസങ്ഗഹം;
ഠപേസി വേജ്ജേ ദീപസ്സ, തികിച്ഛത്ഥമനാഗതേ;
യോജേസി വേജ്ജ മേകേകം, രാജാ ഗാമ ദ്വിപഞ്ചകേ.
അദാ വിസദ്ധ ഖേത്താനം, വേജ്ജാനമുപജീവനം;
വേജ്ജേഹത്ഥീനമസ്സാനം, ബലസ്സ ച നിയോജയി.
പിട്ഠസപ്പിനമന്വാനം, സാലായോ ച തഹിം തഹിം;
കാരേസി സഹ ഭോഗേന, സാലായോ ച മഹാപഥേ.
നിച്ചമസ്സോസി സദ്ധമ്മം, സക്കത്വാ ധമ്മഭാണകേ;
ധമ്മഭാണകവട്ടഞ്ച, പട്ഠപേസി തഹിം തഹിം.
സാടകന്തരതോ കത്വാ, സത്ഥ വട്ടിം മഹാദയോ;
ദിട്ഠേ ദിട്ഠേ പമോചേസി, ദുക്ഖമ്ഹാ ദുക്ഖിതേ ജനേ.
അഥേക ദിവസം രാജാ, രാജാഭരണ മണ്ഡിതോ;
സദ്ധിം ഗച്ഛതി സേനായ, ദേവേഹി വിയ വാസവോ.
തം ദിസ്വാ സിരിസോഭഗ്ഗ-മഗ്ഗം പത്തം മഹീ പതിം;
രാജിദ്ധിഹി വിരാജന്തം, ബദ്ധവേരോ ഭവന്തരേ.
കുട്ഠി ഏകോ പകുപ്പിത്വാ, ഹട്ഠേനാഹനിയാ’വതിം;
പോഥേന്തോ തഞ്ച പോഥേന്തോ, ഭൂമിം കത്തരയട്ഠിയാ.
അക്കോസേസി അനേകേഹി, അക്കോസവചനേഹി ച;
വിപ്പകാരംമിമം ദിസ്വാ, ദൂരതോ’വ മഹീപതി.
‘‘നാഹം സരാമി സത്തസ്സ, കസ്സാ’പി കതമപ്പിയം;
പുബ്ബവേരീ അയം ജാതു, നിബ്ബാപേസ്സാമിതം’’ ഇതി.
അണാപേസി സമീപട്ഠം, പുരിസം ‘‘ഗച്ഛ കുട്ഠിനോ;
അമുകസ്സാ’ഭിജാനാഹി, ചിത്താചാര’’ന്തി സോ തതോ.
സഹായോ ¶ വിയ കുട്ഠിസ്സ, സമീപമ്ഹി നിസീദിയ;
‘‘രുട്ഠോ കിമത്ഥം ഭോ ത്വ’’ന്തി, പുച്ഛി സബ്ബമവോച സോ.
‘‘ദാസോ മേ ബുദ്ധദാസോ’യം, രാജാഹു പുഞ്ഞകമ്മുനാ;
അവമഞ്ഞായ മം മയ്ഹം, പരതോ തോ യാതി ഹത്ഥിനാ.
ജാനാപേസ്സാമി അത്താനം, കതിപാഹേന സോയദി;
ഹത്ഥം മേ ഏതി കാരേത്വാ, സബ്ബം ദാസാന നിഗ്ഗഹം.
നോ ചേ ഹത്ഥം മമാ’യാതി, മാരേത്വാ ഗലലോഹിതം;
പിവിസ്സാമി ന സന്ദേഹോ, ന ചിരേനേവ പസ്സസി’’.
സോ ഗന്ത്വാ നരപാലസ്സ, പവത്തിം തം നിവേദയി;
‘‘പുബ്ബവേരി മമായന്തി, നിച്ഛിനിത്വാ മഹാമതി.
വിനോ ദേതുമുപായേന, പുത്തംവേരന്തി വേരിനോ;
‘‘സാധു സങ്ഗണുതം ത്വ’’ന്തി, പുരിസം തം നിയേജയി.
സോ കുട്ഠിമുപസങ്കമ്മ, സഹായോ പിയ ആഹതം;
‘‘രാജാനം തം വിനാസേതും, ചേതേത്വാ കാലമേത്തകം.
അലഭന്തോ സഹായം മേ, നാസക്ഖി തസ്സ ഘാതനേ;
ലദ്ധാതുമ്ഹേ നയിസ്സാമി, മത്ഥകം മേ മനോരഥം.
ഏഥ ഗേഹേ വസിത്വാ മേ, ഹോഥ മേ അനുവത്തകാ;
അഹമേവ’സ്സ നാസേമി, കതിപാഹേന ജീവിതം.
ഇതി വത്വാന തം കുട്ഠം, നേത്വാ സോ ഘരമത്തനോ;
സുന്ഹാത സുവിലിത്തഞ്ച, നിവത്ഥസുഖുമമ്ബരം.
സുഭുത്തമധുരാഹാരം, യോബ്ബനിത്ഥികഥാദരം;
സയാപേസി മനുഞ്ഞമ്ഹി, സയനേ സാധു സന്ഥതേ.
ഏതേ നേവ നിയാമേന, കതിപാഹം നീവാസിയ;
ഞത്വാ തം ജാതവിസ്സാസം, സുഖിതം പിണിതിന്ദ്രിയം.
‘‘രഞ്ഞോ ദിന്ന’’ന്തി വത്വാന, ഖജ്ജഭോജ്ജാദികം അദാ;
ദ്വത്തിക്ഖത്തും നിസേധേത്വാ, തേന’ജ്ഝിട്ഠോ നമഗ്ഗഹി.
ഭൂപാലേന കമേനാ’സി, വിസ്സത്ഥോ’തിവ ഭൂമിപോ;
മതോതി സുത്വാ തസ്സാ-സി ഹദയം ഫലിതം ദ്വിധാ.
ഏവം ¶ രോഗേ തികിച്ഛേസി, രാജാ സാരീരമാനസേ;
ഠപേസി വേജ്ജേ ദീപസ്സ, തികച്ഛത്ഥ മനാഗതേ.
പഞ്ചവീസതിഹത്ഥേന, പാസാദേ നോപസോഭിതം;
മഹാവിഹാരേമോരവ്ഹ-പരിവേണമകാരയി.
സമണം ഗോളപാനുഞ്ച, അദാ ഗാമദ്വയം തഹിം;
ധമ്മഘാസക ഭിക്ഖൂനം, ഭോഗേ കപ്പിയകാരകേ.
വിഹാരേ പരിവേണേ ച, സമ്പന്ന ചതുപച്ചയേ;
വാപിയോ ദാനസാലായോ, പടിമായോച കാരയി.
തസ്സേവ രഞ്ഞോ രജ്ജമ്ഹി, മഹാധമ്മകഥീയതി;
സുത്താനി പരിവത്തേസി, സീഹളായനിരുത്തിയാ.
അഭീതി പുത്താ തസ്സാ’സും, സൂരാവിരങ്ഗരൂപിനോ;
അസീതിയാ സാവകാനം, നാമകായിപദസ്സനാ.
സാരിപുത്താദിനാമേഹി, പുത്തേഹി പരിവാരിതോ;
ബുദ്ധദാസോ സസമ്ബുദ്ധ-രാജാവിയ വിരോചഥ.
ഏവം കത്വാ ഹിതംദീപ-വീസീനം തിദിവം ഗതോ;
വസ്സേ ഏകൂനതിംസമ്ഹി, ബുദ്ധദാസോ നരാധിപോ.
തതോ ജേട്ഠസുതോ തസ്സ, ഉപതിസ്സോ’സി ഭൂപതി;
സബ്ബരാജഗുണോപേസോ, നിച്ചസീലോ മഹാദയോ.
ദസാപുഞ്ഞക്രിയാഹിത്വാ, ദസപുഞ്ഞക്രിയാ’ദീയി;
രാജധമ്മേച പൂരേസി, രാജപാരമിതാ ദസ.
ഗണ്ഹി സങ്ഗഹവത്ഥൂഹി, ചഥൂഹി ച ചതുദ്ദിസം;
മഹാപാളിമ്ഹി ദാപേസി, രാജാരാജാനുഭോജനം.
ഉത്തരമ്ഹി ദിസാഭാഗേ, ചേതിയമ്ഹാ തു മങ്ഗലാ;
ഥൂപഞ്ച പടിമാഗേഹം, പടിമഞ്ചാ’പി കാരയി.
കരോന്തോ തഞ്ച സോ രാജാ, മാഖിജ്ജന്തു ജനാ ഇതി;
കാരാപേസി കുമാരേഹി, ദാപേത്വാ ഗുളകണ്ഡുലം.
രാജുപ്പലവ്ഹയം ¶ ഗിജ്ഝ-കൂടം പോക്ഖരപാസയം;
വാലാഹസ്സഞ്ച അമ്ബുട്ഠിം, ഗോണ്ഡിഗോമമ്ഹി വാപികം.
വിഹാരം ഖണ്ഡരാജിഞ്ച, വാപിയോ ച ഥിരോദികാ;
അപ്പമാണാനി പുഞ്ഞാനി, കാരാപേസി തഹിം തഹിം.
വസ്സാമാനേപി സോ വസ്സേ, സയനേ സന്നിസിന്നകോ;
കേവലം പരിണാമേസി, രത്തിം ‘‘ഖേദോ ജനസ്സീ’’തി.
ഞത്വാ അമച്ചോ തം നേത്വാ, ഉയ്യാനം ജാദയീഘരം;
ഏവം പടിച്ച അത്താനം, ദുക്ഖം നാകാസി പാണിനം.
കാലേ തസ്സാ’സീ ദുക്ഖിത്ത-രോഗദുക്ഖേഹി പീളിതോ;
ദീപോ ദീപോ പമോപാപ-തമസോ സോ സുമാനസോ.
ഭിക്ഖൂ പുച്ഛിത്ഥ’’കിംഭന്തേ, ദുബ്ഭിക്ഖാദിഭയദ്ദിതേ;
ലോകേ ലോകഹിതം നത്ഥി, കതം കിഞ്ചി മഹേസീനാ.
ഗഹ്ഘാരോഹണസുത്തസ്സ, ഉപ്പത്തിംതസ്സ നിദ്ദിസും;
സുത്വാ തം സബ്ബസോവണ്ണം, ബിമ്ബം സമ്ബുദ്ധധാതുനോ.
കത്വാ സത്ഥുസിലാപത്തം, സോദകം പാണിസമ്പുടേ;
ഠപേത്വാ തസ്സ തേ രൂപ-മാരോപേത്വാ മഹാരഥം.
സയം സീലം സമാദായ, സമാദേത്വാ മഹാജനം;
മഹാദാനം പവത്തേത്വാ, അഭയം തമ്ബപാണിനം.
അലങ്കത്വാ ച നഗരം, ദേവലോകമനോഹരം;
ദീപവാസീഹി സബ്ബേഹി, ഭിക്ഖൂഹി പരിവാരിതോ.
ഓതരിത്ഥ മഹാവീഥിം, ഭിക്ഖൂ തത്ഥ സമാഗതാ;
ഭണന്താ രതനം സുത്തം, സിഞ്ചമാനാ ജലം തഥാ.
രാജഗേഹന്തികേ വീതി-മഗ്ഗേ പാകാരസന്തികേ;
വിചരിംസു തിയാമന്തേ, കുരുമാനാ പദക്ഖിണം.
ഭിജ്ജമാനേ’രുണേ വസ്സി, മഹാമേഘോ മഹീതലേ;
രോഗാതുരാച സബ്ബേപി, സുഖിതാകംസു ഉസ്സവം.
‘‘യദാ ദുബ്ഭിക്ഖരോഗാദി-ഭയം ദീപമ്ഹി ഹേസ്സതി;
ഏവമേവ കരോന്തൂ’’തി, നിയോജേസി നരാധിപോ.
ആരുള്ഹോ ¶ ചേതിയം കുന്ത-കിപില്ലാദിമവേക്ഖിയ;
പുച്ഛിത്വാ മോരപിഞ്ചേന, ‘‘സണികം യന്തുവനംതി ച.
സങ്ഖം സോദകമാദായ, ചരതാ’സനധോവനേ;
ദക്ഖിണപരിതോണമ്ഹി, കാരേത്വാ രാജഗേഹതോ.
ഉപോസഥഘരം ബുദ്ധ-പടിമാഗേഹ മേവ ച;
പാകാരേന പരിക്ഖിത്തം, ഉയ്യാനഞ്ച മനോരമം.
ചാതുദ്ദസിംപഞ്ചദസിം, യാ ച പക്ഖസ്സ അട്ഠമീ;
പാടിഹാരിയപക്ഖഞ്ച, അട്ഠങ്ഗസമുപാഗതം.
ഉപോസഥംസമാദായ, സാപദാനം തഹം വസീ;
യാവജീവഞ്ച സോ ഭുഞ്ജി, മഹാപാളിമ്ഹി ഭോജനം.
ചരന്തോചകലന്ദാന മുയ്യാനേ ഭത്തമത്തനോ;
കത്വാ നിവാപം ദാപേസി, തദജ്ജാപി ച വത്തതി.
ചോരം വജ്ജമുപനീതം, ദിസ്വാ സംവിഗ്ഗമാനസോ;
ഛവം സുസാനം ആനേത്വാ, ഖിപിത്വാ ലോഹകുമ്ഭിയം.
ദത്വാ ധമം പലാപേത്വാ, ചോരം രത്തിയമുഗ്ഗതേ;
സൂരിയേ കുജ്ഝിതോ ചോരം-വിയഝാപയി തം ഛവം.
അകാ ദീപമ്ഹി സബ്ബേസം, ചേതിയാനം മഹാമഹം;
ഥൂപാരാമേ ച ഥൂപസ്സ, ഹേമചുമ്ബടകഞ്ചുകം.
ദ്വാചത്താലീസവസ്സാനി, കത്വാ വഞ്ചുംഖണമ്പിസോ;
കത്വാ പുഞ്ഞമുപാഗഞ്ഛി, ദേവരാജസഹബ്യതം.
രഞ്ഞോ തസ്സ കനിട്ഠേന, മഹാനാമേന വല്ലഭാ;
ദേവീ സത്ഥം നിപാതേത്വാ, തമഠാനമ്ഹി മാരയി.
പബ്ബജിത്കാ കനിട്ഠോ സോ, ജീവമാനമ്ഹി ഭാതരി;
ഹതേ രാജിനി ഭീതായ, ആവത്തിത്വാ’സി ഭൂപതി.
മഹേസിംഅത്തനോ’കാസി, മഹേസിം ഭാതുഘാതിനിം;
ഗിലാനസാലാ കാരേസി, മഹാപാളിഞ്ച വഡ്ഢയി.
ലോഹദ്വാര ¶ രലഗ്ഗാമ-കോടിപസ്സവനവ്ഹയേ;
തയോ വിഹാരേ കത്വാ’ദാ, ഭിക്ഖൂനമഭയുത്തരേ.
വിഹാരം കാരയിത്വാന, ധുമരക്ഖമ്ഹി പബ്ബതേ;
മഹേസിയാ നയേനാ’ദാ, ഭിക്ഖൂനം ഥേരവാദീനം.
നവകമ്മഞ്ച ജിണ്ണേസു, വിഹാരേസു സകാരയി;
ദാനസീലരതോ വത്ഥു-പൂജകോ ച അഹു സദാ.
ബോധിമണ്ഡസമീപമ്ഹി, ജാതോ ബ്രോഹ്മണമാണവോ;
വിജ്ജാസിപ്പകലാവേദീ, തീസു വേദേസു പാരഗോ.
സമ്മാവിഞ്ഞാതസമയോ, സബ്ബവാദവിസാരദോ;
വാദത്ഥി ജമ്ബുദീപമ്ഹി, ആഹിണ്ഡന്തോ പവാദികോ.
വിഹാരമേകം ആഗമ്മ, രത്തിം പാതഞ്ജലം മതം;
പരിവത്തേസി സമ്പുണ്ണ-പദം സുപരിമണ്ഡലം.
തത്ഥേകോ രേവതോനാമ, മഹാഥേരോ വിജാനിയ;
‘‘മഹാപഞ്ഞോ അയം സത്ഥോ, ദമേതും വട്ടതീ’’തി സോ.
‘‘കോ നു ഗദ്രഭരാവേന, വിരവന്തോ’’തി അബ്രവി;
‘‘ഗദ്രഭാനം രവേ അത്ഥം, കിം ജാനാസീ’’തി ആഹതം.
‘‘അഹം ജാനേ’’തി വുത്തോസോ, ഓതാരേസി സകം മതം;
വുത്തം വുത്തം വിയാകാസി, വിരോധമ്പി ച ദസ്സയി.
‘‘തേനഹി ത്വം സകവാദ-മോതാരേഹീ’’തി ചോദിതോ;
പാളിമാഹാ’ഭിധമ്മസ്സ, അത്ഥമസ്സ ന സോ’മിഗാ.
ആഹ കസ്സേ’സമന്തോ’തി, ബുദ്ധമന്തോ’തി സോബ്രവി;
‘‘ദേഹി മേ ത’’ന്തി വുത്തേഹി, ‘‘ഗണ്ഹു പബ്ബജ്ജതം’’ഇതി.
മന്തത്ഥീ പബ്ബജിത്വാസോ, ഉഗ്ഗണ്ഹി പിടകത്തയം;
‘‘ഏകായനോ അയം മഗ്ഗോ’’, ഇതി പച്ഛാ തമഗ്ഗഹി.
ബുദ്ധസ്സ വിയ ഗമ്ഭീര-ഘോസത്താതം വിയാകരും;
‘‘ബുദ്ധഘോസോ’’തി ഘോസോഹി, ബുദ്ധോ വിയ മഹീതലേ.
തത്ഥ ഞാണോദയം നാമ, കത്വാ മകരണം തദാ;
ധമ്മസങ്ഗണീയാ’കാസി, കച്ഛം സോ അട്ഠസാലിനിം.
പതിത്തട്ഠകഥഞ്ചേവ ¶ , കാരാമാരഭിബുദ്ധിമാ;
തം ദിസ്വാ രേവതോ ഥേരോ, ഇദം വചനമബ്രുവി.
പാളിമത്തഇധാനിതം, നത്ഥി അട്ഠകഥാ ഇധ;
തഥാചരിയവാദാ ച, ഭിന്നരൂപാ ന വിജ്ജരേ.
സീഹളാട്ഠകഥാ സുദ്ധാ, മഹിന്ദേന മതീമതാ;
സംഗീതിത്തയമാരുളം, സമ്മാസമ്ബുദ്ധദേസിതം.
സാരിപുത്താദിഗീതഞ്ച, കഥാമഗ്ഗം സമേക്ഖിയ;
ഏകാ സീഹളഭാസായ, സീഹളേസു പവത്തതി.
തം തത്ഥ ഗന്ത്വാ സുത്വാ തം, മാഗധാനം നിരുത്തിയാ;
പരിവത്തേസി സാ ഹോതി, സബ്ബലോകഹിതാ വഹാ.
ഏവം വുത്തോ പസന്നോ സോ, നിക്ഖമിത്വാ തതോഇമം;
ദീപമാഗാ ഇമസ്സേവ, രഞ്ഞോകാലേ മഹാമതി.
മഹാവിഹാരം സമ്പത്തോ, വിഹാരം സബ്ബസാധൂനം;
മഹാപധാനഘരം ഗന്ത്വാ, സങ്ഘപാലസ്സ സന്തികാ.
സീഹളട്ഠകഥാ സുദ്ധാ, ഥേരവാദഞ്ച സബ്ബസോ;
‘‘ധമ്മസാമിസ്സ ഏസോവ, അധിപ്പായോ’’തി നിച്ഛിയ.
തത്ഥ സങ്ഘം സമാനേത്വാ, ‘‘കാതുമട്ഠകഥാമമ;
പോത്ഥകേ ദേഥ സബ്ബേ’’തി, ആഹ വീമംസിതും സതം.
സങ്ഘോ ഗാഥാദ്വയം തസ്സാ-ദാസി ‘‘സാമത്തിയം തവ;
ഏത്ഥ ദസ്സേഹി തം ദിസ്വാ, സബ്ബേ ദേമാ’’തി പോത്ഥകേ.
പിടകത്തയമേത്ഥേവ, സദ്ധിമട്ഠകഥായ സോ;
വിസുദ്ധിമഗ്ഗ നാമാകാ, സങ്ഗഹേത്വാ സമാസതോ.
തതോ സങ്ഘം സമുഹേത്വാ, സമ്ബുദ്ധമതകോവിദം;
മഹാബോധിസമീപമ്ഹി, സോ തം വാചേതുമാരഭി.
ദേവതാ തസ്സ നേപുഞ്ഞം, പകാസേതും മഹാജനേ;
ഛാദേസും പോത്ഥകംസോ’യി, ദ്വത്തിക്ഖത്തുമ്പി തം അകാ.
വാചേതും തതിയേ വാരേ, പോത്ഥകേ സമുദാഹടേ;
പോത്ഥകദ്വയമഞ്ഞമ്പി, സണ്ഠാപേസും തഹിം മരൂ.
വാചയിംസു ¶ തദാഭിക്ഖൂ, പോത്ഥകത്തയ മേകതോ;
ഗന്ഥതോ അത്ഥതോ ചാപി, പുബ്ബാപരവസേന വാ.
ഥേരവാദേഹി പാളിഹി, പദേഹി ബ്യഞ്ജനേഹി ച;
അഞ്ഞത്ഥത്തമഹൂനേവ, പോത്ഥത്ഥകേസുപി തീസുപി.
അഥ ഉഗ്ഘോസയി സങ്ഘോ, തുട്ഠഹട്ഠോ തിസേസതോ;
‘‘നിസ്സംസയാ’യം മേത്തേയ്യോ’’, ഇതി വത്വാ പുനപ്പുനം.
സദ്ധിമട്ഠകഥായാ’ദാ, പോത്ഥകേ പിടകത്തയേ;
ഗന്ഥകാരേ വസന്തോ സോ, വിഹാരേ ദുരസങ്കരേ.
പരിവത്തേസി സബ്ബാപി, സീഹളട്ഠകഥാ തദാ;
സബ്ബേസം മൂലഭാസായ, മാഗധായ നിരുത്തിയാ.
‘‘സത്താനം സബ്ബഭാസാനം, സാ അഹോസി ഹിതാവഹാ;
ഥേരിയാ ചരിയാസബ്ബേ, പാളിംവിയ തമഗ്ഗയ്ഹം.
അഥ കത്തബ്ബകിച്ചേസു, ഗഹേതു പരിനിട്ഠിതിം;
വന്ദിതും സോ മഹാബോധിം, ജമ്ബുദീപമുപാഗമി.
സുത്വാ ദ്വാവീസവസ്സാനി, മഹാനാമോ മഹാമഹിം;
കത്വാ പുഞ്ഞാനി ചിത്രാനി, യഥാ കമ്മമുഗാഗമി.
സബ്ബേ’പേ തേ ധരണീപതയോ മച്ചുമച്ചേതുമന്തേ,
നോ സക്ഖിം സൂപചിതസുഖബലാസാധു സമ്പന്നഭോഗോ;
ഏവം സബ്ബേ നിധനവസഗാ ഹോന്തി സത്താ’തി നിച്ചം,
രാഗം സമ്മാ വിനയതുധനേ ജീവിതേ ചാപി ധീമാ.
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
പഞ്ചരാജകോ നാമ
സത്തതിംസതിമോ പരിച്ഛേദോ.
അട്ഠതിംസതിമ പരിച്ഛേദ
ദസരാജകോ
മഹാനാമ ¶ സുതോ ആസി, ദമിളീ കുച്ഛിസമ്ഭവോ;
സോത്ഥിസേനോ, തഥാസങ്ഘോ-ധീതാ ചാ’സി മഹേസിയാ.
സോത്ഥിസേനോ തദാ രജ്ജം, പത്വാ സങ്ഘയനാസിതോ;
തസ്മിംയേവ ദിനേ ഭേരിം, ചരാപേത്വാ തദാ തു സാ.
അത്തനോ സാമികസ്സദാ, ഛത്തഗ്ഗാഹകജന്തുനോ;
ഛത്തഗ്ഗാഹകവാപിം സോ, കത്വാ സംവച്ഛരേ മതോ.
അഥ മച്ചോ മഹാപഞ്ഞോ, സഹായോ തസ്സ തം മതം;
അന്തോവത്ഥുമ്ഹി ഝാപേത്വാ, വീഹിചോരം മഹാബലം.
രജ്ജയോഗ്ഗോതി ചിന്തേത്വാ, കത്വാ തം ഭൂപതിം രഹോ;
അന്തോയേവ നിവാസേത്വാ, രാജാ രോഗാതുരോ ഇതി.
യസം രജ്ജം വിചാരേസി, ഛണേ പത്തേ മഹാജനാ;
രാജാ ചേ അത്ഥി അമ്ഹേഹി, സദ്ധിം മേതൂതി ഘോസയും.
തം സുത്വാ നരപാലോ സോ, സബ്ബലങ്കാരമണ്ഡിതോ;
സമാനംതേ മഹാനാഗേ, നേസയോഗ്ഗാ മമാ’തിസോ.
ദാട്ഠാധാതുഘരഠാനേ, സുവാ നാഗം സമാദിസി;
രഞ്ഞോ ആണാതി വുത്തേ സോ, അഗാ ആരുയ്ഹ തം പുരം.
കത്വാ പദക്ഖിണം ഗന്ത്വാ, പാചിനദ്വാരതോ ബഹി;
പഠമേ ചേതിയഠാനേ, ധാതുനാഗം സമപ്പയി.
മഹാചേതിത്തയേ ഹത്ഥി-പാകാരേ’കാസി തോരണം;
മിത്തസേനോ ബഹും പുഞ്ഞം, കത്വാ വസ്സേന സോ ചുതോ.
മിത്തസേനം രണേ ഹന്ത്വാ, ദമിളോ പണ്ഡുനാമകോ;
ആഗതോ പരതീരമ്ഹാ, ലങ്കാരജ്ജമകാരയി.
ജനാ കുലീനാ സബ്ബേപി, രോഹണം സമുപാഗതാ;
ഓരഗങ്ഗായ ഇസ്സേരം, ദമിളാ ഏവ കപ്പയും.
യേ ¶ സുഭസ്സ ബലട്ഠസ്സ, ഭീതാമോരിയവംസജാ;
ബലായിത്വാ നരാവാസം, കപ്പയിംസു തഹിം തഹിം.
തേസമഞ്ഞതമോ നന്ദി-വാപി ഗാമേ കുടിമ്ബകോ;
ധാതുസേനവ്ഹയോ ആസി, ദാഠാനാമോ ച തം സുതോ.
ഗാമേ അമ്ബിലയാഗുമ്ഹി, വസം പുത്തേ ദുവേ ലഭി;
ധാതുസേനം സിലാതിസ്സ-ബോധിംച സമ്പജാതികേ.
മാതുസോ ദരിയോ തേസം, സദ്ധോ പബ്ബജ്ജ വത്തതി;
ദീഘസന്ദകതാവാസേ, ധാതുസേനാപി മാണവോ.
സന്തികേ തസ്സ പബ്ബജ്ജ-രുക്ഖമൂലമ്ഹി ഏകദാ;
സജ്ഝായതി പവിസ്സിത്ഥ, മേഘോ നാഗോതുപസ്സിയ.
പരിക്ഖിപിത്വാ ഭോഗേഹി, ഛാദയിത്വാ ഫണേന ച;
പോത്ഥകഞ്ച കുമാരഞ്ച, രക്ഖിതം പസ്സി മാതുലോ.
സീസേ ആകിരി സങ്കാരം, തസ്സ രുട്ഠോ പരോയതി;
തസ്മിം ചിത്തം ന ദൂസേസി, തമ്പി ദിസ്വാന മാതുലോ.
ഉത്തമോ വത’യം സത്തോ, രാജാ ഹേസ്സതി നിച്ഛയം;
രക്ഖിതബ്ബോ’തി ആദായ, തം വിഹാരമുപാഗതോ.
ഗോണിസാദി വിഹാരേ’യം, കത്തബ്ബോ നീതിമാ ഇതി;
സിക്ഖാപേസി കുമാരം തം, പണ്ഡുകോ തം വിജാനിയ.
ഗണ്ഹഥേതന്തിപേസേസി, സേവകേ തസ്സാരത്തിയം;
ദിസ്വാന സുപിനം ഥേരോ, നീഹരിത്ഥ കുമാരകം.
തസ്മിം നിക്ഖന്തമത്തമ്ഹി, സേവകം പരിവാരിയ;
പരിവേണേ ന പസ്സിംസു, തതോ നിക്ഖമ്മ തേ ഉഭോ.
ദക്ഖിണസ്മിം ദിസാഭാഗേ, ഗോണ നാമം മഹാനദിം;
പത്വാ സമ്പുണ്ണമട്ഠംസു, ഗന്തുകാമാപി വേഗസാ.
യഥാ നദിയം വാരേതി, അമ്ഹേ തം ത്വമ്പി വാരയ;
വാപിംഗഹേത്വാ ഏത്ഥേ’തി, വത്വാ ഥേരോ തദാ നദിം.
ഓതരിത്ഥകുമാരേന, സദ്ധിം ദിസ്വാന തേ ഉഭോ;
നാഗരാജാ തദാ ഏകോ, പിട്ഠിം പാദാസി തേന സോ.
ഉത്തരിത്വാ കുമാരം തം, നേത്വാ പച്ചന്തമാവസം;
ലദ്ധാ ഖീരോദനം സുത്വാ, സേസം പത്തേന തസ്സ’ദാ.
ചിത്തകാരേന ¶ ഥേരമ്ഹി, ഭത്തം പക്ഖിപ്പ ഭൂമിയം;
ഭുഞ്ജി ഥേരോപി തം ജാനി, ഭുഞ്ജ തേ യം മഹിം ഇതി.
പണ്ഡുരാജാപി കത്വാന, രജ്ജം വസ്സമ്ഹി പഞ്ചമേ;
ചുതോ പുത്തോ പിപാരിന്ദോ, തതിയോ തസ്സ ഭാതുകോ.
കണിട്ഠോ ഖുദ്ദപാരിന്ദോ, കുബ്ബം രജ്ജം മഹാമഹിം;
ധാതുസേനാനുഗേ സബ്ബേ, വിഹേഠേസി മഹാജനേ.
സങ്ഗഹേത്വാ ജനേ സാധു-സേനോ യുജ്ജിത്ഥ രാജിനാ;
സോ സോളസഹി വസ്സേഹി, പുഞ്ഞപാപകരോമതോ.
നിരിതരോ തതോ ആസി, രാജാമാസദ്വയേന തം;
ധാതുസേനോ വിനാസേസി, തേന കത്വാ മഹാഹവം.
ഹതേ തസ്മിം മഹീപാലേ, ദാഠിയോ ദമിളോ തതോ;
രാജാ വസ്സത്ഥ യേ ഹുത്വാ, ധാതുസേനഹതോതതോ.
പിട്ഠിയോ ദമിളോ സത്ത-മാസേന നിധനം ഗതോ;
ധാതുസേനേന യുജ്ഝിത്വാ, വംസോ പച്ഛിജ്ജി ദാമിളോ.
അഥാ’സി രാജാലങ്കായം, ധാതുസേനോ ഇരാധിപോ;
ഭാതരാ സഹ ദീപമ്ഹി, ദമിളേ ദീപഘാതകേ.
ഉപായേഹി അനേകേയി, ഏകവീസപ്പമാണകേ;
ഖന്ധവാരേ നിവേസേത്വാ, കത്വാ യുദ്ധമസേസതോ.
സോധേത്വാ മേദിനിം സാധു, കത്വാ ച സുഖിതംജനം;
സാസനഞ്ച യഥാഠാനേ, ഠപേസി പരനാസിതം.
ദമിളേ യേ’നുവത്തിംസു, കുലീനാ കുലഗാമവാ;
തേ മം വാ സാസനം വാ നോ, രക്ഖിംസൂ’തി പകുപ്പിയ.
തേസം ഗാമേ ഗഹേത്വാന, ഗാമേ സ്വാകാസിരക്ഖകേ;
രോഹണാ’ഗമ്മ തേ സബ്ബേ, കുലീനാ തമുപട്ഠഹും.
തേസം സക്കാരസമ്മാനം, യഥായോഗമകാസി സോ;
അമച്ചേ അത്തനോ ദുക്ഖ-സഹായേചാ’ഭി തോസയി.
ബന്ധാപേത്വാ മഹാഗങ്ഗം, കേദാരേ’കാ ഥിരോദകേ;
മഹാപാളമ്ഹി ഭിക്ഖൂനം, സാലിഭത്തഞ്ച ദാപയി.
പങ്ഗുരോഗാ തുരട്ടാനം, സാലായോകാസി ബുദ്ധിമാ;
കാളവാപിംച ഗണ്ഹിത്വാ, ബന്ധി ഗോണം മഹാനദിം.
മഹാവിഹാരം ¶ കത്വാന, പന്തിയുത്തമനാകുലം;
തഥാ ബോധിഘരഞ്ചേവ, ദസ്സനേയ്യ മകാരയി.
ഭിക്ഖവോ പരിതോസേത്വാ, പച്ചയേഹി ചതൂഹിപി;
ധമ്മാസോകോ’വ സോകാസി, സങ്ഗഹം പിടകത്തയേ.
അട്ഠാരസവിഹാരേ ച, ഥേരിയാന മകാരയി;
സമ്പന്നഭോഗേ ദീപമ്ഹി, അട്ഠാരസ ച വാപിയോ.
കാളവാപീ വിഹാരോ ച, കോടിപസ്സാവനാമകോ;
ദക്ഖിണ ഗിരിനാമോ ച, വിഹാരോ വഡ്ഢമാനകോ.
പണ്ണവല്ലകഭൂതോ ച, ഭല്ലാതകസനാമകോ;
പാസാണസിന്നേ ദേസമ്ഹി, ധാതുസേനോ ച പബ്ബതോ.
മം ഗനോ ഥൂപവിട്ഠി ച, ധാതുസേനോപി ഉത്തരേ;
പാചിന കമ്ബവിട്ഠി ച, തഥാ അന്തരമേ ഗിരി.
അന്താളി ധാതുസേനോ ച, കസ്സപിട്ഠിക പുബ്ബകോ;
രോഹണേദായഗാമോ ച, സാലവാണോ വിഭീസനോ.
വിഹാരോ ഭല്ലിവാണോ ച, അട്ഠാരസനരുത്തമോ;
പാദൂലകം ഹമ്ബലട്ഠി, മഹാദത്ഥാദിവാപി യോ.
ഖുദ്ദകേ ച വിഹാരേസോ, അട്ഠാരസനരുത്തമോ;
വാപീയോ ച തഥാകത്വാ, തേസമേവ തു ദാപയി.
പഞ്ചവീസതി ഹത്ഥഞ്ച, മയൂരപരിവേണകം;
ഹരിത്വാ’കാസിപാസാദ-മേകവീസതി ഹത്ഥകം.
കുമാരസേനസ്സ’പേത്വാ, പുബ്ബഭോഗം വിസോധയി;
കാളവാപിമ്മിഭാഗദ്ധം, ഖേത്താനഞ്ച സതദ്വയം.
ലോഹ പാസദകേ ജിണ്ണേ, നവകമ്മമകാരയി;
മഹാഥൂപേസു ഛത്താനി, തീസു ജിണ്ണാനി കാരയി.
ദേവാനംപിയതിസ്സേന, കതം ബോധിമഹം വിയ;
സിന്ഹാനപൂജം ബോധിസ്സ, വരബോധിസ്സ കാരയി.
ധാവനാ ലോഭനാവായോ, തത്ഥ പൂജേസി സോളസ;
അലങ്കാരം മുനിന്ദസ്സ, അഭിസേകഞ്ച കാരയി.
മഹാബോധി പതിട്ഠാനാ, ഓരം ലങ്കായ ഭൂമിപാ;
യാവ ദ്വാദസമം വസ്സം, ബോധിപൂജമകാരയും.
മഹാമഹിന്ദത്ഥേരസ്സ ¶ , കാരേത്വാ പടിബിമ്ബകം;
ഥേരസ്സാ’ലാഹനം നേത്വാ, കാതും പൂജം മഹാരഹം.
ദത്വാ സഹസ്സം ദീപേതും, ദീപവംസം സമാദിസി;
ഠിതാനം തത്ഥ ഭിക്ഖൂനം, ദാതുഞ്ചാണാപയിഗുളം.
ഭിക്ഖുസ്സ അത്തനോ സീസേ, സങ്കാരോകിരണം സരം;
ലാഭം നാദാസി വുത്ഥസ്സ, പരിവേണസ്സ അത്തനോ.
ഫാതികമ്മം ബഹും’കാസി, വിഹാരേ അഭയുത്തരേ;
സിലാസത്ഥുസ്സ കാരേസി, മന്ദിരഞ്ച സമണ്ഡപം.
ബുദ്ധ ദാസകതേനേത്തേ, നട്ഠേ’നഗ്ഘമണി ദ്വയം;
അകാസി നേത്തം സത്ഥുസ്സ, രംസി ചൂളാമണിംതഥാ.
മണിഹി ഘനനീലേഹി, കേസാ വത്തം സുമുത്തമം;
ഹേമപട്ടം തഥേവുണ്ണ-ലോമം സോവണ്ണ ചീവരം.
പാദജാലം സുവണ്ണസ്സ, പദുമം ദീപമുത്തമം;
നാനാരാഗമ്ബരം തത്ഥ, പൂജയിത്ഥ അസംഖിയം.
അകാസി പടിമാ ഗേഹേ, ബഹുമങ്ഗലചേതിയേ;
ബോധിസത്തേ തഥാ’കാസി, കാളസേലസ്സ സത്ഥുനോ.
ഉപസുമ്ഭവ്ഹയസ്സാപി, ലോകനാഥസ്സ കാരയി;
രംസീചൂളാമണിഞ്ചേവ, അഭിസേകവ്ഹയസ്സ ച.
ബുദ്ധബിമ്ബസ്സ കാരേസി, പുബ്ബേ വുത്തം പിളന്ധനം;
വാമപസ്സമ്ഹി ബോധിസ്സ, ബോധിസത്തഘരം തഥാ.
മേത്തേയ്യസ്സ ച കാരേസി, സബ്ബം രാജപിളന്ധനം;
സമന്താ യോജനേ തസ്സ, തദാ രക്ഖഞ്ച യോജയി.
കാരാപേസി വിഹാരേസു, ധാതുരാജവ്ഹപന്തിയോ;
തഥാ സതസഹസ്സേന, മഹാബോധിഘരം വരം.
ഥൂപാരമമ്ഹി ഥൂപസ്സ, പൂജം ജിണ്ണവിസോധനം;
ദാഠാ ധാതുഘരേചാപി, ജിണ്ണസ്സ പടിസങ്ഖരം.
ദാഠാധാതുകരുണ്ഡഞ്ച, രംസിഞ്ച ഘനകോട്ടിമം;
മഹഗ്ഘമനിസംകിണ്ണം, സുവണ്ണ പദുമാനി ച.
ദാഠാധാതുമ്ഹി പൂജേസി, പൂജാചാകാ അസങ്ഖിയാ;
ചീവരാദീനി ദാപേസി, ഭിക്ഖൂനം ദീപവാസിനം.
കാരാപേത്വാ ¶ വിഹാരേസു, നവകമ്മം തഹിം തഹിം;
പാകാരേ ച ഘരേത്വാ’കാ, സുധാകമ്മം മനോഹരം.
മഹാചേതിത്തയേ കത്വാ, സുധാകമ്മം മഹാരഹം;
സുവണ്ണഛത്തം കാരേസി, തഥാ വജിരചുമ്ബടം.
മഹാവിഹാരേ പാപേന, മഹാസേനേന നാസിതേ;
വസിസും ധമ്മരുചികാ, ഭിക്ഖൂ ചേതിയപബ്ബതേ.
കത്വാ അമ്ബത്ഥലം ഥേര-വാദാനം ദാതു കാമകോ;
യാചിതോ തേഹി തേസം’വ, അദാസി ധരണീ പതി.
ദാതു പഠാനനാവഞ്ച, കാരേത്വാ കംസലോഹജം;
ദാനവട്ടം പവത്തേസി, അമ്ബണേഭി ദ്വിപഞ്ചഹി.
അന്തോ ബഹി ച കാരേത്വാ, നഗരസ്സ ജിനാലയേ;
പടിമായോ ച പൂജേസി, ധമ്മാസോകസമോ’സമോ.
തസ്സ പുഞ്ഞാനി സബ്ബാനി, വത്ഥു പടിപദം നരോ;
കോ ഹി നാമ സമത്ഥോതി, മുഖമത്തം നിദസ്സിതം.
തസ്സ പുത്തദുവേ ആസും, കസ്സപോ ഭിന്നമാതികോ;
സമാനമാതികോ ചേവ, മോഗ്ഗല്ലാനോ മഹബ്ബലോ.
തഥാ പാണസമാ ഏകാ, ദുഹിതാ ച മനോരമാ;
ഭാഗിനേയ്യസ്സ പാദാസി, സേനാപച്ചഞ്ച തഞ്ച സോ.
വിനാ ദോസേന താളേസി, കസായൂരുസു സോ’പിതം;
രാജാ ദിസ്വാന ദുഹിതു-വത്ഥം ലോഹിതമക്ഖിതം.
ഞത്വാ തം മാതരം തസ്സ, നഗ്ഗം ഝപേസി കുജ്ഝിയ;
തതോപ്പഭുതിസോ ബദ്ധ-വേരോ സങ്ഗമ്മ കസ്സപം.
രജ്ജേ നേതം പലോഭേത്വാ, ഭിന്ദിത്വാ പിതുഅന്തരേ;
സങ്ഗഹേത്വാ ജനം ജവ-ഗാഹം ഗാഹാപയീ പതിം.
ഉസ്സാപേസി തതോ ഛത്തം, കസ്സപോ പിതുപക്ഖിയേ;
വിനാസേത്വാ ജനേ ലദ്ധ-സബ്ബപാപസഹായകോ.
മോഗ്ഗല്ലാനോ തതോ തേന,
കാതുകാമോ മഹാഹവം;
അലദ്ധ ബലതായ’ഗാ,
ജമ്ബുദീപ ബലത്ഥികോ.
മഹാരജ്ജ ¶ വിനാസേന, വിയോഗേന ച സൂനുനോ;
ബദ്ധനാഗാരവാസേന, ദുക്ഖിതമ്പി ദുരാധിപം.
ദുക്ഖാപേതുമപഞ്ഞോസോ, ആഹ കസ്സപരാജകം;
നിധി രാജകുലേരാജ-ഗുത്ത തേ പിതരാ ഇതി.
നേ’തി ഗുത്തേ ന ജാനാസി, ചിത്തമേതസ്സ ഭൂമിപ;
മോഗ്ഗല്ലാനസ്സ കാപേതി, നിധിംസോതി തദബ്രൂവി.
സുത്വാ തം കുപിതോ ദൂതേ, പാഹേസീ പിതുസന്തികം;
ആചിക്ഖതു നിധിഠാന-മിതി വത്വാ നരാധമോ.
മാരേതു അമ്ഹേ പാപസ്സ, തസ്സുപായോ’തി ചിന്തിയ;
തുണ്ഹീ അഹോസി തേ ഗന്ത്വാ, രാജകസ്സ നിവേദയും.
തതോ’തീവ പകുപ്പിത്വാ, പേസയിത്ഥ പുനപ്പുനം;
സാധു ദിസ്വാ സഹായമ്മേ, ന്ഹത്വാന കാളവാപിയം.
പരിസ്സാമീതി ചിന്തേത്വാ, ആഹ ദൂതേ സചേ മമം;
കാളവാപിംസമാപേതി, സക്കാ ഞാതുന്തി തേ ഗതാ.
രഞ്ഞോ ആഹംസു രാജാപി, തുട്ഠഹട്ഠോ ധനത്ഥികോ;
പേസേസി ദൂതേ ദത്വാന, രഥം ജിണ്ണേന വാജിനാ.
ഏവം ഗച്ഛതി ഭൂപാലേ, പാജേന്തോ രഥികോ രഥം;
ഖാദന്തോ ലാജമസ്സാപി, കിഞ്ചി മത്തം അദാസി സോ.
തം ഖാദിത്വാ പസീദിത്വാ, തസ്മിം പാണമദാ തദാ;
മോഗ്ഗല്ലാനസ്സ തം കാതും, സങ്ഗഹം ദ്വാരനായകം.
ഏവം സമ്പത്തിയോ നാമ, ചലാ വിജ്ജുല്ലതോപമാ;
തസ്മാ താസു പമജ്ജേയ്യ, കോ ഹി നാമ സചേതനോ.
രാജാ ഏതീതിസുത്വാന, ഥേരോ സോ തസ്സ സോഹ ദോ;
ലദ്ധാ മാസോദനം മംസം, സാണുണഞ്ച വരം സരം.
രാജാ രോചേതി ഏതന്തി, ഗോപയിത്വാ ഉപാവിസി;
ഗന്ത്വാ രാജാപി വന്ദിത്വാ, ഏകമന്തമുപാവിസീ.
ഏവം നിസിന്നാ സമ്പത്ത-രജ്ജാ വിയ ഉഭോപി തേ;
അഞ്ഞമഞ്ഞാ’ഭിലാപേന, നിബ്ബാപേസും മഹാദരം.
ഭോജയിത്വാന തം ഥേരോ, ഓവദിത്വാ അനേകധാ;
അപ്പമാദേ നിയോജേസി, ദസ്സേത്വാ ലോകധമ്മതം.
തതോ ¶ വാപീ മുപഗമ്മ, ഓഗ്ഗയ്ഹിത്വാ യഥാ സുഖം;
ന്ഹയിത്വാ പിവിത്വാ ച, ആഹേവം രാജസേവകേ.
ഏത്തകം മേ ധനം ഭോ’തി, സുത്വാ തം രാജസേവകാ;
ആപരിത്വാ പുരംരഞ്ഞോ, നിവേദേസും നിരിസ്സരോ.
ധനം രക്ഖതി പുത്തസ്സ, ദീപേ ഭിന്ദതി മാനുസേ;
ജീവന്തോ’യംതീ കുജ്ഝിത്വാ, ആണാപേസി ചമൂപതിം.
മാരേഹി പിതരം മേതി, ദിട്ഠാ പിട്ഠീതി വേരിനോ;
ഹട്ഠതുട്ഠോ തിരുട്ഠോസോ, സബ്ബാലങ്കരമണ്ഡിതോ.
രാജാനമുപസങ്കമ്മ, പുരതോ ച’സ്സ ചങ്കമി;
രാജാദിസ്വാ ച ചിന്തേസി, പാപിയോ’യം മതം മമ.
കായം വിയ ദുക്ഖാപേത്വാ, നരകം ഹേതു മിച്ഛതി;
രോസുപ്പാദേന തസ്സേവ, കിംപുരേമി മനോരഥം.
ഇതി മേത്തായമാനോ തം, ആഹ സേനാപതിം പതി;
മോഗ്ഗല്ലാനേ ത്വയിചേവ, ഏകചിത്തോ അഹം ഇതി.
ഹസംചാലേസി സീസംസോ, ദിസ്വാ തം ജാനിഭൂപതി;
‘‘നൂന മാരേതി അജ്ജാ’’തി, തദാ സാഹസികോപി സോ.
നഗ്ഗം കത്വാന രാജാനം, സസങ്ഖലിക ബന്ധനം;
പുരത്ഥാഭിമുഖം കത്വാ, അന്തോബന്ധിയ ഭിത്തിയം.
മത്തികായ വിലിമ്പേസി, ഏവം ദിസ്വാപി പണ്ഡിതോ;
കോ ഹി രജ്ജേയ്യ ഭോഗേസു, ജീവിതേപി യസേപി വാ.
ധാതുസേനോ നരിന്ദോ സോ, ഏവം പുത്തഹതോ ഗതോ;
അട്ഠാരസഹി വസ്സേഹി, ദേവരാജസ്സ സന്തികം.
കാളവാപീ മയം രാജാ, കാരാപേന്തോ സമാഹിതം;
പസ്സിത്വാ ഭിക്ഖുമേതന്തു, വുട്ഠാപേതും സമാധിതോ.
അസക്കോന്തോ ഖിപാപേസി, പംസും ഭിക്ഖുസ്സ മത്ഥകേ;
സന്ധിട്ഠികോ വിപാകോയം, തസ്സ കമ്മസ്സ ദീപിതോ.
ദസാപിതേ ¶ രാജവരാ സഭോഗാ,
ഉപാഗമും മച്ചുമുഖം സഭോവാ;
അനിച്ചതം ഭോഗവതോ ധനേ ച,
ദിസ്വാ സപഞ്ഞോ വിഭവം ഇച്ഛേ.
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
ദസരാജകോ നാമ
അട്ഠതിംസതിഏമാ പരിച്ഛേദോ.
ഏകൂനചത്താലീസതിമ പരിച്ഛേദ
രാജദ്വയദീപനോ
തതോ കസ്സപനാമോ സോ, പാപകോ നരപാലകോ;
അസ്സ ഗോ പഞ്ചസൂദഞ്ച, പേസയിത്വാന ഭാതികം.
മാരാപേതും അസക്കോന്തോ, ഭീതോ സീഹഗിരിം ഗതോ;
ദുരാരോഹം മനുസ്സേഹി, സോധാപേത്വാ സമന്തതോ.
പാകാരേന പരിക്ഖിപ്പ, സീഹാകാരേന കാരയി;
തത്ഥ നിസ്സേണി ഗേഹാനി, തേന തം നാമകോ അഹൂ.
സംഹരിത്വാ ധനം തത്ഥ, നിദഹിത്വാ സുഗോപിതം;
അത്തനോ നിഹിതാനം സോ, രക്ഖം ദത്വാ തഹിം തഹിം.
കത്വാ രാജഘരം തത്ഥ, ദസ്സനേയ്യം മനോരമം;
ദുതിയാലകമന്ദംവ, കുവേരോവ തഹിം വസി.
മിഗാരോ നാമ കാരേസി, സേനാപതി സനാമകം;
പരിവേണം തഥാഗേഹ-മഭിസേകജിനിസ്സ ച.
തസ്സാഭിസേകം യാചിത്വാ, സിലാസമ്ബുദ്ധതോ’ധിരം;
അലദ്ധാസാമി നോ രജ്ജേ, ജാനിസ്സാമീതി സണ്ഠഹി.
ഹുത്വാ വിപ്പടിസാരീ സോ, അത്തനാ കതകമ്മനാ;
മുച്ചിസ്സാമി കതം നു’തി, പുഞ്ഞം കാസി അനപ്പകം.
മഹാ ¶ വത്ഥുനി കാരേസി, ദ്വാരേസു നഗരസ്സ സോ;
അമ്ബുയ്യാനേ ച കാരേസി, ദീപേ യോജന യോജനേ.
ഇസ്സരസമണാരാമം, കാരേത്വാ പുബ്ബവത്ഥുതോ;
അധികം ഭോഗഗാമേ ച, അധികം തസ്സ ദാപയി.
ബോധി ഉപ്പലവണ്ണാ ച, തസ്സാസും ധീതരോ ദുവേ;
വിഹാരസ്സ’സ്സ കാരേസി, നാമം താസഞ്ച അത്തനോ.
ദേന്തേ തസ്മിം ന ഇച്ഛിംസു, സമണാ ഥേരവാദിനോ;
‘‘പിതുഘാതിസ്സ കമ്മ’’ന്തി, ലോകഗാരയ്ഹ ഭീരുനോ.
ദാതുകാമോസ തേസം’വ, സമ്ബുദ്ധ പടിമായ’ദാ;
ഭിക്ഖവേ അധിവാസേസും, ഭോഗോ നോ സത്ഥുനോ ഇതി.
കഥാ നിയ്യന്തി ഉയ്യാനേ, സമീപേ പബ്ബതസ്സ സോ;
കാരാപേസി വിഹാരം സോ, തേസം നാമോ തതോ അഹു.
അദാ ധമ്മരുചിനം തം, സമ്പത്ത ചതുപച്ചയം;
വിഹാരഞ്ചേവ ഉയ്യാനം, ദിസാഭാഗമ്ഹി ഉത്തരേ.
ഭത്തം സനീരപക്കം സോ, ഭുഞ്ജിത്വാ ദിന്നമിത്ഥിയാ;
സപ്പിയുത്തം മനുഞ്ഞേഹി, സൂപേഹി അഭിസങ്ഖതം.
മനുഞ്ഞമിദമയ്യാനം, ദസ്സമേവന്തി താദിസം;
ഭത്തം പാദാസി ഭിക്ഖൂനം, സബ്ബേസഞ്ച സചീവരം.
ഉപോസഥമധിട്ഠാസി, അപ്പമഞ്ഞഞ്ച ഭാവയി,
സമാദിയി ധുതങ്ഗേ ച, ലിഖാപേസി ച പോത്ഥകേ.
പടിമാദാന സാലാദിം, കാരാപേസി അനപ്പകം;
ഭിതോ സോ പരലോകമ്ഹാ, മോഗ്ഗല്ലാനാ ച വത്തതി.
തതോ അട്ഠാരസേ വസ്സേ, മോഗ്ഗല്ലാനോ മഹാഭടോ;
ആദേസേന നിഗണ്ഠാനം, ദ്വാദസഗ്ഗസഹായ വാ.
ജമ്ബുദീപാ ഇധാഗമ്മ, ദേസേ അമ്ബട്ഠകോലകേ;
കുളാരീ നാമേ ബന്ധിത്ഥ, വിഹാരേ ബലസഞ്ചയം.
രാജാ സുത്വാ ഗഹേത്വാ തം, ഭഞ്ജിസ്സാമിതി നിക്ഖമി;
നേമിത്തേഹി ന സക്കാതി, വദന്തേപി മഹാബലോ.
മോഗ്ഗല്ലാനോപി സന്നദ്ധ ബലോ സൂരസഹായ വാ;
ഗച്ഛന്തോ സുരസങ്ഗാമം, ദേവോ വിയ സുജമ്പതി.
അഞ്ഞമഞ്ഞം ¶ ഉപാഗമ്മ, ഭിന്നവേലാവ സാഗരാ;
ആരഭിംസു മഹായുദ്ധം, ബലകായാ ഉഭോപി തേ.
കസ്സപോ പുരതോ ദിസ്വാ, മഹന്തം കദ്ദമാസയം;
ഗന്തുമഞ്ഞേന മഗ്ഗേന, പരിവത്തേസി ദന്തിനം.
ദിസ്വാ തം സാമികോനോ’യം, പലായതി ഭണേ ഇതി;
ബലകായോ പഭിജ്ജിത്ഥ, ‘‘ദിട്ഠം പിഠ’’ന്തി ഘോസയും.
മോഗ്ഗലാന ബലാരാജാ, ഛേത്വാ നികരണേന സോ;
സീസം ഉക്ഖിപിയാ’കാസം, ഛുരികം കോസിയം ഖിപി.
കത്വാ’ളാഹന കിച്ചം സോ, തസ്സ കമ്മേ പസീദിയ;
സബ്ബംസോ ധനമാദായ, ആഗഞ്ഛി നഗരം വരം.
ഭിക്ഖൂ സുത്വാ പവത്തിം തം, സുനിവത്ഥാ സുപാരുതാ;
സമ്മജ്ജിത്വാ വിഹാരഞ്ച, അട്ഠംസു പടിപാടിയാ.
മഹാമേഘവനം പത്വാ, ദേവരാജാവ നന്ദനം;
മഹാസേന നിവത്തേത്വാ, ഹത്ഥിപാകാരതോ ബഹി.
ഉപസങ്കമ്മ വന്ദിത്വാ, സങ്ഘേ തസ്മിം പസീദിയ;
ഛത്തത്തേന സങ്ഘം പൂജേസി, സങ്ഘോ തസ്സേവ തം അദാ.
തം ഠാനം ഛത്തവഡ്ഢീതി, വോഹരിംസു തഹിം കതം;
പരിവേണമ്പി തം നാമം, അഹോസി പുരമാഗതോ.
വിഹാരേ ദ്വേപി ഗന്ത്വാന, സങ്ഘം തത്ഥാ’ഭിവന്ദിയ;
പാപുണിത്വാ മഹാരജ്ജം, ലോകം ധമ്മേന പാലയി.
കുദ്ധോ നീഹരി ദാഠംസോ, ഘാതകം പിതുനോ മമ;
അനുവത്തിത്വാ മച്ചാതി, തേന രക്ഖസ നാമ വാ.
അതിരേകസഹസ്സം സോ, അമച്ചാനം വിനാസയി;
കണ്ണനാസാദി ഛേദേസി, പബ്ബാജേസി തഥാ ബഹൂ.
തതോ സുത്വാന സദ്ധമ്മ-മുപസന്നോ സുമാനസോ;
മഹാദാനം പവത്തേസി, മേഘോ വിയ മഹീതലേ.
ഫുസ്സപുണ്ണമീയം ദാന-മനുവസ്സം പവത്തയി;
തതോ പട്ഠായ തം ദാനം, ദീപേ അജ്ജാപി വത്തതി.
സോപി സാരഥികോ ലാജ-ദായകോ പിതുരാജിനോ;
ആനേത്വാ പിതുസന്ദേ സം, മോഗ്ഗല്ലാനസ്സ ദസ്സയി.
തം ¶ ദിസ്വാ പരിദേവിത്വാ, പിതുനോ പേമ മത്തനീ;
വണ്ണേത്വാ തസ്സ പാദാസി, ദ്വാരനായകതം വിഭൂ.
സേനാപതി മിഗാരോഹി, നിവേദേത്വാ യഥാ വിധിം;
അഭിസേക ജിനസ്സാ’കാ, അഭിസേകം യഥാരുചിം.
സീഹാ’ചലേ ദള്ഹനാമം, ദാഠാ കോണ്ഡഞ്ഞകമ്പി ച;
വിഹാരം ധമ്മരുചിനം, സാഗലിനഞ്ച ദാപയി.
പബ്ബതന്തു വിഹാരംസോ, കത്വാ ഥേരസ്സ ദാപയി;
മഹാനാമസനാമസ്സ, ദീഘസണ്ഡ വിഹാരകേ.
രാജിനിനാമകഞ്ചേവ, കത്വാ ഭിക്ഖുനുപസ്സയം;
അദാ സാഗലികാനം സോ, ഭിക്ഖുനീനം മഹാമതി.
ലമ്ബകണ്ണകഗോത്തോപി, ദാഠാ പഭുതി നാമകോ;
കസ്സപസ്സ ഉപഠാനേ, കോചി നിബ്ബിന്ന മാനസോ.
ഗന്താ മേ രേലിയം വഗ്ഗം,
വാസം തത്ഥേവ കപ്പയി;
അഹോസി പുത്തോ തസ്സേകോ,
സിലാകാ ലോതി പിസ്സുതോ.
സോപി കസ്സപതോ ഭീതോ, ഞാതകേന സഹ’ത്തനോ;
മോഗ്ഗല്ലാനേന ഗന്ത്വാന, ജമ്ബുദീപതലം ഇതോ.
ബോധിപണ്ഡവിഹാരമ്പി, പബ്ബജ്ജം സമുപാഗതോ;
കരോന്തോ സങ്ഘകിച്ചാനി, സാദരോ സോ സുപേസലോ.
അമ്മം സങ്ഘസ്സ പാദാസി, സങ്ഘോ തസ്മിം പസീദിയ;
ആഹ’മ്ബ സാമണേരോ’തി, തേന തം നാമകോ അഹു.
സോ കേസധാതുവംസമ്ഹി, വുത്തേന വിധിനാ തതോ;
കേസധാതും ലഭിത്വാന, തസ്സ രജ്ജേ ഇധാ’നയി.
തസ്സ കത്വാന സക്കാരം, ഗഹേത്വാ കേസ ധാതുയോ;
മഹഗ്ഘേ നിദഹിത്വാന, കരണ്ഡേ ഫലികുമ്ഭവ്ഹേ.
ദീപങ്കരസ്സ നാഥസ്സ, പടിമായ ഘരേ വരേ;
വഡ്ഢേത്വാ പരിഹാരേന, മഹാപൂജം പവത്തയി.
മാതുലം ഭരിയഞ്ച’സ്സ, കത്വാ സോവണ്ണയം തഹിം;
ഠപേസി പടിമായോ ച, അസ്സ ബിമ്ബഞ്ച ചാരുകം.
കേസധാതുകരണ്ഡഞ്ച ¶ , ഛത്തം രതനമണ്ഡപം;
സാവകഗ്ഗയുംഗം വാള-ബീജനിഞ്ച സകാരയി.
പരിഹാരഞ്ച തസ്സ’ദാ, രാജാ അധികമത്തനോ;
സിലാകാള മസിഗ്ഗാഹം, കത്വാ രക്ഖായ യോജയി.
അസിഗ്ഗാഹസിലാകാളോ, ഇതി തേനാ’സി വിസ്സുതോ;
ഭഗിനിഞ്ച’സ്സ പാദാസി, സദ്ധിം ഭോഗേന ഭൂമിപോ.
വുത്തോ’യമതി സങ്ഖേപോ, വിത്ഥാരോ പന സബ്ബസോ;
കേസധാതുകവംസമ്ഹാ, ഗഹേതബ്ബോ വിഭാവിനാ.
ബന്ധിത്വാ സാഗരാ രക്ഖം, ദീപഞ്ച കാസിനിബ്ഭയം;
ധമ്മകമ്മന സോധേസി, സധമ്മം ജിനസാസനം.
സേനാപതിസ നാമം’കാ, പധാനഘര മുത്തരോ;
കത്വാ’ട്ഠാരസമേ വസ്സേ, സോ പുഞ്ഞാനി ഖയം ഗതോ.
കസ്സപതോ ജിതോ അതിബലി പുഞ്ഞക്ഖയേ സങ്ഖതേ;
ജേതും നോ വിസഹിത്ഥ മച്ചുമുപഗം സോ യേവദാസോവിയ;
തസ്മാ മച്ചുബലം നിഹച്ച സുഖിനോ ഹേസ്സന്തി മേധാവിനോ;
നിബ്ബാനം പരമച്ചുതം സിവപദം പത്തബ്ബമത്തഞ്ഞുനാ.
സുജനപ്പസാദ സംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
രാജദ്വയദീപനോ നാമ
ഏകൂനചത്താലീസതിമോ പരിച്ഛേദോ.
ചത്താലീസതിമ പരിച്ഛേദ
അട്ഠരാജകോ
തസ്സച്ചയേ കുമാരാദി-ധാതുസേനോതി വിസ്സുതോ;
അഹു തസ്സ സുതോ രാജാ, ദേവരൂപോ മഹാബലോ.
കാരിതേ പിതരാ’കാസി, വിഹാരേ നവകമ്മകം;
കാരേത്വാ ധമ്മസങ്ഗീതിം പരിസോധേതി സാസനം.
സന്തപ്പേസി ¶ മഹാസങ്ഘം, പച്ചയേഹി ചതൂഹിപി;
കത്വാ പുഞ്ഞാനി’നേകാനി, നവമേ ഹായനേ’തിഗാ.
തിത്തിസേനോ സുതോ തസ്സ, രാജാ ഹുത്വാ അനേകധാ;
കത്വാ പുഞ്ഞാനി രജ്ജം തം, മാസമ്പി നവമേ ജഹി.
സിവോ തം മാതുലോ ഹന്ത്വാ, ഹുത്വാ രാജാ അനപ്പകം;
പുഞ്ഞം കത്വോ’പതിസ്സേന, പഞ്ചവീസ ദിനേ ഹതോ.
ഉപതിസ്സോ തതോ ആസി, രാജാ ഹന്ത്വാന സീവകം;
മോഗ്ഗല്ലാനസ്സ ഭഗിനീ, സാമികോ ധജിനീപതി.
രാജാ ഠാനന്തരാദീഹി, കത്വാന ജനസങ്ഗഹം;
സീലാകാളസ്സ പാദാസി, സഹ ഭോ കനധീവരം.
ഏകോ പുത്തോ അഹു രഞ്ഞോ, ഉപതിസ്സസ്സ കസ്സപോ;
സസോളസ സഹായേഹി, സൂരോ സൂപേഹി സഞ്ഞുതോ.
ഏക വുത്തിസഹായേഹി, ദാനമാന മഹാധനോ;
ധമ്മട്ഠോ വീരിയാജീവി, സാധു ജേട്ഠപചായകോ.
സിലാ കാളോതതോ രജ്ജ-ലോഭവഞ്ചിത മാനസോ;
ദക്ഖിണം മലയം ഗന്ത്വാ, സങ്ഗണ്ഹിത്വാ മഹാ ബലം.
വിലുമ്പമാനോ പച്ചന്തി, സമ്പത്തോ നഗരന്തികം;
തം സുത്വാ കസ്സപോ ജേട്ഠോ, വരമാരുയ്ഹ കുഞ്ജരം.
അസ്സാ സേത്വാന പിതരം, സമാദായ സഹായകേ;
നിക്ഖമ്മ നഗരാ ഗച്ഛി, സിലാകാലസ്സ ദസ്സനം.
ഏവം സത്ത’ട്ഠ വാരേസു, പലാതോ ലീനവുത്തികോ;
ഹത്ഥേ കത്വാ ഉപായേന, ദേസേ പാചിന പച്ഛിമേ.
യുജ്ഝിതും പുന പാചിന-തിസ്സ പബ്ബതമാഗമി;
കസ്സപോപി സഹായേഹി, സദ്ധിമാരുയ്ഹ ദന്തിനം.
തത്ഥ ഗന്ത്വാ പലാപേത്വാ, ചോരം പബ്ബതമത്ഥകം;
ആരോപേസി മഹാനാഗം, തേനാ’സി ഗിരികസ്സപോ.
മാനത്ഥദ്ധോ സിലാകാളോ, ഭിയ്യോ രട്ഠം പഭിന്ദിയ;
സബ്ബം ഹത്ഥഗതം കത്വാ, അജേയ്യ ബലവാഹനോ.
ആഗമ്മ നഗരം രുന്ധി, സത്ഥാഹം രാജസേവകാ;
യുജ്ഝിത്വാ വിരലാ ആസും, തതോ ചിന്തേസി കസ്സപോ.
ഏതേ ¶ നഗരരോധേന, സബ്ബേ ഭിജ്ജന്തി പാണിനോ;
പരിഹീനം ബലം രാജാ, അന്ധകോ ച മഹല്ലകോ.
മേരുകന്ദരകേ കത്വാ, മാതരം പിതരഞ്ച മേ;
അങ്ഗഹേത്വാ ബലം പച്ഛാ, ചോരോ നിഗ്ഗണ്ഹി യോ ഇതി.
രത്തിയം സോ സഹായേ ച, രാജസാധനമേവച;
ആദായ പിതരോ ചേവ, മലയം ഗന്തുമാരഭി.
തദാ മഗ്ഗമജാനന്താ, സമ്മൂളാ മഗ്ഗദേസകാ;
നഗരസ്സ സമീപേവ, സമ്ഭമിംസു ഇതോ തതോ.
സിലാകാളോ പവത്തിം തം, സുത്വാ സങ്ഗമ്മ വേഗസാ;
പരിവാരേസി സങ്ഗാമോ, തത്ഥ ഭിംസനകോ അഹു.
ദേവാസുരരണാകാരേ, വത്തമാനേ മഹാഹവേ;
പതിതേസു സഹായേസു, സീദമാനേ മഹാഗജേ.
ഹത്ഥാരോഹസ്സ ദത്വാ, ഛിന്ദിത്വാ സീസമത്തനോ;
പുഞ്ഛിത്വാ ലോഹിതം കത്വാ, കോസിയം അസി പുത്തികം.
ഹത്ഥികുമ്ഭേ ഉഭോ ഹത്ഥേ, ഠപേത്വാന അവത്ഥരി;
ഉപതിസ്സോപി തം സുത്വാ, സോകസല്ലാഹതോ മരി.
ഏവം ദിയഡ്ഢവസ്സേന, ഉപതിസ്സേ ദിവംഗതേ;
രാജാ’ഹോസി സിലാകാളോ, പുബ്ബനാമേന ഏകതോ.
തം അമ്ബസാമണേരാദി-സിലാകാളോതി വോഹരും;
തിത്ഥം തേരസവസ്സാനി, ദിപം ധമ്മേന പാലയി.
മഹാപാളിമ്ഹി ദാപേസി, പച്ചഗ്ഘം രാജഭോജനം;
വേജ്ജസാലാസു ഭോഗേ ച, വഡ്ഢേസി ജനതാഹിതോ.
അന്വഹം പൂജയി ബോധിം, പടിമായോ ച കാരയി;
സബ്ബേസം ദീപവാസീനം, ഭിക്ഖൂനം’ദാ തിചീവരം.
മാഘാതം കാരയിദീപേ, സബ്ബേസംയേവ പാണിനം;
ആനിതം അത്തനാ കേസ-ധാതും സമ്മാ അപൂജയി.
രഹേരദകവാരഞ്ച, അദാസി അഭയുത്തരേ;
പുരത്ഥിമാ ഥേരീയാനം, വിഹാരകുന്ഥനാമ സോ.
ആനേത്വാ ആസനം തത്ഥ, ഠപേസി ദുമരാജകേ;
യാവജീവം പവത്തേസി, പുഞ്ഞകമ്മമസങ്ഖിയം.
മോഗ്ഗല്ലാനോ ¶ തഥാ ദാഠാ, പഭുതി ചോ’പതിസ്സകോ;
പുത്തോ തസ്സാ’സുമഗ്ഗസ്സ, ദേസം ദത്വാ പുരത്ഥിമം.
ദത്വാ ഠാനന്തരഞ്ചാദി-പാദസഞ്ഞം വിസജ്ജയി;
ഗന്ത്വാ തത്ഥ വസാഹീതി, സോപി ഗന്ത്വാ തഹിം വസി.
ഠാനം മലയരാജഗ്ഗം, ദേസം ദത്വാന ദക്ഖിണം;
രക്ഖണത്ഥം സമുദ്ദസ്സ, മജ്ഝിമം തു നിയോജയി.
ഉപതിസ്സം തു വാസേസി, സന്തികേയേവ അത്തനോ;
വിസേസേന മമായന്തോ, യൂനം കല്യാനദസ്സനം.
തസ്സ ദ്വാദസമേ വസ്സേ, ഇതോ കാസി പുരം ഗതോ;
ധമ്മാതു മിധാ’നേസി, തതോ വാണിജ മാണവോ.
രാജാ ദിസ്വാ’സമത്ഥോ സോ, ധമ്മാധമ്മവിചാരണേ;
ഹേമസഞ്ഞായ ദീപമ്ഹി, പതന്തോ സലഭോ വിയ.
ബുദ്ധധമ്മോതി സഞ്ഞായ, തം ഗഹേത്വാന സാധുകം;
കത്വാ സക്കാരസമ്മാനം, ഗേഹേ രാജഘരന്തികേ.
ഠപേത്വാ അനുവസ്സം തു, നേത്വാ ജേതവനം മഹം;
കാതും കാരേസി ചാരിത്തം, ഹിതം മന്ത്വാന പാണിനം.
ഏവം കത്വാ സിലാകാളോ, പുഞ്ഞകമ്മമനപ്പകം;
പത്തേ തേരസമേ വസ്സേ, യഥാകമ്മമുപാഗമി.
ദാഠപ്പഭുതികോ രജ്ജം, ഗഹേത്വാ ഭാതരംസകം;
അക്കമോതി നിവാരേന്തം, മാരാപേസി വിബുദ്ധികോ.
മോഗ്ഗല്ലാനോ’ഥ തം സുത്വാ, അപ്പത്തം രജ്ജമഗ്ഗഹി;
അകാരണേ മേ മാരേസി, കണിട്ഠം ധമ്മവാദീനം.
കാരാപേസ്സാമഹമ്പജ്ജ, രജ്ജന്തി പരികുപ്പിയ;
സമാദായ മഹാസേനം, അഗാരാഹേര പബ്ബതം.
രാജാപി സുത്വാ സന്നദ്ധ-ബലകായോ കരിന്ദകേ;
പബ്ബതേ സിവിരം ബന്ധി, മോഗ്ഗല്ലാനോ നിസമ്മതം.
സാപരാധാന തേ മേ വാ, മനുസ്സാ ദീപവാസിനോ;
ഏകസ്മിഞ്ച മതേ രജ്ജ-മുഭിന്നംയേവ നോസിയാ.
തസ്മാ അഞ്ഞേന യുജ്ഝന്തു, ഉഭോയേവ മയം ഇധ;
ഹത്ഥിയുദ്ധം കരോമാതി, രഞ്ഞോ പേസേസി സാസനം.
സോപി ¶ സാധൂതി വത്വാന, ബദ്ധപഞ്ചായുധോ ഗജം;
ആരുയ്ഹ മുനിനോ മാരോ വിയ ഓത്ഥരി താവദേ.
മോഗ്ഗല്ലാനോപി സന്നദ്ധോ, ആരുയ്ഹ കരീനം വരം;
തത്ഥാ’ഗോ അഞ്ഞമഞ്ഞം തേ, പാപുണിംസു മഹാഗജാ.
സദ്ദോ സൂയിത്ഥ സങ്ഘട്ടേ, അസനിരാവ സന്നിഭോ;
ദന്തഘാതേന ഉട്ഠാസി, ജാലാ വിജ്ജുല്ലതാ വിയ.
സഞ്ഝാഘനസഭാഗാ’സും, ഗജാ ലോഹിതമക്ഖിതാ;
മോഗ്ഗല്ലാനഗജാവിദ്ധോ, രഞ്ഞോഓസക്കി കുഞ്ജരോ.
രാജാ ആരഭി തം ദിസ്വാ, ഛിന്ദിതും സീസമത്തനോ;
മോഗ്ഗല്ലാനോ’ഥ വന്ദന്തോ, യാചി’മേ’വം കിരീഇതി.
യാചമാനേപി സോമാനം, മാനേന്തോ ഛിന്ദികന്ധരം;
ഛഡ്ഡേസി ഛഹി സോ രജ്ജം, മാസേഹി ദിവസേഹി ച.
മോഗ്ഗല്ലാനോ തതോ രാജാ, ആസി ദീപേ മഹാബലോ;
മാതുലഞ്ച പടിച്ചേമം, ചൂലനാമേന വോഹരും.
ആസാധാരണകാവേയ്യോ, വത്ഥുത്തയ പരായണോ;
ദാനസംയമ സോചേയ്യോ, സോരച്ചാദിഗുണാലയോ.
ദാനേന പിയവാചായ, അത്ഥസ്സ ചരിയായ ച;
സമാനത്തസ്സഭാവേന, സങ്ഗഹേസി മഹാജനം.
പിണ്ഡപാതവിഹാരേഹി, ഭേസജ്ജച്ഛാദനേഹി ച;
ഭിക്ഖുസങ്ഘഞ്ഹി സങ്ഗണ്ഹി, ധമ്മികായ ച ഗുത്തിയാ.
അതിരേകായ പൂജായ, പൂജേത്വാ ധമ്മഭാണകേ;
പിടകേ തീണി വാചേസി, സദ്ധിമട്ഠകഥായ സോ.
കുമാരേ ഉപലാലേത്വാ, നിവാപേന യഥാരുചിം;
സജ്ഝാപേസി സദാ ധമ്മം, ധമ്മദീപോ മഹാമതി.
ധമ്മദീപഞ്ച സോ കത്വാ, കുഞ്ജരസേഖരേനി സാ;
ധമ്മാവാസാനേ വാചേസി, പുരമ്ഹി പുരിസുത്തമോ.
ബന്ധാപേസി കദമ്ബഞ്ച, നദിംപബ്ബതമജ്ഝതോ;
പത്തപസാണവാപിഞ്ച, ധനവാപിം ഗരിതരം.
ഗണ്ഹാപേസി സദീഘായു-ഹേതു കമ്മന്തി സാദരോ;
ലിഖാപേസി ച സദ്ധമ്മം, വത്ഥുപൂജഞ്ച കാരയി.
ലോകം ¶ സോ അനുകമ്പിത്വാ, മാതാപുത്തംവ ഓരസം;
ദത്വാ ഭുത്വാ യഥാകാമം, വസ്സേ വീസതിമേ മരി.
മഹേസീ തസ്സ ഘാതേത്വാ, വിസയോഗേന ഞാതകേ;
പുത്തം രജ്ജേ’ഭിസിഞ്ചിത്വാ, സയം രജ്ജം വിചാരയി.
തഥാഭിസിത്തോ സോ കിത്തി-സിരിമേഘോ നരാധിപോ;
തിപുപത്തേഹി ഛാദേസി, ദുമിന്ദധരമാദിതോ.
കപണദ്ധിവണിബ്ബാനം, മഹാദാനം പവത്തയി;
മഗ്ഗപാലോ തഥാകാരോ, അഹു സബ്ബോപഭോഗിയോ.
മഹേസീ സാ സദാ ആസി, പധാനാ സബ്ബകമ്മസു;
രജ്ജം തസ്സാ’സി തേനേവ, ഹേട്ഠുപരിയവത്തികം.
രാജാപാദാ മഹാമച്ചാ’-ഹേസും ലഞ്ചപരായനാ;
ദുബ്ബലേ ച വിഹേഠേസും, ബലീ ജാനപദാ നരാ.
സിലാകാളസ്സ കാലമ്ഹി, ഗാമേ സങ്ഗില്ലനാമകേ;
ഭയവസീവ്ഹയോ പോസോ, അഹു മോരിയവംസജോ.
അഹോസി പുത്തോ സീവസ്സ, അഗ്ഗബോധി സനാമകോ;
ഭാഗിനേയ്യോപി തസ്സാസി, മഹാനാഗോതി വിസ്സുതോ.
ഭാഗിനേയോ മഹാനാഗോ, അഗ്ഗബോധി ച സുന്ദരോ;
ഉളാരജ്ഝാസയത്താ സോ, മഹാനാഗോ മഹബ്ബലോ.
ഹിത്വാ കസ്സകകമ്മാനി, ചോരകമ്മമകാ വനേ;
ഗോധം ലദ്ധാന പേസേസി, മാതുലാനിയ സന്തികം.
ഗോധം ദിസ്വാ’വസാ ഞത്വാ, ധഞ്ഞപച്ഛിമപേസയി;
കമ്മാരസ്സാ’പി പേസേസി, സസം സോപി തഥേവകാ.
ബീജം ഭഗിനീ മായാചി, ബീജഗാഹഞ്ച തസ്സ സാ;
ദാസഞ്ച ഞത്വാ പേസേസി, അന്നപാനാദിനാ രഹോ.
തദാ ദുബ്ഭിക്ഖകാലമ്ഹി, ഏകോ മന്തധരോ നരോ;
ഭിക്ഖാലാഭായ സദ്ധേഹി, ഭിക്ഖുവേസേന ഭിക്ഖതി.
തം ഗാമം പവിസിത്വാ സോ, അലദ്ധാ കിഞ്ചി ഭോജനം;
അഭിഭൂതോ ജിഘച്ഛായ, കമ്പമാനോ നിഗച്ഛതി.
തം ദിസ്വാ കരുണായന്തോ, മഹാനാഗോ മഹാദയോ;
പത്തമാദായ ഗാമന്ത-മാഹിണ്ഡിത്വാപി സബ്ബസോ.
യാഗുമത്തമ്പി ¶ നാലത്ഥ, തതോ ഉത്തരസാടകം;
ദത്വാ ആഹരി ആഹാരം, സോ തം ഭുത്വാ പസീദിയ.
രജ്ജാരഹമിമം ദീപേ, കരിസ്സാമീതി ചിന്തിയ;
തമാദായ ഖണേനാ’ഗാ, ഗോകണ്ണകമഹണ്ണവം.
അഥ തത്ഥ നിസീദിത്വാ, സഞ്ജപന്തോ യഥാവിധിംമ;
മന്തോനാ’നേസി നാഗിന്ദം, ഫുസ്സപുണ്ണമരത്തിയം.
മഹാനാഗം ഫുസാഹീതി, മഹാനാഗം നിയോജയി;
സോ ഭീതോ പുരിമേ യാമേ, ആഗതം തം ന സമ്ഭുസീ.
തഥാ മജ്ഝിമയാമേപി, പച്ഛിമേ പന നങ്ഗലേ;
ഗഹേത്വാ ഖിപി തീഹേവ, അങ്ഗുലീഹി സതം ഛുപി.
സോ തം ബ്യാകാസി തം ദിത്വാ, സബലം മേ പരിസ്സമം;
തീഹി രാജൂഹി യുജ്ഝിത്വാ, ചതുത്ഥം ത്വം നിഘാതിയ.
വുഡ്ഢോ തീണേവ വസ്സാനി, രാജാ ഹുത്വാ ന ജീവസി;
തഥാ ഹേസ്സന്തി രാജാനോ, തയോ തേ വംസജാ നരാ.
ഗന്ത്വാ സേവസ്സു രാജാനം, പച്ഛാ പസ്സസി മേഖലം;
ഇതി വത്വാന പേസേസി, സോപി ഗന്ത്വാ നരിസ്സരം.
പസ്സിത്വാ തമുപട്ഠാസി, രാജാ രോഹണകമ്മികം;
തം അകാസി തദുട്ഠാനം, ഭണ്ഡമാഹരി സോ ബഹും.
രാജാ തസ്മിം പസീദിത്വാ, അന്ധസേനാപതിവ്ഹയം;
ദത്വാ ഠാനന്തരം തസ്സ, ഗന്തും തത്ഥേവ യോജയി.
ഭയസീവസ്സ പുത്തഞ്ച, ഭാഗിനേയ്യഞ്ച അത്തനോ;
ആദായ ഗന്ത്വാ തം ദേസം, പരിവത്തേസി സബ്ബസോ.
പച്ചേകഭോഗം കത്വാന, രോഹണം തത്ഥ സോ വസം;
ദാഠപ്പഭൂതിനാ കാതും, യുദ്ധംഗന്ത്വാ മഹബ്ബലോ.
മോഗ്ഗല്ലാനഭയാ ഗന്ത്വാ, രോഹണഞ്ച തഹിം വസീ;
സുത്വാ കിത്തിസിരീമേഘവണ്ണ-രഞ്ഞോ രജ്ജേ സമഞ്ജസം.
രജ്ജം ഗഹേതും കാലോതി, സീഘം ആഗമ്മ രോഹണാ;
ഏകൂനവിസേ ദിവസേ, മാരയിത്വാ മഹീപതിം.
സയം ഹുത്വാ മഹീപാലോ, ദേസം കത്വാ യഥാ പുരേ;
ഭാഗിനേയ്യസ്സ പാഹേസി, പണ്ണമാഗച്ഛതൂതി സോ.
ആഗച്ഛന്തോ ¶ നിമിത്തേന, നിവത്തിത്വാ മരിത്ഥ സോ;
തതോ മാതുലപുത്തം’കാ, ഉപരജ്ജം കതഞ്ഞുകോ.
ആലവാലം ദുമിന്ദസ്സ, കത്വാ ഹേമമയം ഘരം;
ഛാദാപേസി മുനിന്ദസ്സ, പടിമായോ ച സന്ദഹി.
മഹാചേതിത്തയേ കാസി, സുധാകമ്മഞ്ച ചുമ്ബടം;
ഹത്ഥിവേദിഞ്ച കാരേത്വാ, ചിത്തകമ്മമകാരയി.
പേസകാരകഗാമം സോ, ജമ്ബേലവ്ഹയമുത്തരേ;
മഹാവിഹാരേചാബന്ധി, ഗാമം തിന്തിണികവ്ഹയം.
ഉദ്ധഗാമമ്ഹി വസഭ-ഗാമം ജേതവനസ്സ’ദാ;
വത്ഥദാനം നികായേസു, തീസു ചേവ പവത്തയി.
ഖേത്താനം ഹിസതം ദത്വാ, വിഹാരേ ജേതനാമകേ;
യാഗും തത്ഥ പവത്തേസി, ഭിക്ഖൂനം സബ്ബകാലികം.
സഹസ്സ ദൂരതിസ്സവ്ഹാ, ഖേത്തം ദത്വാ തപസ്സിനം;
മഹാവിഹാരവാസീനം, യാഗും നിച്ചം പവത്തയി.
ചിരമാതികവാരഞ്ച, തത്ഥേവ’ദാ ഗുണേ രതോ;
മയൂരപരിവേണേ ച, നവകമ്മമകാരയി.
കാസിഖണ്ഡേ മഹാദേവ-രത്തകുരവനാമകേ;
വിഹാരേ അനുരാരാമം, ജിണ്ണഞ്ച പടിസങ്ഖരീ.
കമം സോവഗ്ഗികം കത്വാ, ഏവമാദിം നരിസ്സരോ;
അഗമാ തീഹി വസ്സേഹി, ദേവരാജസഹബ്യതം.
അട്ഠേതേ കുട്ഠചിത്താ’പരിമിതവിഭവാ രാജരാജേനരൂപാ;
രാജാനോ രാജമാനാ നരകരിതുരഗാസൂരസേനാരഥേഹി;
അന്തേ ഹിത്വാ’ഖിലം തം വിഗതപരിജനാ’ളാഹനം സങ്ഖതാസും;
സപ്പഞ്ഞോ തം സരന്തോ ഭവതു ഭവസുഖം വന്തുകാമോ ഹിതേസീ.
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
അട്ഠരാജകോ നാമ
ചത്താലീസതിമോ പരിച്ഛേദോ.
ഏകചത്താലീസതിമ പരിച്ഛേദ
ദ്വിരാജകോ
മഹാനാഗനരിന്ദസ്സ ¶ , ഭാഗിനേയ്യോ സുഭാഗിയോ;
സോ അഗ്ഗബോധിരാജാസി, അഗ്ഗബോധിഗതാസയോ.
തേജേന ബാഹും സോമ്മേന, ചന്ദം സമ്പുണ്ണമണ്ഡലം;
സുമേരുമചലന്തേന, ഗമ്ഭിരേന മഹോദധിം.
വസുന്ധരാ പകമ്പേന, മാരുതം സമ്പവുത്തിയാ;
ബുദ്ധിയാമരമന്താരം, സുദ്ധിയാ സരദമ്ബരം.
കാമഭോഗേന ദേവിന്ദ, മത്ഥേന ച നരിസ്സരം;
ധമ്മേന സുദ്ധവാസേട്ഠം, വിക്കമേന മിഗാധിപം.
രാജധമ്മേഹി രജ്ജേഹി, ചക്കവത്തിനരിസ്സരം;
വേസ്സന്തരഞ്ച ദാനേന, അനുഗന്ത്വാ ജനേ സുതോ.
മാതുലം ഉപരാജവ്ഹേ, ഭാതരം യുവരാജകേ;
ഭാഗിനേയ്യഞ്ച മലയ-രാജഠാനേ ഠപേസി സോ.
ഠാനന്തരേ യഥായോഗം-സേട്ഠാമച്ചേ ഠപേസി ച;
ജനം സങ്ഗഹവത്ഥൂഹീ, രാജധമ്മേഹി ചഗ്ഗഹി.
ദേസം സയോഗ്ഗം പാദാസി, യുവരാജസ്സ ദക്ഖിണം;
വസം തത്ഥ സിരീവഡ്ഢ-മാനവാപിം സഗാഹയി.
കത്വാ ഗിരിവിഹാരഞ്ച, സങ്ഘികം തസ്സ ദാപയി;
ഖേത്താനം ദ്വിസതം സങ്ഘ-ഭോഗത്ഥായ മഹാമതി.
അദാ മലയരാജസ്സ, ദാഠാനാമം സധീതരം;
പരിവേണം സീരിസങ്ഘ-ബോധിനാമഞ്ച കാരയി.
മഹാസിവസ്സ കാരേസി, പരിവേണം സനാമകം;
പരിവാരോ’പി തസ്സാസി, ഏവം പുഞ്ഞപരായനോ.
കത്വാ സാധുപചാരേന, പോരാണം സങ്ഗഹം വിധിം;
അന്തരായം വിസോധേതും, ജിണ്ണഞ്ച പടിസങ്ഖരി.
കവയോ ¶ തസ്സ രജ്ജമ്ഹി, സീഹളായ നിരുത്തിയാ;
കാവേയ്യേ ബഹുകേ’കാസും, വിചിത്രനയാസാലിനോ.
വിഹാരേ ദക്ഖിണേ കാസി, പാസാദം സുമനോഹരം;
അകാ നവഹി വസ്സേഹി, ദിപേ കണ്ടകസോധനം.
കുരുന്ദനാമം കാരേത്വാ, വിഹാരം സബ്ബസങ്ഘികം;
വാപിം തന്നാമകം നാളി-കേരാരാമം തിയോജനം.
മഹാസിവവ്ഹയേ ചേവ, സസ്സം കാരയിതും അദാ;
ലാഭസക്കാരസമ്മാന-മാരാമികസതം തദാ.
വിഹാരം തം സമീപമ്ഹി, കത്വാ അമ്ബിലപസ്സവം;
ഗാമം തന്നാമകം ചാദാ, ഥേരിയാനം തപസ്സീനം.
ഉത്തരവല്ലിവിഹാരസ്സ, രതനം ദീഘവണ്ണിതം;
ദത്വാ ഗാമം പതിട്ഠേസി, സത്ഥുബിമ്ബം സിലാമയം.
കേളിവാതേ ച കാരേസി, സുമനം നാമ പബ്ബതം;
മഹാതേലവടംബോധി-ഘരേ പാസാണവേദികം.
കാരേത്വാ ലോഹപാസാദം, പാസാദമഹനേ അദാ;
ഛത്തിംസാനം സഹസ്സാനം, ഭിക്ഖൂനം സോ തിചീവരം.
ഗാമം ദത്വാ നിയോജേസി, ആരക്ഖം ധീതു നാമകം;
ഹത്ഥികുച്ഛിവിഹാരേപി, പാസാദം കാസി ബുദ്ധിമാ.
ദാഠാ സിവസ്സ ഠത്വാന, ഓവാദേ സാധു ഭിക്ഖുനോ;
സമാചരന്തോ ധമ്മേന, സക്കച്ചം തമുപട്ഠഹി.
മൂഗസേനാപതിം ചാകാ, വിഹാരം സോ വിസാലകം;
ഗാമം ലജ്ജികമേതസ്സ, ദാസ ഭോഗായ’ദാസി ച.
മഹാനാഗസ്സ പുഞ്ഞത്ഥം, രഞ്ഞോ തംനാമകം അകാ;
മഹാഥേരസ്സ തഞ്ചാ’ദാ, രാജാ തേപിടകസ്സ സോ.
അത്തനോ സദിസാനഞ്ച, യോഗീനം വിഗതാലയോ;
ഭിക്ഖൂനം ചതുസട്ഠീനം, വിഹാരം തം തദാ അദാ.
കത്വാ തസ്സേവ മഹാ-പരിവേണനിവാസിനോ;
ഭിന്നോരുദീപം ദത്വാന, വട്ടകാകാരപിട്ഠിതോ.
ദക്ഖിണഗീരിദള്ഹവ്ഹേ, മഹാനാഗേ ച പബ്ബതേ;
കാളവാപാദികേ ചാ’കാ, വിഹാരേ പോസഥാലയേ.
വിഹാരേ ¶ അഭയേ’കാസി, മഹാപോക്ഖരണിം തഥാ;
ചേതിയപബ്ബതേ ചാകാ, നാഗസോണ്ഡിം ഥിരോദികം.
മഹിന്ദതടവാവിഞ്ച, കാരാപേത്വാന സാധുകം;
ഏതിസ്സാ മരിയാദായ, ഥേരം നേതും നിയോജയി.
മഹാമഹിന്ദ ഥേരമ്ഹി, തംഠാനസമുപാഗതോ;
തരച്ഛാ ഏവ നേതുന്തി, കതികഞ്ചേവ കാരയി.
ഛത്തം സോണ്ണഞ്ച കാരേസി, നികായേസുപി തീസു സോ;
സത്താട്ഠനവ വാരേസു, മഹഗ്ഘരതനേഹി ച.
മഹാതൂപേ ചതുബ്ബീസ-ഭാരം ഛത്തം സുവണ്ണയം;
തത്ഥ തത്ഥ ച പൂജേസി, മഹഗ്ഘം രതനുത്തമം.
ദാഠാധാതുഘരം കത്വാ, വിചിത്രരതനുജ്ജലം;
കാസി ഹേമകരണ്ഡഞ്ച, ലോഹനാവഞ്ച പാളിയം.
മണിമേഖലനാമഞ്ച, ബന്ധാപേസി സബന്ധനം;
മഹാമാതിഞ്ച ഗണ്ഹേസി, മണിഹീരകവാപിയം.
തദാ ഏകോ മഹാഥേരോ, ജോതിപാലകനാമകോ;
പരാജേസി വിവാദേന, ദീപേ വേതുല്ലവാദിനോ.
ദാഠാപഭുതിനാമോ’ഥ, ആദിപാദോ’തിലജ്ജിതോ;
ഹത്ഥമുക്ഖിപ്പി തം ഹന്തും, ഗണ്ഡോ സഞ്ജായി തംഖണേ.
രാജാ തസ്മിം പസീദിത്വാ, വിഹാരേയേവ വാസയി;
മാനേന തം അനാഗമ്മ, ദാഠാപഭൂമതോ കിര.
ദത്വാ മഹാദിപാദത്തം, ഭാഗിനേയ്യഗ്ഗബോധിനോ;
രക്ഖിതും തം നിയോജേസി, ഥേരം സോപി തമാചരി.
നീലഗേഹപരിച്ഛേദം, കത്വാ തസ്സേവ സോ അദാ;
കത്വേവം ബഹുധാ പുഞ്ഞം, ചതുത്തിംസേ സമേ മതോ.
അഗ്ഗബോധി തതോ ആസി, രാജാ പുബ്ബസ്സ രാജിനോ;
മഹല്ലകത്താനം ഖുദ്ദ-നാമേന പരിദീപയും.
സോ ദീപം പരിപാലേസി, പുബ്ബചാരിത്തകോവിദോ;
അകാസി ച മഹേസിം സോ, മാതുലധീതുമത്തനോ.
സങ്ഘഭദ്ദം അസിഗ്ഗാഹം, കാസി ബന്ധും മഹേസിയാ;
യഥാരഹമദാ ചേവ, ഠാനന്തരമനാലയോ.
കത്വാ ¶ വേളുവനം രാജാ, സാഗലീനം നിയോജയീ;
ജമ്ബുരന്തരഗല്ലഞ്ച, കാസി മാതികപിട്ഠികം.
രഞ്ഞോ തസ്സേ’വ രജ്ജമ്ഹി, കാലിങ്ഗേസു മഹീപതി;
സത്താനം മരണം യുദ്ധേ, ദിസ്വാ സംവിഗ്ഗമാനസോ.
ഇമം ദീപമുപാഗമ്മ, പബ്ബജ്ജാ കതനിച്ഛയോ;
ജോതിപാലമ്ഹി പബ്ബജി, രാജാ സക്കാസി തം ചിരം.
പധാനഠാനം തസ്സ’കാ, വിഹാരേ മത്തപബ്ബതേ;
തസ്സാമച്ചോ മഹേസീ ച, തഥേവാ’ഗമ്മ പബ്ബജും.
രഞ്ഞോ മഹേസീ സുത്വാന, തസ്സ പബ്ബജ്ജമുത്തമം;
സക്കച്ചം തമുപട്ഠാസി, രതനവ്ഹഞ്ച കാരയി.
അദാ രാജാ അമച്ചസ്സ, പാചീനകണ്ഡരാജിയം;
വേത്തവാസവിഹാരഞ്ച, സോ’ദാ സങ്ഘസ്സ തം യതി.
രാജത്ഥേരേമതേ രാജാ, സോചിത്വാ പരിദേവിയ;
പധാനഠാനം കാരേസി, ചൂളഗല്ലവിഹാരകേ.
പലംനഗരഗഞ്ചേവ, തസ്സ ഠാനഞ്ഹി കാരയി;
ഏവം തദത്ഥം പുഞ്ഞാനി, ബഹൂനി’പി മഹീപതി.
ജോതിപാലിത ഥേരമ്ഹി, തൂപാരാമമ്ഹി ചേതിയം;
വന്ദമാനേ പഭിജ്ജിത്വാ, ഭാഗോ തം പുരതോ പതി.
പക്കോസിത്വാന രാജാനം, ഥേരോ ദസ്സേസി ദുക്ഖിതോ;
രാജാ ദിസ്വാവ സംവിഗ്ഗോ, കമ്മം പട്ഠപി തംഖണേ.
ദക്ഖിണക്ഖകധാതും സോ, ലോഹപാസാദകുച്ഛിയം;
സാരക്ഖം ഠപയിത്വാന, രത്തിന്ദിവമപൂജയി.
നവകമ്മേ ചിരായന്തേ, ഥൂപാരാമമ്ഹി ദേവതാ;
സുപിനം തസ്സ ദസ്സേസും, രത്തിമാരാമികാ വിയ.
സചേ രാജാ പപഞ്ചേതി, കാതും ധാതുഘരം മയം;
ധാതും ഗഹേത്വാ ഗച്ഛാമ, യത്ഥതത്ഥാ’തി തംഖണേ.
രാജാ പബുദ്ധോ സംവിഗ്ഗോ, ന ചിരേനേവ കാരയി;
കമ്മം ധാതുഘരേസബ്ബം, ചിത്തകമ്മാദിസഞ്ഞുത്തം.
ചതസ്സോ പടിമായോ ച, പല്ലങ്കേ ച സിലാമയേ;
ഹേമച്ഛത്തം സിലാദന്ത-കമ്മം ഗേഹമ്ഹി സബ്ബസോ.
മഹാമച്ചാദയോ’കംസു ¶ , കരണ്ഡാനം സതം നവ;
ദേവാനംപിയതിസ്സസ്സ, കമ്മഞ്ച നിഖിലം നവം.
സബ്ബുസ്സാഹേന കാരേത്വാ, മഹാപൂജം യഥാരഹം;
ആനേത്വാ ലോഹപാസാദാ, ധാതും സബ്ബാദരേന സോ.
ജോതിപാലം മഹാഥേരം, സസങ്ഘം പരിവാരിയ;
പരിഹാരേന വഡ്ഢേസി, ധാതും ധാതുകരണ്ഡകേ.
ധാതുഗേഹസ്സ പാദാസി, ലങ്കാദീപം സഹത്തനാ;
ലാഭഗ്ഗാമ-മദാ തസ്സാ, രക്ഖകാനം മഹേസിയാ.
നാഗദീപമ്ഹി ഗേഹഞ്ച, രാജായതനധാതുയാ;
ഉണ്ണലോമഘരഞ്ചേവ, ഛത്തമാമലചേതിയേ.
തത്ഥ ഗാമം വിഹാരസ്സ, യാഗുദാനായ’ദാസി ച;
വിഹാരസ്സ’ഭയസ്സാ’ദാ, ഗാമമങ്ഗണസാലകം.
നാമം കത്വാന സോ’കാസി, അത്തനോ ച മഹേസിയാ;
ദാഠഗ്ഗബോധിമാവാസം, വിഹാരേ അതയുത്തരേ.
ദേവീ കപാലനാഗം സാ, വിഹാരം സാധുകാരിയ;
തസ്സേ’വാദാ വിഹാരസ്സ, സമ്പന്നചതുപച്ചയം.
ഗേഹം ജേതവനേ കാസി, രാജാ രാജതചുമ്ബടം;
ഉദപാനം മണാപേസി, സോവ ബോധിഘരന്തികേ.
ഗങ്ഗാതടം വലാഹസ്സം, വാപിം ഗിരിതടഞ്ചകാ;
മഹാപാളിംപി വഡ്ഢേസി, ഭതനാവഞ്ച കാരയി.
ഭിക്ഖൂനീനം മഹേസീ ച, ഭത്തവംസം സമാദിസി;
ഏവം പുഞ്ഞാനി കത്വാ സോ, ദിവം’ഗാ ദസമേ സമേ.
ഏവം പുഞ്ഞരതാ നരാധിപതയോ സമ്പന്നഭോഗാ ഗമും;
മച്ചുസ്സേവ വസം തതോഹി മതിമാ സമ്മാ ഭവസ്സീദിസം;
പസ്സന്തോ നിയമം വിഹായ വിധിനാ സബ്ബം ഭവേ സങ്ഗതിം;
നിബ്ബാനാഭിമുഖോ ചരേയ്യ ധിതിമാ പബ്ബജ്ജമജ്ഝൂപഗോ.
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
ദ്വിരാജകോ നാമ
ഏകചത്താലീസതിമോ പരിച്ഛേദോ.
ദ്വിചത്താലീസതിമ പരിച്ഛേദ
ഛ രാജകോ
സങ്ഘതിസ്സോ ¶ തതോ ആസി, അസിഗ്ഗാഹോ മഹീപതി;
സാസനസ്സ ച രട്ഠസ്സ, വുദ്ധികാമോ നയേ രതോ.
ഠാനന്തരം യഥാരഹം, ദത്വാ സങ്ഗണ്ഹിസോ ജനം;
തദാ ഖുദ്ദകരാജസ്സ, മോഗ്ഗല്ലാനോ ചമൂപതി.
വസന്തോ രോഹണേ സുത്വാ, സങ്ഘതിസ്സസ്സ രാജതം;
ഖന്ധവാരം സയുദ്ധത്ഥം, മഹാഗല്ലേ നിവേസയി.
സങ്ഘതിസ്സോ ച സുത്വാ തം, ബലകായമപേസയി;
യുജ്ഝിതും തേന തജ്ജേസി, മോഗ്ഗല്ലാനോ മഹബ്ബലോ.
തതോ ഹത്ഥസ്സമാദായ, ഗന്ത്വാ രത്തിവിഹാരകം;
ബലം സോ സന്നിപാതേന്തോ, വാസം തത്ഥേവ കപ്പയി.
രാജാ സുത്വാ പുനാ’ഗന്ത്വാ, കദല്ലാദീനിവാതകേ;
യുജ്ഝിത്വാ തം പലാപേത്വാ, പേസേത്വാ ബലമത്തനോ.
സയം പുരമുപാഗഞ്ഛി, സോപി നട്ഠം സവാഹിനിം;
പുന പാകതികം കത്വാ, കരേഹേരമുപാഗമി.
രഞ്ഞോ സേനാപതി പുത്തം, പേസേത്വാ ചോരസന്തികം;
യേന കേനചി ലേസേന, സയം ദുക്ഖിവ ദുമ്മനോ.
ആതുരോ വിയ ബാള്ഹം സോ, ഹോസി മഞ്ചപരായനോ;
രാജാ സുത്വാ പവത്തിതം, ഉപസങ്കമ്മ തങ്ഖണേ.
മാ ത്വം സോചി കുമാരസ്സ, സമ്മാനേത്വാനുസാസിയ;
ഹന്ദ ത്വം നഗരം രക്ഖ, നതേ സക്കാ മയാ സഹ.
യുദ്ധമണ്ഡലമാഗന്തും, ഗിലാനത്താതി യോജയി;
ഉബ്ബാസിതേ ജനേ സബ്ബേ, വിച്ഛിന്നേ രാജഭോജനേ.
മഹാപാളിമ്ഹി സമ്പക്കം, രഞ്ഞോ ഭോജനമാഹരും;
രാജാ ദ്വിസ്വാ’തി നിബിന്നോ, യാവ മന്ദോ ന ഹേസ്സതി.
ഏക്കോ ¶ പീതി വിചിന്തേത്വാ, യുദ്ധായ സമാസാ’ഗമാ;
സദ്ധിം പുത്തേന ആരുയ്ഹ, ഹത്ഥിംസന്നദ്ധവാഹനോ.
ഥോകേനേവ ബലേനാഗാ, പാചിനതിസ്സപബ്ബതം;
ഏവം ഉഭയതോ ചൂള-സങ്ഗാമേ പച്ചുപട്ഠിതേ.
സേനാപതിസമിത്തദ്ദു, യുദ്ധമാരഭി പച്ഛതോ;
പുത്തോ ദിസ്വാ നരിന്ദസ്സ, ഘാതേസ്സാമി ഇമം ഇതി.
ആഹ രാജാ നിവാരേസി, മാ തേ രുച്ചി ബലം ഇദം;
നേവ സക്കാ’ധിവാസേതും, അതിമന്ദം ഹനിസ്സതി.
ദുവിന്നം ബലകായാനം, രാജാമജ്ഝഗതോ അഹു;
തതോ സേനാ ദ്വിധാ’ഹോസി, ചോരസേനാപതീപതി.
രഞ്ഞോ നാഗോ മധുകവ്ഹ രുക്ഖച്ഛായം സമാവിസി;
തദാ ഛത്തം പതിതസ്സ, സാഖമാഹച്ച ഭൂമിയം.
ചോരസ്സ സേനാ തം ദിത്വാ, ഹരിത്വാ സാമിനോ അദാ;
സോ തം ഉസ്സാപയിഛത്തം, ഠത്വാപബ്ബതമുദ്ധനി.
തദാ രാജബലം രാജാ, നുനമേസോതി ചിന്തിയ;
ഗന്ത്വാ തം പരിവാരേസി, രാജാ ആസി തദേകകോ.
ഹത്ഥിക്ഖന്ധാ തദോരുയ്ഹ-പുത്തം’മച്ചഞ്ച സോഹദം;
ഉപാവിസി സമീപമ്ഹി, മേരുമജ്ജരകാനനം.
മോഗ്ഗല്ലാനോ തതോ ലദ്ധ-ജയോ വാഹനമാദിയ;
സേനാപതിംച മിത്തദ്ദും, തസ്സ പുത്തഞ്ച പാപിനം.
ഉപാഗമ്മ പുരം രാജാ, ആസീ ലങ്കാ തലാധിപോ;
തതോ ചിന്തേസി ജീവന്തേ, സത്തുമ്ഹി ന സുഖം ഇതി.
സോ സുത്വാ പുബ്ബരാജസ്സ, പുത്തോ ഏത്ഥാതി കുജ്ഝിയ;
ആണാപേസി ച തസ്സാ’സു, ഹത്ഥപാദാനി ഛിന്ദിതും.
ഉപക്കമി തദാ രഞ്ഞാ, ആണത്തോ പുരിസോ ഖണേ;
ഛിന്ദിതും ഹത്ഥപാദം സോ, കുമാരോ രോദി ദുമ്മനോ.
പൂവഖാദകഹത്ഥം മേ, ഛിന്ദേയ്യം ചേ തദാ അഹം;
ഖാദിസം തേന പൂവേതി, ഹം സുത്വാ രാജകമ്മികോ.
രോദിത്വാ പരിദേവിത്വാ, രാജാണായ ദുഖദ്ദിതോ;
വാമം ഹത്ഥഞ്ച പാദഞ്ച, തസ്സ ഛിന്ദി നരാധമോ.
ജേട്ഠതിസ്സോ ¶ പലായിത്വാ, രഞ്ഞോ പുത്തോ’പരോ അഗാ;
അഞ്ഞതോ മലയം ദേസം, മേരുകന്ദരനാമകം.
രാജാ’ഥ സസുതാ’മച്ചോ, ഗന്ത്വാ വേളുവനം രഹോ;
ചോദിതോ തത്ഥ ഭിക്ഖൂഹി, കാസാവാനി സമാദിയി.
ഭിക്ഖുവേസം ഗഹേത്വാന, രോഹണം ഗന്തുമാനസോ;
മണിഹീരം സമാഗഞ്ഛി, തത്രഠാ രാജസേവകാ.
സഞ്ജാനിത്വാ തയോപേതേ, തേസം പാദേവരുജ്ഝിയ;
സാസനം തസ്സ പേസേസും, രാജാ സുത്വാ വിസേസതോ.
തുട്ഠോ ആണാപയി ഗന്ത്വാ, സീഘമാദായ തേജനേ;
തതോ സീഹഗിരിംനേത്വാ, തിസ്സങ്കം നിരുപദ്ദവം.
സീസം ഗണ്ഹഥ തത്ഥേവ, രഞ്ഞോ ച തനയസ്സ ച;
അമച്ചം പന ജീവന്ത-മാനേയ്യാഥ മമ’ന്തികം.
മനുസ്സാ ഏവമാണത്താ, തേ ഗഹേത്വാ തയോജനേ;
നേത്വാ സീഹഗിരിംകാതും, യഥാവുത്തമുപക്കമും.
തതോ രാജസുതോ ആഹ, പുരിസേ കമ്മകാരകേ;
സീസം മേ പഠമം ഛേത്വാ, ദേഥ മയ്ഹം സുഖം ഇതി.
രാജപോസാ തഥാ’കാസും, പച്ഛാഛിന്ദിംസു രാജിനോ;
സീസം പസ്സഥ ബാലാനം, കമ്മം കമ്മവിദൂജനാ.
ഏവം അനിച്ചാ ഭോഗാഹി, അധുവാ അസയംവസീ;
തത്ഥ ലഗ്ഗാ കഥം നിച്ചം, സുഖം ഭോ ന ഗവേസഥ.
രഞ്ഞോ സാസനമാഹംസു, അമച്ചസ്സ ഹിതേസിനോ;
തം സുത്വാന ഹസിത്വാന, ഇദം വചനമബ്രവി.
ഛിന്നസീസോ മയാ ദിട്ഠോ, മയി ജീവതി സാമികോ;
ഠപേത്വാ ഹമ്പി സേവാമി, അഹോ അഞ്ഞഞ്ഹി സാമികം.
ഇധ തം മാരയിത്വാന, ഛായം തസ്സ ഹരിസ്സഥ;
അഹോ അഞ്ഞാണകാ തുമ്ഹേ, മഞ്ഞേ ഉമ്മത്തകാ ഇതി.
ഇതി വത്വാന സോ പാദേ, ഗഹേത്വാ സാമിനോ സയി;
തസ്സ തേ ഹരണോപായം, അപസ്സന്താ യഥാ തഥാ.
തസ്സാപി സീസം ഛേത്വാന, മച്ചാ ആദായ തീണി’പി;
രഞ്ഞോ ദസ്സേതുമാഹച്ച, രാജാ തുസിത്ഥ നിബ്ഭയോ.
ദുട്ഠസേനാ ¶ പതിസ്സാ’ദാ, തതോ മലയരാജതം;
അസിഗ്ഗാഹകഠാനമ്ഹി, തസ്സ പുത്തം ഠപേസി ച.
ഥൂപത്തയമ്പി ഛാദേസി, വത്ഥേഹി അഹതേഹി സോ;
തഥാ ലങ്കാതലേ സബ്ബേ, ഥൂപേകാസി മഹുസ്സവം.
കേസധാതുഞ്ച നാഥസ്സ, ദാഠാധാതും തഥേവ ച;
മഹാബോധിം സസക്കച്ചം, മഹാപൂജായ സക്കരി.
സബ്ബം വേസാഖപൂജാദിം, ചാരിത്തംനുഗതം അകാ;
ധമ്മകമ്മേന സോധേസി, സബ്ബം സുഗതസാസനം.
പിടകാനഞ്ച സജ്ഝായം, മഹാപൂജായ കാരയി;
ലാഭം ദത്വാ തിരേകേന, പൂജയിത്ഥ ബഹുസ്സുതേ.
ഭിക്ഖൂനം ദീപവാസീനം, സബ്ബേസം ചീവരം അഗാ;
ആവാസേസു ച സബ്ബേസു, കഥിനം അത്ഥരാപയി.
പടിമായോ ച കാരേസി, ജിണ്ണഞ്ച പടിസങ്ഖരി;
ലോണക്ഖേത്തഞ്ച പാദാസി, സങ്ഘസ്സ തിസതാധികം.
കാരപിട്ഠിമ്ഹി കാരേസി, മോഗ്ഗല്ലാന വിഹാരകം;
വിഹാരാ പിട്ഠിഗാമഞ്ച, സഗാമം വടഗാമകം.
തഥാ ചേതിയഗേഹഞ്ച’-കാസി രക്ഖവിഹാരകേ;
വിഹാരം നം ബഹുന്നം സോ, ഭോഗഗാമേ ബഹൂ അദാ.
ഏവം പുഞ്ഞാനീ സോ’കാസി, അപ്പമേയ്യാനി ഭൂമിപോ;
സമ്പത്തീനമനിചത്തം, സരന്തോ പുബ്ബരാജിനോ.
തദാ കേനചി ദോസേന, കുദ്ധോമലയരാജിനോ;
സരിത്വാ പുബ്ബരാജസ്സ, കതം തേന വിരൂപകം.
ഉപായേന ഗഹേത്വാന, ഹത്ഥപാദഞ്ച ഛേദയി;
തം സുത്വാ സോ അസിഗ്ഗാഹോ, സപുത്തോ രോഹണംഗതോ.
വസന്തോ തത്ഥ സോ കത്വാ, ഹത്ഥേ ജനപദം ലഹും;
ജേട്ഠസിസ്സമുപഗഞ്ഛി, നിലീനം മലയേ ഠിതം.
സദ്ധിം തേനസഘാതേന്തോ, രട്ഠം ജനപദം ഖണേ;
ദോളപബ്ബതമാഗമ്മ, ഖന്ധാവാരം നിവേസയി.
രാജാ സുത്വാന തം സബ്ബം, സന്നദ്ധബലവാഹനോ;
ഖന്ധാവാരം നിവേസേസി, ഗന്ത്വാ തസ്സേവ സന്തികം.
തദാ ¶ പജ്ജരരോഗേന, മനുസ്സാരാജിനോ ബഹൂ;
ഉപദ്ദുതാ മതാ ആസും, തം സുത്വാ സോ അസിഗ്ഗഹോ.
യുദ്ധമാരഭിവേഗേന, രഞ്ഞോ സേനാതിദുബ്ബലാ;
പഭിജ്ജിത്വാ പലായിത്ഥ, രാജാപച്ഛാ പലായി സോ.
ദിസ്വാ ഏകാകിനം യന്തം, സീഹപബ്ബതസന്തികേ;
അസിഗ്ഗാഹോ മഹാരാജം, മാരയിത്ഥ സപരിസം.
ഓഹീനം പച്ഛതോ ജേട്ഠ-തിസ്സമ്പി പന മാരിതും;
സാസനം തസ്സ പേസേസി, ഏഹി രാജാ ഭവാഹീതി.
സോ തഞ്ഞത്വാ പലായിത്വാ, നിവത്തോ മലയം അഗാ;
കഥഞ്ഹി ലദ്ധം കിച്ഛേന, രജ്ജംസോ ദേതി മേ ഇതി.
ഏവം ഖോ ദല്ലനാമം സോ, മോഗ്ഗല്ലാനം നരിസ്സരം;
മാരേത്വാ ഛഹി വസ്സേഹി, സമ്പത്തബലവാഹനോ.
അഥാ’ഗന്ത്വാ അസിഗ്ഗാഹോ, അനുരാധപുരം വരം;
രാജാ ഹുത്വാ പവത്തേസി, ആണാചക്കം മഹീതലേ.
സ സിലാമേഘവണ്ണവ്ഹോ, സങ്ഘം ബോധിഞ്ച വന്ദിയ;
ഥൂപത്തയഞ്ച സക്കാസി, മഹാപാളിഞ്ച വഡ്ഢയി.
പായാസം’ദാസി സങ്ഘസ്സ, സപ്പിഫാണിതസങ്ഖതം;
ഛാതകേ അതികിച്ഛമ്ഹി, പരിസ്സാവനമേവ ച.
സബ്ബദാനേന സങ്ഗണ്ഹീ, കപണദ്ധിവണിബ്ബകേ;
പൂവമൂലധനംചാ’ദാ, കുമാരാനം മഹാദയോ.
വിഹാരേ അഭയേ ബുദ്ധം, പൂജയിത്ഥ സീലാമയം;
ജിണ്ണഞ്ച ഗേഹം തസ്സാ’കാ, നാനാരതനചിത്തികം.
കോലവാപിഞ്ച ദത്വാന, ആരക്ഖത്ഥം ജിനസ്സ സോ;
പൂജം സബ്ബോപഹാരേഹി, സബ്ബകാലം പവത്തയി.
ഏവം തസ്മിം മഹീപാലേ, വസന്തേ പുഞ്ഞഭാജനേ;
നായകോ സിരിനാഗവ്ഹോ, ജേട്ഠതിസ്സസ്സ മാതുലോ.
ഗന്ത്വാന പരതീരം സോ, ആദായ ദമിളേ ബഹൂ;
ആഗന്ത്വാ ഉത്തരം ദേസം, ഗണ്ഹിതും തമുപക്കമി.
രാജാപി സുത്വാ തം ഗന്ത്വാ, യുജ്ഝിത്വാ രാജമിത്തകേ;
ഗാമേ ഹന്ത്വാന തം തേന, ദമിളേ സദ്ധിമാഗതേ.
ഹതസേസേ ¶ ഗഹേത്വാന, കത്വാ പരിഭവം ബഹും;
അദാസി ദാസേ കത്വാന, വിഹാരേസു തഹിം തഹിം.
ഏവംസമ്പത്തവിജയേ, പുരമാഗമ്മഭൂമിപേ;
സബ്ബം രട്ഠം വിസോധേത്വാ, വസന്തേ അകുതോ ഭയേ.
ഭിക്ഖുബോധീ സനാമോ’ഥ, വിഹാരേ അഭയുത്തരേ;
ദുസ്സീലേ ബഹുലേ ദിസ്വാ, പബ്ബജ്ജായ നവോപി സോ.
രാജാനമുപസങ്കമ്മ, ധമ്മകമ്മമയാചഥ;
രാജാ തേ നേവ കാരേസി, ധമ്മകമ്മം വിഹാരകേ.
ദുസ്സീലാ നിഹടാ തേന, സബ്ബേ മന്തിയ ഏകതോ;
രഹോ തം മാരയിത്വാന, തം കമ്മം പടിബാഹയ്യും.
രാജാ സുത്വാ തദാ കുദ്ധോ, സബ്ബേഗണ്ഹിയ ഏകതോ;
അകാ പോക്ഖരണീ പാലേ, ഛിന്നഹത്ഥേ സബന്ധനേ.
അഞ്ഞേ തത്ഥ സതം ഭിക്ഖൂ, ജമ്ബുദീപേ ഖിപാപയി;
സരന്തോ തസ്സ ഉസ്സാഹം, പരിസോധേസി സാസനം.
ഭിക്ഖൂ ഥേരിയവാദേ സോ, കാതും തേഹി ഉപോസഥം;
ആരാധേത്വാ പടിക്ഖിത്തോ, പകുപ്പിത്വാ അനാദരോ.
അക്കോസിത്വാ ച ഭാസിത്വാ, വാചാഹി ഫരുസാഹി സോ;
ഭിക്ഖൂ തേ അക്ഖമാപേത്വാ, ദക്ഖിണം ദേസമജ്ഝഗാ.
തസ്സ സോ മഹതാ ഫുട്ഠോ, രോഗേന മരിസജ്ജുകം;
ഏവം നവഹി വസ്സേഹി, പരിച്ചജി മഹീതലം.
തസ്സ പുത്തോ തതോ അഗ്ഗ-ബോധി നാമോ കുമാരകോ;
ആസി രാജാസിരിസങ്ഘ-ബോധിനാമേന വിസുതോ.
കണിട്ഠം ഭാതരം മാണം, ഓപരജ്ജേ’ഭിസഞ്ചിയ;
തസ്സാ’ദാ ദക്ഖിണം ദേസം, സയോഗ്ഗബലവാഹനം.
രാജാ സോ പുബ്ബരാജൂനം, പവത്തം ന വിനാസിയ;
രട്ഠം ധമ്മേന പാലേസി, സങ്ഘഞ്ച ബഹുമാനയി.
ജേട്ഠതിസ്സോ’ഥ തം സബ്ബം, സുണിത്വാ മലയേ ഠിതോ;
അരിട്ഠം ഗിരിമാഗമ്മ, സങ്ഗഹേസി മഹാജനം.
കത്വാ ഹത്ഥഗതേ പുബ്ബ-ദക്ഖിണേ സുസമാനസേ;
കമേന പുരമാഗന്തു-മാരഭിത്ഥ മഹാബലോ.
ദാഠാസിവ ¶ മമച്ചഞ്ച, ഗഹേതും പച്ഛിമം ദിസം;
പേസയിത്വാ സയം ഗാമേ, വസിത്ഥ സിരിപിട്ഠികേ.
രാജാ നിസമ്മ തംസബ്ബം, ഉപരാജം വിസജ്ജയി;
സബലം പച്ഛിമം ദേസം, സോ ഗന്ത്വാ തം പലാപയി.
പോതകംവ കുലാവമ്ഹി, സക്കാ ഹന്തുന്തി ദാരകം;
മായേത്തം ആഗതം രാജാ, കുമാരാ’മച്ച മഗ്ഗഹീ.
ജേട്ഠതിസ്സംപി ഏതംവ, ഗണ്ഹിസ്സാമീതി ചിന്തിയ;
ഥോകേനേവ ബലേനാഗാ, നിരാസങ്കോതിവിക്കമോ.
ജേട്ഠസിസ്സോപി തം സുത്വാ, സന്നദ്ധബലവാഹനോ;
സാഗരോ ഭിന്നവേലോവ, രാജസേനം സമോത്ഥരി.
രാജസേനാ പഭിജ്ജിത്ഥ, രാജാ ആരുയ്ഹ കുഞ്ജരം;
ഏകോ അഞ്ഞാതവേസേന, പലായിത്വാ ഖണേന സോ.
ഛട്ഠേ മാസമ്ഹി രജ്ജമ്ഹാ, നാവമാരുയ്ഹ സജ്ജുകം;
ജമ്ബുദീപമഗാഹിത്വാ, ധനം ദേസഞ്ച ഞാതകേ.
ജേട്ഠതിസ്സോ തതോ ഹുത്വാ, പുരേ രാജായഥാ പുരേ;
സബ്ബം കിച്ചം പവത്തേസി, പരിപാലേസി സാസനം.
മഹാദാരഗിരിം സോ’ദാ, വിഹാരേ അഭയുത്തരേ;
മഹാവിഹാരസ്സാ’ദാസി, മഹാമേത്തവ്ഹബോധികം.
ഗോണ്ഡിഗാമഞ്ച പാദാസി, രാജാ ജേതവനസ്സ സോ;
മാതുലങ്ഗണകഞ്ചേവ, ഗാമഞ്ചോ ദുമ്ബരങ്ഗണം.
മഹാനാഗസ്സ പാദാസി, പധാനഘരകസ്സ സോ;
കസ്സപസ്സ ഗിരിസ്സാപി, ആഹാരം അമ്ബിലാപികം.
ഗാമം കക്ഖലവിത്ഥിഞ്ച, അദാവേളുവനസ്സ സോ;
ഗങ്ഗാമാതി വിഹാരസ്സ, കേഹേതം ഗാമകം അദാ.
അന്തരാഗങ്ഗസവ്ഹസ്സ, ചുല്ലമാതികഗാമകം;
മയേത്തികസ്സപാവാസേ, സഹന്ന നഗരം അദാ.
കാളവാപി വിഹാരസ്സ, ഉദവ്ഹം ഗാമമാദിസി;
ഏതേ ചഞ്ഞേച സോ ഭോഗ-ഗാമേഹി പരിപൂരയി.
ജിണ്ണം സതസഹസ്സേഹി, തീഹി സോ പടിസങ്ഖരി;
ഭിക്ഖൂനം ദീപവാസീനം, തിചീവരമദാസി ച.
ജമ്ബുദീപഗതസ്സാ’സും ¶ , രഞ്ഞോ സോദരിയാ നരാ;
തത്ഥ തത്ഥ നിലീനാ തേ, ദേസം ഹന്തുമുപക്കമും.
സുത്വാ തം ജേട്ഠതിസ്സോ’ഥ, കാളവാപിംഉപച്ച സോ;
യുജ്ഝന്തോ തേഹി തത്ഥേവ, വാസം’കാസി സവാഹനോ.
പരതീരം ഗതോ രാജാ, ഗഹേത്വാ ദമിളം ബലം;
കാളവാപിമുപാഗമ്മ, കാതും യുദ്ധമുപക്കമി.
ജേട്ഠതിസ്സോപി സന്നദ്ധ ബലകായോ ധനായുധോ;
ജമ്ബുദീപം ഗമാപേത്വാ, അമച്ചം ദാഠസിവകം.
വമ്മിതം ഗജമാരുയ്ഹ, യുജ്ഝന്തോ അത്തനോ ബലം;
ഓഹീയമാനം ദിസ്വാന, ആരുള്ഹം അത്തനാ സഹ.
മഹാമച്ചവചോ വേദം, സന്ദേസം മേ മഹേസിയാ;
ആരോചേഹി യഥാകാമം, പച്ഛാ തവ കരിസ്സതി.
പബ്ബജിത്വാ മഹാദേവീ, സജ്ഝായിത്വാ ച ആഗമം;
അഭിധമ്മം കഥേത്വാന, പത്തിം ദേഹീതി രാജിനോ.
ഇച്ചേതം സാസനം ദത്വാ, ദമിളേ ആഗതാഗതേ;
യാവ യുദ്ധം നിഹന്ത്വാന, ആയുമ്ഹി ഖയമാഗതേ.
വേളുപ്പദമിളം നാമ, ദിസ്വാ യുജ്ഝിതുമാഗതം;
തമ്ബുലത്ഥവിയം ഹത്ഥേ, രക്ഖന്തോ ഛുരികം തദാ.
തതോ നിക്കരണിം സമ്മാ, ഗഹേത്വാ സീസമത്തനോ;
ഛേത്വാ ഹത്ഥിമ്ഹി അപ്പേത്വാ, ഛുരികം കോസിയം ഖിപി.
ഉഗ്ഘോസയി മഹാസേനാ, മഹാമച്ചോപി സോ തദാ;
ഗന്ത്വാ’ഭിയോഗം വത്വാന, സീസച്ഛേദമ്ഹി രാജിനോ.
സന്ദേസം ദേവിയാ വത്വാ, തായ പബ്ബജ്ജസാസനേ;
സമാപിതോ ഭിധമ്മമ്ഹി, സദ്ധിമട്ഠകഥായ ഹി.
ധമ്മാസനാ സമോരുയ്ഹ, നിസീദിയ മഹീതലേ;
ഏഹി രഞ്ഞോ മഹാകാരം, ദസ്സേഹീ’തി നിയോജിതോ.
നിസജ്ജ പുരതോ തസ്സാ, ഛിന്ദിത്വാ സീസമത്തനോ;
ഖിപിത്വാ ഛുരികം ആഹ, ഏവം ദേവോ മതോ ഇതി.
സാ തം ദിസ്വാ-തിസോകേന, ഫാലേത്വാ ഹദയം മതാ;
ഏവം പഞ്ചഹി മാസേഹി, രാജാ സോ തിദിവം ഗതോ.
ഏവം ¶ വിജിതസങ്ഗാമോ, സത്തവോ അഭിമദ്ദിയ;
രജ്ജം പാകതികം കത്വാ, വിഹരന്തോ പുരേ വരേ.
ഉപരാജസ്സ നാമേന, കാരിതസ്സ പന’ത്തനാ;
മഹല്ലരാജാ സവ്ഹസ്സ, പധാനഘരകസ്സ സോ.
അദ്ധാ ഗാമദ്വയം രാജാ, ഹങ്കാരം സാമുഗാമകം;
കേഹേല്ലരാജഭാഗഞ്ച, സബ്ബേപി പരിചാരകേ.
തഥാ ജേതവനസ്സ’ദാ, മഹാമണികഗാമകം;
മയേത്തികസ്സപാവാസം, സാലഗാമേന പൂജയി.
അമ്ബില്ലപദരം ചാ’ദാ, ചേതിയസ്സ ഗിരിസ്സ സോ;
പുലത്ഥിനഗരേ കാസി, മഹാപാനാദി ദീപകം.
അമച്ചാ തസ്സ മാരേസും, മാണവ്ഹം യുവരാജകം;
അന്തോപുരേ’പരജ്ഝിത്വാ, ദത്വാപി സമമേത്തികം.
തതോ കസ്സപനാമം സോ, കണിട്ഠം സകഭാതരം;
പാലേന്തോ സന്തതിം രാജാ, ഓപരജ്ജേ’ഭിസേചയി.
മാണസ്സ മരണം സുത്വാ, ഗഹേത്വാ ദമിളേ ലഹും;
ദാഠാസിവോ സമാഗഞ്ഛി, ഗാമം തിന്തിണീ നാമകം.
തസ്സാഗമനമഞ്ഞാമ, നിക്ഖമിത്വാ സവാഹനോ;
യുജ്ഝന്തോ ദ്വാരസേ വസ്സേ, ജമ്ബുദീപം പലാതവാ.
പഹായ സബ്ബം ഗച്ഛന്തോ, സഞ്ഞാണത്ഥായ അത്തനോ;
ഏകാവലിം ഗഹേത്വാവ, ഏകാകീ സോ ഹി നിക്ഖമി.
ഏകാവലിം വിനാചേവ, രാജാ ഹുത്വാ യഥാവിധിം;
അഹു ദാഠോപതിസ്സോതി, വിസുതോ ധരണീ തലേ.
ഇതരോ ലദ്ധഓകാസോ, രജ്ജമഗ്ഗഹി യുജ്ഝിയ;
അഞ്ഞമഞ്ഞം പലാപേസും, ഏവം തേ അന്തരന്തരാ.
ഏവം ഉഭിന്നം രാജൂനം, സങ്ഗാമേനാ’ഭിപീളിതോ;
ലോകോ ഉപദ്ദുതോ-സബ്ബോ വിഹീനധനധഞ്ഞവാ.
ദാഠോപതിസ്സോ നാസേസി, സബ്ബം പുബ്ബകരാജൂനം;
ഗണ്ഹീ തീസു നികായേസു, സാരം ധാതുഘരേസു ച.
സുവണ്ണപടിമായോ സോ, സുവണ്ണം ഗണ്ഹി ഭിന്ദിയ;
സോണ്ണമാലാദികം സബ്ബം, പൂജാഭണ്ഡം നിരാകരി.
ഥൂപാരാമേ ¶ തഥാഗണ്ഹി, സോവണ്ണം ഥുപികം ഘരേ;
മഹഗ്ഘരതനാകിണ്ണം, ഛത്തം ഭിന്ദിത്ഥ ചേതിയേ.
മഹാപാളിമ്ഹി നാവായോ, ദമിളാനം സദാപയി;
രാജഗേഹാ നിഝാപേസും, സദ്ധിം ധാതുഘരേന തേ.
പച്ഛാ വിപ്പടിസാരീ സോ, ദേസേതും, പാപമത്തനോ;
കാരേസി സഹ ഭോഗേന, സാകവത്ഥുവിഹാരകം.
ഭാഗിനേയ്യോപി രതന-ദാഠോ ഇതി ജനേ സുതോ;
മഹാദീപാദോ ഹുത്വാന, സഭോഗോ തമുപട്ഠഹി.
അഗ്ഗബോധിമ്ഹി സമ്പത്തേ, രജ്ജം യുദ്ധബലേന ച;
കസ്സപോ യുവരാജാ സോ, സേനം രക്ഖിതുമത്തനോ.
ദുപ്പഞ്ഞോ സഹസാ ഭേത്വാ, ഥൂപാരാമമ്ഹി ചേതിയം;
ദേവാനംപിയതിസ്സേന, ഖുദ്ദരാജേന ചേവ ഹി.
പുബ്ബകേഹിച രാജൂഹി, പൂജിതംധനസാരകം;
അഗ്ഗഹേസി ദുന്നിതീഹി, പാപകേഹി പുരക്ഖതോ.
ദക്ഖിണസ്സ വിഹാരസ്സ, ചേതിയം പരിഭിന്ദിയ;
അഗ്ഗഹേസി ധനം സാരം, ഏവമഞ്ഞേപി ഭിന്ദയി.
ഏവം കരോന്തം തം രാജാ, ദുന്നിതികപുരക്ഖതം;
നാസക്ഖി കിര വാരേതും, അഹോ പാപാ നിവാരിയാ.
തം വാരേതു മസക്കോന്തോ, ഥൂപാരാമമ്ഹി ചേതിയം;
ഭിന്നം തേന സകാരേസി, സഹസ്സേന സമങ്ഗലം.
തദാ ദാഠോപതിസ്സേന, അഗ്ഗബോധി നരിസ്സരോ;
ജിതോ രോഹണമേവാ’ഗാ, സജ്ജേതും ബലവാഹനം.
തത്ര ഠിതോ സോളസമേ, വസ്സേ ബ്യാധിഹതോ മതോ;
തദാ തസ്സ കണിട്ഠോ സോ, യുവരാജാപി കസ്സപോ.
ദാഠോപതിസ്സ രാജാനം, ജമ്ബുദീപം പലാപിയ;
ഏകരജ്ജമകാദേസം, മകുടന്തു ന ധാരയി.
സാധൂനം സങ്ഗമേനേ’സ, ഹുത്വാ വിപ്പടിസാരകോ;
നാസം പാപസ്സ കമ്മസ്സ, കരിസ്സാമീതി ചിന്തിയ.
പുപ്ഫാരാമേ ഫലാരാമേ, വാപിയോ’പി ച കാരയി;
മഹാചേതിത്തയഞ്ചാപി, മഹാപൂജാഹി സക്കരി.
ഥൂപാരാമഞ്ച ¶ പൂജേത്വാ, ഏകംഗാമഞ്ച തസ്സദാ;
സബ്ബാഗമിയഭിക്ഖൂഹി, ധമ്മംദേസാപയിത്ഥ ച.
കത്വാ മരിചവട്ടിമ്ഹി, പാസാദം സുത്ഥിരം തഹിം;
വാസയിത്ഥ മഹാഥേരം, നാഗസാല നിവാസിതം.
തത്രട്ഠം തമുപട്ഠായ, പച്ചയേതി ചതൂഹി’പി;
അഭിധമ്മം കഥാപേസി, സദ്ധിമട്ഠകഥായ സോ.
നാഗസാലകമാവാസം, കത്വാ തസ്സേവ’ദാസി സോ;
മഹാനിട്ഠിലഗാമഞ്ച, പച്ചയത്ഥായ തസ്സ’ദാ.
അഥ ദാഥോപതിസ്സോ സോ, ജമ്ബുദീപാ ഇധാഗതോ;
മഹന്തം ബലമാദായ, കരോന്തോ തേന ആഹവം.
കസ്സപേന സുസന്നദ്ധ-വാഹനേന തതോ മരി;
ദ്വാദസാസും കിരേതസ്സ, രാജഭൂതസ്സ ഹായനാ.
തസ്സ ദാഠോപതിസ്സസ്സ, ഭാഗിനേയ്യോ സനാമകോ;
ജമ്ബുദീപം പലായിത്ഥ, ഭീതോ തമ്ഹാ മഹാരണേ.
ഏവം അനിച്ചാ വത സബ്ബഭോഗാ,
സുദുല്ലഭാ ചേവ ഖണേവ സോഭാ;
തസ്മാഹി ഏതേസു രതിം വിഹായ,
ഭവേയ്യ ധമ്മാഭിമുഖോ ഹിതേസീ.
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
ഛ രാജകോ നാമ
ദ്വിചത്താലീസതിമോ പരിച്ഛേദോ.
തേചത്താലീസതിമ പരിച്ഛേദ
ചതുരാജകോ
തതോ ¶ വിജിതസങ്ഗാമോ, കസ്സപോ പുരിതാസയോ;
മഹാപാളിമ്ഹി സങ്ഘസ്സ, സമിദ്ധം ഭോജനം അകാ.
നാഗസാലാ നിവാസിം സോ, മഹാധമ്മകഥിം യതിം;
മഹാപൂജായ പൂജേത്വാ, സദ്ധമ്മം തേന വാചയി.
വസന്തം ഭാതുആവാസേ, സമുദ്ദിസ്സ ലിഖാപയി;
കടന്ധകാരവാസിം സോ, പാളി സബ്ബം സസങ്ഗഹം.
ജിണ്ണം സങ്ഖരികമ്മഞ്ച, നവം കാരേസി ചേതിയേ;
സങ്ഘഭോഗമനേകഞ്ച, തത്ഥ തത്ഥ പവത്തയി.
നാനാമണിസമുജ്ജോതം, കാസി ചൂളമണിത്തയം;
സതം പണ്ഡുപലാസാനം, വത്ഥദാനേന തപ്പയി.
തസ്സാസും ബഹവോ പുത്താ, ജേട്ഠോ തേസഞ്ച മാണകോ;
സബ്ബേ തേ ന വയപ്പത്താ, ബാലാവിഗതബുദ്ധിനോ.
തതോ സോ ബ്യാധിനാ ഫുട്ഠോ, അതേകിച്ഛേന കേനചി;
പുത്താ മേ ബാലകാ സബ്ബേ, നേ’തേ രജ്ജക്ഖമാ ഇതി.
വസന്തം രോഹണേ ദേസേ, ഭാഗിനേയ്യം മഹാമതിം;
ആഹുയ സബ്ബം പാദാസി, രജ്ജം പുത്തേഹി അത്തനോ.
ഗന്ധമാലാദിപൂജാഹി, പൂജയിത്വാന ചേതിയേ;
ഭിക്ഖുസങ്ഘം ഖമാധപസി, ദത്വാന ചതുപച്ചയം.
ഏവം ധമ്മം ചരിത്വാന, മിത്താമച്ചജനേസു ച;
ഗതോ നവഹി വസ്സേഹി, യഥാകമ്മം നരാധിപോ.
കത്വാ കത്തബ്ബകിച്ചം സോ, മാതുലസ്സ സഗാരവോ;
സങ്ഗഹന്തോ ജനം മാണോ, ദമിളേ നീഹരാപയി.
ഏകതോ ദമിളാ ഹുത്വാ, നിബ്ബാസേമ ഇമം ഇതി;
തസ്മിം ഠിതേ ബഹിദ്ധാവ, അഗ്ഗഹേസും പുരം സയം.
ഹത്ത ¶ ദാഠസ്സ പേസേസി, ജമ്ബുദീപഗതസ്സ തേ;
ആഗന്തുംതവ കാലോതി, സാസനം രജ്ജഗാഹണേ.
മാണോ’പി സങ്ഘം പേസേസി, സാസനം പിതുരോഹണം;
പിതാ സുത്വാന തം ആഗാ, ന ചീരേനേവ രോഹണാ.
ഉഭേ തേ മന്തയിത്വാന, അകംസു സന്ധിലേസകം;
ഉമിളേഹി തതോ ജാതാ, സബ്ബേ തേ സമവുത്തിനോ.
തതോ സോ പിതരം രജ്ജേ, അഭിസിഞ്ചിത്ഥ മാണകോ;
സോ’ഭിസിത്തോ നികായാനം, സഹസ്സാനം തയം അദാ.
സങ്ഘം രട്ഠഞ്ച സങ്ഗയ്ഹ, സബ്ബം രാജകുലട്ഠിതം;
ഭണ്ഡം പേസേസി സത്തൂഹി, രക്ഖണത്ഥായ രോഹണം.
ഹത്ഥദാഠോപി സുത്വാന, ദമിളാനം തു സാസനം;
ഖണേനാ’ഗാ ഇമം ദീപം, ഗഹേത്വാ ദമിള്ഹം ബലം.
തദാ തേ ദമിളാ സബ്ബേ, പരിഭൂതാ ഇധ ഠിതാ;
ആയന്തമേവ തം ഗന്ത്വാ, പരിവാരേസു മഞ്ജസേ.
മാണോപി സുത്വാ തം സബ്ബം, നായം കാലോതി യുജ്ഝിതും;
പേസേത്വാ പിതുരാജാനം, സദ്ധിം സാരേന രോഹണം.
പുബ്ബദേസം സയം ഗന്ത്വാ, സങ്ഗണ്ഹന്തോ ജനം വസീ;
ലദ്ധാ ദമിളപക്ഖം സോ, ഗഹേത്വാ രാജകം പുരം.
ദാഠോപതിസ്സോ രാജാതി, നാമം സാവേതി അത്തനോ;
മാതുലം വിയ തം ലോകോ, തേന നാമേന വോഹരി.
പിതുച്ഛപുത്തമാനേത്വാ, അഗ്ഗബോധി സനാമകം;
ഠപേത്വാ യുവരാജത്തേ, ദേസഞ്ചാ’ദാസി ദക്ഖിണം.
ഠാനന്തരഞ്ച പാദാസി, നിസ്സിതാനം യഥാരഹം;
സാസനസ്സ ച ലോകസ്സ, സബ്ബം കത്തബ്ബമാചരി.
മഹാപാളിമ്ഹി ദാപേസി, സവത്ഥം ദധിഭത്തകം;
ഖീരം പായാസകഞ്ചേവ, ധമ്മം സുണി ഉപോസഥി.
കാരേത്വാ സബ്ബപൂജായോ, ദേസാ പേത്വാന ദേസനം;
ഏവമാദീഹി പുഞ്ഞേഹി, അത്താനം’കാസി ഭദ്ദകം.
കസ്സപസ്സ വിഹാരസ്സ, ദത്വാസേനവ്ഹഗാമകം;
മഹാഗല്ലഞ്ച പാദാസി, പധാനഘരകസ്സ സോ.
പരിവേണസ്സ ¶ മോരസ്സ, അകാസി സകഗാമകം;
ഥൂപാരാമസ്സ പുണ്ണോളിം, ദത്വാ സക്കാസി ചേതിയം.
കപ്പൂരപരിവേണം സോ, കാരേസി അഭയുത്തരേ;
വിഹാരം തിപുഥുല്ലവ്ഹം, കത്വാ തസ്സേവ ദാപയി.
തസ്മിം കരോന്തേ വാരേസും, സീമായന്തോ’തി ഭിക്ഖവോ;
ഥേരിയാ തേ കിബാഹേത്വാ, ബലം തഥേവ കാരയി.
അഥ തേ തേ ഥേരിയാ ഭിക്ഖൂ, ദുമ്മഞ്ഞൂ തത്ഥ രാജിനി;
അസ്സദ്ധം തം വിദിത്വാന, പത്തനിക്കുജ്ജനം കരും.
വുത്തഞ്ഹി മുനിനാ തേന, അസ്സദ്ധോ യോ ഉപാസകോ;
അലാഭായ ച ഭിക്ഖൂനം, ചേതേത’ക്കോസതി ച തേ.
പത്തനികുജ്ജനം തസ്സ, കത്തബ്ബന്തി തതോ ഹി തേ;
തസ്സ തം കമ്മമകരും, ലോകോ മഞ്ഞിത്ഥ അഞ്ഞഥാ.
ആദായു കുജ്ജിതം പത്തം, ചരന്തോ ഭിക്ഖുഭിക്ഖകം;
നികുജ്ജേയ്യ ഘരദ്വാരേ, തസ്സാ’തി കഥികം കരും.
തസ്മിം സോ സമയേ ഫുട്ഠോ, ബ്യാധിനാ മഹതാമരി;
വസ്സമ്ഹി നവമേ രാജാ, സമ്പത്തോ ജീവിതക്ഖയം.
ദപ്പുലോപി തതോ രാജാ, ഗതോ രോഹണകം സകം;
വാസം കപ്പേസി തത്ഥേവ, കരോന്തോ പുഞ്ഞസഞ്ചയം.
ഇതോ പട്ഠായ വക്ഖാമ, തസ്സ വംസമനാകുലം;
വുച്ചമാനമ്ഹി ഏത്ഥേവ, തസ്മിം ഹോതി അസങ്കരോ.
ജാതോ ഓക്കാകവംസമ്ഹി, മഹാതിസ്സോതി വിസ്സുതോ;
ആസി ഏകോ മഹാപുഞ്ഞോ, സമാകിണ്ണഗുണാകരോ.
തസ്സേ’കാ ഭരിയാ ആസി, സങ്ഘപിവാതി വീസ്സുതാ;
ധഞ്ഞപുഞ്ഞഗുണൂപേതാ, ധീതാ രോഹണസാമിനോ.
തസ്സാപുത്താ തയോ ആസും, പഠമോ അഗ്ഗബേധികോ;
ദുതിയോ ദപ്പുലോ നാമ, തതിയോ മണിഅക്ഖികോ.
ഏകാവ ധീതാ തസ്സാസി, രാജനമഗമാ ച സാ;
ജേട്ഠോ രോഹണനാമസ്സ, ദേസസ്സാ’സി സയം വസീ.
മഹാപാളിം സ കാരേസി, മഹാഗാമേ മഹാധനോ;
ദാഠഗ്ഗബോധിനാമഞ്ച, പരിവേണം തഹി വംസോ.
കാണഗാമമ്ഹി ¶ കാണാനം, ഗിലാനാനഞ്ച സാലകേ;
വിഹാരേ പടിമാവ്ഹേ ച, മഹന്തം പടിമാഘരം.
പതിട്ഠപേസി കത്വാന, ബുദ്ധതത്ഥ സിലാമയം;
മഹന്തനാമം സപ്പഞ്ഞോ, ഇദ്ധീഹി വിയ നിമ്മിതം.
സാലവാണഞ്ച കാരേസി, വിഹാരം അത്തനാമകം,
പരിവേണവിഹാരഞ്ച, തഥാ കാജരഗാമകം.
നവകമ്മാനി കാരേത്വാ, ധമ്മസാലവിഹാരകേ;
സയം വച്ചകുടീ ഏസ, തത്ഥ സോധേസി ബുദ്ധിമാ.
ഉച്ചിട്ഠം ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ, ഭോജനം പരിഭുഞ്ജിയ;
മണ്ഡഗാമഞ്ച സങ്ഘസ്സ, ഗാമം’ദാസി മസാദവാ.
പുഞ്ഞാനേ’താനിചഞ്ഞാനി, കത്വാ തസ്മിം ദിവങ്ഗതേ;
ആസീ തസ്സാ’നുജോ തത്ഥ, സാമി ദപ്പുലനാമകോ.
ഇസ്സേരം തത്ഥ വത്തേസി, സമ്പമദ്ദിയ സത്ത വോ;
മഹാദാനം പവത്തേസി, നിസ്സങ്കം രോഹണം അഗാ.
തസ്സ തുട്ഠോ ജനോ ആഹ, മഹാസാമീതി ഏസനോ;
തതോ പട്ഠായ തം ലോകോ-മഹാസാമീതി വോഹരി.
സുത്വാന തം സിലാദാഠോ, നരിന്ദോ സകധീതരം;
തസ്സ പാദാസി സന്തുട്ഠോ, ഗുണേഹി ബഹുകേഹി ച.
യുജരാജത്തമസ്സാദാ, രജ്ജയോഗ്ഗോതി മാനിതും;
മാണവമ്മാദയോ തസ്സ, പുത്താ ആസും മഹാസയാ.
പാസാണദിപവാസിസ്സ, മഹാഥേരസ്സ സന്തികേ;
ധമ്മം സുത്വാ പസീദിത്വാ, തസ്മിം തം ബഹുമാനിതും.
വിഹാരം രോഹണേ കത്വാ, തസ്സ പാദാസി സോപി തം;
ചാതുദ്ദിസിയസങ്ഘസ്സ, പരിഭോഗായ വിസ്സജ്ജി.
അമ്ബമാലാ വിഹാരാദി, വിഹാരേ കാരയി ബഹൂ;
ഖദിരാലിവിഹാരഞ്ച, കത്വാ ദേവ മപൂജയി.
പാസാദമനുരാരാമം, മുത്തോലമ്ബം സുജിണ്ണകം;
സീരിവഡ്ഢഞ്ച പാസാദം, തഥാ തക്കമ്ബിലം പരം.
സോധേത്വാ ഭിക്ഖവോ തത്ഥ, ദ്വത്തിംസ പരിവാസയി;
സബ്ബപച്ചയദാനേന, സന്തപ്പേത്വാ മഹീമതി.
അദാ ¶ കേവട്ടഗമ്ഭീരം, ഗാമം നാഗവിഹാരകേ;
തഥാ രാജവിഹാരസ്സ, ഗോന്നഗാമം സമാദിയി.
അദാ തീസവിഹാരസ്സ, തഥാകന്തികപബ്ബകം;
ചിത്തലപബ്ബതസ്സാ’ദാ, ഗാമം സോ ഗോന്നവിട്ഠികം.
ദത്വാ രിയാകരസ്സേസ, ഗാമം സോമാലവത്ഥുകം;
അകാസി പടിമാഗേഹം, തഥേവ സുമനോഹരം.
തത്രട്ഠസ്സ ജിനസ്സാ’കാ, ഉണ്ണലോമം മഹഗ്ഘിയം;
ഹേമപട്ടഞ്ച കാരേസി, സബ്ബം പൂജാവിധിം സ’കാ.
ചേതിയേ പരിജിണ്ണേ സോ, സുധാകമ്മേന രഞ്ജയി;
തിപഞ്ചഹത്ഥം കാരേസി, മേത്തേയ്യം സുഗതം പരം.
ഏവമാദിനി പുഞ്ഞാനി, അപ്പമേയ്യാനി സോ വിഭൂ;
അകാസി ച സയം സാധു, പരിവാരേഹീ കാരയി.
പരിവാരാ ച തസ്സാസും, ബഹൂപുഞ്ഞകരാ നരാ;
വിഹാരാ നേകകാ ആസും, കതാ തേഹി സപ്പച്ചയാ.
കദാചി മഗ്ഗം ഗച്ഛം സോ, അരഞ്ഞമ്ഹി അഗാമകേ;
സേനം സംവിദഹിത്വാന, വാസം കപ്പേസി രത്തിയം.
സുനഹാതവില്ലിത്തോ സോ, സുഭുത്തോസയനേ സുഖേ;
നിപന്നേസു ഘരേ രമ്മേ, നിദ്ദായിതുമുപക്കമി.
അലഭന്തോ തദാ നിദ്ദം, കിന്നു ഖോ ഇതി കാരണം;
പവത്തിം ഉപധാരേന്തോ, ദിവസേ സബ്ബമത്തനോ.
അദിസ്വാ കാരണം അന്തോ, അവസ്സം ബഹി ഹേസ്സതി;
ഇതി ചിന്തിയ യോജേസി, മനുസ്സേതം ഗവേസിതും.
ഏവമാഹ ച നിസ്സങ്കം, അയ്യകാ മമ രത്തിയം;
തേമേന്താ രുക്ഖമൂലസ്മിം, ഠിതാ ആനേഥ തേ ഇതി.
തേപി ഗന്ത്വാ ഗവേസന്താ, ദീപഹത്ഥാ മഹാജനാ;
മഹാഗാമാ’ഗതേ ഭിക്ഖൂ, രുക്ഖമൂലഗതേ തദാ.
തേ ഗന്ത്വാ സാസനം രഞ്ഞോ, ആരോചേസും പധാവിസോ;
ദിസ്വാ ച ഭിക്ഖു സന്തുട്ഠോ, നേത്വാ വാസഘരം സകം.
നിച്ചദാനായ ഭിക്ഖൂനം, ഠപിതേ രത്തചീവരേ;
തേസം ദത്വാന തിന്താനി, ചീവരാനി സമാദിയ.
സുക്ഖാപിയ ¶ ച കത്വാന, പാദധോവനകാദികം;
നിസീദാപിയ തേ സബ്ബേ, സയനേ സാധു സന്ഥതേ.
ഭേസജ്ജം പടിയാദേത്വാ, സയമേവോ’പനാമിയ;
പച്ചൂസേപി ച കത്വാന, കത്തബ്ബം ഭോജനാദികം.
ദത്വാ കപ്പിയ കാരേ’ഥ, വിസ്സജ്ജേസി യഥാരുചിം;
ഏവം പുഞ്ഞരതസ്സേവ, തസ്സാ’സി ദിവസം ഗതം.
ഏവം പുഞ്ഞപരേതസ്മിം, വസമാനേ നരുത്തമേ;
രട്ഠം ജനപദം സബ്ബം, യോജേത്വാ പുഞ്ഞകമ്മേസു.
മാണോ പാചിനദേസമ്ഹി, വസന്തോ ബലസങ്ഗഹം;
കത്വാന പിതുനോ സേനം, ധനം ചേവാ ഹരാപിയ.
കാതും സങ്ഗാമമാഗഞ്ഛി, തിപുചുല്ലസഗാമകം;
ദാഠോപതിസ്സോ തം സുത്വാ, തമ്ബലംഗാ മഹാബലോ.
തത്ഥാ’കംസു മഹായുദ്ധം, അഞ്ഞമഞ്ഞം സമാഗതാ;
യോധാ ദാഠോ പതിസ്സസ്സ, മാണം സങ്ഗംവ മാരയും.
തം സുത്വാ ദപ്പുലോ സോപി, സോകസല്ലഹതോ മരി;
സത്താഹ മനുരാധമ്ഹി, വസം രജ്ജമകാരയി.
രോഹണേ തീണി വസ്സാനി, ഏസ രജ്ജമകാരയി;
തസ്മാ തസ്സ കഥാ ആസി, രോഹണമ്ഹി ഇധാപി ച.
ഏവം പരേമാരിയ ആഹവമ്ഹി,
കിച്ഛേന ലദ്ധാവ നരേന ഭോഗാ;
ആസും ഖണേ വിജ്ജുലതോപ ഭോഗാ,
കോ ബുദ്ധിമാ തേസു രതിം കരേയ്യ.
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
ചതുരാജകോ നാമ
തേചത്താലീസതിമോ പരിച്ഛേദോ.
ചതുചത്താലീസതിമ പരിച്ഛേദ
തിരാജകോ
അച്ചയേ ¶ ഹത്ഥദാഠസ്സ, അഗ്ഗബോധികുമാരകോ;
കണിട്ഠോ രാജിനോ ആസി, സിരിസങ്ഘാദി ബോധികോ.
ധമ്മരാജാ അയം ആസി, സമ്മാ ദസ്സനസഞ്ഞുതോ;
തസ്മാ സോ പുഞ്ഞകമ്മാനി, അപ്പമേയ്യാനി വത്തയി.
നികായത്തയവാസീനം, ഭത്തഗ്ഗമവലോകയി;
മഹാപാളിഞ്ച വഡ്ഢേസി, മാഘാതഞ്ചേവ കാരയി.
ഠാനന്തരഞ്ച ദാപേസി, യഥാരഹ മനാലയോ;
സിപഗോത്താദിയോഗ്ഗേഹി, സംഗതേഹി ച സംഗഹി.
യത്ഥ കത്ഥചി ദിസ്വാപി, ഭിക്ഖവോ സോ മഹാമതി;
സക്കത്വാ സോഭണാപേസി, പരിത്തം സാസനോഗധം.
ഥേരം സോ ഉപസങ്കമ്മ, നാഗസാലനിവാസിനം;
ദാഠാസിവം മഹാപഞ്ഞം, സീലവന്തം ബഹുസ്സുതം.
സക്കച്ച നം തതോ സുത്വാ, സമ്മാസമ്ബുദ്ധസാസനം;
ധമ്മേ’തീവപസീദിത്വാ, സബ്ബസന്തികരോ ഇതി.
സുത്വാ ഥേരിയവാദാനം, പുബ്ബഞാതീനമത്തനോ;
പാപാനം ദുട്ഠചിത്താനം, അപകാരേ കതേ ബഹൂ.
വിഹാരേ പരിവേണേ ച, ജിണ്ണേപാകതികേ അകാ;
ഭോഗഗാമേ ച ദാപേസി, തത്ഥ തത്ഥ ബഹൂദയേ.
വിച്ഛിന്നപച്ചയേ ചാകാ, തദാത്യം കുരിതേ വിയ;
ദാസകേപി ച സങ്ഘസ്സ, യഥാഠാനേ ഠപാപയി.
പധാനഘര മേതസ്സ, ഥേരസ്സ’കാസനാമകം;
പടിഗ്ഗഹേത്വാ തം സോ’പി, സങ്ഘസ്സാ’ദാ മഹാമതീ.
ഭോഗഗാമേ ച തസ്സാ’ദാ, ഭരത്താലം കിഹിമ്ബിലം;
കതകഞ്ച തുലാധാരം, അന്ധകാരകമേവ ച.
അന്ധകാരം ¶ അന്തുരേളിം, ബാലവം ദ്വാരനായകം;
മഹാനികഡ്ഢികഞ്ചേവ, പേളഹാളം തഥാപരം.
ഏതേ അഞ്ഞേ ച സോ ദത്വാ, ഭോഗഗാമേ നരിസ്സരോ;
ദാസി ആരാമികേ ചേവ, അത്തനോ കിര ഞാതകേ.
തഥാ ദ്വിന്നം നികായാനം, വിഹാരേ മന്ദപച്ചയേ;
ദിസ്വാപി ച സുത്വാ വാ, ഭോഗഗാമേ ബഹൂ അദാ.
ബഹുനാ കിന്തുവുത്തേന, നികായേസു’പി തീസു’പി;
അദാ ഗാമസഹസ്സം സോ, ബഹുപ്പാദം നിരാകുലം.
അനുസ്സരന്തോ സോ തിണ്ണം, രതനാനം ഗുണേ വരേ;
ഏകാവലിം ഗഹേത്വാന, അക്ഖമാല മകാ കിര.
ഏവം സബ്ബപ്പയോഗേഹി, സോ’ഹു ധമ്മപരായനോ;
സബ്ബേ തമനുസിക്ഖന്താ, ഹേസു ധമ്മകരാ നരാ.
ദമിളോ പോത്ഥകുട്ഠവോ, തസ്സ കമ്മകരോ തദാ;
മാടമ്ബിയവ്ഹം കാരേസി, പധാനഘരമബ്ഭുതം.
ബൂകകല്ലേ അമ്ബവാപിം, തന്തവായികചാടികം;
ഗാമം നിട്ഠിലവേട്ഠിഞ്ച, തസ്സാ’ദാ സോ സദാ സകം.
കപ്പൂരപരിവേണേ ച, കുരുന്ദപില്ലകേ തഥാ;
മഹാരാജഘരേ ചേവ, പാസാദേ സോ’വ കാരയി.
അഞ്ഞത്ഥാ’ദാ തയോ ഗാമേ, വിഹാരേസു മഹാധനോ;
പോത്ഥസാതവ്ഹയോ പഞ്ഞോ, വിഹാരേ ജേതനാമകേ.
സേനാപതിരാജനാമം, പരിവേണം സമാപയി;
മഹാകന്ദോ ച ദമിളോ, പരിവേണം സനാമകം.
ചുല്ലപന്ഥം തഥാ ഏകോ, സേഹാലഉപരാജകം;
ഉപരാജാ സകാരേസി, സങ്ഘതിസ്സോ’പി രാജിനോ.
അഞ്ഞേസു ബഹവോ ആസും, വിഹാരേ ഏവമാദികേ;
ഭസ്സ രഞ്ഞോ’ നുവത്തന്താ, ഏവം ധമ്മീഹി പാണിനോ.
പാപം വാപി ഹി പുഞ്ഞം വാ,
പധാനോയം കരോതി യോ;
ലോ കോ തം തം കരോതേവ,
തം വിജനേയ്യ പണ്ഡിതോ.
ജേട്ഠനാമാ ¶ മഹാപുഞ്ഞാ, മഹേസീ തസ്സ രാജിനോ;
ജേട്ഠാരാമഞ്ച കാരേസി, ഭിക്ഖൂനീനമുപസ്സയം.
തസ്സാ’ദാസി ച ദ്വേ ഗാമേ, പക്കപാസാണഭൂമിയം;
തമ്ബുദ്ധം ഭേലഗാമഞ്ച, ആരാമികസതം തഥാ.
അകാ മലയരാജാപി, ധാതുഗേഹം മഹാരഹം;
മണ്ഡലഗിരിവിഹാരമ്ഹി, ചേതിയസ്സ മഹാധനോ.
ലോഹപാസാദകേ സോ’വ, ഛാദേസി മജ്ഝകൂടകം;
ബോധിതിസ്സവിഹാരഞ്ച, ബോധിതസ്സോ മഹായസോ.
ദീപേ മണ്ഡലികാ സബ്ബേ, തത്ഥ തത്ഥ യഥാബലം;
വിഹാരേ പരിവേണേ ച, കാരയിംസു അനപ്പകേ.
തസ്സ കാലോ നരിന്ദസ്സ, പുഞ്ഞകമ്മമയോ ഇധ;
അതിവിത്ഥാരഭീതേന, സബ്ബസോ ന വിചാരിതം.
പുബ്ബകോപി കഥാമഗ്ഗോ, ആകുലോ വിയ ഭാതിമേ;
യഥാപധാനം കഥിതം, ഹേതൂനം ഉപലക്ഖണം.
അഥാപരേന കാലേന, പുലത്ഥിനഗരം ഗതോ;
വാസം തത്ഥേവ കപ്പേസി, കരോന്തോ പുഞ്ഞസഞ്ചയം.
അതേകിച്ഛിയരോഗേന, സമ്ഫുട്ഠോ കാലമത്തനോ;
മരണസ്സ വിദിത്വാന, തമാഹുയമഹാജനം.
ഓവദിത്വാന ധമ്മേന, മരണം സോ ഉപാഗമി;
മഹാജനോ മതേ തസ്മിം, ബാള്ഹസോകോ പരോദിയ.
കത്വാ ആളഹണേ തസ്സ, കിച്ചം സബ്ബമസേസതോ;
തസ്സാളാഹണഭസ്മമ്പി, കത്വാ ഭേസജ്ജമത്തനോ.
രാജാ ഭണ്ഡഞ്ച തം സബ്ബം, സബ്ബഞ്ച ബലവാഹനം;
സമ്മാ ആദായ ഗോപേത്വാ, നഗരം സമുപാഗമി.
ഏവം സോളസമേ വസ്സേ, രാജാ ആസി ദിവങ്ഗതോ;
പോത്ഥകുട്ഠോപി ദമിളോ, രജ്ജം തസ്സ വിചാരയി.
ഉപരാജം ഗഹേത്വാന, ദാഠാസിവം ഖിപാപയി;
ചാരകോ വിഹിതും സമ്മാ, രക്ഖാവരണ മാദിസി.
വിനാ രഞ്ഞാ ന സക്കാതി, മേദിനിം പരിഭുഞ്ജിതും;
ആനേത്വാ ദത്തനാമകം, ധനപിട്ഠപ്പധാനകം.
ഉപ്പന്നം ¶ രാജവംസമ്ഹി, രജ്ജേ തം അഭിസിഞ്ചിയ;
തസ്സ നാമം ഠപേത്വാന, സയം സബ്ബം വിചാരയി.
ദന്തോ സോ ധനപിട്ഠിമ്ഹി, വിഹാരം സകനാമകം;
കാരയിത്വാന പുഞ്ഞാനി, അഞ്ഞാനിപി സമാചിനി.
സമകന്തു സോ ഠത്വാ’വ, വസ്സദ്വയ മഹുമതോ;
പോത്ഥകുട്ഠോ മതേതസ്മിം, പുന അഞ്ഞമ്പി മാണവം.
ഹത്ഥദാഠം സമാഹൂയ, ഉണ്ഹാ നഗരസമ്ഭവം;
തമ്പി രജ്ജേ ഭിസിഞ്ചിത്വാ, യഥാ പുബ്ബം സയംവസീ.
കാളദീഘാവികം കത്വാ, പധാനഘരകം തഥാ;
പുഞ്ഞമഞ്ഞം ഛമാസേഹി, സോ’പി മച്ചുവസം ഗതോ.
ഏവം വിദിത്വാ ബഹുപദ്ദവാനി;
ധനാനി ധഞ്ഞാനി ച വാഹനാനി;
വിഹായ രജ്ജേസു രതിംസപ്പഞ്ഞാ;
മനുഞ്ഞപുഞ്ഞാഭിരതാ ഭവേയ്യും.
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
തിരാജകോ നാമ
ചതുചത്താലീസതിമോ പരിച്ഛേദോ.
പഞ്ചചത്താലീസതിമ പരിച്ഛേദ
രഞ്ഞോ തസ്സച്ചയേ രാജാ, മാണവമ്മോ അഹോസി സോ;
കിം ഗോത്തോ കസ്സ പുത്തോ ച, കഥം രജ്ജമപാപുണി.
മഹാസമ്മതവംസമ്ഹി, ജാതോ ജാതിഗുണാവഹോ;
പുത്തോ കസ്സപനാമസ്സ, ഥൂപാരാമസ്സ ഭേദിനോ.
ധീതാ മലയരാജസ്സ, സങ്ഘനാമസ്സ രാജിനോ;
തം ലഭിത്വാ വസം ദേസേ, ഉത്തരേ ലീനവുത്തികോ.
ഹത്ഥദാഠനരിന്ദേന, തസ്മിം അത്ഥേവ ധാരിതേ;
ജമ്ബുദീപമുപാഗമ്മ, നരസീഹം മഹീപതി.
ഗന്ത്വാ വത്വാ ¶ സകം നാമം, സേവിതും തമുപക്കമി;
ആരാധേസി ച സബ്ബേഹി, പയോഗേഹി നരാധീപം.
വിദിത്വാ തസ്സ സോഹജ്ജം, നേത്വാ ഭരിയമത്തനോ;
വാസം തത്ഥേവ കപ്പേസി, സേവമാനോ ദിവാനിസം.
സോപി ആരാധിതോ തേന, കണ്ഡുവേട്ഠി നരുത്തമോ;
സബ്ബം നേന്തോവ തം രജ്ജം, മഹാഭോഗമദാപയി.
തേന സംവാസമന്വായ, ഭരിയാ സങ്ഘനാമികാ;
ചതസ്സോ ധീതരോ പുത്തേ, ചത്താരോപി വിജായഥ.
അഥേകദിവസം രാജാ, ഹത്ഥിക്ഖന്ധവരം ഗതോ;
സഞ്ചരന്തോ യഥാകാമം, മാണവമ്മേന ഏകതോ.
നാളികേരം പിവിത്വാന, തത്രട്ഠോവ പിപാസിതോ;
മാണവമ്മസ്സ പാദാസി, മഞ്ഞന്തോ അഞ്ഞമേവ തം.
സോ തം ഗഹേത്വാ ചിന്തേസി, സഖം പേസ നരാധിപോ;
ഉച്ഛിട്ഠം നാമ കിം ഹോതി, സത്താനം പരമത്ഥതോ.
തസ്മാ യുത്തം മയാപാതു-മീതി ചിന്തിയ തം പിവി;
ഏവം ഹോന്തി മഹുസ്സാഹാ, ദേതുകാമാഹി ബുദ്ധിനോ.
രാജാപി ദിസ്വാ തം ഭീതോ, തസ്സപീ താവ സേസകം;
സയം പിവി തഥാഹോതി, കമ്മം പുഞ്ഞവതം സദാ.
ഠപേസി സകവേസേവ, തതോ പട്ഠായ അത്തനോ;
ഭോജനേ സയനേ ചേവ, പരിഹാരേ ച വാഹനേ.
ഏവം തേസു വസന്തേസു, യുദ്ധത്ഥായമുപക്കമി;
വല്ലഭോ നരസീഹേന, നരസീഹോ വിചിന്തയി.
അയം ഖോ മമ സേവായ, രജ്ജം വംസ ഗതം സകം;
ലഭിസ്സാമീതി സേവേതി, രത്തിം ദിവ മതന്ദിതോ.
സചേ സോപി മയാ ഗന്ത്വാ, യുജ്ഝന്തോ മരണം ഗതോ;
തക്കിതം തസ്സ മയ്ഹഞ്ച, സബ്ബം തമഫലം ഭവേ.
ഏവം ചിന്തിയതം രാജാ, നിവത്തേത്വാ സകേ പുരേ;
സയം വല്ലഭരാജേന, കാതും സങ്ഗാമമാരസി.
മാണവമ്മോപി ചിന്തേസി, സചേ’യം മയി ജീവിതി;
രാജാ മീയതി യുദ്ധമ്ഹി, കിം ഫലം മമ ജീവിതേ.
വിസ്സാസോ ¶ ദുക്കതോ തേന, ഭവിസ്സതി തഥാസതി;
സങ്ഗഹേസി കിമത്ഥം മം, സമാനത്തേന അത്തനോ.
തസ്മാ യുത്തം മയാ ഗന്തും, സഹസങ്ഗാമ മണ്ഡലം;
സുഖഞ്ഹി സദ്ധിം തേനേത്ഥ, ജീവിതം മരണംപി വാ.
ഏവം ചിന്തിയ സന്നദ്ധ-ബലോ ഹത്ഥിവരം ഗതോ;
ഗന്ത്വാ ദസ്സേസി അത്താനം, സോ തം സങ്ഗാമ മണ്ഡലേ.
നരസീഹോവ തം ദിസ്വാ, ഹട്ഠതുട്ഠോ സമുഗ്ഗിരി;
സഹോ സന്ഥവമേതസ്മിം, കത്തബ്ബം മേ കതം ഇതി.
തതോ മാനസ്സ സേനാ ച, സേനാ ചേവസ്സരാജിനോ;
സേനം വല്ലഭരാജസ്സ, വിദ്ധംസേസി സമാഗതാ.
മാണവമ്മോപി ദസ്സേസി, തഹിം സുരത്തമത്തനോ;
പരക്കമന്തോ ദേവാനം, രണേ നാരായണോ വിയ.
നരസീതോപി സന്തുട്ഠോ, മാണവമ്മസ്സ വിക്കമേ;
ആലിങ്ഗത്വാ സിനേഹേന, ത്വം ഖോ മേ ജയദോ ഇതി.
അത്തനോ പുരമാഗമ്മ, കത്വാ വിജയമങ്ഗലം;
മാണവമ്മസ്സ സേനായ, കത്തബ്ബം സബ്ബമാചരി.
അഥേവം ചിന്തയി രാജാ, കത്തബ്ബം മേ സഹായകോ;
അത്തനാ’കാസി സബ്ബഞ്ച, അനണോ സോ മമജ്ജതോ.
ഇണം മമാപി സോധേമി, കത്വാ കത്തബ്ബമത്തനാ;
കത്തഞ്ഞൂ കതവേദീഹി, പുരിസാ’തീവദുല്ലഭാ.
അമച്ചേ സന്നിപാതേത്വാ, ഇദം വചനമബ്രവി;
സഹായസ്സ മമേതസ്സ, കമ്മേ തുമ്ഹേപി സക്ഖിനോ.
മയാപി തസ്സ കത്തബ്ബം, കമ്മം സാധു സുഖാവഹം;
ഉപകാരോ ഹി സാധൂനം, ധമ്മോ പുബ്ബോപകാരിനോ.
ഏവം വുത്തേ അമച്ചാ തേ, പച്ചാഹംസു മഹീപതി;
യം യമിച്ഛതി ദേവോഹി, തം തം രുച്ചതി നോ ഇതി.
അഥ സോ മാണവമ്മസ്സ, സേനം ദത്വാ സവാഹനം;
സബ്ബോപകരണഞ്ചേവ, സബ്ബകമ്മകരേപി ച.
ഗച്ഛാതി വത്വാ തം യന്തം, സഹസേനായപേക്ഖിയ;
പരിദേവിത്ഥ ഭൂമിന്ദോ, വിപ്പവുത്ഥം’വ പുത്തകം.
മാണവമ്മോപി ¶ ആരുയ്ഹ, നാവായോ ജലധീതടേ;
ന ചിരേനേവ ആഗമ്മ, സമത്തിക്കമ്മ വേഗസാ.
സഹ സേനായ മദ്ദന്ഥോ, ലങ്കാദീപമുപവിസീ;
തം സുത്വാന പലായിത്ഥ, രാജാ ദാഠോപതിസ്സകോ.
മാണവമ്മോ പുരം ഗന്ത്വാ, അഹുത്വാവ നരാധിപോ;
പലാതമനുബന്ധിത്ഥ, പദാനുപദമുഗതോ.
തദാ സാ ദമിളി സേനാ, അസ്സോസി കിര സാമികോ;
മഹാരോഗാ’ഭിഭൂതോതി, സുത്വാ തം സാ അപക്കമി.
സുത്വാ ദാഠോപതിസ്സോ തം, സമാദായ മഹാബലം;
മാണവമ്മം ഉപാഗമ്മ, കാതുമാരഭി സംയുധം.
മാണവമ്മോ ച ചിന്തേസി, സബ്ബാ സേനാ ഗതാ മമ;
മതേ മയി സമിജ്ഝേയ്യ, വേരിനോ മേ മനോരഥം.
ജമ്ബുദീപംവ തസ്മാ’ഹം, ഗന്ത്വാ’ദാസ ബലം തതോ;
പുന രജ്ജം ഗഹേസ്സംതി, തസ്മാ ഏവമകാസി സോ.
ഗന്ത്വാ പുന’പി ദിസ്വാന, സഹായം നരസീഹകം;
ആരാധഹന്തോ നിപുണം, സക്കച്ചം തമുപട്ഠഹി.
യാവ രാജചതുക്കംസോ, മാണാമ്മോ തഹിം വസി;
നരസീഹോ’ഥ ചിന്തേസി, മാനത്ഥദ്ധോ യസോധനോ.
രജ്ജത്ഥം മേ സഹാ യോ മം, സേവന്തോയേവ അദ്ധഗോ;
വുദ്ധോ ഹേസ്സതി തം പസ്സം, കഥം രജ്ജം കരോമഹം.
ഇമസ്മിം പന വാരസ്മിം, പേസയിത്വാ ബലം മമ;
രജ്ജം തം ന ഗഹേസ്സാമി, കോ അത്ഥോ ജീവിതേന മേ.
ഏവം ചിന്തിയ സോ സേനം, സന്നിപാതിയ അത്തനോ;
സന്നാഹേത്വാ യഥാ യോഗം, ദാപേത്വാന യഥാരുചിം.
സയമേവ തമാദായ, സമുദ്ദതടമാഗതോ;
നാവായോ ചിത്തരൂപായോ, കാരയിത്വാ ഥിരാ ബഹൂ.
അമച്ചേ ആഹ ‘‘ഏതേന, സദ്ധിം ഗച്ഛഥ ഭോ’’ഇതി;
നാവം ആരോഹിതും സബ്ബേ, ന ഇച്ഛിംസു തദാ ജനാ.
തദാ സീഹോ വിചിന്തേത്വാ, സയം ഹുത്വാ തിരോഹിതോ;
അത്തനോ പരിഹാരം സോ, രാജലക്ഖണസമ്മതം.
സബ്ബം ¶ തസ്സേവ ദത്വാന, അലങ്കാരമ്പി അത്തനോ;
ആരോപേത്വാന തം നാവം, ഗച്ഛ ഠത്വാന സാഗരേ.
ഇമം ഭേരിംച വാദേഹി, കോട്ഠനാമന്തി യോജയീ;
സോ’പി സബ്ബം തഥാകാസി, രാജാനോ അഗമാ ഇതി.
ആരുഹിംസു ജനാ നാവം, ഏകം കത്വാ നരാധിപം;
സോ തം സേനങ്ഗമാദായ, മാണോ ഗന്തും സമാരഭി.
കേവലോ’പി സമുദ്ദോ സോ, അഹോഭി നഗരൂപമോ;
അഥ സോ പട്ടനം പത്വാ, ഓതരിത്വാ സവാഹനോ.
വിസ്സാമേത്വാ ബലം തത്ഥ, വസം കതിപയേ ദിനേ;
ഉത്തരം ദേസമാദായ, കത്വാ ഹത്ഥഗതം ജനം.
അക്ഖോബ്ഭിയ മഹാസേനോ, നഗരം ഗന്തുമാരഭി;
പോത്ഥകുട്ഠോപി തം സുത്വാ, പച്ചുഗ്ഗഞ്ഛി മഹാബലോ.
സംഗച്ഛിംസു ഉഭോ സേനാ, ഭിന്നവേലാ’വ സാഗരാ;
മാണവമ്മോ തതോ ഹത്ഥി-മാരുയ്ഹ ഗഹിതായുധോ.
പോത്ഥകുട്ഠഞ്ച രാജാനം, ദ്വേധാ കത്വാ പലാപയി;
ഹത്ഥദാഠം പലായന്തം, ദിസ്വാ ജനപദാ നരാ.
സീസമസ്സ ഗഹേത്വാന, മാണവമ്മസ്സ ദസ്സയും;
പോത്ഥകുട്ഠോപലായിത്വാ, മേരുകന്ദരമാഗമി.
തതോ തം സാമികോ ദിസ്വാ, സഹായോ മേ അയംചിരം;
തസ്മാ ന സക്കാ ചഡ്ഡേതും, ആപദേ സരണാഗതം.
സാമിനോ ച സഹായസ്സ, നിദ്ദോസോഹം കഥം ഭവേ;
ഇതി ചിന്തിയ പൂവം സോ, സവിസം ഖാദിയാ’മരി.
കുട്ഠകോപി ച തേനേവ, ഖാദിത്വാ പൂവകം മതോ;
മാണവമ്മസ്സ തസ്സേവം, ദീപോ ആസി അകണ്ടകോ.
മാണവമ്മോ തതോ ദീപേ, ഛത്തം ഉസ്സാപയി തദാ;
വാരേന്തോ വിയ തേനേവ, ദുക്ഖം ദീപേ ജനസ്സ സോ.
പുഞ്ഞകമ്മാനി സോ’കാസി, അനഗ്ഘാനി ബഹൂനി ച;
സമത്ഥോ കോഹി തം സബ്ബം, വത്തും പടിപദം നരോ.
കപ്പഗാമവ്ഹയഞ്ചേവ, തഥാ സേപണ്ണിനാമകം;
പധാനരക്ഖേ ച സിരിം, സിരീസങ്ഘാദി ബോധികേ.
പാസാദം ¶ സോവ കാരേസി, പസാദാവഹമുത്തമോ;
ഛാദേസി ലോഹപാസാദം, ഥൂപാരാമഘരം തഥാ.
ഥൂപാരാമേ ച പാസാദം കത്വാ’ദാ പംസുകൂലിനം;
ജിണ്ണകം പടിസങ്ഖാസി ഛത്തം ചേതിയമുദ്ധനി;
ബഹവോ ജിണ്ണകാവാസേ തത്ഥേവ പടിസങ്ഖരി.
[ഏത്ഥ മാണവമ്മസ്സ രജ്ജകഥായ ഊനതാ ദിസ്സതി. ഇതോ പട്ഠായ അഗ്ഗബോധിസ്സ രജ്ജപടിബദ്ധാ കഥാ വിര ഖായതി.]
ഛചത്താലീസതിമ പരിച്ഛേദ
…വാസം-കത്വാ സുലഭപച്ചയം;
ദാസി ധമ്മരുചിനം സോ, രാജിനീ ദീപകമ്പി ച.
കാരേത്വാന പരിച്ഛേദം, മഹാനേത്താദി പാദികം;
തേസമേവ അദാ കോളു-വാതേ സോ ദേവതിസ്സകം.
വഹത്ഥലേ ച സോ കത്വാ, കദമ്ബഗോനനാമകം;
ദേവപാളിമ്ഹി കത്വാന, ഗീരിവ്ഹനഗരം തഥാ.
കത്വാ അന്തരസോബ്ഭമ്ഹി, ദേവനാമം വിഹാരകം;
രാജമാതികമാരാമം, കത്വാ’ദാ പംസുകൂലിനം.
ഗോകണ്ണകവിഹാരേ’കാ, പധാനഘരമേവ ച;
ജിണ്ണഗേഹഞ്ച കാരേസി, വഡ്ഢമാനകബോധിയാ.
സങ്ഘമിത്തവ്ഹയേ ചേവ, അഞ്ഞത്ഥ ച മഹായസോ;
തത്ഥ തത്ഥ വിഹാരേസു, നവകമ്മമകാരയി.
ഛബ്ബീസതി സഹസ്സാനി, സുവണ്ണാനം സമപ്പിയ;
ജിണ്ണാനി പടിസങ്ഖാസി, രാജാ ചേതിയപബ്ബതേ.
താലവത്ഥുവിഹാരഞ്ച, കാരേത്വാ പണ്ണഭത്തകം;
വിഹാരസ്സ മഹാസേന-നരിന്ദവ്ഹസ്സ ദാപയി.
ഗോണ്ഡിഗാമികവാപിഞ്ച, ഛിന്നം ബന്ധി യഥാ പുരാ;
ദാനഭണ്ഡഞ്ച സോ സബ്ബം, സബ്ബേസം ദാസി പാണിനം.
ഉപോസഥം ¶ ഉപവസതി, സദ്ധിം ദീപജനേഹി സോ;
ധമ്മഞ്ച തേസം ദേസേതി, ദാതും ലോകുത്തരം സുഖം.
കമ്മം സോവഗ്ഗിയം തസ്സ, രജ്ജേ സബ്ബോ സമാചരി;
യം കരോതി മഹീപാലോ, തം തസ്സ കുരുതേ ജനോ.
തസ്മാ രാജാ മഹാപഞ്ഞോ, ധമ്മമേവ സമാചരേ;
സോ നിവുത്ഥനിവുത്ഥമ്ഹി, ഠാനേ ഹോതി മഹായസോ.
സമ്പത്തപരിവാരോ ച, അന്തേ ഗച്ഛതി നിബ്ബുതിം;
അത്തത്ഥഞ്ച പരത്ഥഞ്ച, തസ്മാ പസ്സേയ്യ ബുദ്ധിമാ.
അത്തനാ യദി ഏകേന, വിനിതേന മഹാജനാ;
വിനയം യന്തി സബ്ബേപി, കോതം നാസേയ്യ പണ്ഡിതോ.
പയോഗോ യോ ഹി സത്താനം, ലോഹദ്വയ ഹിതാവഹോ;
സോ തേന അകതോ നത്ഥി, രത്തന്ദിവമതന്ദിനാ.
അത്തനോ സോ നിവത്ഥാനി, വത്ഥാനി സുഖുമാനി ച;
പംസൂകൂലികഭിക്ഖൂനം, ചീവരത്ഥായ ദാപയി.
അട്ഠാനവിനിയോഗോപി, സങ്ഗഹോ വാ വിരൂപകോ;
സാവജ്ജോ പരിഭോഗോ വാ, തസ്സ നാഹോസി സബ്ബസോ.
യേ യേ സത്താ യദാ ഹാരാ, തേസം തം തം സദാപയി;
യേ യേന സുഖീ ഹോന്തി, തേ തേ തേന സുഖാപയീ.
ഏവം പുഞ്ഞാനി കത്വാന, ഛബ്ബസ്സാനി നരാധിപോ;
അഗമാ ദേവരാജസ്സ, സന്തികം സന്തിയാവഹോ.
അഥ തസ്സ നുജോ രാജാ, കസ്സപോ ഹോതി ഖത്തിയോ;
സമത്ഥോ രജ്ജഭാരസ്സ, വഹിതും പുബ്ബവുത്തിനോ.
പിതാ വിയ നിയം പുത്തം, സോ സങ്ഗണ്ഹി മഹാജനം;
ദാനേന പേയ്യവജ്ജേന, അത്ഥസ്സ ചരിയായ ച.
ഠാനന്തരഞ്ച ദാപേസി, തസ്സ തസ്സ യഥാരഹം;
സയം ഭുഞ്ജിത്ഥ ഭോഗേപി, സബ്ബദുക്ഖവിവജ്ജിതോ.
ഗീഹിനഞ്ചേവ ഭിക്ഖൂനം, ബ്രഹ്മണാനഞ്ച ഖത്തിയോ;
വത്താപയി സകാവാരേ, മാഘാതഞ്ചേവ കാരയി.
മച്ഛതിത്ഥേ ദുവേ ചേവ, ആവാസം ഹേളിഗാമകം;
വണിജ്ജഗാമമാരാമം, കസ്സപാദീഗിരിം തഥാ.
തഥാ ¶ അമ്ബതനവ്ഹഞ്ച, പധാനഘര മുത്തമം; ഭോഗഗാമഞ്ച…
[ഏത്ഥകസ്സപസ്സ രജ്ജപടിബദ്ധായ കഥായ ഊനതാ ദിസ്സതി.]
തേസം സബ്ബകനിട്ഠോപി, മഹിന്ദോ നാമ ഖത്തിയോ;
സമ്പത്തരജ്ജോ നാഹോസി, രാജാ രജ്ജ ധുരന്ധരോ.
തസ്സപി കിര നിലവ്ഹോ, സഹായോ ചീരസത്ഥുതോ;
മതോ പുബ്ബേവ തസ്മാ, സോ സരന്തോ തം ന ഇച്ഛിതം.
അഹോരജ്ജമ്പി ദീപമ്ഹി, ന മഞ്ഞിത്ഥ സുഖാവഹം;
അഭാവേന സഹായസ്സ, സഹായാ’തീവ ദുല്ലഭാ.
തേനേവ വുത്തം മുനിനാ, ധമ്മാ യേകേചി ലോകിയാ;
തഥാ ലോകുത്തരാ ചേവ, ധമ്മാ നിബ്ബാനഗാമിനോ.
കല്യാണമിത്തം ആഗമ്മ, സബ്ബേ തേ ഹോന്തി പാണിനം;
തസ്മാ കല്യാണമിത്തേസു, കത്തബ്ബോ’തി സദാ ദരോ.
ആദിപാദോവ സോ തസ്മാ, ഹുത്വാ രജ്ജം വിചാരയി;
പാലേതുംയേവ ദീപമ്ഹി, ജിവന്തോ വിയ പാണിനോ.
കസ്സപസ്സ സഭാതുസ്സ, പുത്തം സോ അഗ്ഗബോധികം;
ഠപേത്വാ ഓപരജ്ജമ്ഹി, ദത്വാ ഭോഗമനപ്പകം.
ദേസം ദത്വാന പാചിനം, വസിതും തത്ഥ പേസിയ;
ദേസം ദക്ഖിണമാദാസി, രാജ പുത്തസ്സ അത്തനോ.
മഹാപാളിമ്ഹി ദാനഞ്ച, ദാപേസി ദസവാഹണം;
സബ്ബേ ഭോഗേ സമേ’കാസി, യാചനാനം സഹ’ത്തനാ.
അദത്വാ യാചകാനം സോ, നു കിഞ്ചി പരിഭുഞ്ജതി;
ഭുത്തം വാ സതിയാ ദേതി, ദ്വി ഗുണം അത്തഭുത്തതോ.
സകനാമം സകാരേസി, ഭിക്ഖുനീ ന മുപസ്സയം;
പാദാനഗരഗല്ലഞ്ച, ആരാമ മരിയാദകം.
മഹിന്ദതടമാരാമം, സമ്പത്ത ചതുപച്ചയം;
അഞ്ഞമ്പി ബഹുധാ കാസി, പുഞ്ഞം പുഞ്ഞഗുണേരതോ.
തിണീ വസ്സാനി കാരേത്വാ, രജ്ജമേവ മഹാമതി;
ഗവേസന്തോ സഹായം’വ, ദേവലോകമുപാഗമി.
വസന്തോ ¶ ദക്ഖിണേ ദേസേ, അഗ്ഗബോധി കുമാരകോ;
കേനാപി കരണീയേന, നഗരം ആഗതോ അഹു.
തസ്മിം തത്ഥ വസന്തമ്ഹി, ആദിപാദോ മഹിന്ദകോ;
മതോ ആസി തതോ തസ്സ, രജ്ജം ഹത്ഥഗതം അഹു.
സോ തം ഹത്ഥഗതം കത്വാ, സണ്ഠപേത്വാന സാസനം;
പാചിന ദേസപതിനോ, അഗ്ഗബോധിസ്സ പേസയി.
സ ആഗന്ത്വാ അഹു രാജാ, സിലാമേഘോതി സഞ്ഞിതോ;
ഓപരജ്ജേ കുമാരഞ്ച, അഭിസിഞ്ചിത്ഥ ഭൂപതി.
സോ രാജാ നം നിയോജേത്വാ, ചിന്താ ഭാരം വിമുഞ്ചിയ;
ഭോഗേ ഭുഞ്ജഥ തുമ്ഹേതി, സയം രജ്ജം വിചാരയി.
യഥായോഗം ജനസ്സേസ-കാസി നിഗ്ഗഹസംഗഹേ;
ദേസേ ഉബ്ബിനയം സബ്ബം, മഗ്ഗം പാപേസി ചക്ഖുമാ.
ഏവം തേസു വസന്തേസു, ഓതാരം പാപകമ്മിനോ;
ന ലഭന്താ വിചിന്തേസും, ഭിന്ദിതബ്ബാ ഇമേ ഇതി.
രാജാനമുപസങ്കമ്മ, അവോചും പിസുനം രഹോ;
തുവം രാജാസി നാമേന, രാജാ അഞ്ഞോ സഭാവഹോ.
ഉപരാജാ അയം രജ്ജം, ഗണ്ഹിസ്സതി മഹാജനം;
സങ്ഗയ്ഹ ന ചിരേനേവ, ഹോതി രാജാ ന സംസയോ.
തം സുത്വാന മഹീപാലോ, പരിഭിജ്ജി കുമാരകേ;
കുമാരോപി വിധിത്വാ തം, ചോരോ ഹുത്വാന രാജിന്ദോ.
പലായിത്വാ സകം ദേസം, സങ്ഗണ്ഹിത്വാ തഹിം ജനേ;
മഹന്തം ബലമാദായ, കാതും സങ്ഗാമ മാരഭി.
കദല്യാദിനിവാതമ്ഹി, സങ്ഗാമോ ഭിംസനോ അഹു;
ഗതോ തത്ഥ പരാജിത്വാ, കുമാരോ മലയം വസോ.
തതോ രാജാ കതഞ്ഞൂ സോ, ഉപകാരം സഭാതുനോ;
ചിന്തേത്വാ രജ്ജദാനാദിം, പരിദേവിത്ഥ പാകടം.
കുമാരോപി ച തം സുത്വാ, അഹോസി മുദുചിത്തകോ;
ഏവം തേ അഞ്ഞമഞ്ഞസ്സ, സിനിദ്ധന്തം പകാസയും.
രാജാ ഗന്ത്വാ സയംയേവ, മലയം ഏകകോ വംസോ;
കുമാരം തം സമാദായ, ആഗമിത്ഥ സകം പുരം.
ഹോതി ¶ നിസ്സംസയം [ഏവംപി ചിത്തോ] അതീവ സോ;
വിവാഹം തേന കാരേസി, ധീതരം സങ്ഘനാമികം.
തായ സദ്ധിം വസന്തോ സോ, വിസ്സത്ഥോ തേന രാജിനാ;
പഹാരം തായ പാദാസി, ദുട്ഠോ ദോസമ്ഹി കിസ്മിംചി.
പിതരം സാ ഉപാഗമ്മ, കരുണം രോദിതമ്പതി;
അകാരണേ മം മാരേതി, ദിന്നോ വോ സാമികോ ഇതി.
സോപി തം സുതമത്തേവ, ദുക്കതം വത മേ ഇതി;
പബ്ബാജേസി ലഹും ഗന്ത്വാ, ഭിക്ഖൂനീ ന മുപസ്സയം.
അഗ്ഗബോധിസനാമോഥ, തസ്സാ മാതുല പുത്തകോ;
സുചിരേനേവ കാലേന, തസ്സം സാ രത്തമാനസോ.
കാലോ’യന്തി വിദിത്വാന, തമാദായ പലായിതും;
അഞ്ഞതോ തം ഗഹേത്വാന, ഗതോ ഏകോവ രോഹണം.
അഗ്ഗബോധിം നരിന്ദോ സോ, അഗ്ഗബോധി നമാദിയ;
അഗ്ഗബോധിം നിഹന്തും തം, രോഹണം തമുപാവീസി.
അഗ്ഗബോധി നിസേധേത്വാ, അഗ്ഗബോധിം സഭാതരം;
അപരേ പബ്ബതേ ഹന്തു-മഗ്ഗബോധിം സയം ഗതോ.
കസിണം രോഹണം ഹത്ഥ-ഗതം കത്വാ മഹാ ബലോ;
യുജ്ഝിത്വാ തേന തം ഗണ്ഹി, ഭരിയം സങ്ഘമത്തനോ.
തതോ പട്ഠായ സുഖിതാ, സമഗ്ഗാ തേ തയോ ജനാ;
വിസ്സട്ഠാ അഞ്ഞമഞ്ഞേസു, വിഹരിംസു യഥാരുചിം.
വാപാരനിം അകാരാമം, തഥാ മാണഗ്ഗബോധികം;
സഭത്തുദ്ദേസഭോഗഞ്ച, വിഹാരേ അതിയുത്തരേ.
ഹത്ഥി കുച്ഛിവിഹാരേ ച, വിഹാരേ പുന പിട്ഠികേ;
മഹാദീപരിവേണേ ച, പാസാദേ വാഹദീപകേ.
ഥൂപാരാമമ്ഹി ഗേഹസ്സ, ദ്വാരേ ച പരിജിണ്ണകേ;
കാസി പാകതികം തത്ഥ, ഥമ്ഭേ ച പരിവത്തയി.
ഏവം കത്വാന പുഞ്ഞാനി, പുഞ്ഞാനി ച യഥാബലം;
ചത്താലീസതിമേ വസ്സേ, യഥാകമ്മ മുപാഗമി.
അഥോപരാജാ രാജാ’സി, അഗ്ഗബോധി സിരീധരോ;
തനയോ സോ മഹിന്ദസ്സ, ആദിപാദസ്സ ധീമതോ.
സാസനമ്പി ¶ ച ലോകഞ്ച, സങ്ഗണിത്ഥ യഥാരഹം;
ഓപരജ്ജേ’ഭിസിഞ്ചത്ഥ, മഹിന്ദം പുത്തമത്തനോ.
മഹാബോധിസ്സ കാരേസി, ഘരം ജിണ്ണം നവം ഥിരം;
ആരാമേ ദ്വേ ച കാരേസി, കളന്ദം മല്ലവാതകം.
ധമ്മകമ്മേഹി സക്കച്ചം, സോധേസി ജിനസാസനം;
വിനിച്ഛനന്തോ ധമ്മേന, ഛിന്ദി കൂടട്ടകാരകേ.
ഭേസജ്ജഞ്ച ഗിലാനാനം, മങ്ഗലം ചാവമങ്ഗലം;
ലങ്കാദീപമ്ഹി സകലേ, സയമേവ വിചാരയീ.
സലാകഭത്തം ദാപേസി, നികായത്തയ വാസിനം;
ഭോജനം പംസുകൂലീനം, അത്തയോഗ്ഗം മഹാരഹം.
ഏവമാദീനി കത്വാന, പുഞ്ഞാനി സസയം വസീ;
ചുതോ’സി ഛഹി വസ്സേഹി, പുലത്ഥിനഗരേ വസം.
തതോ പുബ്ബേവ തസ്സാസി, പുത്തോ സോ യുവരാജകോ;
മതോ കിര തതോ രജ്ജം, അപുത്തം തം തദാ അഹു.
പുത്തോ മഹിന്ദോ നാമാ’സി, സിലാ മേഘസ്സ രാജിനോ;
രജ്ജയോഗ്ഗോ മഹാപുഞ്ഞോ, ലോകസങ്ഗണ്ഹ നക്ഖമോ.
തസ്സ ജാതദിനേയേവ, രാജാ നക്ഖത്തപാഠകേ;
പുച്ഛിത്വാ രജ്ജയോഗ്ഗോതി, സുത്വാ തേഹി വിയാകതം.
ദത്വാ തേസം ധനം സാധു, പവത്തിം തം നിഗൂഹയി;
അഥ നം സോ വയപ്പത്തം, കത്വാ സേനാപതിംസകം.
രജ്ജം വസ്സേവ കത്വാന, സബ്ബം ഹത്ഥേ സയംവസീ;
സോ ധമ്മേന വിചാരേസി, രാജ കിച്ചം മഹാമതി.
മതേപി തസ്മിം തസ്മാ സോ, അഗ്ഗബോധാഭിധാനിനോ;
സേനാപച്ചം ന ഗണ്ഹിത്ഥ, നയഞ്ഞൂ തസ്സ ഹത്ഥകോ.
തദാ കേനചി ഗന്ത്വാ സോ, കരണീയേന രാജിനോ;
സമുദ്ദതീരേ വസതി, മഹാതിത്ഥമ്ഹി പട്ടനേ.
സുത്വാ സോ ചൂളപിതുനോ, മരണം വേഗസാ’ഗമാ;
ചോരാ രജ്ജം ഗഹേത്വാന, നാസേയ്യും നഗരം ഇതി.
തതോ ഉത്തരദേസമ്ഹി, മണ്ഡലീകാ സരട്ഠിയാ;
അച്ഛിന്ദിത്വാന തം ദേസം, ഛിന്നരാജകരം കരും.
സോ ¶ തം സുത്വാ മഹാസേനോ, ഗന്ത്വാ ഉത്തരദേസകം;
സബ്ബേ നിമ്മഥയിത്വാന, മണ്ഡലീ കേസരട്ഠിയേ.
ഗന്ത്വാ രഞ്ഞോ മതഠാനം, ദിസ്വാ ദേവിം പരോദിയ;
അസ്സാസേത്വാ യഥാകാലം, ഇദം വചനമബ്രവി.
മാചിന്തേസി മഹാദേവീ, മതോ മേ സാമികോ ഇതി;
രക്ഖിസ്സാമി അഹം ദീപം, തുമ്ഹേ രജ്ജം കരിസ്സഥ.
തുണ്ഹിഭൂതാ’ധിവാസേത്വാ, പിയസാ പാപബുദ്ധികാ;
രഹോ യോജയീ തം ഹന്തും, വത്ഥുകാമാ യഥാരുചിം.
സേനാപതി തം ഞത്വാന, തസ്സാ’രക്ഖം വിധായ സോ;
തം പക്ഖിയേഹി യുജ്ഝിത്വാ, പലാപേസി മഹാജനം.
തതോ ദേവിം സബന്ധേത്വാ, പക്ഖിപിത്വാന യാനകേ;
ആദായ തം പുരം ഗന്ത്വാ, രജ്ജം ഗണ്ഹി സസാധനം.
അത്ഥി ദപ്പുള നാമോ’പി,
സിലാ മേഘസ്സ രാജിനോ;
ഭാഗിനേയ്യോ മഹാസേനോ,
ആദിപാദോ മഹാ ധനോ.
സോ സേനം സന്നിപാതേത്വാ, വസന്തോ കാളവാപിയം;
കാതും സങ്ഗാമ മാഗഞ്ഛി, സങ്ഗഗാമപ്പദേസകം.
സേനാപതി പവത്തിം തം, സുത്വാ സമ്പന്നവാഹനോ;
ദേവിഞ്ച തം സമാദായ, അഗമാ തത്ഥ സജ്ജുകം.
തേസം തത്ഥസി സങ്ഗാമോ, ഉഭിന്നം ലോമഹംസനോ;
ആദിപാദോ തദാസേനം, ഓഹീയന്തം സമേക്ഖിയ.
പലായിത്വാ ആരുഹിത്ഥ, അച്ഛസേലം സവാഹനോ;
പലാപേത്വാന തം തത്ഥ, സേനാപതി സുഖം വസി.
സുഞ്ഞംതി നഗരം സുത്വാ, മണ്ഡലീകാപി ഉത്തരേ;
ദേസേ സബ്ബേ സമാഗമ്മ, അഗ്ഗഹേസും പുരം തദാ.
സോ ഹി തേ പടിബാഹേസി, സൂരോ ധീരപരക്കമോ;
അഥാഗമ്മ പുരം രജ്ജം, വിചാരേസി യഥാനയം.
ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ ലോകസ്സ, മച്ഛാനം മിഗപക്ഖിനം;
ഞാതീനം ബലകായസ്സ, കത്തബ്ബം സബ്ബമാചരി.
പച്ഛാ ¶ അനു ബലപ്പത്തോ, ദപ്പുലോ മലയം ഗതോ;
ഭാഗിനേയ്യോ ദുവേ ചേവ, പക്കോസിത്വാന രോഹണാ.
രട്ഠേ ജനപദേ സബ്ബേ, ആദായ ബഹുവാഹനോ;
രത്തിയം പുരമാഗമ്മ, സമുദ്ദോ വിയ ഓത്ഥരി.
ബലകായോ പുരം രുന്ധി, ഉഗ്ഘോസേന്തോ സമന്തതോ;
ഹേസിതേന തുരങ്ഗാനം, കോഞ്ചനാദേ നദന്തിനം.
താളാവചര സദ്ദാനം, കാഹളാനം രവേന ച;
ഗജ്ജിതേന ഭടാനഞ്ച, ആകാസം ന തദാ ഫലി.
തദാ സേനാപതി ദിസ്വാ, മഹാസേനം പമോദിയ;
ആരോചേസി അവത്തിം തം, ബലകായസ്സ അത്തനോ.
രാജപുത്താ തയോ ഏതേ, മഹന്തം ബലമാദിയ;
നഗരം നോ’പരുന്ധിംസു, കിന്തു കത്തബ്ബ മേത്ഥ വോ.
ഏവം വുത്താ തമാഹംസു, സൂരാ തസ്സ രണത്ഥിനോ;
ദേവാസേവാ ദിനേയേവ, സേവകാനം ന ജീവിതം.
ഏവം ഭൂതേ സചേ കാലേ, ഓഹീനാ ജീവിഭത്ഥിനോ;
പോസേസി സാമി കിം കാല-മേത്തകം നോ യഥാ സുഖം.
വുത്തേ ഏവം സഉസ്സാഹോ, ബലം സജ്ജിയ രത്തിയം;
ഉഗ്ഗതേ അരുണേ ഹത്ഥി-മാരുയ്ഹ കതകമ്മകം.
ദ്വാരേനേ’കേന നിക്ഖമ്മ, പതന്തോ അസനീ വിയ;
സദ്ധിം യോ ധസഹസ്സേഹി, സങ്ഗാമം കാസി ദുസ്സഹം.
ബലം തം ആദിപാദസ്സ, നിപ്ഫോടേത്വാ തതോ തതോ;
സന്നിപാതിയ ഏകജ്ഝം, നിയത്തിം സമ്പവേദയി.
ഹതാവസേസേ ആദായ, ആദിപാദോപി ദപ്പുളോ;
പുബ്ബണ്ഹേവ പരാജിത്വാ, പലായിത്വാ’ഗ രോഹണം.
രാജപുത്തേ ദുവേ ചേവ, രോഹണമ്ഹാ തദാ ഗതേ;
ജീവഗ്ഗാഹം സഗാഹേത്വാ, തേ ആദായ പുരം ഗതോ.
ഏവം പത്തജയോ സൂരോ, ദീപേ ജാതേ നിരാകുലേ;
പാചിനദേസം സാധേതും, പേസയിത്ഥ സവാഹനേ.
തേപി ഗന്ത്വാന ദേസം തം, ഉത്തരം ദേസമേവ ച;
സാധയിത്വാ’ചിരേനേവ, സങ്ഗഹേസും മഹാബലം.
രാജാപി ¶ തം മഹാദേവിം, ഭരിയം കാസി അത്തനോ;
പരിച്ചത്തുഞ്ച മാരേതും, ന സക്കായന്തി ചിന്തിയ.
തേസം സംവാസമന്വായ, ഗബ്ഭോ ആസി പതിട്ഠിതോ;
പുത്തം വിജായി സാധഞ്ഞ-പുഞ്ഞലക്ഖണസഞ്ഞുത്തം.
രഞ്ഞോ സാ’തിപിയാ ആസി, തതോ പട്ഠായ സോപി ഖോ;
പുത്തസ്സ തസ്സ പാദാസി, ഓപരജ്ജം സഭോഗിയം.
ഠിതാ പാചിനദേസമ്ഹി, ആദിപാദാ നിസമ്മതം;
വിനാ സോ’യന്തി അമ്ഹാകം, ഉഭോ ഹുത്വാന ഏകതോ.
ദ്വീസു പസ്സേസു സേനഞ്ച, സമാദായ മഹാധനം;
സന്ധിംഭാതരമാഹൂയ, കത്വാരോഹണ ദേസതോ.
ഗങ്ഗാതീരമ്ഹി വാസം തേ, കപ്പയിംസു മഹബ്ബലാ;
രാജാ സബ്ബം നിസമ്മേ’തം, മണ്ഡലീകേ തഹിം തഹിം.
ആരാധേത്വാ ഗഹേത്വാന, ദുട്ഠേ മാരിയ കേചന;
രക്ഖം ദത്വാന നഗരേ, കത്തബ്ബം സാധുയോജിയ.
മഹാസേനങ്ഗമാദായ, മഹേസിഞ്ച തമാദിയ;
ഖന്ധാവാരം നിവേസേതി, മഹുമ്മാരമ്ഹി ഗാമകേ.
തസ്സാഗമനമഞ്ഞായ, ആദിപാദാപി തേ തയോ;
കോവിളാരവ്ഹയേ ഗാമേ, മഹായുദ്ധം പവത്തയും.
അഥ രാജാ മഹാസേനോ, സമുഗ്ഘാതേസി തം ബലം;
ദപ്പുളോ സോ പലായിത്ഥ, ആദി പാദാ ദുവേ ഹതാ.
തത്ഥാപി ലദ്ധവിജയോ, പുരമാഗമ്മഭൂമിപോ;
രാജകിച്ചം വിചാരേസി, മഹാദാനം പവത്തയി.
മഹാബോധി ദുമിന്ദസ്സ, മഹാചേതിത്തയസ്സ ച;
ധാതൂനമ്പി ച സക്കച്ചം, മഹാപൂജാമകാരയീ.
രോഹണം സമുപാഗമ്മ, ദപ്പുളോ സോ തമാഗതോ;
ബലം സമ്പടിപാദേസി, യുജ്ഝിതും പുന രാജിനാ.
രാജാ സോ പുത്തനത്താനം, ദേസം കാതും നിരാകുലം;
ഥൂപാരാമമ്ഹി സബ്ബേപി, സന്നിപാതിയ ഭിക്ഖവോ.
അഞ്ഞേപി ച മഹാപഞ്ഞേ, യുത്താ യുത്തിവിസാരദേ;
രാജധമ്മേസു സബ്ബേസു, നിപുണോ നയകോവിദോ.
ആരോചേത്വാ ¶ പവത്തിം തം, തേഹി സമ്മാ പകാസിതോ;
ചതുരങ്ഗമഹാസേനോ, സബ്ബൂപകരണാനുഗോ.
ദീപേ സബ്ബത്ഥ യോജേത്വാ, കത്തബ്ബം നഗരേപി ച;
നിക്ഖന്തോ ന ചിരേനേവ, അഗമാ മാരപബ്ബതം.
സമ്മദ്ദിത്വാന തം ദേസം, ഖിപ്പം പബ്ബതമാരുഹീ;
തം ദിസ്വാ രോഹണേ സബ്ബേ, ഭീതാ തം വസമാഗമും.
തതോ സന്ധിം കരിത്വാന, ദപ്പുളേന സദപ്പകോ;
ഹത്ഥീ അസ്സേ ച മണയോ, ഗഹേത്വാ തസ്സ ഹത്ഥതോ.
ഗാള്ഹഗങ്ഗഞ്ച കത്വാന, സീമം രോഹണഭോഗിനം;
ഓരഗങ്ഗം സമാദായ, രാജഭോഗമകാരയി.
ദീപമേവം മഹാതേജോ, കത്വാ വിഗതകണ്ടകം;
ഏകാതപത്തോ ആഗമ്മ, പുരം വസി യഥാസുഖം.
പരിവേണം സകാരേസി, രാജാ ദാമവിഹാരകം;
തഥാ സന്നിരതിത്ഥഞ്ച, പുലത്ഥിനഗരേ വിഭൂ.
മഹാലേഖഞ്ച കാരേസി, പരിവേണമഭയാ ചലേ;
തഥാ രതനപാസാദം, തഥേവ സുമനോഹരം.
അനേകഭൂമം കാരേത്വാ, വേജയന്തമിവാപരം;
തഥാ സതസഹസ്സേഹി, തീഹി ചേവ മഹാധനോ.
ജമ്ബോനദതുവണ്ണസ്സ, സഹസ്സേഹി ച സട്ഠിഹി;
ബിമ്ബം സത്ഥുസ്സ കാരേത്വാ, നഗ്ഘം ചൂളാമണിയുതം.
പൂജം സബ്ബോപഹാരേന, കാരേത്വാന മഹാരഹം;
പാസാദമഹനേ സബ്ബം, രജ്ജം ഓസ്സജ്ജി അത്തനോ.
ബോധിസത്തഞ്ച കാരേത്വാ, രാജാനം സുമനോഹരം;
സണ്ഠപിത്ഥസിലാ മേഘേ, ചാരും ഭിക്ഖൂനുപസ്സയേ.
ഥൂപാരാമമ്ഹി ഥുപസ്സ, കാസി സോവണ്ണകഞ്ചുകം;
പട്ടം കത്വാ വിചിതത്ഥം, രജതം അന്തരന്തരാ.
തസ്മിംയേവ ച പാസാദം, പരിജിണ്ണം സകാരയി;
അഭിധമ്മം കഥാപേസി, കാരാപേത്വാ മഹാമഹം.
മഹാഥേരേന സതിമാ, ഹേമസാലിനിവാസിനാ;
തത്ഥ പോക്ഖരണിഞ്ചസ്സ, പരിഭോഗായ കാരയി.
ജിണ്ണേ ¶ ദേവകൂലേ കത്വാ, ബഹുകേ തത്ഥ തത്ഥ സോ;
ദേവാനം പടിമായോ ച, കാരയിത്ഥ മഹാരഹാ.
ബ്രാഹ്മണാനഞ്ച ദത്വാന, പച്ചഗ്ഘം രാജഭോജനം;
പായേസി ഖീരം സോവണ്ണ-തട്ടകേഹി സസക്ഖരം.
ഉസഭേ പങ്ഗുലാനഞ്ച, ജീവികഞ്ച സദാപയീ;
ദമിളാനന്തു പാദാസി, അസ്സേ ഗോണേ അഗണ്ഹതം.
അനാഥാ യേ സലജ്ജാ ച, തേ ച സങ്ഗണ്ഹി സോ രഹോ;
അസംഗഹിതോ ദീപമ്ഹി, നത്ഥി തേന യഥാരഹം.
ദാതബ്ബോതി കഥം ഗുന്ന-മഹാരോ സോ വിചിന്തിയ;
സസ്സേ ഖീരഗതേ’ദാസി, തേസം ഖേത്തസഹസ്സകേ.
കാളവാപിമ്ഹി സോ വാരി-സമ്പാതം കാരയി ഥിരം;
പുഞ്ഞമേവം വിധം തസ്സ, അപ്പമേയ്യം ബഹും കിര.
തസ്സ പുത്തോ തദാ ആസി, യുവരാജാ ദിവങ്ഗതോ;
ജാതോ സേനാപതി കാലേ, അപരോ അത്ഥി ദാരകോ.
തം രാജാ രാജപുത്തേഹി, ഭീതോ രാജാരഹോ ഇതി;
മാരേതും തം ന സക്കോന്തി, വഡ്ഢപേസി യഥാ തഥാ.
അരീഹി നഗരേ രുദ്ധേ, പിതരം സോ കിരേകദാ;
ഉപസങ്കമ്മ യാചിത്ഥ, സങ്ഗമാവചരം ഗജം.
സോ ദാപേസി മഹാനാഗം, ഘോരം മാരകരൂപമം;
കതഹത്ഥം ബലഞ്ചേവ, സബ്ബായുധ വിസാരദം.
കാലോയമീതി മന്ത്വാ സോ, ബന്ധിത്വാ ഛുരികം തദാ;
കുഞ്ജരം വരമാരുയ്ഹ, നിക്ഖമ്മ നഗരാ ബഹി.
വിദ്ധംസേത്വാ ബലം സബ്ബം, ദുജ്ജയം ജയമഗ്ഗഹീ;
രാജാ ദിസ്വാ പസന്നോ തം, സേനാപച്ചഞ്ച തസ്സ’ദാ.
ഏസോവ കിര ഗന്ത്വാന, സബലോ ദേസമുത്തരം;
പലാപേസി സസേനം തം, ആദിപാദഞ്ച ദപ്പുലം.
ബദ്ധവേരോ തതോ’ഹോസി, ദപ്പുളോ തമ്ഹി സാധുകം;
മഹാഉമ്മാരയുദ്ധമ്ഹി, ദിസ്വാ തമതീകോധവാ.
സീഘം പേസേസി തം ഹന്തും, ഹത്ഥിമാരുള്ഹമത്തനാ;
ഓവിജ്ഝിയ പലാപേസി, തമേസ സകദന്തീനാ.
ദിസ്വാ ¶ തമതിസന്തുട്ഠോ, അഞ്ഞേസഞ്ച അഭാവതോ;
രജ്ജയോഗേ അദാ തസ്സ, ഉപരാജത്തമത്തനോ.
ഏവം വീസതി വസ്സാനി, ദീപമേതം സുഭുഞ്ജിയ;
വിപാകം പുഞ്ഞകമ്മസ്സ, ഭുഞ്ജിതുഞ്ച ദിവങ്ഗതോ.
ഏവം അനേകേഹി നയേഹി ഥദ്ധാ;
ജനസ്സ ദുക്ഖേഹി വിരൂപകേഹി;
ഭോഗാ വിനസ്സന്തി ഖണേ ന സബ്ബേ;
അഹോ തഹിംയേവ രമന്തി ബാലാ.
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
ഛ രാജകോ നാമ
ഛചത്താലീസതിമോ പരിച്ഛേദോ.
സത്തചത്താലീസതിമ പരിച്ഛേദ
പഞ്ചരാജകോ
അച്ചയേ ¶ പിതുനോ രാജാ, ഉപരാജാ അഹോസി സോ;
സമത്ഥോ സക്കുമിത്താനം, കാതും നിഗ്ഗഹ സംഗഹേ.
സേനാ നാമസി സപ്പഞ്ഞാ, മഹേസീ തസ്സ രാജിനോ;
ഖുദ്ദപുത്താ പീയാ’തീവ, രഞ്ഞോ കല്യാണദസ്സനാ.
അദാസി യുവരാജത്തം, ജേട്ഠപുത്തസ്സ അത്തനോ;
ആദിപാദേ’പരേകാസി, രാജിനീപി ച ധീതരോ.
ദത്വാ ഠാനന്തരം രാജാ, തേസം തേസം യഥാരഹം;
ജനം സങ്ഗഹവത്ഥൂഹി, സങ്ഗഹേസി ചതൂഹിപി.
അഥ കേനാപി സോ ഗന്ത്വാ, ഹേതുനാ മണിഹീരകം;
വസന്തോ കിര അസ്സോസി, പച്ചന്തോ കുപിതോ ഇതി.
തതോ സേനാപതിഞ്ചേവ, ജേട്ഠപുത്തഞ്ച അത്തനോ;
ഗന്ത്വാ സാധേഥ തം ദേസ-മീതി പേസേസി സജ്ജുകം.
തേസു തത്ഥോപയാതേസു, പിസുനാ ഭേദചിന്തകാ;
വത്വാ യംകിഞ്ചി ഭിന്ദിംസു, തേ ഉഭോപി നരാധിപേ.
തതോ ¶ ദ്വേ വേരിനോ ഹുത്വാ, ദേസം ഗണ്ഹിതുമാരഭും;
രാജാ സുത്വാ ഖണേനേവ, ദുരതിസ്സ മുപാഗമി.
തേ ഉഭോ തത്ഥ ഘാതേത്വാ, തേസം സബ്ബം സമാദിയ;
ഹന്ത്വാ തം പക്ഖിയേ സബ്ബേ, പുളത്ഥിനഗരം ഗമി.
തദാ രോഹണദേസമ്ഹി, ഭോഗാധിപതിനോ സുതോ;
ദാഠാസിവാദിപാദസ്സ, മഹിന്ദോ നാമ ഖത്തിയോ.
പിതുനോ സോ’പരിജ്ഝിത്വാ, രഞ്ഞോ സന്തികമാഗമാ;
ദിസ്വാ രാജാപി സന്തുട്ഠോ, തം സങ്ഗണ്ഹി യഥാരഹം.
തേന മേത്തിം ഥിരം കാതും, ധീതരം ദേവ നാമികം;
തസ്സ ദത്വാന പാഹേസി, ബലം രോഹണമേവസോ.
സോ ഗന്ത്വാ രാജസേനായ, മദ്ദാപേത്വാന രോഹണം;
ജമ്ബുദീപം പലാപേത്വാ, പിതരം രോഹണം ലഭി.
മഹാവിഹാരേ കാരേസി, സലാകഗ്ഗം ഥിരം സുഭം;
ഖോലക്ഖിയമുനിന്ദസ്സ, പരിഹാരായ ദാപയി.
മഹാനാമവ്ഹയം ഗാമം, പൂജയിത്വാ യഥാബലം;
വഡ്ഢമാനദുമിന്ദസ്സ, ജിണ്ണം ഗേഹഞ്ച കാരിയ.
രുക്ഖണത്ഥായ തസ്സാ;ദാ, കോട്ഠാഗാമം ബഹുദയം;
നീലാരാമസ്സ പാദാസി, കാളുസ്സം നാമ ഗാമകം.
ലോഹരൂപസ്സ പാദാസി, ആരാമസ്സ ച ഗാമകം;
ജിണ്ണഞ്ച പടിസങ്ഖാസി, പടിമായോ ച കാരയി.
പാസാദേ ചേതിയോ ചേവ, വിഹാരേ ച അനപ്പകേ;
പുളത്ഥിനഗരേ’കാസി, വേജ്ജസാലം മഹാദയോ.
തഥാ പണ്ഡാ വിയഞ്ചേവ, ഭോഗഗാമസമായുതം;
പിട്ഠസപ്പിനമന്ധാനം, സാലായോ ച തഹിം തഹിം.
പോത്ഥകേസു ലിഖാപേത്വാ, അട്ടേ സമ്മാ വിനിച്ഛിതേ;
രാജഗേഹേ ഠപാപേസി, ഉക്കോടനഭയേന സോ.
നാഗവഡ്ഢനനാമസ്സ, ഭോഗഗാമേ ബഹൂ അദാ;
ലേഖേ’പുബ്ബേ ന വാരേത്വാ, പാലേത്വാ പുബ്ബസാസനം.
പിതരാ ¶ ച മഹാദാനം, പുഞ്ഞമഞ്ഞമ്പി വാ കതം;
സബ്ബം തമവിനാസേത്വാ, നിച്ചം സോ രക്ഖി സാദരോ.
മഹേസീ ച മഹാരഞ്ഞോ, പുഞ്ഞാനി ബഹുകാരയി;
കണ്ടകം ചേതിയം കാസി, ദേവീ ചേതിയപബ്ബതേ.
കാരേത്വാ ജയസേനഞ്ച, പബ്ബതം ഗാമികസ്സദാ;
ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ സാ ഗാമം, മഹുമ്മാരഞ്ച തസ്സ ദാ.
സിലാമേഘവ്ഹയം കത്വാ, ഭിക്ഖുനീനമുപസ്സയം;
സിലാമേഘവ്ഹയേ ദാസി, ഭിക്ഖുനീനഞ്ച പച്ചയേ.
ഗാമായേ’സും പുരാകീതാ, വിഹാരോ തത്ഥ സാധനം;
ദത്വാ തേ മേ ചയിത്വാന, വിഹാരസ്സേവ ദാപയി.
ഛാദയിത്വാ മഹാരുക്ഖേ, സബ്ബേ ചേതിയപബ്ബതേ;
നാനാരാഗേ ധജേ ചേവ, പടാകായോ ച പൂജയി.
പുബ്ബാരാമകഭാഗമ്പി, പാസാദം പടിസങ്ഖരി;
ഉസ്സാനവിട്ഠിം ദുബ്ഭോഗം, സുഭോഗം തസ്സ കാരയി.
വിഹാരം ഗിരിഭണ്ഡഞ്ച, നട്ഠം പാകതികം കരി;
ഭോഗഗാമേ ച ദാപേസി, ഭിക്ഖൂനം തന്നിവാസിനം.
അമ്ബുയ്യാനമ്ഹി ആവാസം, കത്വാ ദപ്പുളപബ്ബതം;
ഭിക്ഖൂനം തിസതസ്സാ’ദാ, സമ്പന്നചതുപച്ചയം.
കാരേത്വാ നീലഗല്ലഞ്ച, ആരാമം സോ മനോരമം;
ദകവാരം ബഹുപ്പാദം, തസ്സ ദാപേസി കാരിയ.
അരികാരി വിഹാരേ ച, പടിസങ്ഖാസി ജിണ്ണകം;
സലാകഗ്ഗഞ്ച പാസാദം, അപുബ്ബംയേവ കാരയി.
വാഹദീപേ സകാരേസി, സേനഗ്ഗബോധിപബ്ബതം;
ധമ്മം തീസു നികായേസു, വാചയിത്ഥ ബഹുസ്സുതേ.
ഗണ്ഹാപേസി ച ഭിക്ഖൂനം, അയോപത്തേസു ഗണ്ഠികേ;
പുഞ്ഞന്തി വുത്തം സബ്ബം സോ, ന കിഞ്ചി പരിവജ്ജയി.
കുലീനാനമനാഥാനം, ഇത്ഥീനം’ദാ പിളന്ധനം;
ഭോജനം ഭോജനത്ഥീനം, ബഹു സോ ദാസി രത്തിയം.
ഗുന്നം സസ്സാനി പാദാസി, കാകാദീനഞ്ച ഭത്തകം;
തണ്ഡുലഞ്ച കുമാരാനം, മധുഫാണിതസംയുത്തം.
ഏവം ¶ പുഞ്ഞാനി കത്വാന, നരിന്ദോ സോ സപാരിസോ;
ഭുത്വാ പഞ്ചസു വസ്സേസു, മേദിനിം സമ്പരിച്ചജി.
തതോ തസ്സ സുതോ ആസി, സീഹളാനം രഥേസതോ;
സബ്ബരൂപഗുണോപേതോ, മഹിന്ദോ നാമ ഖത്തിയോ.
സോ ധമ്മികസീലാമേഘോ, ഇച്ചാസി ധരണീതലേ;
ധമ്മദീപോ ധമ്മധജോ, സുദ്ധധമ്മപരായനോ.
പുബ്ബകേഹി നരിന്ദേഹി, കതം ധമ്മപഥാനുഗം;
സബ്ബം കാസി അഹാപേത്വാ, അധമ്മം തു വിവജ്ജയി.
രാജാരതനപാസാദേ, കാതും സോ നവകമ്മകം;
സബ്ബകാലേസു ദാപേസി, ഗേട്ഠുമ്ബദകവാരകം.
ജിണ്ണഞ്ച പടിസങ്ഖാസി, പുഞ്ഞകമ്മമകാസി ച;
രജ്ജം കത്വാന ചതൂസു, വസ്സേസു നിധനം ഗതോ.
അഗ്ഗബോധി തതോ രാജാ, ഛത്തം ഉസ്സാപയി പുരേ;
കാരേന്തോ സബ്ബസത്താനം, ഹിതം സുഖമസേസതോ.
ധാതുപൂജം സകാരേസി, സത്ഥുസബ്ബഗുണാരഹം;
പിതാമഹകതസ്സാ’പി, സമ്ബുദ്ധസ്സ മഹാമഹം.
ഉദയഗ്ഗാദിബോധിഞ്ച, പരിവേണം സകാരയി;
നാമം ഗഹേത്വാ പിതുനോ, അത്തനോ ച നരാധിപോ.
സഭോഗം പരിവേണഞ്ച, കത്വാ തം ഭൂതനാമകം;
സകാചരിയകസ്സാ’ദാ, ഭിക്ഖൂനം തിസതസ്സ ച.
രാജസാലായ ദാപേസി, ചൂളവാപിയഗാമകം;
ഗാമദ്വയഞ്ച ദാപേസി, കാളൂലമല്ലവാതകേ.
പവേസം വിനിവാരേസി, ഉപോസഥദിനേസു സോ;
മച്ഛമംസസുരാദീനം, അന്തോനഗരമത്തനോ.
ഭിക്ഖൂ വാ ചേതിയേ വാ സോ, വന്ദിത്വാ നിക്ഖമം തതോ;
വാലുകാ ഹാ വിനസ്സന്തു, ഇതി പാദേസു വോധയീ.
യം യം സോവഗ്ഗിയം കമ്മം, കമ്മം നിസ്സരണവഹം;
വത്ഥുത്തയേ പസന്നോ സോ, കമ്മം തം സബ്ബമാചരി.
മാതുപട്ഠാനനിരതോ, രത്തിന്ദിവമഹോസിസോ;
ഗന്ത്വാ തസ്സാ ഉപട്ഠാനം, പാതോവ കിര ഭൂപതി.
സീസം ¶ തേലേന മക്ഖേത്വാ, ഉബ്ബട്ടേത്വാന ജല്ലികം;
നഖേ വിസുദ്ധേ കത്വാന, നഹാപേത്വാന സാദരം.
അച്ഛാദേത്വാ നവം വത്ഥം, സുഖസമ്ഫസ്സമത്തനോ;
വത്ഥം ഛഡ്ഡിതമാദായ, പേല്ലേത്വാ സയമേവ തം.
തസ്സ തോയേന സിഞ്ചിത്വാ, സീസം സമകുടം സകം;
ഗന്ധമാലാഹി തം സമ്മാ, ചേതിയം വിഹ പൂജിയ.
നമസ്സിത്വാന തിക്ഖത്തും, കത്വാ തം സോ പദക്ഖിണം;
ദാപേത്വാ പരിസായ’സ്സാ, വത്ഥാദീനി യഥാരുചിം.
സഹത്ഥേനേവ ഭോജേത്വാ, ഭോജനം തം മഹാരഹം;
ഭുത്ഥാവസേസം ഭുഞ്ജിത്വാ, സമാകിരിയമത്ഥകേ.
ഭോജേത്വാ പരിസം തസ്സാ, രാജഭോജനമുത്തമം;
സജ്ജേത്വാ വാസഗേഹഞ്ച, സുഗന്ധപരിവാസിതം.
സഹത്ഥാ പഞ്ഞപേത്വാന, സയനം തത്ഥ സാധുകം;
പാദേ ധോവിയ മക്ഖേത്വാ, ഗന്ധതേലേന സണ്ഹകം.
സമ്ബാഹേന്തോ നിസീദിത്വാ, കത്വാ നിദ്ദമുപേതകം;
കത്വാ പദക്ഖിണം മഞ്ചം, തിക്ഖത്തും സാധുവന്ദിയ.
ആരക്ഖകേ നിയോജേത്വാ, ദാസേകമ്മകരേപി ച;
തസ്സാ പിട്ഠിമകത്വാന, അപക്കമേവ പിട്ഠിതോ.
ഠത്വാ അദസ്സനേ ഠാനേ, തിക്ഖത്തും പുന വന്ദിയ;
സന്തുട്ഠോ തേന കമ്മേന, സരന്തോ തം പുനപ്പുനം.
ഗേഹം യാതി സജീവന്തം, ഏവമേവ ഉപട്ഠഹി;
ഏകദാ ദാസവാദേന, വന്ദിത്വാ ദാസമത്തനോ.
തേനത്തനോ കഥാപേസി, ഖമാപേതും സയം വചോ;
അത്താനം ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ, ദാപയിത്വാന മാതരാ.
ധനമത്ഥഗ്ഘനം ഞത്വാ, ഭുജിസ്സോ ആസി ബുദ്ധിമാ;
ഏവം പുഞ്ഞപരോ ഹുത്വാ, കത്വാ ദീപസ്സ സങ്ഗഹം.
ഏകാദസഹി വസ്സേഹി, ദേവലോകമുപാഗമി;
തസ്സാനുജോ ദപ്പുളോ’ഥ, രാജാ ഹോസി തദച്ചയേ.
സബ്ബം പുബ്ബകരാജൂനം, ചരിയം സോ സമാചരി;
തദാ മഹിന്ദനാമസ്സ, പുത്താരോഹണസാമിനോ.
പിതരാ ¶ നിഹടാ’ഗഞ്ഛും, രാജാനം മാതുലം സകം;
സോ തേ ദിസ്വാ പവത്തിം തം, സുത്വാ ദത്വാ മഹാബലം.
പാഹേസി പിതരാ യുദ്ധം, കാതും ബന്ധു ഹിതേ രതേ;
മഹിന്ദോപി തഥാഭാവം, വിദിത്വാ രോഹണാധിപോ.
യുദ്ധം പടിപദേയേവ, തേസം’കാസി മഹാബലോ;
തേ ഉഭോപി പലായിംസു, ദത്വാ സേനായ നായകം.
പുനാഗന്ത്വാ മഹീപാലം, സേവമാനാ ഇധാ’വസും;
പിതാപി തേന സന്തുട്ഠോ, അഞ്ഞേന സകബന്ധുനാ.
യുജ്ഝന്തോ മരണം ഗഞ്ഛി, ഞാതിസോപി മതോ കിര;
തദാ’ദാ ഭാഗിനേയ്യസ്സ, രാജാ കിത്തഗ്ഗബോധിനോ.
സബ്ബരൂപഗുണോപേതം, ധിതരം ദേവ നാമികം;
സോ ദപ്പുളം ഠപേത്വാന, സേവത്ഥം തസ്സ രാജിനോ.
സയം സേനങ്ഗമാദായ, രോഹണം സമുപാഗമി;
രോഹണാധിപതി ഹുത്വാ, സബ്ബാകാരസമപ്പിതോ.
പുത്തധീതാഹി വഡ്ഢേന്തോ, വാസം തത്ഥേവ കപ്പയി;
രാജാകാസി ദുമിന്ദസ്സ, ഘരം ജിണ്ണം നവം ഥിരം.
സോവണ്ണഖചിതം കമ്മം, മങ്ഗലേന ച തസ്സ സോ;
അത്തനോ രാജഭാവസ്സ, സത്ഥുപാരമിതായ ച.
സമ്മാനുച്ഛവികം കത്വാ, മഹാപൂജം പവത്തയി;
ജിണ്ണം കാരേസി പാസാദം, ഹത്ഥികുച്ഛിവിഹാരകേ.
വാഹദീപസ്സ ആരാമം, ലാവരാവഞ്ച പബ്ബതം;
വിഹാരേ ജേതനാമേ ച, കത്വാ സോവണ്ണയം മുനിം.
വഡ്ഢേത്വാ ബോധിഗേഹമ്ഹി, പൂജംകാസി അചിന്തിയം;
അനുസംവച്ഛരം ദീപേ, വത്ഥദാനം പവത്തയി.
മഹാപാളിഞ്ച വഡ്ഢേസി, ഭത്തഗ്ഗമവലോകയീ;
തുലാഭാരഞ്ച ദാപേസി, ജിണ്ണഞ്ച പടിസങ്ഖരി.
ചാരിത്തം പുബ്ബരാജൂനം, പാലേസി മനവജ്ജിയം;
തസ്സാ’സി വജിരോ നാമ, സേനാപതി മഹാപതി.
കച്ഛവാലം സകാരേസി, ആരാമം പംസുകൂലിനം;
ഥൂപാരാമമ്ഹി ഥൂപസ്സ, ഘരം ഛാദേസി സാധുകം.
ഇട്ഠകാഹി ¶ സുവണ്ണാഹി, ഹേമദ്വാരേ ച കാരയി;
ഏവം സോളസവസ്സാനി, കത്വാ രജ്ജം നരാധിപോ.
അഗമാ സബ്ബസത്താനം, ഗന്തബ്ബം ദേസമേവ സോ;
തസ്മിം രാജിനി സമ്പത്തേ, ദേവലോകം തദാ അഹു.
അഗ്ഗബോധിസനാമോ’ഥ, ആണാഭേരിം ചരാപയി;
പിതാ തസ്സ സഭാതുസ്സ, പുത്തം മഹിന്ദനാമകം.
രജ്ജത്ഥം സകപുത്താനം, ആദിപാദം ന കാരയീ;
ആദരം സോ സബന്ധൂനം, കനിട്ഠാനമ്പി കാതവേ.
അസഹന്തോ പലായിത്ഥ, പരതീരം സമാകുലോ;
തേ സമാഗമനം സുത്വാ, പേസയിത്വാ മഹാബലം.
കാരേത്വാ യുദ്ധമേതേഹി, സീസം തേസം സഗണ്ഹയി;
നികായേസു വിചാരേത്വാ, കത്തബ്ബം സബ്ബമേവ സോ.
ദീപേ’പി സകലേ കാസി, പാപാചാരനിവാരണം;
ഭിക്ഖൂ ചൂളവിഹാരേസു, യാഗും ഗണ്ഹന്തി സബ്ബദാ.
മഹാവിഹാരേ തം സുത്വാ, രാജാ നിബ്ബിന്നമാനസോ;
കണ്ഠപിട്ഠിമഹാഗാമം തഥാ യാബാലഗാമകം.
തേലഗാമം ബഹുദഞ്ച, ദകവാരം പദാപിയ;
യാഗും ഗഹേതും യോജേസി, വിഹാരേസു’പി ഭിക്ഖവോ.
തതോ പട്ഠായ തം യാഗും, സബ്ബേ ഗണ്ഹിംസു സാദരാ;
ദീപേ ഭേരിംച രാപേത്വാ, സന്നിപാതിയ യാചകേ.
സുവണ്ണം സോപദാപേസി, യഥിച്ഛം ദിവസത്തയം;
ഏവമാദിം സ കത്വാന, പുഞ്ഞവം വസ്സേഹി തീഹി ച.
വത്ഥുത്തയപസാദസ്സ, ഫലം പസ്സിതുമത്തനോ;
രാജാ ദിബ്ബേന യാനേന, ഗച്ഛന്തോ വിയ സോ മരി.
ഏവം അനിച്ചാ വത സബ്ബദേഹിനോ;
സബ്ബഞ്ഞൂനോപേവ മുപേതി മച്ചും;
പഹായ തസ്മാ ഭവരാഗജാതം;
ബുധോ സുബുദ്ധിവിഭവേ ഭവേയ്യ.
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
പഞ്ചരാജകോ നാമ
സത്തചത്താലീസതിമോ പരിച്ഛേദോ.
അട്ഠചത്താലീസതിമ പരിച്ഛേദ
ഏകരാജകോ
തതോ ¶ തസ്സാ’നുജോ സേനോ, ഛത്തം ഉസ്സാപയീ പുരേ;
പിയം’വ പുത്തം പസ്സന്തോ, സത്തേ സബ്ബേ മഹാധനോ.
ചരിയം പുബ്ബരാജൂനം, സമാചരി യഥാഭതം;
അപുബ്ബമ്പി ച വത്തേസി, ചരിയം ധമ്മസംഹിതം.
ഭിക്ഖൂനം ഭിക്ഖൂനീനഞ്ച, ഞാതീനം ദീപവാസിനം;
മച്ഛാനം മിഗപക്ഖീനം, കത്തബ്ബം സ സമാചരി.
മഹിന്ദം പരതീരം സോ, ഗതം യോജിയമാരയി;
ഏവം സോ സുവിസോധേസി, രജ്ജപച്ചത്ഥികേ’ഖിലേ.
മഹാദാനം പവത്തേസി, യാചകാനം ധനേസിനം;
ഭിക്ഖൂനം ബ്രാഹ്മണാനഞ്ച, മനുഞ്ഞം രാജഭോജനം.
അഹേസും അനുജാതസ്സ, മഹിന്ദോ കസ്സപോ തഥാ;
ഉദയോതി തയോ തേസു, മഹിന്ദോ യുവരാജകോ.
ഹുത്വാ തസ്സാനുവത്തന്തോ, സക്കച്ചം തമുപട്ഠഹി;
സങ്ഘാനാമാസി രാജസ്സ, ഭരിയാ തസ്സ രാജിനീ.
കീളനത്ഥം സമുദ്ദസ്സ, ഗതേ രാജിനി പട്ടനം;
ഉദയോ ആദിപാദോസോ, ഓഹീനോ നഗരേ തദാ.
നാലനാമം ഗഹേത്വാന, ധീതരം മാണിലാനിയാ;
രക്ഖിതം രാജരക്ഖായ, പുളത്ഥിനഗരം അഗാ.
രാജാ തസ്മിം അകുജ്ഝിത്വാ, സന്ധിം കത്വാ അകുപ്പിയം;
മഹാദീപാദം പേസേത്വാ, തോസത്വാ തം ഇധാനയി.
ഏവം സമഗ്ഗാ തേ ആസും, തതോ പട്ഠായ ഖത്തിയാ;
രക്ഖന്താ സാസനം ലോകം, വസിംസു സുസമാഹിതാ.
തതോ കേനചി കാലേന, പണ്ഡുരാജാ മഹാബലോ;
ജമ്ബുദീപാ ഇധാ’ഗമ്മ, ദീപ ഗണ്ഹിതുമാരഭി.
രാജാ ¶ സുത്വാ മഹാസേനം, പേസുയിത്ഥ തദന്തികം;
അമച്ചാനം വിവാദേന, ഥദ്ധോതാരോ നാരാധിപോ.
പണ്ഡുരാജാ വിനാസേന്തോ, സബ്ബം തം ദേസമുത്തരം;
ഖന്ധാവാരം നിവേസേസി, മഹാതാലിതഗാമകേ.
വസന്താ ദമിളാ ഏത്ഥ, ബഹവോ യേ തഹിം തഹിം;
സബ്ബേ തം പക്ഖിയാഹേസും, തതോ സോ ബലവാ അഹു.
തത്ഥ ഗന്താ മഹാസേനാ, രഞ്ഞോ യുജ്ഝിതുമാരഭി;
ഹത്ഥിക്ഖന്ധഗതോ പണ്ഡു-രാജാപി സമുപാവിസി.
അഹു ദമിളസേനാസാ, പസ്സന്തി സാമിനോ മുഖം;
സമ്പത്തബലഹുസ്സാഹാ, തദത്ഥേ ചത്തജീവിതാ.
ദീപസേനാ തു സാമിന-മഭാവേന നിരുസ്സുക്കാ;
യുജ്ഝന്തി പരിഭിന്ദിത്വാ, പലായിത്ഥ തതോ തതോ.
ഓതരിത്ഥമഹാസേനാ, പണ്ഡുരാജാസ്സ തങ്ഖണേ;
മാരസേനാവ ഗച്ഛന്തി, വിചുണ്ണേന്തി മഹാജനം.
രാജാ സേനായ ഭിന്നത്തം, സുക്കാ സബ്ബം സമാദിയ;
ഹത്ഥസാരം പുരം ഹിത്വാ, മലയാഭിമുഖോ ഗതോ.
തതോ ഹത്ഥിം സമാരുയ്ഹ, യുവരാജാ മഹിന്ദകോ;
യുജ്ഝന്തോ സകസേനായ, പലാതത്തം സമേക്ഖിയ.
ഏകേനമേ ന സക്കാ വേ, സബ്ബേ ഏതേഹി മാരിതും;
ഏതേസം ന ച നീചാനം, ഹത്ഥേസു മരണം സുഖം.
തസ്മാ വരം മേ മരണം, മയാ ഏവേതി ചിന്തിയ;
ഹത്ഥിക്ഖന്ധഗതോയേവ, ഛിന്ദി സോ സീസമത്തനോ.
തം ദിസ്വാ ബഹവോ സീസേ, തത്ഥ ഛിന്ദിംസു സേവകാ;
തം ദിസ്വാ ദമിളീ സേനാ, ഹട്ഠതുട്ഠാ പമോദിസാ.
ഏതം സബ്ബം സമേക്ഖിത്വാ, ആദാപാദോ സകസ്സപോ;
തുരങ്ഗവരമാരുയ്ഹ, സുസന്നദ്ധോ മഹായുധോ.
വിഹാരമുപസങ്കമ്മ, അഭയം ഏകകോവ സോ;
താദിസമ്പി മഹാസേനം, ഓഗാഹേത്വാ വിദാരയി.
സുപണ്ണോ വിയ ഗണ്ഹന്തോ, ഭൂജഗേന സലിലാല യേ;
സോ തം സബ്ബം നിവത്തേസി, അത്താനഞ്ച സുഗോപയി.
അസ്സോ ¶ ഏകോവ ദിസ്സിത്ഥ, തുരങ്ഗാവലിസന്നിഭോ;
അത്തനോ സോ ജനം കഞ്ചി, അപസ്സന്തോ’നുഗാമിനം.
കിം മേ ഏകേന വേരിനം, പൂരിതേന മനോരഥം;
കാലന്തരേഹം ജീവന്തോ, പൂരേസ്സം മേ മനോരഥം.
തസ്മാ ഗന്തുംവ യുത്തന്തി, നിമ്ഫോടേത്വാ മഹാബലം;
നിബ്ഭയോവ മഹായോധോ, കോണ്ഡിവാതമുപാഗമി.
പണ്ഡുരാജാ മഹാസേനാ, അഗ്ഗഹേസി തതോ പുരം;
സീസം തം യുവരാജസ്സ, പണ്ഡുരാജസ്സ ദസ്സയും.
സോ തം ദിസ്വാ ച ഝാപേത്വാ, രാജൂനം പണ്ഡുദേസിനം;
സബ്ബമാളാഹനേ കിച്ചം, തസ്സ കാതും നിയോജയി.
സബ്ബം സാരം ഹരാപേസി, ഭണ്ഡാഗാരമ്ഹി രാജിനോ;
അഗ്ഗണ്ഹിത്ഥ ഗഹേതബ്ബം, വിഹാരേ നഗരേപി ച.
പാസാദേ രതനേ സബ്ബേ, സോവണ്ണംസത്ഥുബിമ്ബകം;
സിലാമയ മുനിന്ദസ്സ, ചക്ഖുഭൂക മണിദ്വയം.
തഥാ സോവണ്ണപട്ടേ ച, ഥൂപാരാമമ്ഹി ചേതിയേ;
സുവണ്ണ പടിമായോ ച, വിഹാരേസു തഹിം തഹിം.
സബ്ബം ഗഹേത്വാ നിസ്സാരം, ലങ്കാദീപ മകാസി സോ;
ഛഡ്ഡയിത്ഥ പുരം രമ്മ, യക്ഖഭക്ഖിത രൂപകം.
രാജാ’പി രക്ഖം ദത്വാന, മഹാമഗ്ഗേ തഹിം തഹിം;
ഗങ്ഗാദ്വയ മുഖേ വാസം, കപ്പേസി പരിസങ്കിതോ.
പണ്ഡുരാജാ തതോ സദ്ധിം, കാതും സീഹളസാമിനാ;
അമച്ചേ തത്ഥ പേസേസി, ദിസ്വാ തേ സീഹലാധിപോ.
സുണിത്വാ സാസനം തേസം, സബ്ബം തം സമ്പടിച്ഛിയ;
ദൂതാനം കാരയിത്വാന, യഥാകാമേന സങ്ഗഹം.
ഹത്ഥിദ്വയം സദത്വാന, സബ്ബമാഭരണമ്പി ച;
തസ്സ പേസേസി ദൂതേസോ, അത്തനോപി ഹിതാവഹേ.
പണ്ഡുരാജാ സിതം സബ്ബം, ദിസ്വാ സന്തുട്ഠമാനസോ;
നിയ്യാതേത്വാന ദൂതാനം, തദഹേവ മഹാപുരം.
നിക്ഖമിത്വാ പുരാ ഗന്ത്വാ, ന ചിരേനേവ പട്ടനം;
തത്ഥ ആരുയ്ഹ നാവം സോ, സക ദേസ മുപാഗമി.
തതോ ¶ ആഗമ്മ നഗരം, സീലാമേഘോ മഹീപതി;
യഥാഠാനേ ഠപേത്വാന, ദീപം വസി സമാഹിതോ.
ഭാതരം ദുതിയം കത്വാ, ഉദയം നാമ ഖത്തിയം;
മഹാദീപാദം തസ്സാ’ദാ, സോഗത്ഥം ദക്ഖിണം ദിസം.
സോപി ഖോ ന ചിരേനേവ, കത്വാ പുഞ്ഞം യഥാരഹം;
രോഗേനേകേന സമ്ഫുട്ഠോ, പവിട്ഠോ മച്ചുനോ മുഖം.
കസ്സപോ ആദിപാദോപി, പുലത്ഥിനഗരേ വസം;
യോജേത്വാ പണ്ഡുരാജേന, അഹോസി കിര മാരിതോ.
തദാ കസ്സപനാമസ്സ, പുത്താ ആസും മഹാരഹാ;
ആദിപാദസ്സ ചത്താരോ, ധഞ്ഞലക്ഖണ സഞ്ഞുതാ.
യോ സേനം സബ്ബപഠമോ, സേനോ നാമ കുമാരകോ;
സൂരോ വീരോ മഹുസ്സാഹോ, രാജഭാരക്ഖമോ സമോ.
രാജാ മഹാദീപാദത്തം, തസ്സ ദത്വാ യഥാവിധിം;
ഭോഗത്ഥം ദക്ഖിണം ദേസം, സവാഹന മുപാദിസി.
രോഹണാധിപതിസ്സാ’സും, പുത്താ കിത്തഗ്ഗബോധിതോ;
ചത്താരോ ധീതരോ തിസ്സോ, ദസ്സനേയ്യാ മനോരമാ.
തദാ ജേട്ഠസുതം തസ്സ, മഹിന്ദം നാമ ഖത്തിയം;
പിതുച്ഛാ മാരയിത്വാന, ദേസം ഗണ്ഹി സസാധനം.
ഭാതരോ തേ തയോ തസ്മിം,
സംരുട്ഠാ ഭാതു ഘാതനേ;
ആദായ ഭഗീനീ തിസ്സോ,
രഞ്ഞോ സന്തികമാഗമും.
രാജാപി ദിസ്വാ തേതീവ, മമായന്തോ ദയാലുകോ;
സബ്ബേ ദേവകുമാരേവ, സുഖം വഡ്ഢേസി പേമവാ.
തതോ കസ്സപനാമം സോ, തേസം ജേട്ഠം നരിസ്സരോ;
ദേസം തം ഗണ്ഹ യാഹീതി, ദത്വാ ബലമപേസയി.
സോ’പി ഗന്ത്വാന തം ഹന്ത്വാ, രോഹണം കസിണമ്പി തം;
കത്വാ ഹത്ഥഗതം തത്ഥ, വസിത്ഥ നിരുപദ്ദവോ.
അഥ സോ ഭാതരോ ദ്വേ’പി, സേനഞ്ച ഉദയം തഥാ;
പക്കോസിത്വാന, ഭാജേത്വാ, ദേസം തേഹി സഹാവസി.
രാജാ ¶ താ സാധു വഡ്ഢേത്വാ, വയപത്താസു തീസു സോ;
രാജകഞ്ഞാസു ധഞ്ഞാസു, ദേവച്ഛരസൂ രൂപിസു.
ഠപേത്വാ രാജിനി ഠാനേ, ഉപരാജസ്സ ദാപയി;
സങ്ഘനാമം മഹാഭോഗം, ദത്വാ രജ്ജസരിക്ഖകം.
കണിട്ഠോ ഉപരാജസ്സ, മഹിന്ദോ നാമ ഭാതുകോ;
അത്ഥി സബ്ബഗുണോപേതോ, സബ്ബസത്ഥവിസാരദോ.
തസ്സാ’ദാസി ദുവേ രാജാ, രാജകഞ്ഞാ മനോഹരാ;
തിസ്സവ്ഹകിത്ത നാമഞ്ച, ദത്വാ ഭോഗം യഥാരുചിം.
ഏവം കരോന്തോ ഞാതീനം, സംഗഹം സോ യഥാരഹം;
ആരാധേന്തോ ച ദാനാദി-സങ്ഗഹേഹി മഹാജനം.
രാജാ ദസയി രാജൂനം, ധമ്മേഹി സമുപാഗതോ;
സമാചരന്തോ പുഞ്ഞാനി, പരിഭുഞ്ജിത്ഥ മേദിനിം.
പംസുകൂലിക ഭിക്ഖൂനം, കത്വാ’രിട്ഠമ്ഹി പബ്ബതേ;
മഹാഭോഗം അദാരാമം, നിമ്മിതം വിയ ഇദ്ധിയാ.
പരിഹാരഞ്ച തസ്സദാ, രാജാരഹമസേസതോ;
ആരാമികേ ച ബഹവോ, ദാസേ കമ്മകരേപി ച.
പാസാദം സോവ കാരേസി, വിഹാരേ ജേതനാമകേ;
അനേകഭൂമിം ഭൂമിന്ദോ, ബുദ്ധഭൂമിഗതാസയോ.
വഡ്ഢേത്വാ തത്ഥ കാരേത്വാ, സബ്ബ സോവണ്ണയം ജിനം;
സണ്ഠപേത്വാ മഹാഭോഗം, വസാപേസി ച ഭിക്ഖവോ.
മഹാദി പരിവേണമ്ഹി, കാരേസി സുമനോഹരം;
പാസാദ മഗ്ഗിസന്ദംഡ്ഢം, തസ്മിംയേവ വിഹാരകേ.
കത്വാ വീരങ്കുരാരാമം, വിഹാരേ അഭയുത്തരേ;
മഹാസങ്ഘിക ഭിക്ഖൂനം, ഥേരിയാനഞ്ച ദാപയി.
പുബ്ബാരാമഞ്ച കാരേസി, സമ്പന്ന ചതുപച്ചയം;
സദ്ധിം സോ സങ്ഘനാമായ, ദേവിയാപി ച അത്തനോ.
മഹാവിഹാരേതായേവ, സദ്ധിം കാരേസി ഭൂമിപോ;
ആവാസം സങ്ഘസേനവ്ഹം, മഹാഭോഗം മഹാമതി.
കാരേത്വാ സബ്ബസോവണ്ണം, കേസധാതു കരണ്ഡകം;
മഹാപൂജം പവത്തേസി, രജ്ജം വിസ്സജ്ജി ഉത്തമോ.
ചേതിയസ്സ ¶ ഗീരിസ്സാദാ, കാണവാപിം ബഹുദയം;
ഭിക്ഖൂനം ദിപവാസീനം, ദാപേസി ച തിചീവരം.
പുലത്ഥി നഗരേ കാസി, വാപിയോ ഥുസവാപിയാ;
സേനഗ്ഗബോധിമാവാസം, ഗാമാരാമിക സഞ്ഞുതം.
തസ്മിംയേവ ച കാരേസി, മഹാപാളിം സുഭോജനം;
മഹാപാളിഞ്ച സബ്ബേസം, മഹാനേത്തമ്പി പബ്ബതേ.
വേജ്ജസാലമ്പി കാരേസി, നഗരസ്സ ച പച്ഛിമേ;
അനാഥാനം പവത്തേസി, യാഗുദാനം സഖജ്ജകം.
പംസുകൂലിക ഭിക്ഖൂനം, പച്ചേകഞ്ച മഹാനസം;
കത്വാ ദാപേസി സക്കച്ചം, നിച്ചം ഭോജനമുത്തമോ.
ഹുത്വാ മഹാദിപാദോ’യം, കപ്പൂര പരിവേണകേ;
ഉത്തരാള്ഹേ ച കാരേസി, പരിച്ഛേദേ സനാമകേ.
തുലാഭാരഞ്ച പാദാസീ, തിക്ഖത്തും സോ മഹാധനേ;
പുഞ്ഞമഞ്ഞമ്പി സോ’കാസി, രാജാ നാനപ്പകാരകം.
സങ്ഘനാമാപി സാ ദേവീ, ഉത്തരമ്ഹി വിഹാരകേ;
കത്വാ മഹിന്ദസേനവ്ഹാ-വാസം വാസേസി ഭിക്ഖവോ.
ആരദ്ധോ ദപ്പുലവ്ഹസ്സ, കാലേ രാജസ്സ ധീമഭോ;
മഹാദേവേന സോ ആസി, രമ്മോ ദപ്പുല പബ്ബതോ.
ദാരുകസ്സപനാമേന, തഥാ കസ്സപരാജികം;
ഉഭോപി തേ വിപ്പകതേ, രാജാ സോ വസമാപയി.
ഭദ്ദോ സേനാപതി തസ്സ, ഭദ്ദസേനാപതി’വ്ഹയം;
പരിവേണമ്പി കാരേസി, ദാസഭോഗസമായുതം.
ഉത്തരോ ച അമച്ചോ’കാ, വിഹാരേ അഭയുത്തരേ;
വാസമുത്തരസേനവ്ഹം, രമ്മ മുത്തരപച്ചയം.
വജിരോ നാമ തത്ഥേവാ-വാസം വജിരസേനകം;
കാസി രക്ഖസനാമോചാ-വാസം രക്ഖസനാമകം.
തതോ വീസതി വസ്സേസു, പുലത്ഥി നഗരേ വസം;
പണ്ഡുരാജകതം കാരം, സരന്തോ സരദസ്സനോ.
ദദന്തോ വിയ സേനസ്സ, സൂരസ്സാവസരഞ്ചസോ;
പഹായ ദീപം ദീപോ’വ, മഹാവാത ഹതോ ഗതോ.
ഭോഗോ ¶ അനിച്ചാ സഹ ജീവിതേന;
പഗേവ തേ ബന്ധുജനാ സഹായാ;
നരാധീപം പസ്സഥ ഏകമേവ;
സമാഗതം മച്ചുമുഖം സുഘോരം.
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
ഏക രാജകോ നാമ
അട്ഠചത്താലീസതിമോ പരിച്ഛേദോ.
ഏകൂനപഞ്ഞാസതിമ പരിച്ഛേദ
രാജദ്വയദീപനോ
ഏവം തസ്മിം മതേ തസ്സ, കാതബ്ബം സാധുകാരിയ;
മഹാദീപാദോ സേനവ്ഹോ, ആദായ ബലവാഹനം.
ആഗമ്മ നഗരം രാജാ, അഹോസി ധരണീ തലേ;
ആദികപ്പമ്ഹി രാജൂനം, ദസ്സന്തോ ചരിയം പിയ.
സദ്ധോ മഹാധനോ സൂരോ, മുത്തചാഗീ നിരാലയോ;
യാചയോഗോ മഹാഭോഗോ, സമ്പന്നബലവാഹനോ.
കിത്തിയാ’മലഭൂതായ, തഥാ തേജോ ഗുണേന ച;
സന്നിപാതംവ സോ ചന്ദ-സൂരിയാനം നിദസ്സയി.
അസങ്കിണ്ണ ഗുണാകിണ്ണോ, സുവിചിണ്ണ ഗുണാഗുണോ;
നിത്ഥിണ്ണപാപോ നിബ്ബിണ്ണ-സംസാരോ സാരദസ്സനോ.
ഭരിയാ തസ്സ യാ ആസി, സങ്ഘാതം സോ ഭിസേചയി;
മഹേസീഭാവേ ദത്വാന, പരിഹാരം യഥാഭതം.
മഹിന്ദം നാമ സപ്പഞ്ഞം, കണിട്ഠം ഭാതരം സകം;
ദത്വാ ദക്ഖിണഭാഗം സോ, ഓപരജ്ജേ’ഭിസേചയി.
അന്തേപുരേ’പരജ്ഝിത്വാ, സോ രഞ്ഞാ അവധാരിതേ;
സപുത്തദാരോ വുട്ഠായ, അഞ്ഞാതോ മലയം അഗാ.
ഉപ്പജ്ജിത്ഥ ¶ തദാ പുത്തോ, രഞ്ഞോ സങ്ഘായ ദേവിയാ;
ദസ്സേന്തോ’വ പനാദസ്സ, കുമാര രൂപമത്തനോ.
രാജാ തം ജാതമത്തം’വ, ദിസ്വാ സന്ഥുട്ഠമാനുസോ;
സിദ്ധത്ഥം ലുമ്ബിനീജാതം, രാജാ സുദ്ധോദനോ വിയ.
ധഞ്ഞപുഞ്ഞഗുണൂപേതോ, ഠപേത്വാ ദീപമേകകം;
ജമ്ബുദീപേ’പി കസിണേ, രജ്ജയോഗ്ഗോതി മേ സുതോ.
നാമദാന ദിനേയേവ, പരിഹാരേന സബ്ബസോ;
ഓപരജ്ജേ ഭിസിഞ്ചിത്വാ, ദക്ഖിണം ദേസമസ്സ’ദാ.
യുവരാജാപി മലയേ, വസന്തോ’വ മഹീപതിം;
ആരാധേത്വാ ഉപായേന, അനുഞ്ഞതോ സഭാതരാ.
നികായത്തയ വാ സീഹി, സദ്ധിം ഭിക്ഖൂഹി ആഗതോ;
ദിസ്വാ രാജാനമേത്ഥേവ, സന്ധീം’കാസി അകുപ്പിയം.
യാ തസ്സ യുവരാജസ്സ, ഭരിയാ തിസ്സാ നാമികാ;
രാജിനീ സാ വിജായിത്ഥ, ധീതരം സങ്ഘനാമികം.
കിത്തിനാമാ’പരായാ ച, ഭരിയാ സാപി ഖോ പന;
വിജായി പുത്തേ ചത്താരോ, തഥാ ഏകഞ്ച ധീതരം.
തദാ രാജാപി ചിന്തേത്വാ, ഏവം സതി കണിട്ഠകോ;
നിസ്സങ്കോ മയി ഹോതീതി, സമ്മാ മന്തീഹി മന്തിയ.
ധീതരം യുവരാജസ്സ, സുരൂപിം രൂപനാമികം;
കസ്സപസ്സ’ത്ത പുത്തസ്സ, വിവാഹം കാരയി ബുധോ.
ദക്ഖിണം ദേസമസ്സേവ, കണിട്ഠസ്സ സദാപയി;
രാജപുത്തസ്സ പാദാപി, പച്ചേകം ഭോഗമത്തനോ.
രജ്ജമ്ഹി സബ്ബം തസ്സേവ, പരിഭോഗായ ദാപയി;
കേവലന്തു വിചാരേസി, ദീപം ദീപ ഹിതാവഹോ.
തേസം സംവാസമന്വായ, ഉഭിന്നം പുഞ്ഞകമ്മിനം;
ധഞ്ഞപുഞ്ഞഗുണൂപേതാ, വിജാതാ പുത്തധീതരോ.
കത്വാ സബ്ബോപഹാരേന, ദാഠാധാതു മഹാമഹം;
ആരുയ്ഹ വരപാസാദം, രതനവ്ഹം മഹീപതി.
തദാ സോവണ്ണയസ്സാപി, സമ്ബുദ്ധസ്സ പുരാ ഠിതം;
സുഞ്ഞം പിട്ഠം സയം ദിസ്വാ, കസ്മാ ഏവന്തി സംവദി.
തതോ ¶ അമച്ചാ ആഹംസു, നാജാനാസി മഹീപതി;
മഹാപിതുനരിന്ദസ്സ, കാലേ തവ നരിസ്സരം.
പണ്ഡുരാജാ ഇധാഗമ്മ, ദീപമേതം വിനാസിയ;
സബ്ബം സാരഗതം ദീപേ, സമാദായ ഗതോ ഇതി.
തം സുത്വാ ലജ്ജിതോ രാജാ, സയം വിയ പരാജിതോ;
തദഹേവ നിയോജേസി, അമച്ചേ ബലസങ്ഗഹേ.
തദാ’വ കിര ആഗഞ്ഛി, പണ്ഡുരാജകുമാരകോ;
പരിഭൂതോ സരാജേന, രജ്ജത്ഥം കത നിച്ഛയോ.
രാജാ ദിസ്വാ’തി സന്തുട്ഠോ, കത്തബ്ബം തസ്സ കാരിയ;
മഹാതിത്ഥ മുപാഗമ്മ, പട്ടനം സേമത്രസോ.
മഹന്തം ബലകായഞ്ച, തസ്സോപകരണാനി ച;
അനുനം പടിയാദേത്വാ, ദേവസേനംവ സജ്ജിതം.
പണ്ഡുരാജകുമാരേന, സദ്ധിം സേനാപതി സകം;
ഗന്ത്വാ തം പണ്ഡുരാജാനം, ഹന്ത്വാനികമിതോ പുരാ.
രതനം സബ്ബമാദായ, ദത്വാ രജ്ജം ഇമസ്സ ച;
ന ചിരേനേവ ഏഹീതീ, ഉയ്യോജേസി മഹായസോ.
സോപി ഏവം കരോമീതി, പടിസ്സുത്വാ മഹീപതിം;
വിന്ദിത്വാ ബലമാദായ, നാമമാരുയ്ഹ തം ഖണേ.
പരതീരം തതോ ഗന്ത്വാ, സംവുളഹ ബലവാഹനോ;
വിനാസയന്തോ പച്ചന്തം, വാരേസി മധുരം പുരം.
ദ്വാരാനി പിദഹിത്വാന, പച്ഛിന്ദിത്ഥ ഗതാഗതം;
തതോ അഗ്ഗിം ഖിപാപേസി, ഗോപുരട്ടാല കോട്ഠകേ.
ഏവം സീഹളസേനായ, പവിട്ഠായ സകം പുരം;
സബ്ബം വിലുമ്പമാനായ, സേനങ്ഗം ഘാതയന്തിയാ.
പണ്ഡുരാജാ നിസമ്മേതം, സമാദായ സകം ബലം;
വേഗസാ തം സമാഗമ്മ, യുദ്ധം കാതും സമാരഭി.
അസമ്പുണ്ണ ബലത്താ സോ, വിദ്ധോ സല്ലേന ഭൂപതി;
ഹത്ഥിക്ഖന്ധഗതോയേവ, വിഹായ പുരമത്തനോ.
പലായിത്വാ ഗതഠാനേ, ജീവിതം നിജമേസ്സജി;
ഭരിയാവ’സ്സ തേനാസി, സമ്പത്താ ജീവിതക്ഖയം.
തതോ ¶ സീഹളസേനാസാ, പവിട്ഠാ നിബ്ഭയാ പുരം;
തത്ഥ സബ്ബം വിലുമ്പിത്ഥ, ദേവാ’സിരപുരം യഥാ.
സേനാപതി തതോ രാജ-ഗേഹേ ഭത്തം സമേക്ഖിയ;
ദീപാനിതമിമമ്ഹാ ച, തത്രട്ഠഞ്ച മഹാരഹം.
സാരം സബ്ബംസമാദായ, ദേസേ ച നഗരേ ഠിതം;
കത്വാ ഇസ്സരിയം തത്ഥ, വസേവത്തിയ അത്തനോ.
പണ്ഡുരാജ കുമാരം തു, തത്ഥ രജ്ജേ’ഭി സിഞ്ചിയ;
കാരേത്വാ പരിഹാരഞ്ച, ദേസം തസ്സ സമപ്പിയ.
യഥാരുചിം ഗഹേത്വാന, ഹത്ഥിഅസ്സേ നരേ’പി ച;
തത്ഥ തത്ഥ യഥാ കാമം, വസന്തോ അകുതോ ഭയോ.
സമുദ്ദ തടമാഗമ്മ, ഠത്വാ തത്ഥ യഥാസുഖം;
കീളന്തോ വിയ നാവം സോ, സമാരുയ്ഹ വിസാരദോ.
മഹാതിത്ഥ മുപാഗമ്മ, വന്ദിത്വാ ധരണീ പതിം;
തം സാസനം നിവേദേത്വാ, സാരം ദസ്സേസി ആഹടം.
രാജാ സാധൂതി വത്വാന, കാരേത്വാ തസ്സ സങ്ഗഹം;
സദ്ധിം സേനായ ആഗന്ത്വാ, പകട്ഠായ സകം പുരം.
ജയപാനം പിവിത്വാന, കത്വാ വിജയമങ്ഗലം;
മഹാധാഗം പവത്തേത്വാ, യാചകാനം യഥാ രുചിം.
സബ്ബം പാകതികം കാസി, സാരം ദീപേ നിരാലയോ;
സോവണ്ണ പടിമായോ ച, യഥാഠാനേ ഠപാപയി.
സുഞ്ഞം രതനപാസാദേ, പിട്ഠം പൂരേസി സത്ഥുനോ;
കാസി രക്ഖപിധാനേന, നിബ്ഭയം ധരണീതലം.
തതോ പട്ഠായ ദീപംസോ, അരീനം ദുപ്പധംസിയം;
കത്വാ വഡ്ഢേസി ഭോഗേഹി, ഉത്തരാദികുരും പിയ.
ഖിന്നാ പുബ്ബസ്സ രാജസ്സ, കാലേ ദീപമ്ഹി പാണിനോ;
നിബ്ബുതാ തം സമാഗമ്മ, ഘമ്മാ വിയ വലാഹകാ.
തസ്സ വീസതിമേ വസ്സേ, വിഹാരേ അഭയുത്തരേ;
നിക്ഖമിത്വാ ഗതാ ഹേസും, പംസുകൂലിക ഭിക്ഖവോ.
യുവരാജാ മഹിന്ദോ സോ, ധുമരാജസ്സ സത്ഥുനോ;
കാരാപയി ഘരം രമ്മം, ദസ്സനേയ്യം മനോരമം.
ബോധിഗേഹം ¶ കരോന്തോ തം, ദിസ്വാ വഡ്ഢകീനോ തദാ;
വംസേന സാഖം ആഹച്ച, ഭിജ്ജന്തം വരബോധിയാ.
കിന്തു കാതബ്ബമേത്ഥാതി, യുവരാജം നിവേദയും;
സോ തം തം മുപസംകമ്മ, മഹാപൂജായ പൂജിയ.
സചേ സത്ഥാ, ഹിതത്ഥായ, സമ്ഭൂതോ സബ്ബപാണിനം;
ലദ്ധും പുഞ്ഞസ്സ’നഗ്ഘസ്സ, ഘരസ്സ കരണേതി’ധ.
സാഖാ ഗച്ഛം തു ഉദ്ധംവ, കാതും സക്കാ യഥാഘരം;
ഏവമാരാധയിത്വാന, വന്ദിത്വാ സങ്ഘരം ഗതോ.
തദാ സാഖാ ദുമിന്ദസ്സ, രത്തിയം ഉദ്ധമുഗ്ഗമി;
തതോ കമ്മകരാ സബ്ബം, ആരോചേസും സസാമിനോ.
യുവരാജാ’തി സന്തുട്ഠോ, ഭാതുരഞ്ഞോ നിവേദിയ;
മഹാപൂജായ പൂജേസി, വിസ്സജ്ജിയ ബഹുധനം.
തഥാ മഹിന്ദസേനവ്ഹം, പരിവേണഞ്ച കാരിയ;
സങ്ഘസ്സാ’ദാ സഭോഗം സോ, പുഞ്ഞാ പുഞ്ഞാനിചാചീനി.
അദാ സപരിസം ഭത്തം, വത്ഥം ഛത്തമുപാഹനം;
തഥാ ഗമിയഭത്തഞ്ച, നഹാനഞ്ച സഭത്തകം.
ഏവം ഖുദ്ദാനു ഖുദ്ദാനി, കത്വാ പുഞ്ഞാനി സോ വിഭൂ;
രഞ്ഞോ തേത്തിംസവസ്സമ്ഹി, യഥാകമ്മമുപാഗമി.
അഥ രാജാ മതേതസ്മിം, കണിട്ഠമുദയം സകം;
തസ്സ ഠാനേ ഠപേത്വാന, സബ്ബം തസ്സേവ തസ്സദാ.
തുലാഭാരസ്സ ദാനേന, ദീനാനാഥേ സതപ്പയി;
ധമ്മകമ്മേന സോധേസി, നികായത്തയമേകതോ.
സോണ്ണഥാലീസഹസ്സം സോ, മുത്താഹി പരിപൂരിയ;
ഠപേത്വാ മണിമേകേകം, തസ്സോപരി മഹാരഹം.
ബ്രാഹ്മണാനം സഹസ്സസ്സ, സുദ്ധേ രതനഭാജനേ;
ഭോജേത്വാ ഖീരപായാസം, ദാപേത്വാ ഹേമസുത്തകം.
തഥാ നവേഹി വത്ഥേഹി, അച്ഛാദേത്വാ യഥാരുചിം;
സന്തപ്പേസി മഹന്തേന, പരിഹാരേന പുഞ്ഞവാ.
ഭിക്ഖൂനം ദീപവാസീനം, അദാസി ച തിചീവരം;
അദാ സബ്ബാസമിത്ഥീനം, വത്ഥഞ്ച സുമനോഹരം.
കാരേത്വാ ¶ ലോഹപാസാദം, വേജയന്തസരിക്ഖകം;
വഡ്ഢേസി പടിമം തത്ഥ, സുവണ്ണഘടകോട്ടിമം.
സുത്വാ ഉപോസഥാഗാര-ഭാവം സബ്ബ മഹേസീനം;
തുച്ഛോ യം നേവ ഹോതൂതി, വാസം സങ്ഘസ്സ തം അകാ.
ഭോഗഗാമേ ച തസ്സദാ, രക്ഖകേ ച നിയോജയി;
ഭിക്ഖൂ ദ്വത്തിംസമത്താഹി, വസന്തൂതി നിയാമയി.
ഗങ്ഗായ മരിയാദം സോ, കാരേസി മണിമേഖലം;
തോയനിദ്ധമനഞ്ചാകാ, മണിഹീരകവാപിയാ.
കട്ഠുന്തനഗരേ ചേവ, കാണവാപിംച ബന്ധയി;
വേജ്ജസാലഞ്ച കാരേസി, ചേതിയമ്ഹി ഗിരിമ്ഹി സോ.
ബുദ്ധഗാമവിഹാരഞ്ച, വിഹാരം മഹിയങ്ഗണം;
കൂടതിസ്സ വിഹാരഞ്ച, ഭോഗഗാമേ ന വഡ്ഢയി.
മണ്ഡലസ്സ ഗിരിസ്സാ’ദാ, വിഹാരസ്സ സഗാമകേ;
ഉത്തരാള്ഹേ ച കാരേസി, പാസാദം പരിവേണകേ.
മഹാസേനസ്സ ബുദ്ധസ്സ, ഗാമം ദത്വാന രക്ഖകേ;
ദാസി സോബ്ഭവിഹാരേ ച, കാരേസി പടിമാഘരം.
ബോധിസത്തേ ച വഡ്ഢേസി, പാസാദേ മണിമേഖലേ;
സീലാമയമുനിന്ദസ്സ, ജിണ്ണഗേഹമ്പി കാരയി.
രാജ തം ബോധിസത്തഞ്ച, സഘരം തത്ഥ സന്നഹി;
ആലവാലം ദുമിന്ദസ്സ, ഗന്ധിത്വാ കാ മഹാമഹം.
ലിഖിത്വാ ഹേമപട്ടമ്ഹി, സബ്ബരതനസുത്തകം;
മഹാപൂജമകാ തസ്സ, അഭിധമ്മം കഥാപയി.
ആനന്ദപടിമം നേത്വാ, പുരം കത്വാ പദക്ഖിണം;
പരിത്തം ഭിക്ഖുസങ്ഘേന, ഭണാപേത്വാ യഥാവിധിം.
പരിത്തോദകസേകേന, ജനം കത്വാ നിരാതുരം;
രാജാ രോഗഭയം പേവം, നീഹരിത്ഥ സദേസതോ.
അഭിസേകം ഗഹേത്വാന, ഹേമവാലുക ചേതിയേ;
അനുസംവച്ഛരം കാതും, തം ചാരിത്തം ലിഖാപയി.
അദാ മാസസ്സ ചതൂസു, ഉപോസഥദിനേസു സോ;
ചതുന്നഞ്ച സഹസ്സാനം, വത്ഥദാനം സഭത്തകം.
വേസാഖകീളം ¶ കീളിത്ഥ, സദ്ധിം ദുഗ്ഗതകേഹി സോ;
അന്നം പാനഞ്ച വത്ഥഞ്ച, തേസം ദത്വാ യഥാരുചിം.
ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ ദീപമ്ഹി, നിച്ചദാനം പവത്തയി;
സന്തപ്പേസി ച ദാനേന, കപണദ്ധികവണിബ്ബകേ.
തസ്സ രഞ്ഞോ മഹേസീ ച, സങ്ഘനാമാ അകാരയി;
പബ്ബതം സങ്ഘസേനവ്ഹം, സഭോഗമഭയുത്തരേ.
നീലചൂളാമണിഞ്ചാകാ, സിലാമയ മഹേസിനോ;
പൂജം സബ്ബോപഹാരേഹി, കാസി സത്ഥുസ്സ സബ്ബദാ.
തസ്സ സേനാപതിചാ’കാ, സേനസേനാപതിവ്ഹയം;
പരിവേണം മഹാഭോഗം, സൂരോ തുട്ഠകനാമകോ.
ഏവം സപരിസോ കത്വാ, സപുഞ്ഞാനി മഹായസോ;
പഞ്ചതിംസതിമേ വസ്സേ, ദേവലോകമുപാഗമി.
തതോ തസ്സാ’നുജോ ആസി, ഉദയോ നാമ ഖത്തിയോ;
രാജാ സബ്ബപ്പയോഗേഹി, ഹിതേസീ ദീപവാസീനം.
ഹുത്വാ സോ സയം രാജാ, കണിട്ഠം സകഭാതരം;
മഹാദീപാദഠാനമ്ഹി, ഠപി കസ്സപനാമകം.
രാജാ ചിന്തിയ ഞാതീനം, കാതബ്ബോ സങ്ഗഹോ ഇതി;
ഏവം കസ്സപനാമസ്സ, ഭാതുപുത്തസ്സ ധീതരം.
യുവരാജസ്സ തസ്സാ’കാ, ഭരിയം സേനനാമികം;
ധാരേസിച സയം രാജാ, അപരം തിസ്സസവ്ഹയം.
മഹിന്ദസ്സുപരാജസ്സ, രാജധീതായ കിത്തിയാ;
പുത്തോ കിത്തഗ്ഗബോധീതി, ആദിപാദോ വിബുദ്ധികോ.
ചോരോ ഹുത്വാ മഹാരഞ്ഞോ, നിക്ഖമിത്വാന രത്തിയം;
ഏകോ അഞ്ഞാതവേസേന, സമുപാഗമ്മരോഹണം.
ജനം ഹത്തഗതം കത്വാ, ദേസം സബ്ബം വിനാസിയ;
ഘാതാപയിത്ഥ തത്രട്ഠം, സോ തം മാതുലമത്തനോ.
തം സുത്വാ ധരണീപാലോ, തസ്മിം’തീവ പകുപ്പിയ;
ആനേതും തമുപായം സോ, ഗവേസന്തോ തഥാ തഥാ.
ഭാതുപുത്തം തമാഹുയ, യുവരാജം സകസ്സപം;
ആമന്തേസി മഹാപുഞ്ഞ, സഹായോ ഹോതി മേ ഇതി.
കിം ¶ മേ കത്തബ്ബ’മിച്ചാഹ, പച്ചാഹ ധരണീപതി;
പുത്തോ തവ മഹിന്ദോ സോ, വുദ്ധിപ്പത്തോ മഹാബലോ.
ലാഭീ രോഹണദേസസ്സ, മാതിതോ പിതിതോ’പി ച;
സൂരോ സബ്ബസഹോ വീരോ, കുസലോ കതൂപാസനോ.
സങ്ഗാമയോഗ്ഗോ മതിമാ, നിപുണോ നയകോവിദോ;
തം പേസേത്വാ നയിസ്സാമ, പാപം മാതുലഘാതകം.
തം സുത്വാ വചനം രഞ്ഞോ, കസ്സപോ ഭാസി സാദരോ;
ദേവ ദേവേന വുത്തോ’ഹം, ഗച്ഛേയ്യം കിന്തു മേ സുതോ.
വംസോ മേ പാലിതോ ഹോതി, പസാദോ ച തവാധിപ;
തസ്മാ കാലമഹാപേത്വാ, യം ഇച്ഛസി തഥാ കുരു.
സുത്വാ അതീവസന്തുട്ഠോ, നരിന്ദോ തസ്സ തം വചോ;
മഹന്ഥം ബലകായം സോ, സബ്ബസോ പടിയാദിയ.
മഹതാ പരിഹാരേന, മഹിന്ദം രാജപോതകം;
രക്ഖിതും തം നിയോജേത്വാ, വജിരഗ്ഗഞ്ച നായകം.
തുച്ഛം വിയ പുരം കത്വാ, സബ്ബഞ്ച ബലവാഹനം;
സബ്ബോപകരണഞ്ചേവ, അനൂനം തസ്സ ദാപിയ.
സയം തമനുഗച്ഛന്തോ, പദസാ’വ നരിസ്സരോ;
ഉയ്യോജേസി മഹാപുഞ്ഞ, ഗച്ഛ രുക്ഖാതി മേദിനിം.
മഹിന്ദോ സോ മഹിന്ദോ’വ, ദേവസേനാ പുരക്ഖതോ;
ഗച്ഛന്തോ സുവീരോചിത്ഥ, ദേവാസുരമഹാഹവം.
തതോ ഗന്ത്വാ ന ചിരേന, ഗുത്തസാലമുപാഗമി;
തതോ ജാനപദാ സബ്ബേ, മണ്ഡലികാ ച രട്ഠിയാ.
തേന മാതുലഘാതേന, പാപകേന ഉപദ്ദുതാ;
ഗന്ത്വാ തം പരിവാരേസും, ലദ്ധോ നോ സാമികോ ഇതി.
പതന്തോ സോപി ഖോ ചോരോ, ഠിതോവ ഗിരിമണ്ഡലേ;
സബ്ബം ഹത്ഥഗതം കത്വാ, രാജഭണ്ഡം മഹഗ്ഘിയം.
ഹത്ഥീ അസ്സേച ആദായ, ഗന്ത്വാ മലയമാരുഹി;
മഹിന്ദസേനാ ഘാതേന്തീ, തസ്സ സേനം തഹിം തഹിം.
പദാനുപദമസ്സേ’വ, ഗച്ഛന്തി ഹത്ഥിഅസ്സകേ;
ദിസ്വാ മലയപാദമ്ഹി, ഗഹേത്വാ ഏത്ഥ സോ ഇതി.
തത്ഥ ¶ പാവിസിമദ്ദന്തീ, സബ്ബം മലയകാനനം;
നദീയോ പല്ലലേ ചേവ, കരോന്തി മഗ്ഗസാദിസേ.
ബാലകോവ ജനം ദിസ്വാ, സബ്ബം രതനമത്തനോ;
കോധാഭിഭൂതോ ഛഡ്ഡേസി, നദീ സോബ്ഭതടാദീസു.
ഏകകോവ നിലീയിത്ഥ, വനേ പബ്ബതകന്ദരേ;
ഗവേസന്തോ ജനോ ദിസ്വാ, തമഗ്ഗഹി നരാധമ്മം.
തമാദായ’തി തുട്ഠോ സോ, ജനോ ആഗമ്മ സജ്ജുകം;
മഹിന്ദമുപദസ്സേസി, നിസിന്നം ഗുത്തസാലകേ.
സോ തം ദിസ്വാ ഹസിത്വാന,
ഭുത്തോ കിം രോഹണോ’’ഇതി;
നായകസ്സ നിയ്യാതേത്വാ,
വജിരഗ്ഗസ്സ രാജിനോ.
സയം സേനം സമാദായ, മഹാഗാമമുപാഗതോ;
രോഹണാ ധിപതി ഹുത്വാ, കരോന്തോ ലോകസങ്ഗഹം.
ജനം പാകതികം കത്വാ, ബാലകേന വിബാധിതം;
സാസനഞ്ച യഥാഠാനേ, ഠപേത്വാ തേന നാസിതം.
പുപ്ഫാരാമേ ഫലാരാമേ, കാരയിത്വാ തഹിം തഹിം;
വാപിയോ’പി ച ഗണ്ഹിത്വാ, ബന്ധാപേത്വാ മഹാനദിം.
സബ്ബത്ഥ സുലഭം കത്വാ, സങ്ഘസ്സ ചതുപച്ചയം;
ദുട്ഠേ ച പടിബാഹേത്വാ, മണ്ഡലീകേ ച രട്ഠിയേ.
ചോരേ ച പരിസോധേത്വാ, കത്വാ വിഗതകണ്ടകം;
തോസയന്തോ’ഖിലം ലോകം, ചാഗഭോഗസമപ്പിതോ.
ഉപാസനിയോ വിഞ്ഞൂഹി, സേവനീയോ ധനത്ഥീഹി;
കപ്പരുക്ഖൂപമോ സബ്ബ-യാചകാനം ഹിതാവഹോ.
ഹിത്വാ ദുബ്ബിനയം ദേസേ, പുബ്ബകേഹി പവത്തിതം;
സമാചരന്തോ ധമ്മഞ്ച, വാസം തത്ഥേവ കപ്പയി.
ആദിപാദം ഗഹേത്വാന, വജിരഗ്ഗോ വിനായകോ;
അനുരാധമുപാഗമ്മ, രാജാനമഭിദസ്സയി.
രാജാപി ദിസ്വാ തം കുദ്ധോ, ഖിപ്പം പക്ഖിപ്പ ചാരകേ;
രക്ഖാവരണമസ്സാദാ, വിഹേഠേസി ച സബ്ബാസോ.
അദാസി ¶ ച തുലാഭാരം, തിക്ഖത്തും സോ മഹായസോ;
ഥൂപാരാമമ്ഹി ഥൂപഞ്ച, ഹേമപട്ടേന ഛാദയി.
കത്വാ തത്ഥേവ പാസാദം, ഭിക്ഖുസങ്ഘം നിവാസിയ;
വിഹാരേ നഗരേ ചേവ, പടിസങ്ഖാസി ജിണ്ണകം.
കദമ്ബനദീയാ’കാസി, നിജ്ഝരം ഥിരബന്ധനം;
മരിയാദം പവഡ്ഢേസി, വാപിയം സോ മയേത്തിയം.
തത്ഥ നിദ്ധമനംചാ’കാ, അനുവസ്സമ്പി ഭൂമിപോ;
ചീവരത്ഥം സുവത്ഥാനി, സുസണ്ഹാനി ച ദാപയി.
ദുബ്ഭിക്ഖേ ദാനസാലായോ, കാരേത്വാ സബ്ബപാണിനം;
മഹാദാനം പവത്തേസി, മഹാപാളിഞ്ച വഡ്ഢയി.
ദധിഭത്തഞ്ച ദാപേസി, നികായത്തയവാസിനം;
നിച്ചം ദുഗ്ഗതഭത്തഞ്ച, യാഗുഞ്ചേവ സഖജ്ജകം.
ഏവമാദീനി പുഞ്ഞാനി, കത്വാ സോവഗ്ഗിയാനി സോ;
ഏകാദസഹി വസ്സേഹി, ഗതോ ദേവസഹബ്യതം.
തസ്സേകാദസവസ്സേസു, വിസ്സട്ഠം സോണ്ണമേവ തു;
അഹു സതസഹസ്സാനം, തയോ ദസഹി സമ്മിതം.
സുദുജ്ജയം പണ്ഡുനരാധിരാജ,
മേകോപരോ രോഹണമുഗ്ഗദുഗ്ഗം;
കത്വാ’പി ഏതേ സവസേ നരിന്ദാ,
സയം വസം മച്ചുമുപാഗമിംസു.
സുജനപ്പസാദ സംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
രാജദ്വയദീപനോ നാമ
ഏകൂനപഞ്ഞാസതിമോ പരിച്ഛേദോ.
പഞ്ഞാസതിമ പരിച്ഛേദ
ദ്വിരാജകോനാമ
തതോ ¶ രജ്ജേ പതിട്ഠായ, കസ്സപോ ദക്ഖിണം ദിസം;
അദാ കസ്സപനാമസ്സ, യുവരാജസ്സ ധീമതോ.
അഗ്ഗാഭിസേകം ദാപേസി, യുവരാജസ്സ ധീതുയാ;
രാജകഞ്ഞായ തിസ്സായ, ഭരിയായേ’വ അത്തനോ.
യാചകാനഞ്ച സിപ്പീനം, ആഗതാനം തതോ തതോ;
ദാനം ദണ്ഡിസ്സരം നാമ, സദാ ദാപേസി ഭൂപതി.
ആദിപാദോ മഹിന്ദോ സോ,
വസന്തോ രോഹണേ തദാ;
ഗഹേതും രാജിനോരട്ഠ-
മാദായ ബലമാഗതോ.
തം സുത്വാ കുപിതോ രാജാ, ബലം പേസേസി അത്തനോ;
യുജ്ഝിത്വാ തം പരാജേസി, മഹിന്ദോ സോ മഹാഭടോ.
തതോ രാജാ നിവത്തേതും, പിതരം തസ്സ പേസയി;
കസ്സപം യുവരാജം തം, സോ ഗന്ത്വാ പുത്തസന്തികം.
നാനാധമ്മകഥോപേതം, വത്വാ യുത്തിമനേകധാ;
സങ്ഘാമതോ നിവത്തേത്വാ, പുത്തം സോ പുനരാഗമി.
ആദിപാദോ തു സോ പച്ഛാ, ഘാതേത്വാ മണ്ഡലാധിപേ;
കുദ്ധേജനപദേ ദിസ്വാ, അഗമാസി പുരന്തികം.
ഭിക്ഖുസങ്ഘോ തമാനേത്വാ, ദസ്സേസി വസുധാധിപം;
ദത്വാ സോ ധീതരം തസ്സാ, പേസേസി പുന രോഹണം.
നീഹരിത്വാന ദുസ്സീലേ, നികായത്തയവാസീസു;
ഗാഹാപേസി നവേ ഭിക്ഖൂ, ആവാസേ തത്ഥ തത്ഥ സോ.
ദ്വയാഭിസേകജാതേന, ആദിപാദേന സുനുനാ;
മഹാവിഹാരേ ബോധിമ്ഹി, പംസും വഡ്ഢേസി പൂജയം.
അകാസി ¶ ച നികായേസു, തീസു ബിമ്ബേ സിലാമയേ;
സോവണ്ണയേ രംസിജാലേ, ഛത്തം ചൂളാമണിം തഥാ.
അഭയഗിരിവിഹാരമ്ഹി, പാസാദം സകനാമകം;
കത്വാ തത്ഥ നിവാസേത്വാ, ഭിക്ഖു ഗാമമദാപയി.
മഹിയങ്ഗണവിഹാരസ്മിം, ഗാമം സോ ചേതിയസ്സ’ദാ;
സവത്ഥം പടിമാഭത്തം, സബ്ബഭിക്ഖൂന ദാപയി.
ഥലേ ജലേ ച സത്താനം, അദാസി അഭയം തദാ;
ചാരിത്തപുബ്ബരാജൂനം, പരിപാലേസി സബ്ബദാ.
തസ്സ സേനാപതി സേനോ, ഇലങ്ഗോരാജവംസജോ;
ഥേരിയാനം അകാ’വാസം; ഥൂപാരാമസ്സ പച്ഛതോ.
ധമ്മാരുചികഭിക്ഖൂനം, ധമ്മാരാമമകാരയി;
തഥാ സാഗലികാനഞ്ച, കസ്സപസേനനാമകം.
ഹദയുണ്ഹാഭിധാനം സോ, കത്വാ ചേതിയപബ്ബതേ;
പരിവേണം അദാധമ്മ-രുചികാനഞ്ച ഭിക്ഖൂനം.
ആരാമികാനം ഭിക്ഖൂനം, ആരാമേസു തഹിം തഹിം;
ഏകമേകം കുടിം കത്വാ, ദാപേസി ച ചമൂപതി.
രത്തമാലഗിരിസ്മിം സോ, കത്വാ രമ്മം തരം സുഭം;
കുചിം അദാ സാസനസ്സ, സാമികാനം തപസ്സിനം.
മഹാവിഹാരേ കാരേത്വാ, പവിവേണം വരം അദാ;
പംസുകൂലികഭിക്ഖൂനം, സമുദ്ദഗിരിനാമകം.
വാസം അരഞ്ഞേ കാരേത്വാ, അത്തനോ വംസനാമകം;
മഹാവിഹാരേ ഭിക്ഖൂനം, വനേ നിവാസതം അദാ.
വിഹാരേസൂ ച ജിണ്ണേസു, നവകമ്മമകാരയി;
ദാപേസി അഗ്ഗലം സബ്ബ-ഭിക്ഖൂനം ജിണ്ണചീവരേ.
തിസ്സാരാമം കരിത്വാന, ഭിക്ഖൂനീനമുപസ്സയം;
മരിചവട്ടിമഹാബോധി, പരിഹാരേ നിവേസയി.
അനുരാധപുരേ ചേവ, പുലത്ഥിനഗരേപി ച;
ഉപസഗ്ഗരോഗനാസായ, വേജ്ജസാലാപി കാരയി.
അത്തനാ കതവാസനം, ഭോഗഗാമേ ച ദാപയി;
തഥാരാമികഗാമേ ച, പടിമാഭരണഞ്ച സോ.
ഭേസജ്ജഗേഹം ¶ കാരേസി, നഗരേ തത്ഥ തത്ഥ സോ;
പംസുകൂലികഭിക്ഖൂനം, ഭത്തം വത്ഥഞ്ച ദാപയി.
ഖന്ധീകതേ അമോചേസി, തിരച്ഛാനഗതേ ബഹൂ;
കപണാനഞ്ച ദാപേസി, മഹാദാനം ചമൂപതി.
വിചിത്തം ബ്യഞ്ജനം ഭത്തം, യാഗും വിവിധഖജ്ജകം;
കത്വാ സൂകരരൂപഞ്ച, ഗുളം ഭിക്ഖൂനം ദാപയി.
ഏവാമാദീനി പുഞ്ഞാനി, കത്വാ സേനായ നായകോ;
സേനോ കിത്തിന്ദുപാദേഹി, സബ്ബാ ഓഭാസയീ ദിസാ.
തസ്സേവ ഞാതകോ കത്വാ, നായകോ രക്ഖസവ്ഹയോ;
സവാരകമ്ഹി ഗാമമ്ഹി, വിഹാരം സുമനോഹരം.
മഹാവിഹാരവാസീനം, സാരാനം പടിപത്തിയാ;
ഭിക്ഖൂനം സോ അദാ സാധു, ഠപേത്വാ വത്തമുത്തമം.
സേനോ നാമ മഹാലേഖോ, മഹാലേഖകപബ്ബതം;
മഹാവിഹാരേ കാരേസി, ഭിക്ഖൂനം വാസമുത്തമം.
ചോളരാജാഭിധാനോ, ച, അമച്ചോ തസ്സ രാജിനോ;
പരിവേണം അകാരമ്മം, നട്ഠം തം സുപ്പതിട്ഠിതം.
രാജാ തീസു നികായേസു, രൂപകമ്മമനോരമം;
മണ്ഡപാനി വിചിത്താനി, വേജയന്തോ പമാനി ച.
കാരേത്വാ ധാതുപൂജായോ, കത്വാ ജനമനോഹരാ;
യഥാ കമ്മം ഗതോ ഠത്വാ, വസ്സാനി ദസസത്ത ച.
ദ്വയാഭിസേകസഞ്ജാതോ, യുവരാജാഥ കസ്സപോ;
ആസി ലദ്ധാഭിസേകോ സോ, ലംകാരജ്ജേകമാഗതേ.
സദ്ധോ ആഗതമഗ്ഗോവ, സാഭിഞ്ഞോ വിയ പഞ്ഞവാ;
വത്താ സോ മരമന്തിവ, ചാഗവാ ധനദോ വിയ.
ബഹുസ്സുതോ ധമ്മകഥീ, സബ്ബസിപ്പവിസാരദോ;
യുത്തായുത്തവിചാരായ, നിപുണോ നയകോവിദോ.
അചലോ ഇന്ദലീലോ’വ, ഠിതോ സുഗതസാസനേ;
പരപ്പവാദിവാതേഹി, സബ്ബേഹി’പി അകമ്പിയോ.
മായാസാഠേയ്യമാനാദി, പാപാനഞ്ച അഗോചരോ;
ഗുണാനം ആകരോ സബ്ബ-രതനാനം വസാഗരോ.
ഭൂമിചന്ദോ ¶ നരിന്ദോ സോ, വംസേ ജാതസ്സ അത്തനോ;
ദപ്പുളസ്സാദീപാദസ്സ, യുവരാജപദം അദാ.
രജ്ജം ദസഹി ധമ്മേഹി, ചതുസങ്ഗഹവത്ഥൂഹി;
കരോന്തോ പരിപാലേസി, ലോകം നേത്തംവ അത്തനോ.
സോ ധേത്വാ സാസനം സബ്ബം, ധമ്മകമ്മേന സത്ഥുനോ;
ഗഹേത്വാ നവകേ ഭിക്ഖൂ, അകാസാ’വാസപൂരണം.
ദുട്ഠഗാമണിരാജേന, കതം മരിചവട്ടികം;
നട്ഠം വിഹാരം കാരേത്വാ, നാനാആവാസ ഭൂസിതം.
ഥേരവംസജഭിക്ഖൂനം, അദാ കത്വാ മഹാമഹം;
തേസം പഞ്ചസതാനഞ്ച, ഭോഗഗാമേ ച ദാപയി.
തത്ഥ സോ തുസിതേ രമ്മേ, ദേവസങ്ഘപുരക്ഖതം;
മേത്തേയ്യം ലോകനാഥം തം, ദേസേന്തം ധമ്മമുത്തമം.
ദസ്സേന്തോ വിയ ലോകസ്സ, വിഹാരേ സബ്ബസജ്ജിതേ;
നിസിന്നോ മണ്ഡപേ രമ്മേ, നാനാരതനഭൂസിതേ.
നഗരേഹി ച സബ്ബേഹി, ഭിക്ഖൂഹി പരിവാരിതോ;
ബുദ്ധലിലായ ലംകിന്ദോ, അഭിധമ്മ മഭാസയി.
സോണ്ണപട്ടേ ലിഖാപേത്വാ-ഭിധമ്മപിടകം തദാ;
ധമ്മസങ്ഗണികം പോത്ഥം, നാനാരതന ഭൂസിതം.
കത്വാ നഗരമജ്ഝമ്ഹി, കാരേത്വാ ഹേമമുത്തമം;
തം തത്ഥ ഠപയിത്വാന, പരിഹാരമദാപയി.
സക്കസേനാപതിട്ഠാനം, ദത്വാ പുത്തസ്സ അത്തനോ;
പരിഹാരേ നിയോജേസി, തത്ഥ തം ധമ്മപോത്ഥകേ.
അനുസംവച്ഛരം രാജാ, പുരം ദേവപുരീ വിയ;
വിഭൂസിതായ സേനായ, സജ്ജേത്വാ പരിവാരിതോ.
ദേവരാജാവ സോഭന്തോ, സബ്ബാഭരണഭൂസിതോ;
ഹത്ഥിഖണ്ഡേ നിസീദിത്വാ, ചരന്തോ പുരവീഥിയം.
മഹതാ പരിഹാരേന, നേത്വാ തം ധമ്മസങ്ഗഹം;
അത്തനാ കാരിതം രമ്മം, വിഹാരം സബ്ബസജ്ജിതം.
തത്ഥ ധാതുഗതേ രമ്മേ, നാനാരതനഭൂസിതേ;
മണ്ഡപേ ധാതുപിഠസ്മിം, പതിട്ഠാപിയ പൂജയി.
ഗന്ഥാകരപരിവേണം ¶ , മഹാമേഘവനേ അകാ;
നഗരേ വജ്ജസാലാ ച, തേസം ഗാമേ ച ദാപയി.
ഭണ്ഡികപരിവേണഞ്ച, സിലാമേഘഞ്ച പബ്ബതം;
കത്വാ’ഭയഗിരിസ്മിം സോ, തേസം ഗാമമദാപയി.
ജോതിവനവിഹാരസ്മിം, രാജാ ലങ്കായ നായകോ;
ഭത്തഗ്ഗസ്സ അദാ ഗാമം, തഥാ’ഭയഗിരിമ്ഹി ച.
ദക്ഖിണഗിരിനാമസ്സ, വിഹാരസ്സ ച ദാപയി;
ഗാമം കതഞ്ഞുഭാവേന, രാജാ പരമധമ്മികോ.
സക്കസേനാപതി രമ്മം, പരിവേണം സുമാപിയ;
അദാസി സഹഗാമേഹി, ഥേരിയാനം സനാമികം.
ഭരിയാ വജിരാ തസ്സ, തേസംയേവ അദാപയി;
പരിവേണം കരിത്വാന, സഗാമം സകനാമകം.
ഉപസ്സയം കരിത്വാന, സാ ഏവ പദലഞ്ഛനേ;
ഭിക്ഖൂനീനം അദാ ഥേര-വംസേ സബ്ബത്ഥ പൂജിതേ.
സക്കസേനാപതി മാതാ, ദേവാ’രഞ്ഞക ഭിക്ഖൂനം;
ഥേരവംസപ്പദീപാനം, അകാ’വാസം സനാമകം.
സാ ഏവ പടിബിമ്ബസ്സ, സത്ഥു മരിചവട്ടിയം;
ചൂളാമണിം പാദജലം, അകാ ഛത്തഞ്ച ചീവരം.
രാജാ രാജാലയേയേവ, രാജവംസം സനാമകം;
അകാസി പാളികം നാമ, പാസാദം സുമനോ ഹരം.
പൂജേസി രാജിനീ നാമ, രാജിനോ ഭരിയാ’പരാ;
പട്ടകഞ്ചുകപൂജായ, ഹേമമാലിക ചേതിയം.
തസ്സാ പുത്തോസി സിദ്ധത്ഥോ, നാമ ഇസ്സരിയേ ഠിതോ;
സുതോ മലയരാജാതി, രൂപേന മകരദ്ധജോ.
രാജാ തസ്മിം മതേ കത്വാ, സാലം ഭിക്ഖുനമുത്തമം;
ദാനവട്ടം പട്ഠപേത്വാ, തസ്സ പത്തിമദാ തദാ.
ഏവം ധമ്മേന കാരേന്തേ, രജ്ജം ലങ്കാദീപേ തദാ;
ചോളരാജേന യുജ്ഝിത്വാ, പണ്ഡുരാജാ പരാജിതോ.
പണ്ണാകാരാനി നേകാനി, ബലം സന്ധായ പേസയി;
രാജാലംകിസ്സരോ സദ്ധിം, മന്തേത്വാ സചിവേഹി സോ.
സന്നയ്ഹ ¶ ബലകായം സോ, സക്കസേനാപതിം സകം;
ബലസ്സ നായകം കത്വാ, മഹായിത്ഥമുപാഗമി.
വിജയം പുബ്ബരാജൂനം, വത്വാ വേലാതടേ ഠിതോ;
ഉസ്സാഹം ജനയിത്വാന, നാവം ആരോപയീ ബലം.
ബലകായം സമാദായ, സക്കസേനാപതിം തദാ;
സുഖേന സാഗരം തിണ്ണോ, പണ്ഡുദേസമുപാഗമി.
ദിസ്വാ ബലഞ്ച തഞ്ചേവ, പണ്ഡുരാജാ സുമാനസോ;
ഏകച്ഛത്തം കരിസ്സാമി, ജമ്ബുദീപന്തി അബ്രവി.
ബലദ്വയം ഗഹേത്വാന, രാജാ സോ ചോളവംസജം;
ജേതും അസക്കുണിത്വാന യുദ്ധമുജ്ഝിയ നിക്ഖമി.
യുജ്ഝിസ്സാമീതി ഗന്താന, സക്കസേനാപതീ പുന;
നിസിന്നോ ഉപസഗ്ഗേന, മതോ പാപേന പണ്ഡുതോ.
ലംകിസ്സരോ ബലസ്സാപി, തേന രോഗേന നാനസം;
സുത്വാ ദയാലുഭാവേന, സേനം ആണാപയീ തതോ.
സക്ക സേനാപതിട്ഠാനം, തസ്സ പുത്തസ്സ’ദാ തദാ;
വഡ്ഢേസി തേന തം പുത്തം, കത്വാ സേനായ നായകം.
നികായത്തയവാസീഹി, പരിത്തം നഗരേ തദാ;
കാരേത്വാ രോഗദുബ്ബുട്ഠി-ഭയം നാസേസി ജന്തുനം.
സാസനസ്സ ച ലോകസ്സ, സന്തിം കത്വാ അനേകധാ;
രാജാ സോ ദസമേ വസ്സേ, സുഖേന തിദിവം ഗതോ.
ലംകാരജ്ജേപി ഠത്വാ കഥിതതിപിടകോ സബ്ബവിജ്ജാപദീപോ,
വത്താവാദീ കവീ സോ സതിധീതിവിസദോ ദേസകോ ഭാവകോ ച;
പഞ്ഞാസദ്ധാദയാ വാ പരഹിതനിരതോ ലോകവേദീവദഞ്ഞൂ;
രാജിന്ദോ കസ്സപോ’യം വിയ വിമലഗുണോ ഹോതുലോകോപി സബ്ബോ.
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
ദ്വിരാജകോ നാമ
പഞ്ഞാസതിമോ പരിച്ഛേദോ.
ഏകപഞ്ഞാസതിമ പരിച്ഛേദ
പഞ്ചരാജകോ നാമ
യുവരാജാ ¶ തദാ ഹുത്വാ, രാജാ ദപ്പുളനാമകോ;
ഠപേസി ഓപരജ്ജമ്ഹി, ആദിപദം സനാമകം.
മരിചവട്ടിവിഹാരസ്സ, ഗാമം ദത്വാ തതോ പുരേ;
ചാരിത്തം പുബ്ബരാജൂനം, രക്ഖിത്വാന മഹിം ഇമം.
അഭുത്വാ ദീഘകാലഞ്ഹി, പുബ്ബകമ്മേന അത്തനോ;
രാജാ സോ സത്തമേ മാസേ, പവിട്ഠോ പച്ചുനോ മുഖം.
ഉപരാജാ അഹുരാജാ, ദപ്പുളോ തദനന്തരം;
ഉദയസ്സാദിപാദസ്സ, യുവരാജപദം അദാ.
തദാ ചോളഭയാ പണ്ഡു-രാജം ജനപദം സകം;
ചജിത്വാ നാവമാരുയ്ഹ, മഹാതിത്ഥമുപാഗമി.
ആണാപേത്വാന തം രാജാ, ദിസ്വാ സന്തുട്ഠമാനസോ;
മഹാഭോഗം അദാ തസ്സ, നിവാസേസി പുരാ ബഹി.
ചോളരാജേന യുജ്ഝിത്വാ, ഗഹേത്വാ പട്ടനദ്വയം;
പണ്ഡുരാജസ്സ ദമ്മീതി, സന്നദ്ധേ ലങ്കരാജിനി.
കേനാ’പി കരണീയേന, ഖത്തിയാ ദീപവാസിനോ;
അകംസു വിഗ്ഗഹം ഘോരം, പാപകമ്മേന പണ്ഡുനോ.
പണ്ഡുരാജേ’ത്ഥ വാസേന, കമ്മം നത്ഥീതി ചിന്തിയ;
ഠപേത്വാ മകുടാദീനി, ഗതോ കേരളസന്തികം.
വിഗ്ഗഹേ നിട്ഠിതേ രാജാ, മഹാമേഘവനേ തദാ;
മഹാബോധിഘരസ്സാ’ദാ, ഗാമം നഗരസന്തികേ.
ആവാസം രക്ഖകോ നാമ, തസ്സ സേനാപതീ അകാ;
ഥൂപാരാമസമീപമ്ഹി, ഇളങ്ഗോ രാജനാമകം.
കതം തം പുബ്ബരാജേഹി, രാജാ സോ പരിപാലിയ;
പത്തോ ദ്വാദസമം വസ്സം, യഥാകമ്മമുപാഗമി.
ഉദയോ ¶ യുവരാജാ’സി, ലംകാവാസീനമിസ്സരോ;
സേനനാമാദിപാദം സോ, ഓപരജ്ജേ’ഭിസേചയി.
രഞ്ഞോ ഭീതാ തദാമച്ചാ, പവിസിംസു തപോവനം;
രാജോപരാജാ ഗന്ത്വാന, തേസം സീസാനി ഛേദയും.
തേന കമ്മേന നിബ്ബിന്നാ, യതയോ തന്നിവാസിനോ;
ഹിത്വാ ജനപദം രഞ്ഞോ, തദാഗച്ഛിംസു രോഹണം.
തദാ ജാനപദാ ചേവ, നാഗരാ ച ബലാനി ച;
കുപിതാ ചണ്ഡുവാതേന, സാഗരോ വിയ കമ്പിതോ.
രതനപാസാദമാരുയ്ഹ, വിഹാരേ അഭയുത്തരേ;
സന്താസേത്വാന രാജാനം, ദസ്സേത്വാന വിഭീസികം.
ഉപത്ഥമ്ഭകമച്ചാനം, വിഗ്ഗഹസ്സ തപോവനേ;
തദാ സീസാനി ഛിന്ദിത്വാ, കവാതേന നിപാതയും.
തം സുത്വാ യുവരാജാ ച, ആദിപാദോ ച തം സഖാ;
ഉല്ലങ്ഘിത്വാന പാകാരം, സീഘം ഗച്ഛിംസു രോഹണം.
ബലകായോനുബന്ധിത്വാ, യാവ കണ്ഹനദീതടാ;
അലാഭേന ച നാവാനം, തിണ്ണത്താ തേസമാഗമി.
രാജപുത്താഗതാ തത്ഥ, വനേ അഭയഭേദിനോ;
യതീനം പുരതോ തേസം, നിപജ്ജിത്വാ ഉരേന തേ.
അല്ലവത്ഥാ’ല്ലകേസാ ച, പരിദേവിത്ഥ’നേകധാ;
കന്ദീത്വാ രോദനം കത്വാ, ഖമാപേസും തപസ്സിനോ.
ഖന്തിമേത്താനുഭാവേന, തേസം സാസനസാമിനം;
പുഞ്ഞോദയോ അഹു തേസം, ഉഭിന്നം ദീപസാമിനം.
യുവരാജബലഞ്ചേവ, നികായത്തയവാസിനോ;
ഗമിംസു തേസമാനേതും, സന്തിഭൂതേ മഹാബലേ.
രാജപുത്താ ഉഭോ ബ്യത്താ, പണ്ഡിതാ പംസുകൂലിനോ;
യാചിത്വാ തേസമാദായ, അഗമംസു സകം പുരം.
ഭിക്ഖൂനം പുരതോ മഗ്ഗം, രാജാഗന്താ ഖമാപയി;
ആദായ തേ വനം തേസം, നേത്വാ രാജഘരം ഗതോ.
തതോ പട്ഠായ ചാരിത്ഥം, പാലേത്വാ പുബ്ബരാജുനം;
രാജാ സോ തതിയേ വസ്സേ, യഥാകമ്മമുപാഗമി.
ലംകാഭിസേകം ¶ പത്വാന, സേനോ സോ മതിമാ തതോ;
ഉദയം ആദിപാദം തം, യുവരാജം അകാ സഖം.
കഹാപണസഹസ്സം സോ, ദുഗ്ഗതാനം ഉപോസഥേ;
ഹോതു’പോസഥികോ ദത്വാ, യാവജീവം നരാധിപോ.
പടിമാ ഭത്തവത്ഥാനി, ഭിക്ഖൂനം ധരണീ പതി;
അദാ ദണ്ഡിസ്സരം ദാനം, യാചകാനഞ്ച സിപ്പീനം.
ഠാനേ കത്ഥചി സിപ്പീനം, പാസാദേസു മനോഹരേ;
കാരേത്വാ ഭോഗഗാമേ ച, അദാപേസി മഹാമതി.
കഹാപണസഹസ്സം വാ, ദത്വാ പഞ്ചസതാനി വാ;
ലങ്കായം ജിണ്ണകാവാസേ, നവകമ്മമകാരയീ.
ചത്താലീസസഹസ്സാനി, അഭയുത്തരചേതിയേ;
സിലാപത്ഥരണത്ഥായ, ദാപേസി ച മഹീപതി.
മഹാവാപീസു ലംകായം, ജിണ്ണനിദ്ധമനേ അകാ;
നവകമ്മഞ്ച മരിയാദം, ഥിയം പാസാണപംസുനാ.
അകാ രാജഘരേ രമ്മം, മാലാഗേഹം മഹാരഹം;
ഠപിതം പുനരാജൂഹി, ദാനം സമ്മാപവത്തയി.
കതം മലയരാജേന, അമച്ചേന’ഗ്ഗ ബോധിനാ;
പരിവേണം നാഗസാലം, ദിസ്വാ ഗാമ മദാ തദാ.
കത്വാ ചതുവിഹാരേസു, രൂപകമ്മാനി സാധുകം;
മണ്ഡപാനി ച രമ്മാനി, ധാതുപൂജം അകാ സദാ.
ഏവമാദീനി പുഞ്ഞാനി, അനേകാനി അനേകധാ;
കത്വാ സോ നവമേ വസ്സേ, യഥാകമ്മമുപാഗമി.
ലംകാഭിസേകം പത്വാന, യുവരാജോദയോ തതോ;
സേനനാമാദിപാദം സോ, ഓപരജ്ജേ’ഭി സേചയി.
നിദ്ദാലു മജ്ജപോ ആസി, രാജാ പാപേന ജന്തുനം;
ചോളോ പമത്തതം തസ്സ, സുത്വാ സന്തുട്ഠമാനസോ.
പണ്ഡുദേസാതിസേകം സോ, പത്തുകാ മേത്ഥ പേസയി;
മകുടാദീനമത്ഥായ, ഠപിതാനംവ പണ്ഡുനാ.
താനി നാദാസി സോ രാജാ, തേന ചോളോ മഹബ്ബലോ;
ബലം സന്നയ്ഹ പേസേസി, ബലക്കാരേന ഗണ്ഹിതും.
തദാ ¶ സേനാപതി ഏത്ഥ, പച്ചന്തേ കുപിതേ ഗതോ;
ആണാപേത്വാന തം രാജാ, യുജ്ഝനത്ഥായ പേസയി.
ഹതോ സേനാപതി തത്ഥ, യുജ്ഝി ന രണേ മതോ;
കകൂടാദീനി ആദായ, രാജാ സോ രോഹണം അഗാ.
ഗന്ത്വാ ചോളബലം തത്ഥ, അലഭിത്വാ പവേസനം;
നിവത്തിത്വാ സകം രട്ഠം, അഗമാസി ഇധതാ ഭയാ.
തതോ സേനാപതിട്ഠാനേ, വിദുരഗ്ഗം തു നായകം;
ഠപേസി രാജാ ലംകിന്ദോ, തേജവന്തം മഹാമതിം.
പച്ചന്തം ചോളരാജസ്സ, ഘാതേത്വാ സോ ചമൂപതി;
ആണാപേസി ഇതോ നീതം, ദസ്സേത്വാന വിഭീസിതം.
തതോ ദാപേസി സോ സബ്ബ-പരിക്ഖാരം മഹാരഹം;
പംസുകൂലികഭിക്ഖൂനം, സബ്ബേസം ദീപവാസിനം.
മഹാവിഹാരേ ലംകിന്ദോ, പടിബിമ്ബസ്സ സത്ഥുനോ;
ജലന്തം മണിരംസീഹി, അകാ ചൂളാമണിം തദാ.
ഓരോധാ വിദുരാ തസ്സ, പാദജാലേന പൂജയി;
മണീഹി പജ്ജലന്തേഹി, പടിമം തം സിലാമയം.
ഝാപിതം ചോളരാജസ്സ, ബലേന മണിനാമകം;
പാസാദം കാതുമാരദ്ധോ, ചുതോ വസ്സമ്ഹി അട്ഠമേ.
പഞ്ചേതേ വസുധാധിപാ വസുമഹിം ഏകാതപത്തങ്കിതം;
ഭുത്വാ നിഗ്ഗഹസങ്ഗഹേഹി സകലം ലോകം വസേ വത്തിയ;
യാ താ മച്ചുവസം സപുത്തവണിതാ സാമച്ചമിത്താനുഗാ;
ഇച്ചേവം സതതം സരന്തു സുജനാ ഹാതും പമാദം മദം.
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
പഞ്ചരാജകോ നാമ
ഏകപഞ്ഞാസതിമോ പരിച്ഛേദോ.
ദ്വിപഞ്ഞാസതിമ പരിച്ഛേദ
തിരാജകോനാമ
തതോ ¶ ലങ്കാഭിസേകം സോ, പത്വാ സേനോ കമാഗതം;
മഹിന്ദസ്സാദിപാദസ്സ, യുവരാജപദം അദാ.
പഞ്ഞോ മഹാകവീ ബ്യത്തോ, മജ്ഝത്തോ മിത്തസത്തുസു;
യുത്തോ ദയായ മേത്തായ, രാജാ സോ സബ്ബദാ അഹു.
കാലം ദേവോ’നതിക്കമ്മ, സമ്മാ ധാരാഭിവസ്സതി;
രട്ഠേ തസ്മിം വസന്താ’സും, സുഖിതാ നിബ്ഭയാ സദാ.
സുത്തന്തം ലോഹപാസാദേ, നിസിന്നോ വണ്ണയീ തദാ;
നികായത്തയവാസീഹി, രാജാ സോ പരിവാരിതോ.
ദാഠധാതുകരണ്ഡം സോ, നാനാരതനഭൂസിതം;
അകാ ചതുവിഹാരേസു, ധാതുപൂജാ ച’നേകധാ.
പരിവേണം സിത്ഥഗാമം, കാരേത്വാ വുത്ഥമത്തനാ;
ലോകം പുത്തംവ പാലേത്വാ, തിവസ്സേന ദിവങ്ഗതോ.
യുവരാജാ മഹിന്ദോ സോ, രാജാസി തദനന്തരം;
മഹാപുഞ്ഞോ മഹാതേജോ, മഹാസേനോ മഹായസോ.
ഏകച്ഛത്തം അകാ ലങ്കം, ഘാതേത്വാ ചോരുപദ്ദവം;
അകംസു തമുപട്ഠാനം, നിച്ചമണ്ഡലനായകം.
വിജ്ജമാനേപി ലങ്കായം, ഖത്തിയാനം നരാധിപോ;
കാലിങ്ഗചക്കവത്തിസ്സ, വംസേ ജാതം കുമാരികം.
ആണാപേത്വാന തം അഗ്ഗ-മഹേസിം അത്തനോ അകാ;
തസ്സാ പുത്താ ദുവേ ജാതാ, ധീതാ ഏകാ മനോരമാ.
ആദിപാദേ അകാ പുത്തേ, ധീതരം ചോപരാജിനിം;
ഇതി സീഹളവംസഞ്ച, പട്ഠപേസി സഭൂപതി.
ബലകായം ഇമം ദേസം, മദ്ദനത്ഥായ വല്ലഭോ;
പേസേസി നാഗദീപം സോ, സുത്വാ തം ഭൂപതി ഇധ.
ബലം ¶ ദത്വാന സേനവ്ഹ-രാജസേനാപതിം തദാ;
വല്ലഭസ്സ ബലേനേ’സ, യുജ്ഝിതും തത്ഥ പേസയി.
ഗന്ത്വാ സേനാപതീ തത്ഥ, ബലേനേ’തസ്സ രാജിനോ;
യുജ്ഝിത്വാ തം വിനാസേത്വാ, ഗണ്ഹി സോ യുദ്ധമണ്ഡലേ.
അസക്കേന്തോ ഇമം ജേതും, രാജാ നം വല്ലഭാദയോ;
രാജാനോ മിത്തസമ്ബന്ധം, ലംകിന്ദേന അകംസു തേ.
ഇച്ഛേവം രാജിനോ തേജോ, ജമ്ബുദീപമവത്ഥരി;
പത്ഥരിത്വാന ലംകായം, ഉല്ലങ്ഘിത്വാന സാഗരം.
സദ്ധമ്മം കഥായന്താനം, കത്വാ സമ്മാ ന മുത്തമം;
ധമ്മം സുത്വാന സോ രാജാ, പസന്നോ ബുദ്ധസാസനേ.
രാജാ സോ സന്നിപാതേത്വാ, പംസുകൂലികഭിക്ഖവോ;
യാചിത്വാ അത്തനോ ഗേഹം, ആണാപേത്വാന സാധുകം.
ആസനം പഞ്ഞപേത്വാന, നിസീദാപിയ ഭോജനം;
ദാപേസി വിപുലം സുദ്ധം, സദാ ഏകദിനേ വിയ.
അനേകബ്യഞ്ജനം രാജാ-രഞ്ഞകാനം തപസ്സിനം;
പേസേസി ഭോജനം സുദ്ധം, മഹഗ്ഘം വിപുലം സദാ.
വേജ്ജേവ പേസയിത്വാന, വിലാനാനം തപസ്സിനം;
സന്തികം സോ ദയാവാസോ, തികിച്ഛാപേസി നിച്ചസോ.
ഗുളാനി ഘനപാകാനി, ലസുണാനം രസാനി ച;
തമ്ബുലമുഖവാസഞ്ച, പച്ഛഭത്തേ അദാ സദാ.
പത്തേസു പൂരയിത്വാന, ലസുണം മരിചമ്പി ച;
പിപ്ഫലിസങ്ഗീവേരാനി, ഗുളാനി തിഫലാനി ച.
ഘതം തേലം മധുഞ്ചായ, പാപുരത്ഥരണാനി ച;
പംസുകൂലികഭിക്ഖൂനം, പച്ചേകം സബ്ബദാ അദാ.
ചീവരാദീനി സബ്ബാനി, പരിക്ഖാരാനി ഭൂപതി;
കാരാപേത്വാന ദാപേസി, ഭിക്ഖൂനം പംസുകുലിനം.
രാജാ മഹാവിഹാരസ്മിം, ഏകേകസ്സ ഹി ഭിക്ഖുനോ;
പച്ചേകം നവവത്ഥാനി, ചീവരത്ഥായ ദാപയി.
നികായത്തയവാസീനം, ഭിക്ഖൂനം ലാഭവാസിനം;
തുലാഭാരമദാ ദ്വീസു, വാരേസു സമഹീപതി.
രാജാ ¶ സോ നാഗതേഭോഗം,
രാജാനോ സങ്ഘഭോഗതോ;
ന ഗണ്ഹന്തൂനി പാസാണേ,
ലിഖാപേത്വാ നിധാപയി.
കഥാപേത്വാന ബുദ്ധസ്സ, സരണാനി ഗുണേനവ;
അനാഥേഹി ച തേസഞ്ച, ഭത്തവത്ഥാനി ദാപയി.
ദാനസാലം കരിത്വാന, ഹത്ഥിസാലകഭൂമിയം;
യാചകാനം അദാ ദാനം, തേസഞ്ച സയനാസനം.
വേജ്ജസാലാസു സബ്ബാസു, ഭേസജ്ജം മഞ്ചകഞ്ച സോ;
ചോരാനം ബന്ധനാഗാരേ, നിച്ചം ഭത്താനി ദാപയി.
വാനരാനം വരഹാനം, മിഗാനം സുനഖാന ച;
ഭത്തം പൂവഞ്ച ദാപേസി, ദയാവാസോ യഥിച്ഛകം.
രാജാ ചതുവിഹാരേസു, കത്വാ സോ വീഹിരാസയോ;
യഥിച്ഛിതേന ഗണ്ഹന്തു, അനാഥാ ഇതി ദാപയി.
നാനാപൂജാഹി പൂജേത്വാ, കത്വാ മങ്ഗലമുത്തമം;
കഥാപേസി ച ഭിക്ഖൂഹി, ബ്യത്തേഹി വിനയം തദാ.
ഥേരേന ധമ്മമിത്തേന-സിത്ഥഗാമകവാസിനാ;
പൂജയിത്വാന കാരേസി, അഭിധമ്മസ്സ വണ്ണനം.
ദാഠാനാഗാ’ഭിധാനേന, ഥേരേനാ’രഞ്ഞവാസിനാ;
ലംകാലംകാരഭൂതേന, അഭിധമ്മം കഥാപയി.
പട്ടകഞ്ചുകപൂജാഹി, ഹേമമാലികചേതിയം;
നച്ചഗീതേഹി ഗന്ധേഹി, പുപ്ഫേഹി വിവിധേഹി ച.
ദീപമാലാഹി ധൂപേഹി, പൂജയിത്വാന’നേകധാ;
തസ്സ വത്ഥാനി ഭാജേത്വാ, ഭിക്ഖൂനം ദാപയീ സയം.
സദാ സോ അത്തനോ രജ്ജേ, ഉയ്യാനേസു തഹിംതഹിം;
ആണാപേത്വാന പുപ്ഫാനി, പൂജേസി രതനത്തയം.
പാസാദം ചന്ദനം നാമ, കാതും മരിചവട്ടിയം;
അകാരമ്ഭഞ്ച ഭിക്ഖൂനം ഭോഗഗാമേ ച ദാപയി.
കേസധാതും നിധാപേത്വാ, കരണ്ഡം രതനേഹി സോ;
കാരയിത്വാന പൂജേസി, ഠപേത്വാ തത്ഥ ഭൂപതി.
സോണ്ണരജതപട്ടേഹി ¶ , ഥൂപാരാമമ്ഹി ചേതിയം;
ഛാദാപേത്വാ യഥാരജ്ജം, പൂജം കാരേസി ഭൂപതി.
തസ്മിം ധാതുഘരേ രാജാ, സോണ്ണദ്വാരമകാരയി;
പജ്ജലന്തം സിനേരുംവ, രംസീഹി സൂരിയസ്സ സോ.
ഝാപിതം ചോളരാജസ്സ, ബലേന പദലഞ്ഛനേ;
ചതുന്നം ചേതിയാനം സോ, രമനീയം ഘരം അകാ.
ഝാതം നഗരമജ്ഝമ്ഹി, ദാഠാധാതുഘരം അകാ;
ധമ്മസങ്ഗണീഗേഹഞ്ച, മഹാപാളിഞ്ച ഭൂപതി.
തമ്ബൂലമണ്ഡപം കത്വാ, തത്ഥ സുങ്കം മഹീപതി;
ഭിക്ഖൂനം ഥേരവംസേ സോ, ഭേസജ്ജത്ഥായ ദാപയി.
ഉപസ്സയം കരിത്വാന, മഹാമങ്ഗലനാമകം;
ഥേരവംസമ്ഹി ജാതാനം, ഭിക്ഖുനീനം അദാപയി.
മാതുലോദയരാജേന, ആരദ്ധം സാധുനാ തദാ;
നിട്ഠാപേസി മഹീപാലോ, പാസാദം മണിനാമകം.
പരിവേണാനി ചത്താരി, തസ്മിം ജേതവനേ തദാ;
കാരാപയിംസു ചത്താരോ, അമച്ചാ തസ്സ രാജിനോ.
രഞ്ഞോ കിത്തിസമാദേവീ, കിത്തിനാമാ മനോരമാ;
പരിവേണം അകാരാമം, ഥൂപാരാമസ്സ പച്ഛതോ.
സാ തസ്മിം പരിവേണേ ച, അകാ കപ്പാസഗാമകേ;
ചീവരചേതിയേ ചേവ, തിസ്സോ പോക്ഖരണീ സുചി.
ദ്വാദസരതനായാമം, ധജം സോണ്ണമയഞ്ച സാ;
പൂജേസി പുഞ്ഞസമ്ഭാരം, ഹേമമാലിക ചേതിയേ.
ഗിഹീനം വജ്ജസാലഞ്ച, പുത്തോ തസ്സാ പുരേഅകാ;
ഗുണവാസക്കസേനാനീ, ഭിക്ഖൂനഞ്ച പുരാബഹി.
രാജാ ചതുവിഹാരേസു, ദിബ്ബപാസാദസന്നിഭേ;
മണ്ഡപേ കാരയിത്വാന, ധാതുപൂജാ അനേകധാ.
വസ്സമേകമതിക്കമ്മ, കാരാപേത്വാ മഹീപതി;
ചാരിത്തം പുബ്ബരാജൂനം, പരിപാലേസി സാധുകം.
ഏവമാദീനി പുഞ്ഞാനി, ഉളാരാനി അനേകധാ;
കത്വാ സോളസമേ വസ്സേ, രാജാ സോ തിദിവം ഗതോ.
ജാതോ ¶ പടിച്ച തം രാജം, സേനാ ദ്വാദസവസ്സികോ;
കാലിങ്ഗദേവിയാ പുത്തോ, പത്തരജ്ജോ തദാ അഹു.
ഉദയസ്സ കനിട്ഠസ്സ, യുവരാജപദം അദാ;
പിതു സേനാപതി സേനോ, തസ്സ സേനാപതി അഹു.
പച്ചന്തം ബലമാദായ, ഗതേ സേനാപതിമ്ഹി സോ;
മാതരാ സഹ വത്തന്തം, കണിട്ഠം തസ്സ ഭാതരം.
മാരാപേത്വാ മഹാമല്ലം, അകാ സേനാപതിം തദാ;
അമച്ചം ഉദയം നാമ, സകം വചനകാരകം.
തം സുത്വാ കുപിതോ ഹുത്വാ, സേനോ സേനാപതി തദാ;
ബലമാദായ ആഗഞ്ഛി, ഗണ്ഹിസ്സാമീതി സത്തവോ.
സുത്വാന തം മഹീപാലോ, കതവന്തം വാചമത്തനോ;
രക്ഖാമി തം അമച്ചന്തി, ഗതോ നിക്ഖമ്മ രോഹണം.
തസ്സ മായാ നിവത്തിത്വാ, യുവരാജഞ്ച രാജിനിം;
ആദായ കുപിതാ തേന ആണാപേസി ചമൂപതിം.
തായ സോ സങ്ഗഹീതോവ, ദമിളേ സന്നിപാതിയ;
ദത്വാ ജനപദം തേസം, പുടത്ഥിനഗരേ വസീ.
യുജ്ഝിതും തേന സോ രാജാ, ബലം പേസേസി രോഹണാ;
സേനാപതി വിനാസേസി, സബ്ബം തം രാജിനോ ബലം.
ദമിളാ തേ ജനപദം, പീളേത്വാ രക്ഖസാ വിയ;
വിലുമ്പിത്വാന ഗണ്ഹന്തി, നരാനം സന്തകം തദാ.
ഖിത്താ മനുസ്സാ ഗന്ത്വാന, രോഹണം രാജസന്തികം;
നിവേദേസും പവത്തിം തം, മന്തേത്വാ സചീവേഹി സോ.
രക്ഖിതും സാസനം രട്ഠം, തമ്പഹായ ചമൂപതിം;
സന്ധിം കത്വാന സേനേന, പുളത്ഥിനഗരം അഗാ.
മഹേസിം അത്തജം കത്വാ, പാലേതും വംസമത്തനോ;
പുത്തം ഉപ്പാദയിത്വാന, കസ്സപം നാമ ഉത്തമം.
വസന്തേ തത്ഥ ലംകിന്ദേ, അഹിതാ വല്ലഭാ ജനാ;
അലഭന്താ സുരം പാതു-മാരിയാ തസ്സ സന്തികേ.
മജ്ജപാനേ ഗുണം വത്വാ, പായേസും തം മഹീപതിം;
പിവിത്വാ മജ്ജപാനം സോ, മത്തബ്യാളോ അഹു തദാ.
ആഹാരാനം ¶ ഖയം പത്വാ, ചജിത്വാ ദുല്ലഭം പദം;
മതോ സോ ദസമേ വസ്സേ, തരുണോയേവ ഭൂപതി.
ഇതോ വിദിത്വാ ഖലുപാപമിത്ത-
വിധേയ്യഭാവം പരിഹാനി ഹേതും;
സുഖത്തിതോയേവ ഇദ വാ ഹുരം വാ;
ജഹന്തു തേ ഘോരവിസം’വ ബാലം.
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേതി രാജകോ നാമ
ദ്വിപഞ്ഞാസതിമോ പരിച്ഛേദോ.
തിവഞ്ഞാസതിമ പച്ഛേദ
ലംകാവിലോപോനാമ
മഹിന്ദോ തം കണിട്ഠോ സോ, രാജപുത്തോ തദച്ചയേ;
ഉസ്സാപിയ സേതച്ഛത്ത-മനുരാധപുരേ വരേ.
സേന സേനാനീനാ’നീത ദേസന്തരജനാ കുലേ;
തത്ഥ വാസമകപ്പേസി, കിച്ഛേന ദസവച്ഛരേ.
അപേതനീതി മഗ്ഗസ്സ, മുദുഭൂതസ്സ സബ്ബസോ;
ഉപ്പാദഭാഗം നാദംസു, തസ്സ ജാനപദാ തദാ.
അച്ചന്തം ഖീണചിത്തോ സോ, വസ്സമ്ഹി ദസമേ വിഭൂ;
വുത്തിദാനേന നാസക്ഖി, സങ്ഗഹേതും സകം ബലം.
അലദ്ധ വുത്തിനോ സബ്ബേ, കേരളാ സഹിതാ തതോ;
ന വുത്തിദാനം നോ യാവ, ഹോതി മാതാവ ഭുഞ്ജതു.
ഇതി രാജഘരദ്വാരേ, സാഹസേകരസാ ഭുസം;
ചാപഹതാ നിസീദിംസു, സന്നദ്ധഛുരികായുധാ.
ഹത്ഥസാരം സമാദായ, തേ വിവഞ്ചിയ ഭൂപതി;
ഉമ്മഗ്ഗതോ വിനിഗ്ഗമ്മ, തുരിതോ രോഹണം അഗാ.
സീദുപബ്ബതഗാമമ്ഹി ¶ , ഖന്ധവാരം നിബന്ധിയ;
ഭാതു ജായമ്മ ഹേസിത്തേ, ഠപേത്വാ സോ തഹിം വസീ.
ന ചിരസ്സേവ തസ്സായ, മതാ യസമഹീപതി;
മഹേസിത്തേ നിവേസേസി, സകഭാതുസ്സ ധീതരം.
ദേവിയാ തായ സഞ്ജാതേ, സുതേ കസ്സപനാമകേ;
അജ്ഝാവുത്തം വിഹായാ’ഥ, ഖന്ധാവാരം മഹീമതി.
കാരയിത്വാന നഗരം, കപ്പഗല്ലകഗാമകേ;
അധിപച്ചം പവത്തേന്തോ, രോഹണേ സുചിരം വസീ.
തതോ സേസേസു ഠാനേസു, കേരളാ സീഹളാ തദാ;
കണ്ണാടാ ച യഥാകാമ-മാധിപച്ചം പവത്തയും.
അഥസ്സ വാണിജോ ഏകോ, പരതീരം ഇധാഗതോ;
ഗന്ത്വാ പവത്തിം ലംകായ, ചോളരഞ്ഞോ നിവേദയി.
സോതം സുണിത്വാ പേസേസി, ലംകാഗഹണമാനസോ;
ബലം മഹന്തം ബലവാ, തം ഖിപ്പം ലംകമോതരി.
പട്ഠായോ തിണ്ണഠാനമ്ഹാ, വിഹേഠേന്തം ബഹൂ ജനേ;
അനുക്കമേന തം ചോള-ബലം രോഹണമജ്ഝഗാ.
ഛത്തിംസേ രാജിനോ വസ്സേ, മഹേസിം രതനാനി ച;
മകുടഞ്ച കമായാതം, സബ്ബമാഭരണം തഥാ.
അമൂലികഞ്ചവജിര-വലയം ദേവദത്തിയം;
അച്ഛേജ്ജച്ഛുരികം ഛിന്ന-പട്ടികാ ധാതുകഞ്ച തേ.
പവിട്ഠം വനദുഗ്ഗമ്ഹി, ഭയാതഞ്ച മഹീപതിം;
ജീവഗ്ഗാഹമഗണ്ഹിംസു, സന്ധിലേസമ്പദസ്സിയ.
മഹീപാലം ധനം തഞ്ച, സബ്ബം ഹത്ഥഗതം തതോ;
പേസയിംസു ലഹും ചോള-മഹീപാലസ്സ സന്തികം.
നികായത്തിതയേ ധാതു-ഗബ്ഭേ ലംകാതലേ ഖിലേ;
മഹാരഹേ സുവണ്ണാദി-പടിബിമ്ബേ ച’നപ്പകേ.
ഭിന്ദിത്വാ സഹസാ സബ്ബേ, വിഹാരേ ച തഹിം തഹിം;
യഥോ ജോഹാരിനോ യക്ഖാ, ലങ്കായം സാരമഗ്ഗഹും.
തേ ചോളാ രാജരട്ഠം തം, പുലത്ഥിപുരനിസ്സിതാ;
രക്ഖപാസാണകണ്ഡവ്ഹ, ഠാനാവധിമഭുഞ്ജിസും.
തം ¶ കുമാരകമാദായ, കസ്സപം രട്ഠവാസിനോ;
വഡ്ഢേന്തി ചോളഭയതോ, ഗോപയന്താ സുസാദരാ.
ചോളരാജാ കുമാരം തം, സുത്വാ ദ്വാദസവസ്സികം;
ഗഹണത്ഥായ പേസേസി, മഹാമച്ചേ മഹാബലേ.
ഊനം പഞ്ചസഹസ്സേന, യോധലക്ഖം സമാദിയ;
സബ്ബം തേ രോഹണം ദേസം, സങ്ഖോഭേസു മിതോ തതോ.
കിത്തിനാമോ’ഥ സചിവോ, മക്ഖകുദ്രൂസവാസികോ;
മുദ്ധനാമോ തഥാമച്ചോ, മാരഗല്ലകവാസികോ.
ഉഭോപി തേ മഹാവീരാ, യുദ്ധോപായവിചക്ഖണാ;
ചോളസേനം വിനാസേതു-മച്ചന്തകതനിച്ഛയാ.
പലുട്ഠഗിരിനാമമ്ഹി, ഠാനേ ദുഗ്ഗേ നിവേസിയ;
കത്വാ ഛമാസം സങ്ഗാമം, ഹനിംസു ദമിളേ ബഹൂം.
ഹതാവസിട്ഠാ ചോളാതാ, രണേ തസ്മിം ഭയദ്ദിതാ;
പലായിത്വാ യഥാപുബ്ബം, പുലത്തിപുരമാവസും.
കുമാരോ ജയിതോ ദിസ്വാ, ഉഭോ തേ സചിവേ തദാ;
ഹട്ഠതുട്ഠോ ‘‘വരം താതാ, ഗണ്ഹഥാ’’തി സ ചബ്രവീ.
ബുദ്ധോ പവേണിഗാമം സോ, വരം യാചിത്ഥ കിത്തികോ;
സങ്ഘികം ഗഹിതം ഭാഗം, വിസ്സജ്ജേതും വരം വരി.
രാജപുത്തവരാലദ്ധ-വരാ’മച്ചവരാ തദാ;
നിദ്ദരാ സാദരാ വീരാ, പാദേ വന്ദിംസു തസ്സ തേ.
രാജാ ദ്വാദസവസ്സാനി, വസിത്വാ ചോളമണ്ഡലേ;
അട്ഠതാലീസവസ്സമ്ഹി, മഹിന്ദോ സോ ദിവംഗതോ.
പമാദ ദോസാനഗതേന ഏവം,
ലദ്ധാ’പി ഭോഗാനനഥിരാ ഭവന്തി;
ഇച്ചപ്പമംദം ഹിതമാസസാനോ,
നിച്ചം സുവിഞ്ഞൂസുസമാ ചരേയ്യ.
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
ലംകാവിലോപോ നാമ
തിപഞ്ഞാസതിമോ പരിച്ഛേദോ.
ചതുപഞ്ഞാസതിമ പരിച്ഛേദ
ഛ രാജകോനാമ
കത്വാ ¶ വിക്കമ്മ ബാഹൂ’തി, നാമ ഭൂപാലസൂനുതോ;
തസ്സാണായ പവത്തിംസു, സാദരം സീഹളാ ഖിലാ.
സോ രാജാ ദമിളേ ഹന്തും, ധനം സഞ്ചിയ’നേകാധാ;
സങ്ഗഹം സേവകാനഞ്ച, കുരുമാനോ യഥോചിതം.
അലങ്കാരകിരീടാനി, ഛത്തസീഹാസനാനി ച;
കാരയിത്വാ’ഭിസേകത്ഥം, സചിവേഹാ’ഭിയാചിതോ.
ന യാവ രാജരട്ഠസ്സ, ഗഹണം ഹോതി താവ മേ;
ഛത്തുസ്സാപനകമ്മേന, കിം തേനാ’തി വിവാരിയ.
സതം നരസഹസ്സാനം, സങ്കലേത്വാ മഹബ്ബലോ;
സങ്ഗാമാരബ്ഭ കാലമ്ഹി, വാതരോഗാഭിപീളിതോ.
യുജ്ഝിതും സമയോ നേതി, ദ്വാദസേ വച്ഛരേ ലഹും;
ഉപേച്ച ദേവനഗരം, ഗഞ്ഛിദേവസഹബ്യതം.
കിത്തിനാമോ ച സചിവോ, സേനാപച്ചമധിട്ഠിതോ;
രജ്ജത്ഥികോ ദിനാനട്ഠ, നിജാണം സമ്പവത്തയി.
ഘാതേത്വാ തം മഹാലാന-കിത്തിനാമോ മഹബ്ബലോ;
പത്വാ’ഭിസേകം ഭുഞ്ജന്തോ, ദേസം തം രോഹണവ്ഹയം.
സംവച്ഛരമ്ഹി തതിയേ, ചോളയുദ്ധേ പരാജിതോ;
സഹത്ഥേന സകം സീസം, ഛിന്ദിത്വാ സഹസാ മരി.
തദാപിതേ കിരീടാദി-ധനസാരം സമാദിയ;
പേസേസും ദമിളാ ചോള-മഹീപാലസ്സ സന്തികം.
ഭയാ സരട്ഠം ഹിത്വാ’ഥ, ദുട്ഠദേസേ വസം തദാ;
ഏകോ വിക്കമപണ്ഡൂതി, വിസ്സുതോ പത്ഥിവത്തജോ.
വിഞ്ഞാതലങ്കാവുത്തന്തോ, ദേസമാഗമ്മ രോഹണം;
കാളതിത്ഥേ വസം വസ്സ-മേകം രജ്ജമകാരയി.
രാമന്വയസമുബ്ഭൂതോ ¶ , തദായുജ്ഝ പുരാഗതോ;
ജഗതീ പാലനാമേന, വിസ്സുതോ ഭൂഭുജത്തജോ.
രണേ വിക്കമപണ്ഡുതം, ഘാതാപേത്വാ മഹബ്ബലോ;
തതോ ചത്താരി വസ്സാനി, രജ്ജം കാരേസി രോഹണേ.
തമ്പി ചോളാരണേ ഹന്ത്വാ, മഹേസിം ധീതരാ സഹ;
വിത്തസാരഞ്ച സാകലം, ചോളരട്ഠമപേസയും.
രാജാ പരക്കമോ നാമ, പണ്ഡുരാജസുതോ തതോ;
അകാ വസ്സദ്വയം ചോളാ, ഘാതേസും തമ്പി യുജ്ഝിയ.
ഇമേ ഭുസം ലോഭബലാഭിഭൂതാ,
ഗതാ അസേസാ വിവസാ വിനാസം;
ഇച്ചേവമഞ്ഞായ സദാ സപഞ്ഞോ,
തണ്ഹക്ഖയേയേവ രതിം കരേയ്യ.
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
ഛ രാജകോ നാമ
ചതുപഞ്ഞാസതിമോ പരിച്ഛേദോ.
പഞ്ചപഞ്ഞാസതിമ പരിച്ഛേദ
രോഹണാരാതി വിജയോനാമ
ലോകനാമോ ചമൂനാഥോ, മക്ഖകുദ്രൂസവാസികോ;
സച്ചപടിഞ്ഞോ ധീതിമാ, ചോളദപ്പവിഘാതനോ.
അഭിഭൂയ ജനേ പത്വാ, രജ്ജം രോഹണമണ്ഡലേ;
വസീ കാജരഗാമമ്ഹി, ചാരിത്തവിധികോവിദോ.
അഹു തദാ കിത്തിനാമോ, രാജപുത്തോ മഹബ്ബലോ;
തസ്സ വംസാദിസമ്പത്തീ, നുപുബ്ബേന പവുച്ചതേ.
സുതോ കസ്സപഭൂപസ്സ, മാണനാമേന വിസ്സുതോ;
ആദിപാദോ അഹു ധീരോ, സദാചാരവിഭൂസിതോ.
തസ്സാ’ഥ ¶ ജേട്ഠകോ ഭാതാ, മാണവമ്മോ മഹാമതി;
ഗോകണ്ണകസമീപട്ഠ-നദീതീരേ നിസീദിയ.
കതമന്തുപചാരോ സോ, യഥാവിധിമസേസതോ;
അക്ഖമാലം ഗഹേത്വാന, മന്തം ജപ്പിതുമാരഭി.
കുമാരോ കിര ഭത്തഗ്ഗേ, പാതുരാസി സവാഹനോ;
സിഖണ്ഡി മുഖതുണ്ഡേന, ബലിപട്ടം വിഖണ്ഡിയ.
സച്ഛിദ്ദകേ നാളികേര-കപാലേ വിച്ചുനോദകേ;
ലൂഖേ ജലമപസ്സന്തോ, ജപന്തസ്സ മുഖംഗതോ.
തതോ ഭാവിനിം സിദ്ധി, മപേക്ഖം നയനം സകം;
തസ്സോപനേസി, നിബ്ഭിജ്ജ, സോപി തം സഹസാപിചി.
കുമാരോ തസ്സ സന്തുട്ഠോ, കുമാരസ്സാഭിപത്ഥിതം;
വരം പദായ നഭസാ, രാജമാനോ ഗതോ തതോ.
ഭിന്നേകനയനം ദിസ്വാ, സചിവാതം പരോ ദിസും;
വരലാഭം പകാസേത്വാ, സമസ്സാസേസി സോ ജനേ.
തതോ സോ സചിവാതസ്സ, സന്തുട്ഠാരാധയിംസു തം;
അനുരാധപുരം പത്വാ, ഭിസേകോ കാരിയോ ഇതി.
അത്ഥോ കോ മമരജ്ജേന, വികലങ്ഗസ്സ സമ്പതി;
തപോകമ്മം കരിസ്സാമി, പബ്ബജ്ജമുപഗമ്മഹം.
കണിട്ഠോ മാണനാമോ ച, ലങ്കാരജ്ജം കമാഗതം;
പാലേതു ഇതി സോ രജ്ജം, സമ്പത്തം സമ്പടിക്ഖിപി.
വിഞ്ഞാതചിത്തസഞ്ചാരാ, സചിവാ തസ്സ സബ്ബഥാ;
വത്തുമേതം കണിട്ഠസ്സ, പേസേസും പുരിസേ തദാ.
സുത്വാ തം സീഘമാഗമ്മ, പസ്സിത്വാ സകഭാതരം;
പതിത്വാ പാദമൂലമ്ഹി, ബഹും കന്ദിയ രോദിയ.
ജേട്ഠേന ഭാതരാ സദ്ധി-മനുരാധപുരം ഗതോ;
മകുടം തത്ഥ ധാരേസി, ജേട്ഠചിത്താനുവത്തകോ.
തതോ’ഭയഗിരിം ഗന്ത്വാ, പബ്ബജ്ജം സകഭാതുനോ;
യത യോ തത്ഥ യാചിത്ഥ, ബഹുമാനപുരസ്സരം.
തതോ തേ യതയോ തസ്സ, പബ്ബജ്ജമുപസമ്പദം;
അകംസു വികലങ്ഗസ്സ, സിക്ഖാപദനിരാദരാ.
പരിവേണമുത്തരോള-മുളാരം ¶ തസ്സ കാരിയ;
കത്വാ തം പരിവേണസ്സ, സാമികം ധരണീ പതി.
ഭിക്ഖൂനം ഛസതം തത്ഥ, വിധായ തദധീനകം;
പരിഹാരേ അദാ തസ്സ, പേസ്സവഗ്ഗേ ച പഞ്ച സോ.
സമപ്പേസി ച സോ നാനാ-സിപ്പകമ്മവിചക്ഖണേ;
ജനേ ചാകാ തദായത്തേ, സോ ദാഠാധാതുരക്ഖിയേ.
തസ്സേവാദകരാ’ഹേസും, ഭിക്ഖൂ’ഭയഗിരിമ്ഹി തേ;
രാജാ ച ലോകം പാലേസി, സമ്മാ തസ്സാനുസിട്ഠിയാ.
ജനാ തബ്ബംസജാ കേചി, തം രജ്ജനിരപേക്ഖകാ;
നിവസിംസു യഥാകാമം, മഹാസാമി പദംസിതാ.
ഏതസ്സ മാണവമ്മസ്സ, രഞ്ഞോ ധമ്മനയഞ്ഞുനോ;
അഗ്ഗബോധികുമാരാദി-പുത്തനത്തുക്കമാഗതേ.
വംസേ വിസുദ്ധേ ജാതസ്സ, ഭൂപാലന്വയമുദ്ധനി;
സമാസോളസകങ്കായം, സമ്മാ രജ്ജാനുസാസിനോ.
മഹീപസ്സ മഹിന്ദസ്സ, ദുവേ മാകുലധീതരോ;
ദേവലാ ലോകികാ ചാതി, നാമതോ വിസ്സുതാ സുഭാ.
ഏതാസു ദ്വീസു ധീതാസു, ലോകികാ മാതുലത്തജം;
പടിച്ച രാജതനയം, സുഭം കസ്സപനാമകം.
സാ മോഗ്ഗല്ലാന ലോകവ്ഹേ, പുത്തേ ദ്വേ ലഭി സോഭനേ;
തേസു ജേട്ഠസുതോ ലോക-സാസനാധാരകോവിദോ.
മഹാസാമീതി പഞ്ഞാതോ, സങ്ഘുപാസനപാലയോ;
നേകസാരഗുണാവാസോ, വാസം കപ്പേസി രോഹണേ.
ദാഠോപതിസ്സ രാജസ്സ, നത്താ സുഗതസാസനേ;
പബ്ബജ്ജൂപഗതോ സദ്ധോ, ധുതവാ സീലസംവുതോ.
പഹിതത്തോ വിചിത്തോസോ, പന്തസേനാസനേ വസീ;
ഗുണം സബ്ബത്ഥ വണ്ണേസും, തസ്മിം ദേവാ പസീദിയ.
ഗുണം സുണിത്വാ ലംകിന്ദോ, തദാ സബ്ബത്ഥ പത്ഥടം;
ഉപസങ്കമ്മ തം നത്വാ, കാതുമത്താനുസാസനം.
ആരാധയമനിച്ഛന്തം, യാചിത്വാന പുനപ്പുനം;
ആനീയ വാസയിത്വാ തം, പാസാദേ സാധുകാരിതേ.
യതിസ്സരസ്സ ¶ വസതോ, കത്ഥ രാജാഗുണപ്പിയോ;
തസ്സാനുസിട്ഠിമഗ്ഗട്ഠോ, ലോകം ധമ്മേന പാലയി.
ഉദ്ദിസ്സാരാധനം സമ്മാ, ലംകിന്ദേന കതം തദാ;
സേലന്തരാഭിനിക്ഖമ്മ, യതിന്ദോ സോ ദയാനുഗോ.
യതോ ഭിക്ഖൂ സമൂഹേത്വാ, വാസം കപ്പേസി യത്ഥ സോ;
സേലന്തരസമൂഹോ’തി, വിക്ഖ്യാതിം സോ തതോ ഗതോ.
തതോ പട്ഠായ വാസേത്വാ, രത്തിയം ദേവപല്ലിയം;
ദേവതാനുമതം ഭിക്ഖും, മൂലഠാനേ ഠപേന്തി ഹി.
മൂലത്തമാവസന്താനം, യതീനമനുസാസനാ;
ലംകിസ്സരാ പവത്തന്തി, പാലേന്താ ലോകസാസനം.
തസ്സ ദാഠോപതിസ്സസ്സ, വംസജം രാജപുത്തകം;
ബോധിം പടിച്ച തബ്ബംസാ, ബുദ്ധനാമാ കുമാരികാ.
അലത്ഥ ലോകിതം നാമ, ധീതരം വരലക്ഖണം;
കാലേന സാ പദിന്നാ’സി, മോഗ്ഗല്ലാനസ്സ ധീമതോ.
സാ തം പടിച്ച കിത്തിഞ്ച, മിത്തം നാമ കുമാരികം;
മഹിന്ദം രക്ഖിതം ചാപി, ലതിത്ഥ ചതുരോ പജാ.
അഹു ജേട്ഠസുതോ ധീരോ, വീരോ തേരസവസ്സികോ;
കതഹത്ഥോ വിസേസേന, ധനുസിപ്പമ്ഹി സോ തതോ.
കഥം ലങ്കം ഗഹേസ്സാമി, ദൂരേത്വാ’രാതി കണ്ടകം;
ഇതി ചിന്താപരോഗാമേ, മൂലസാലവ്ഹയേ വസീ.
ഏകോ മഹാബലോ വീരോ, ബുദ്ധരാജോതി വിസ്സുതോ;
വിലോമവത്തീ ഹുത്വാന, ലോകസേനാനിനോ തദാ.
പലാതോ ചുണ്ണസാലവ്ഹം, ഖിപ്പം ജനപദം തഹിം;
കിത്താദികേ ജനേ നേകേ, വസേ വത്തിയ സബ്ബഥാ.
സദ്ധിം ബന്ധൂഹി സങ്ഗാമ-സൂരേഹി ബഹുകേഹി സോ;
മലയാചലപാദേസു, വസീ ദുപ്പസഹോ തദാ.
തസ്സ’ന്തികമുപാഗമ്മ, സംവച്ഛരികനായകോ;
സങ്ഘോ നാമ കുമാരസ്സ, സരൂപം സാധുവം ബ്രവി.
മഹാസാമിസ്സ തനയോ, ജേട്ഠോ കിത്തി സനാമകോ;
ധഞ്ഞലക്ഖണസമ്പന്നോ, സമ്പന്നമതിവിക്കമോ.
ജമ്ബുദീപേപി ¶ തം രജ്ജം, കത്തുമേകാതപത്തകം;
സമത്ഥോതി വിചിന്തേപി, ലങ്കാദീപമ്ഹി കാ കഥാ.
തസ്സ സോ വചനം സുത്വാ, സേവിതബ്ബോ കുമാരകോ;
ഇതി നിച്ഛിയ പേസേസി, കുമാരസ്സ’ന്തികം ജനേ.
സുണിത്വാ സോ വചോ തേസം, നിവത്തനഭയാ വിഭൂ;
അജാനഹം പിതുന്നം സോ, വീരോ ധനുസഹായകോ.
ഗേഹാ നിക്ഖമ്മ പസ്സന്തോ, സുനിമിത്താനിനേകധാ;
അഗാലഹും സരീവഗ്ഗ-പിട്ഠിഗാമം മഹാമതി.
തഹിം സോ നിവസം വീരോ, പേസയിത്വാ സസേവകേ;
വിപക്ഖാധിട്ഠിതം ജേസി, ബോധിവാലവ്ഹഗാമകം.
തതോ’ഭിമാനീ സേനാനീ, സേനം സോ തത്ഥ പേസയി;
സാ പരിക്ഖിപതം ഗാമം, സങ്ഗാമായ സമാരഭീ.
കുമാരോ തേഹി യുജ്ഝന്തോ, സുഭടോ പടുവിക്കമോ;
ദിസാസു വികിരീസബ്ബേ, തുലം ചണ്ഡോവ മാളുതോ.
ചുണ്ണസാലം ജനപദം, ഗന്ത്വാ ഠാനവിദൂ തദാ;
തഹിം വസം വസേകാസി, സബ്ബം മലയമണ്ഡലം.
തദാപി സേനം സേനിന്ദോ, പേസേത്വാ അസകിം സകം;
അഭിഭൂതിമസക്കോന്തോ, കാതും ദുമ്മനതം ഗതോ.
മക്ഖകുദ്രുസവാസിസ്സ, സചിപസ്സാഥ കിത്തിനോ;
സുതോ മഹബ്ബലോ ദേവ-മല്ലോതി വിദിതോ തദാ.
സഹിതോ ബന്ധുമിത്തേഹി, ബഹൂ രോഹണവാസിനോ;
സമാദായാ’ഭിഗന്ത്വാന, കുമാരം പസ്സി സാദരോ.
ബന്ധിയ ഛുരികം ഛേകോ, സോ പന്നരസവസ്സികോ;
ആദിപാദപദം തത്ഥ, സമ്പാപുണി മഹായസോ.
തതോ ഹിരഞ്ഞമലയ, മുപാഗമ്മ മഹബ്ബലോ;
തഹിം രേമുണസേലമ്ഹി, ഖന്ധാവാരം നിബന്ധയി.
തത്ഥാപി സേനം പേസേത്വാ, സങ്ഗാമേന്തോ ചമൂപതി;
അലദ്ധവിജയോ ഛന്ദം, പുനയുദ്ധേ ജഹിതതോ.
ലോകനാമോ ചമൂനാഥോ, ലോകം ഹിത്വാ സകം തദാ;
അഹു വസ്സമ്ഹി ഛട്ഠേസോ, പരലോകപരായനോ.
തദാ ¶ കസ്സപനാമേകോ, കേസധാതുകനായകോ;
ജനേ’ഭിഭൂയവത്തേസി, നീജാണം രോഹണേ തദാ.
സുത്വാ തം ചോളസാമന്തോ, പുളത്ഥിനഗരാ തദാ;
നിക്ഖമ്മ യുദ്ധസനദ്ധോ, ഗന്ത്വാ കാജരഗാമകം.
കേസാധാതു തതോ യുദ്ധേ, ഭിന്ദിത്വാ ദമിളം ബലം;
രക്ഖപാസാണസീമായം, ഠപേത്വാ രക്ഖിയേ ജനേ.
പടിലദ്ധജയുദ്ദാമോ, മഹാസേനാ പുരക്ഖതോ;
പുനരാഗമ്മ പാവേക്ഖി, വീരോ കാജരഗാമകം.
തദാദിപാദോ സുത്വാന, സബ്ബം സുത്ഥീരധാതുകോ;
കേസധാതും നിഘാതേതും, ബലം സന്നയ്ഹി വേഗസാ.
പവത്തിം തം സുണിത്വാ സോ, സാഭിമാനോ ഭുസംതതോ;
സമത്തം ബലമാദായ, സിപ്പത്ഥലകമാഗമാ.
പഞ്ചയോജനരട്ഠാദി-വാസികേസു ബഹൂജനേ;
സമാദായ സമാസന്നേ, രാജപുത്തേ സുദുജ്ജയേ.
വിരത്തതഞ്ച സോ ഞത്വാ, ബഹുന്നം രട്ഠവാസിനം;
ദുക്കരം ഏത്ഥ യുദ്ധന്തി, ഗതോ സോ ഖദിരങ്ഗണിം.
മഹാസേനായ ഭൂപാല സുതോ സോളസവസ്സീകോ;
ഖിപ്പം വാപേക്ഖി സോ വീത-ദരോ കാജരഗാമകം.
ഛമ്മാസമനുഭോത്വാന, രോഹണം രുട്ഠമാനസോ;
കേസധാതുകനാഥോപി, സങ്ഗാമത്ഥായ തത്ഥഗാ.
രാജപുത്തസ്സ സേനാ’ഥ, വത്തേന്തി സമരം ഖരം;
കേസധാതുകനാഥസ്സ, സീസം ഗണ്ഹി മഹബ്ബലാ.
ആഗമ്മ സത്തരസവയം കുമാരോ;
സബ്ബത്ഥ പത്ഥടമഹായസകിത്തിതേജോ;
സുമാദിനേക വിധിയോഗവിസേസദക്ഖോ;
ഖീണാരികണ്ടകമകാ’ഖിലരോഹണം തം.
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
രോഹണാരാതിവിജയോ നാമ
പഞ്ചപഞ്ഞാസതിമോ പരിച്ഛേദോ.
ഛപഞ്ഞാസതിമ പരിച്ഛേദ
അനുരാധപുരാഭിഗമനോ
യുവരാജപദേ ¶ തസ്സ, ഠിതസ്സാ’ഥ നയഞ്ഞുനോ;
അഹൂ വിജയബാഹൂതി, നാമം സബ്ബത്ഥ പാകടം.
മഹാഞ്ഞണോ നിജാണായ, തത്ഥ ഭേരിം ചരാവിയ;
ഠപേന്തോ സചിവേ’നേകേ, പതിരൂപേ പദന്തരേ.
ചോളാനം മദ്ദനത്ഥായ, രാജരട്ഠാധിവാസിനം;
ചതുരോ ചതുരോപായേ, യോ ജയം തത്ഥ സോ വസീ.
ചോളരാജാ സുണിത്വാ തം, പുളത്ഥിനഗരേ ഠിതം;
സേനാപതിമ പേസേസി, ദത്വാന ബലവാഹനം.
സേനിന്ദം കാജരഗ്ഗാമ-സമീപം സമുപാഗതം;
ദുപ്പസയ്ഹം വിദിത്വാന, ഗിരിദുഗ്ഗമഗാ തതോ.
സേനിന്ദോ കാജരഗ്ഗാമം, വിലുമ്പിത്വാന വേഗസാ;
തത്ഥ വത്ഥുമസക്കോന്തോ, സദേസം പുന രാഗമി.
തതോ മഹാദിപാദോ’പി, ആഗമ്മ മലയാ ലഹും;
മഹതാ ബലകായേന, സിപ്പത്ഥലകമാവസി.
രാജാ രാമഞ്ഞവിസയേ, രാജിനോ സന്തികം ജനേ;
പേസേസി ബഹുകേസാരം, ധനജാതഞ്ച’നപ്പകം.
വിചിത്തവത്ഥകപ്പൂര-ചന്ദനാദീഹി വത്ഥൂഹി;
പരിപുണ്ണാ ച നാവായോ, നേകാതിത്ഥേ സമോസടാ.
ധനജാ തേഹി നേകേഹി, കരോന്തോ ഭടസങ്ഗഹം;
തതോ തമ്ബലഗാമമ്ഹി, നിവസിത്ഥ മഹബ്ബലോ.
അഞ്ഞമഞ്ഞവിരുദ്ധത്താ, രാജാരട്ഠാധിവാസിനോ;
ഉപഗ്ഗമ്മ ജനാ സബ്ബേ, കരം നോ ദേന്തി സബ്ബസോ.
വിപക്ഖാചോളരാജസ്സ, ഭിന്ദന്താ’ണം മദുദ്ധതാ;
ആയുത്തകേ വിഹിംസേന്തോ, യഥാകാമം ചരന്തി ച.
തം ¶ സുത്വാ ചോളഭൂപാലോ, സമ്പകോപവസീകതോ;
സേനം മഹന്തിം ദത്വാന, പേസേസി സചിവം നിജം.
മഹാതിത്ഥേ’വഹിണ്ണോ സോ, തത്ഥ തത്ഥ ബഹൂജനേ;
ഘാതേന്തോ സവസേ കത്വാ, രാജാരട്ഠാധിവാസിനോ.
അനുക്കമേന ഗന്ത്വാന, ഖരാണോ രോഹണം തദാ;
അജ്ഝോത്ഥരി സസേനോ സ, ഭിന്നോ വേലോവസാഗരോ.
രഞ്ഞോ പച്ചത്ഥികാ ഹുത്വാ, രവിദേവചലവ്ഹയാ;
ഉഭോ ദമിളസേനിന്ദ-വസം യാതാ മഹബ്ബലാ.
മഹാപക്ഖബലോപേതേ, തേ പസ്സിയ ചമൂപതി;
രോഹണം സകലം ഖിപ്പം, മഞ്ഞിത്ഥ സകഹത്ഥഗം.
ഏകാദസമ്ഹി സോ വസ്സേ, രാജാ ചോളാഭിഭൂതിയാ;
പലുട്ഠപബ്ബതേ ദുഗ്ഗം, പവിധായ തഹിം വസീ.
ചോളസേനാ തദാസേലം, സമന്താ സമ്പരിക്ഖിപി;
തത്ഥോ’ഭയേസം സേനാന-മഹൂ ഭിംസനകം രണം.
രഞ്ഞോ ഭടാ വിനാസേത്വാ, സബ്ബം തം ദമിളം ബലം;
പലായന്തം മഹാചോള-സാമന്തഞ്ചാനുബന്ധിയ.
ഗഹേത്വാന സിരം തസ്സ, ഗാമസ്മിം തമ്ബവിട്ഠികേ
സദ്ധിം വാഹനയാനേഹി, സാരഭൂതധനേഹി ച.
തഹിം തം സകലം ഭണ്ഡം, നേത്വാ രഞ്ഞോ പദസ്സിയ;
പുളത്ഥിനഗരം ഗന്തും, കാലോ ഇതി സമബ്രവും.
മഹീപാലോപി തം സുത്വാ, സചിവാനം വചോ തദാ;
മഹതാ ബലകായേന, പുലത്ഥിനഗരം ഗതോ.
പവത്തിമേതം സകലം, സുത്വാ ചോളനരിസ്സരോ;
തിബ്ബകോപവസംയാതോ, ഭൂപാലഗഹണത്ഥികോ.
സാമം ഖിപ്പം സമാഗമ്മ, വീരോ സാഗരപട്ടനം;
ഭിയ്യോപി മഹതിം സേനം, ലംകാദീപമപേസയീ.
തം വിജാനിയ ഭൂമിന്ദോ, സേനിന്ദം പേസയീ സകം;
ബലം മഹന്തം ദത്വാന, ചോളസേനായ യുജ്ഝിതും.
ഗച്ഛമാനോ ചമൂനാഥോ, സോ’നുരാധപുരന്തികേ;
സദ്ധിം ദമിളസേനായ, വത്തേസി തുമുലം രണം.
പതിംസു ¶ തസ്മിം സങ്ഗാമേ, ഭൂപാലസ്സ നരാ ബഹൂ;
ഭിയ്യോപി ദമിളായത്താ, ജാതാ തം രട്ഠവാസിനോ.
വിഹായ ധരണീപാലോ, പുലത്ഥിനഗരം തദാ;
വില്ലികാബാണകം രട്ഠം, സമ്പാപുണിയ വേഗസാ.
നിഹച്ചാമച്ചയുഗലം, തം രട്ഠാധിട്ഠിതം തദാ;
തഹിം വാസമകപ്പേസി, സഭടേ സന്നിപാതയം.
അത്താനമനുബന്ധന്തം, സുത്വാ ചോളചമൂപതിം;
ഗന്ത്വാ വാതഗിരിം നാമ, സമയഞ്ഞൂ സിലുച്ചയം.
ഉപച്ചകായ സേലസ്സ, തത്ഥ ദുഗ്ഗം നിവേസിയ;
രണം കരോന്തോ തേമാസം, ദമിളേ പടിബാഹയി.
കേസധാതുകനാഥസ്സ, മാരിതസ്സ പുരാരണേ;
ഭാതാ കണിട്ഠോ സമ്പത്ത, മഹാപക്ഖബലോ തദാ.
മാരണം സകഭാതുസ്സ, സരന്തോ രുട്ഠമാനസോ;
സകലം പരിവത്തേസി, ഗുത്തഹാലകമണ്ഡലം.
അഥോ ലംകിസ്സരോ തത്ഥ, ഖിപ്പം ഗന്ത്വാ മഹബ്ബലോ;
ഠാനേ മച്ചുത്ഥലേ നാമ, ഖന്ധാവാരം നിബന്ധിയ.
ഖദിരങ്ഗണിദുഗ്ഗമ്ഹാ, പലാപേത്വാന തം രണേ;
ഠാനാ കുബുലഗല്ലാ ച, യുജ്ഝന്തോ തം പലാപയി.
വിഹായ പുത്തദാരാദി-സബ്ബം നേകധനം ബലം;
പലായമാനോ സോ രട്ഠം, ചോളായത്ത മഗാലഹും.
തദാ നരിസ്സരോ തത, തസ്സ സബ്ബം സമാദിയ;
ഗന്ത്വാ തമ്ബലഗാമമ്ഹി, നവം ദുഗ്ഗം നിവേസിയ.
അനുക്കമേന ഗന്ത്വാന, മഹാനാഗഹുലവ്ഹയേ;
പുരേവസീ സുസജ്ജേന്തോ, ബലം ചോളേഹി യുജ്ഝിതും.
തതോ രാജാ സമവ്ഹായ, സചീവേ ദ്വേ മഹബ്ബലേ;
പേസേസി ദിക്ഖിണം പസ്സം, വസം നേതും തഹിം ജനേ.
സമ്പേസേസി മഹാമച്ച-യുഗലം കക്ഖലം വിഭൂ;
ചോളദപ്പവിനാസായ, തതോ വേലാ മഹാപഥേ.
പേസിതാ ദക്ഖിണം പസ്സം, അമച്ചാ’മേ മഹബ്ബലാ;
മുഹുന്നരുഗ്ഗമദുഗ്ഗം, ബദളത്ഥലമേവ ച.
വാപീനഗരദുഗ്ഗഞ്ച ¶ , ബുദ്ധഗാമകമേവ ച;
തിലഗുല്ലം മഹാഗല്ലം, മണ്ഡഗല്ലകമേവ ച.
അനുരാധപുരഞ്ചാതി, ഗഹേത്വാന കമേന തേ;
വത്തേന്താ സവസേ രട്ഠം, മഹാതിത്ഥമുപാഗതാ.
പേസിതാ സചിവാദ്വേതു, തതോ വേലാ മഹാപഥേ;
വിലുമ്പന്താ ഛഗാമാദി-ഖന്ധാവാരേ തഹിം തഹിം.
പുലത്ഥിനഗരാസന്നം, കമേനാ’ഗമ്മ പേസയും;
ദൂതേ രാജന്തികഖിപ്പ-മാഗന്തും വട്ടതീതിഹ.
ദിസാസാ ദ്വീസു യാനേഹി, സചിവേഹി പവത്തിതം;
വിക്കമാതി സയം സുത്വാ, കാലഞ്ഞൂ സോ മഹീപഹി.
സീഘം സന്നയ്ഹ സേനങ്ഗം, സമഗ്ഗം വിദികോവിദോ;
ഉമ്മൂലനായചോളാനം, പുരാതമ്ഹാ’ഭിനിക്ഖമി.
ഗച്ഛം ഗങ്ഗായ മഹിയ-ങ്ഗണഥൂപന്തികേ വിഭൂ;
സേനാനിവേസം കാരേത്വാ കഞ്ചികാലം തഹിം വസീ.
കമേനാഗമ്മ ഠാനഞ്ഞൂ, പുളത്ഥിനഗരന്തികേ;
ബന്ധാപേസി മഹാവീരോ, ഖന്ധാവാരം ഥിരം വരം.
തത്ഥ തത്ഥ ഠിതാ സൂരാ, ചോളാ യേ കക്ഖലാ’ഖിലാ;
പുലത്ഥിനഗരേ യുദ്ധം, കാതും സന്നിപതിംസു തേ.
നിക്ഖമ്മ നഗരാ ഗന്ത്വാ, ചോളാ ബഹി മഹാരണം;
കത്വാ പരാജിതാ ഭീതാ, പവിസ്സ നഗരം സകം.
ഗുത്താ സേസപുരദ്വാരാ, ഗോപുരട്ടാലനിസ്സിതാ;
മഹാഹവം ബഹുസ്സാഹാ, പവത്തേസും ഭയാവഹം.
ദിയഡ്ഢമാസം യുജ്ഝന്തി, നഗരം തമുപരുന്ധിയ;
സാധേതും നേവസാ’സക്ഖി, ഭൂപാലസ്സ മഹാചമൂ.
മഹാരഞ്ഞോ മഹാവീരാ, മഹാസൂരാ മഹബ്ബലാ;
മഹാഭടാ മഹാമാനാ, രവിദേവചലാദയോ.
ഉല്ലങ്ഘിത്വാന പാകാരം, പവിസ്സ സഹസാ പുരം;
ഖണേന ദമിളേ സബ്ബേ, മൂലഘച്ചമഘാതയും.
ഏവം ലദ്ധജയോ രാജാ, തദാ വിജയബാഹുസോ;
ചരാപേസി നിജാണായ, ഭേരിം ഭൂരിമതിപുരേ.
തം ¶ സുത്വാ സകസേനായ, വിനാസം ചോളഭൂപതി;
സീഹളാ ബലവന്തോതി, ഭിയ്യോ സേനം ന പാഹിണി.
വീരോ അസേസനിഹതുദ്ധട ചോളസേട്ഠോ;
വിഞ്ഞൂ സുസാധുട്ഠപിതാഖിലരാജരട്ഠോ;
ഇട്ഠന്നുരാധപുരസേട്ഠമതീവ ഹട്ഠോ;
വസ്സമ്ഹി പഞ്ചദസമേ ഗമി രാജസേട്ഠോ.
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
അനുരാധപുരാഭിഗമനോ നാമ
ഛപ്പഞ്ഞാസതിമോ പരിച്ഛേദോ
സത്തപഞ്ഞാസതിമ പരിച്ഛേദ
സംഗഹകരണോനാമ
ലങ്കാരക്ഖായ സചിവേ, ബലിനോ യോധസമ്മതേ;
പടിപാടിം സമുദ്ദിസ്സ, സമന്താ സന്നിയോജയി.
അഭിസേകമങ്ഗലത്ഥായ, പാസാദാദിമനേകതം;
കിച്ചം സമ്പാദനീയന്തി, സചിവം സന്നിയോജിയ.
വന്ദനീയേ’ഭിവന്ദന്തോ, പദേസേനേകകേതഹിം;
നേത്വാ മാസത്തയം ഗഞ്ഛി, പുലത്ഥിനഗരം പുന.
വിസ്സുതോ ആദിമലയ-നാമേന ബലനായകോ;
ഉജുപച്ചത്ഥികോ ഹുത്വാ, മഹീപാലസ്സ സബ്ബസോ.
ഗങ്ഗാ മത്ഥയു’പാഗഞ്ഛി, ബലം സബ്ബം സമാദിയ;
അന്ദൂതി വിസ്സുതം മന്ദ-പഞ്ഞോ ഗാമം പുരന്തികേ.
ലംകിസ്സരോ തഹിം ഗന്ത്വാ, ഉദ്ധരിത്വാ തമുദ്ധതം;
പുലത്ഥിനഗരം ഗഞ്ഛി, വസേ വത്തിയ തം ബലം.
യുവരാജപദംയേവ, സിതോ സന്തോ ലിഖാപയി;
സോ സത്തരസവസ്സാനി, സപ്പഞ്ഞോ നരസത്തമോ.
തതോ’നുരാധനഗര-മഭിഗമ്മ ¶ യഥാവിധിം;
അനുഭോത്വാ വിധാനഞ്ഞൂ, അഭിസേകമഹുസ്സവം.
അട്ഠിതോ പാപധമ്മേസു, സുട്ഠിതോ സേട്ഠകമ്മനി;
സോ അട്ഠാരസമം വസ്സം, ലിഖാപയി സുസണ്ഠിതോ.
തതോ ആഗമ്മ നിവസി, പുലത്ഥിനഗരേ വരേ;
സോ സിരീസങ്ഘബോധീ’തി, നാമധേയ്യേന വിസ്സുതോ.
അനുജം സോ വീരബാഹു-മോപരജ്ജേ നിവേസിയ;
ദത്വാന ദക്ഖിണം ദേസം, തം സങ്ഗണ്ഹി യഥാവിധിം.
കണിട്ഠസ്സാഥ ഭാതുസ്സ, ജയബാഹുസ്സ ഭൂഭുജോ;
ആദിപാദപദം ദത്വാ, രട്ഠം ചാ’ദാസി രോഹണം.
ഠാനന്തരാനി സബ്ബേസ-മമച്ചാനം യഥാരഹം;
ദത്വാ രജ്ജേ യഥാഞായം, കരം യോജേസി ഗണ്ഹിതും.
ചിരസ്സം പരിഹീനം സോ, ദയാവാസോ മഹീപതി;
പവത്തേസി യഥാധമ്മം, ഠിതധമ്മോ വിനിച്ഛയം.
ഏവം സമുദ്ധടാനേക, രിപുകണ്ടകസഞ്ചയേ;
നിച്ചം രജ്ജം പസാസേന്തേ, ലങ്കംസമ്മാനരിസ്സരേ.
ഛത്തഗ്ഗാഹകനാഥോ ച, ധമ്മഗേഹകനായകോ;
തഥേവ സേട്ഠിനാഥോ ച, ഇച്ചേതേ ഭാതരോ തയോ.
രഞ്ഞോ വിരോധിതം യാതാ, ഫലാതാ ജമ്പുദീപകം;
ലങ്കം വീസതിമേ വസ്സേ, ഏകേനൂനേ സമോതരും.
തേ സബ്ബേ രോഹണം രട്ഠം, സബ്ബം മലയമണ്ഡലം;
സബ്ബം ദക്ഖിണപസ്സഞ്ച, സഹസാ പരിവത്തയും.
നിപുണോ രോഹണം ഗന്ത്വാ, തഥാ മലയമണ്ഡലം;
നിഘാതേന്തോ ബഹൂ തത്ഥ, തത്ഥ പച്ചത്ഥികേ ജനേ.
സമ്മാവുപസമേത്വാ തം, ഠപേത്വാ സചിവേ തഹിം;
ദക്ഖിണോ ദക്ഖിണം ദേസം, സയം ഗന്ത്വാ മഹബ്ബലോ.
പേസേത്വാ സമണീഭാതു-വംസജം സചിവം തദാ;
ഗാഹേത്വാ സമരേഘോരേ, വീരോ തേ സകവേരിനോ.
സമാരോപിയസൂലമ്ഹി, ലങ്കം വിഗതകണ്ടകം;
കാരേത്വാന നിരാതങ്കം, പുലത്ഥിപുരമാഗമി.
വസന്തീ ¶ ചോളവിസയേ, ജഗതിപാലരാജിനീ;
ചോളഹത്ഥാ പമുഞ്ചിത്വാ, സദ്ധിം ധീതു കുമാരിയാ.
ലീലാവത്യാഭിധാനായ, നാവാമാരുയ്ഹ വേഗസാ;
ലംകാദീപമ്ഹി ഓതിണ്ണാ, പസ്സി ലംകിസ്സരം തദാ.
സുത്വാ വംസക്കമം തസ്സാ, സോ ഞത്വാ സുദ്ധവംസതം;
ലീലാവതിം മഹിസിത്തേ, അഭിസിഞ്ചി നരിസ്സരോ.
സാ തം പടിച്ച രാജാനം, മഹേസീ ധീതരം ലഭി;
നാമം യസോധരാതി’സ്സാ, അകാസി ധരണീ പതി.
മേരുകന്ദരരട്ഠേന, സദ്ധിം രാജാ സധീതരം;
വീരവമ്മസ്സ പാദാസി, സാ ലഭി ധീതരോ ദുവേ.
സമാനനാമികാ ജേട്ഠാ, സാ മാതാ മഹിയാ അഹു;
സുഗലാ നാമികാ ആസി, താസു ദ്വീസു കണിട്ഠികാ.
കാലിങ്ഗധരണീപാല-വംസജം ചാരുദസ്സനം;
തിലോകസുന്ദരം നാമ, സുകുമാരം കുമാരികം.
കാലിങ്ഗരട്ഠതോ രാജാ, ആണാപേത്വാ ചിരട്ഠിതിം;
നിജവംസസ്സ ഇച്ഛന്തോ, മഹേസിത്തേ’ഭി സേചയി.
സുഭദ്ദാ ച സുമിത്താ ച, ലോകനാഥവ്ഹയാപി ച;
രതനാവലീ രൂപവതീ, ഇതിമാ പഞ്ച ധീതരോ.
പുത്തം വിക്കമബാഹുഞ്ച, സാ ലഭീ ധഞ്ഞലക്ഖണം;
സമ്പത്താ സാ പജവുദ്ധിം, ഹരന്തി രാജിനോ മതം.
ഇത്ഥാഗാരേസു സേസേസു, വീതാ സമകുലങ്ഗനാ;
ഗബ്ഭോ ജാതുമഹീപാലം, തം പടിച്ച ന സണ്ഠഹി.
അഥേകദിവസം രാജാ, അമച്ചഗണമജ്ഝഗോ;
പിലോകിയഠിഭാ സബ്ബാ, ധീതരോ പടിപാടിയാ.
ധീതു നവമവസേസാനം, ഠപേത്വാ രതനാവലിം;
ധഞ്ഞലക്ഖണസമ്പന്ന-പുത്തസ്സുപ്പത്തിസുചകം.
ലക്ഖണം ലക്ഖണഞ്ഞൂ സോ, അപസ്സം പേമചേഗവാ;
രതനാവലിമാഹൂയ, തസ്സാ മുദ്ധനി ചുമ്ബിയ.
തേജോഗുണേഹി ¶ ചാഗേഹി, ധിയാ സൂരത്തനേന ച;
ഭൂതേ ച ഭാവിനോ ചേവ, സബ്ബേ ഭൂപേ’തിസായിനോ.
നിച്ചം ലങ്കം നിരാസങ്ക-മേകച്ഛത്തകമേവ ച;
പവിധാതും സമത്ഥസ്സ, സമ്മാസാസനതായിനോ.
സോഭനാനേകവത്തസ്സ, ഇമിസ്സാ കുച്ഛിഹേസ്സതി;
പുത്തസ്സുപ്പത്തിഠാനന്തി, മുദുതോ സോ സമബ്രവി.
യാവന്തസ്സാപിഖോചോള-മഹീപാലസ്സ നേകസോ;
കുലാഭിമാനീ രാജാ സോ, അദത്വാന കണീയസിം.
ആണാപേത്വാ പണ്ഡുരാജം, വിസുദ്ധത്വയസമ്ഭവം;
അനുജം രാജിനിം വസ്സ, മിത്തവ്ഹയമദാസിസോ.
സാമാണഭരണം കിത്തി, സിരീ മേഘാഭിധാനകം;
സിരിവല്ലഭനാമഞ്ച, ജനേസി തനയേ തയോ.
സുഭദ്ദ വീരബാഹുസ്സ, സുമിത്തം ജയബാഹുനോ;
മഹതാ പരിഹാരേന, പാദാസി ധരണീ പതി.
അദാസി മാണാഭരണേ, ധീതരം രതനാവലിം;
ലോകനാഥവ്ഹയം കിത്തി സിരിമേഘസ്സ’ദാസിസോ.
രൂപത്യഭിധാനായ, ധീതുയോ പരതായഹി;
സരീരിവല്ലഭസാദാ, സുഗലവ്ഹ കുമാരികം.
മധുകണ്ണവഭീമരാജ, ബലക്കാര സനാമകേ;
മഹേസീ ബന്ധവേരാജ-പുത്തേ സീഹപുരാഗതേ.
പസ്സിത്വാന പഹീപാലോ, തദാ സഞ്ജാതപീതികോ;
തേസം പാദാസി പച്ചേകം, വുത്തിം സോ അനുരൂപകം.
തേ സബ്ബേ ലദ്ധസക്കാര സമ്മാനാധരണീപതിം;
ആരാധയന്താ സസതം, നിവസിംസു യഥാരുചിം.
ഏതേസം രാജപുത്താനം, സുന്ദരിവ്ഹം കണിട്ഠകം;
അദാ വിക്കമബാഹുസ്സ, നിജവംസഠിതട്ഠികോ.
ഭിയ്യോ ¶ വിക്കമബാഹുസ്സ, തതോ ലീലാവതിം സതിം;
സഹ ഭോഗേന പാദാസി, തദാ ബന്ധു ഹിതേരതോ.
വിധായ ഏവം സജനേ ജനിന്ദോ;
നിസ്സേസതോ ഭോഗസമപ്പിതോ;
ദയാപരോ ഞാതിജനാതമത്ഥം;
സമാചരീ നീതിപഥാനുരൂപം.
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
സംഗഹകരണോ നാമ
സത്തപഞ്ഞാസതിമോ പരിച്ഛേദോ
അട്ഠപഞ്ഞാസതിമ പരിച്ഛേദ
ലോകസാസന സംഗഹകരണോ
വിചിനിത്വാ കുലീനേ സോ, ജനേ സബ്ബേ സമാദിയ;
സകാരക്ഖായ യോജേസി, യഥാചാരം മഹീപതി.
ഉച്ചം പുലത്ഥിനഗരേ, പാകാരം കാരയീ ഥിരം;
നേകഗോപുരസംയുത്തം, യുധാകമ്മസുരഞ്ജിതം.
സമന്തായതവിത്ഥിണ്ണ-ഗമ്ഭീരപരിഖായുതം;
ഉച്ചപത്ഥണ്ഡിലോപേതം, ദുപ്പധംസമരാതിഹി.
ഉപസമ്പദകമ്മസ്സ, ഗണപൂരകഭിക്ഖൂനം;
അപ്പഹോനേകഭാവേന, സാസനഠിതിമാനസോ.
അനുരുദ്ധനരിന്ദസ്സ, സഹായസ്സാഥ സന്തികം;
രാമഞ്ഞവിസയം ദൂതേ, പേസേത്വാ സഹപാഭതേ.
തതോ ആണാപയിത്വാന, പിടകത്തയപാരഗേ;
സോ സീലാദിഗുണാവാസേ, ഭിക്ഖവോ ഥേരസമ്മതേ.
തേ ഉളാരാഹി പൂജാഹി, പൂജയിത്വാ നരിസ്സരോ;
പബ്ബജ്ജാ ഉപസമ്പത്തി, കാരയിത്വാ അനേകസോ.
പിടകത്തയഞ്ച ബഹുസോ, കഥാപേത്വാ സവണ്ണനം;
ലങ്കായോ’സക്കമാനം സോ, ജോതയീ ജിനസാസനം.
പുതത്ഥിനഗരസ്സന്തോ ¶ , പദേസസ്മിം തഹിം തഹിം;
വിഹാരേ കാരയിത്വാന, ബഹുകേ സുമനോഹരേ.
ഭിക്ഖവോ തത്ഥ വാസേത്വാ, നികായത്തയവാസിനോ;
പച്ചയേഹി ഉളാരേഹി, സന്തപ്പേസി ചതൂഹിപി.
ഫലികത്ഥമ്ഭകചാരു-പാകാരപരിഖായുതം;
പഞ്ചഭൂമകപാസാദ-പവരേ നോ’പസോഭിതം.
സമസന്താ വാസപന്തീഹി, സുഭാഹി സുവിരാജിതം;
നിരകിണ്ണമസമ്ബാധ വരഭാസുര ഗോപുരം.
വിഹാരം കാരയിത്വാന, വത്ഥുത്തയപരായനോ;
നികായത്തയവാസിസ്സ, ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ’ദാസിസോ.
സങ്ഘസ്സ പാകവട്ടത്ഥം, രട്ഠം ദത്വാ’ളിസാരകം;
സകലം സന്നിവാസീഹി, നേത്തികേഹി സഹേവ സോ.
നേകസതാനിഭിക്ഖൂനം, വാസയിത്വാന തത്ഥ സോ;
സതതം സമ്പവത്തേസി, ഉളാരം ചതുപച്ചയം.
ദാട്ഠാധാതുഘരംചാരു, കാരയിത്വാ മഹാരഹം;
ദാഠാധാതുസ്സ നിച്ചം സോ, മഹാമഹമകാരയി.
ഗണസങ്ഗണികാ’പേതോ, പോത്ഥകം ധമ്മസങ്ഗണിം;
പരിവത്തേസി സോപാതോ, സുന്ദരേ ധമ്മമന്ദിരേ.
നച്ചാദിഗന്ധമാലാദി-നേകപൂജമ്പവത്തിയ;
സീരേന സദ്ധാസമ്ബന്ധോ, സമ്ബുദ്ധമഭിവന്ദതി.
ജമ്ബുദീപാഗതേ ചാഗ, സൂരോ സോ ഭുവിരിസൂരയോ;
തപ്പേസി ധനദാനേന, ദാനിയേനേക സോ വിഭൂ.
സദ്ധമ്മകഥികാനം സോ, പൂജാ കത്വാന നേകസോ;
ദേസാപേസിച സദ്ധമ്മം, സദാധമ്മഗുണേ രതോ.
തിക്ഖത്തും സോ തുലാഭാര-ദാനം ദിനേസു ദാപയി;
ഉപോസഥം വോപവസി, സുവിസുദ്ധമുപോസഥേ.
അദാ ദണ്ഡിസ്സരം ദാന-മനുസംവച്ഛരം വിഭൂ;
പിടകത്തയം ലിഖാപേത്വാ, ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ ദാപയി.
മഹഗ്ഘമണിമുത്താദി-രതനാനി ¶ സപേസിയ;
ജമ്ബുദീപേ മഹാബോധിം-നേകക്ഖത്തുമ പൂജയി.
കണ്ണാടഭൂമിപാലേന, ചോളരഞ്ഞാ ച പേസിതാ;
ദൂതാമഹന്തമാദായ, പണ്ണാകാരമിധാഗതാ.
അദ്ദസംസു മഹീപാലം, തതോ സോ തുട്ഠമാനസോ;
തേസം ഉഭിന്നം ദൂതാനം, കത്തബ്ബം സാധുകാരിയ.
തേസു ആദോ’വ കണ്ണാട-ദൂതേഹി സഹ പേസിയ;
ദൂതേ സകീയേ കണ്ണാട-നികടം സാരപാഭതേ.
അത്തനോ വിസയം പത്തേ, ചോളോ സീഹള ദൂതകേ;
സഹസാ കണ്ണനാസാസു, പാപയിംസു വിരൂപതം.
സമ്പത്തവിപ്പകാരാകേ, ഇധാഗന്ത്വാന രാജിനോ;
കഥയിംസു തദാ സബ്ബം, ചോളേന കതമത്തനി.
ഉദ്ദിപിതാഭിമാനോ സോ, സകലാമച്ചമജ്ഝഗോ;
അവ്ഹായ ദമിളേ ദൂതേ, ഇതി ചോളസ്സ സന്ദിസി.
സേനം വിനാ’വ ഏകസ്മിം, ദീപേ മജ്ഝേ മഹണ്ണവേ;
ബാഹാബലപരിക്ഖാവാ, ഹോതുനോ ദ്വന്ദയുദ്ധതോ.
ബലം സന്നയ്ഹ സകലം, രജ്ജേ തുയ്ഹം മമാ’ഥ വാ;
തവാ’ഭിമത ദോസമ്ഹി, സങ്ഗാമോ വാ കരീയതം.
മയാ വുത്തക്കമേനേവ, വത്തബ്ബോ വോ ജനാധിപോ;
ഇതി വത്വാന തേ ദൂതേ, ഇത്ഥലങ്കാര മണ്ഡിതേ.
വിസ്സജ്ജിയ ലഹുംചോള-മഹീപാലസ്സ സന്തികം;
തതോ സേനങ്ഗമാദായ, അനുരാധ പുരം ഗമി.
മത്തികാവാടതിത്ഥേ ച, മഹാതിത്ഥേ ച പേസയീ;
ചോളരട്ഠം’വ ഗന്ത്വാന, യുജ്ഝിതും ദ്വേ ചമൂപതി.
സജ്ജന്തേസു ചമൂപേസു, നാവാപാഥേയ്യകാനി ച;
യുദ്ധത്ഥായ ബലം ചോള-രട്ഠപേസനകാരണാ.
തദാ തിംസതിമേ വസ്സേ, വേളക്കാരസനാമകാ;
ബലകായാ തഹിംഗന്തു-മനിച്ഛന്താ വിരോധിനോ.
മാരേത്വാന ഉഭോ സേനാ-നാഥേ മത്തഗജാവിയ;
സമന്തതോ വിലുമ്പിംസു, പുലത്ഥിപുരമുദ്ധതാ.
പുത്തേഹി ¶ തീഹി സഹിതം, രാജിനോ ച കണീയസിം;
ഗണിത്വാ സഹസാ രാജ-പാസാദം ചാപി ഝാപയും.
രാജാ നിക്ഖമ്മ ഖിപ്പം സോ, ഗന്ത്വാ ദക്ഖിണപസ്സകം;
സേലേ വാതഗിരിവ്ഹസ്മിം, സാരം ഭണ്ഡം ഠപാപിയ.
വീരബാഹുപരാജേന, സീഹവിക്കമസാലിനാ;
മഹതാ ച ബലോഘേന, സമന്താ പരിവാരിതോ.
പുലത്ഥിപുരമാഗമ്മ, വത്തേന്തോ ദാരുണം രണം;
പലാപേസി ഖണേനേവ, ബലകായേ സമാഗതേ.
മാരിതാന ചമൂപാന-മട്ഠിസങ്ഘാടധിട്ഠിതം;
പരിക്ഖിപിത്വാ ചിതകം, വേരിഭൂതേ ബലാധിപേ.
ബന്ധയിത്വാന ഖാണുമ്ഹി, പച്ഛാ ബാഹം സുബന്ധനം;
പരിതോ വിപ്ഫുരന്തീഹി, അഗ്ഗിജാലാഹി ഝാപയി.
ഘാതേത്വാ തത്ഥ മാനീതം, ഗാമാനി ധരണീപതി;
അകാസി ലങ്കാവസുധം, സബ്ബഥാ വീതകണ്ടകം.
യുജ്ഝിതും സഹ ചോളേന, രാജാ അത്തകതാവധിം;
അനതിക്കമ്മ സോ പഞ്ച-ചത്താലീസമ്ഹി വച്ഛരേ.
സന്നദ്ധം ബലമാദായ, ഗന്ത്വാ സാഗരപട്ടനം;
തസ്സാഭിഗമനം പസ്സം, കഞ്ചികാലം തഹിം വസം.
അനാഗതത്താ ചോളസ്സ, തസ്സ ദൂതേ വിസ്സജ്ജിയ;
പുനാഗന്ത്വാ വസീരാജാ, പുലത്ഥിനഗരേ ചിരം.
മഹാഹേളി സരേഹരു, മഹാദത്തികനാമികാ;
കടുന്നരൂപണ്ഡവാപീ, കല്ലഗല്ലിക നാമികാ.
ഏരണ്ഡേഗല്ലവാപീ ച, ദീഘവത്ഥുകവാപികാ;
മണ്ഡവാടകവാപീ, ച, കിത്തഗ്ഗബോധിപബ്ബതാ.
വലാഹസ്സ മഹാദാരു, ഗല്ലകുമ്ഭീലസോബ്ഭകാ;
പത്തപാസാണവാപീ ച, വാപീ ച കാണനാമികാ.
ഏതാ ചഞ്ഞാ ച സോ ഛിന്ന-മരിയാദാ വാപിയോ ബഹൂ;
ബന്ധാപേസി സദാദീന-സത്തേ ബദ്ധ ഹിതാസയോ.
ഭൂമിന്ദോ ¶ കന്ദരാ-ഗങ്ഗാ-നദീസു ച തഹിം തഹിം;
സുഭിക്ഖം കാരയീ രട്ഠം, ബന്ധേത്വാ’വരണാനി സോ.
വിഹാരാ’ഭയചാരിത്ത-ഭേദിനിം മഹിസംസക;
പരിഹാരേ സബ്ബസോച്ഛിജ്ജ-ഗാഹയിത്വാ ഗലമ്ഹി തം.
പുരമ്ഭാ ബഹി കാരേത്വാ, മഹാസങ്ഘം ഖമാപിയ;
പകാസേസി ച ലോകസ്സ, സങ്ഘഗാരവമത്തനോ.
മഹാഗാമേ നികായാനം, തിതയേ ചോളനാസിതേ;
ധാതുഗബ്ഭേ ച ബന്ധേസി, ഥൂപാരാമദ്വയേ’പി ച.
മാതുയാ’ളാഹണഠാനേ, തഥേവ പിതുനോപി ച;
അകാ പഞ്ച മഹാവാസേ, തഥാ ബുദലവിട്ഠിയം.
പണ്ഡവാപീ ച പാഠീനോ, രക്ഖചേതിയപബ്ബതോ;
തഥേവ മണ്ഡലഗിരി-മധുത്ഥലവിഹാരകോ.
ഉരുവേലവ്ഹയോ ദേവ-നഗരേ ച വിഹാരകോ;
മഹിയങ്ഗണവിഹാരോ ച, സീതലഗ്ഗാമലേണകം.
ജമ്ബുകോലവിഹാരോ ച, തഥേവ ഗിരികണ്ഡകോ;
കുരുന്ദിയവിഹാരോ ച, ജമ്ബുകോലകലേണകം.
ഭല്ലാതകവിഹാരോ ച, തഥേവ പരഗാമകോ;
കാസഗല്ലവ്ഹയോ ചന്ദ-ഗിരിവ്ഹയ വിഹാരകോ.
വേലഗാമവിഹാരോ ച, മഹാസേനവ്ഹഗാമകോ;
വിഹാരോ ചാ’നുരാധമ്ഹി, പുരേ ബോധിഘരം തഥാ.
ഇച്ചേവമാദയോനേകേ, വിഹാരേ ച ബഹൂ വിഭൂ;
പടിസങ്ഖരിജിണ്ണേ സോ, ഗാമേ ചാ’ദാ വിസും വിസും.
സമന്തകൂട സേലത്ഥം, മുനിന്ദപദലഞ്ജനം;
പണമത്ഥായ ഗച്ഛന്താ, മനുസ്സാ ദുഗ്ഗമഞ്ജസേ.
സബ്ബേ മാ കിലമന്തൂ’തി, ദാനവട്ടായ ദാപയി;
സാലിക്ഖേത്താദിസമ്പന്നം, ഗിലീമലയനാമകം.
കദലീഗാമമഗ്ഗേ ച, ഹൂവരളഞ്ജസേ തഥാ;
ഗാമേ ദത്വാന പച്ചേകം, സാലായോ ചാപി കാരയി.
അനാഗതേ തം ഭൂപാലാ, മാ ഗണ്ഹന്തൂ’തി ലേഖിയ;
അക്ഖരാനി സിലാഥമ്ഭേ, പതിട്ഠാപേസി ഭൂമിപോ.
ഗാമം ¶ അന്തരവിട്ഠിഞ്ച, തഥാ സങ്ഘാടഗാമകം;
സിരിമണ്ഡഗലാരാമഞ്ച, അദാസോ ലാഭവാസിനം.
വനജീവകഭിക്ഖൂന-മദാ സോ ചതുപച്ചയേ;
ബന്ധൂനമ്പി ച സോ തേസം, ഭോഗഗാമേ പദാപയി.
പാവാരഗ്ഗികപല്ലാനി, വിവിധേ ഓസധേപി ച;
സീതേ ഉതുമ്ഹി ബഹുസോ, ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ ദാപയി.
അദാ സബ്ബപരിക്ഖാരേ, പരിക്ഖാരേ തഥാത്ഥ സോ;
നേകവാരേസു സക്കച്ചം, ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ ബുദ്ധിമാ.
സങ്ഘസ്സ പാകവട്ടത്ഥം, ഭിക്ഖൂനം ലാഭവാസിനം;
വേയ്യാവച്ചകരാനഞ്ച, പൂജേതും ചേതിയാദികം.
പദിന്നാ പുബ്ബരാജൂഹി, യേ ഗാമാ രോഹണേ ബഹൂ;
തേപി സബ്ബേ അനൂനേ സോ, യഥാപുബ്ബം ഠപേസി ച.
അദാസി പിഠസപ്പീന-മുസഭേ ബലിനോ ബഹി;
ഭത്തം ചാ’ദാസി സോ കാക സോണാദീനം ദയാപരോ.
അദാസിനേകതാ വേയ്യ-കാരകാനം മഹാകവീ;
സദ്ധിം പവേണിഗാമേഹി, വിത്തജാതമനപ്പകം.
രാജാമച്ചാദിപുത്താനം, സിലോകേ രചിതേ സുണം;
യഥാനുരൂപം പാദാസി, ധനം തേസം കവിസ്സരോ.
അന്ധാനം പങ്ഗുലാനഞ്ച, ഗാമേ ചാ’ദാ വിസും വിസും;
നാനാദേവകുലാനഞ്ച, ദിന്നം പുബ്ബം ന ഹാപയി.
പത്തി വോ സോ കുലിത്ഥീന-മനാഥാനം യഥാരഹം;
വിധവാനമദാഗാമേ, ഭത്തഅച്ഛാദനാനി ച.
രാജാ സീഹളകാ വേയ്യ-കരണേ സോ മഹാപതി;
അഗ്ഗോ സീഹളകാവേയ്യ-കാരകാനമഹോസി ച.
സുഭേ ബദ്ധാദരോ ബദ്ധ ഗുണവ്ഹയ വിഹാരകേ;
ബന്ധേസി ഉപരാജാ സോ, ചേതിയം ചോളനാസിതം.
മുത്തചാഗീ തതോ തസ്സ, വിഹാരപവരസ്സ സോ;
ദത്വാ ഗാമവരേ നിച്ചം, പൂജായോ സമ്പവത്തയി.
സോവ തസ്സ വിഹാരസ്സ, ഉപചാരവനന്തികേ;
ബന്ധാപേസി മഹാവാപിം, ഥീരീഭൂതമഹോദകം.
കപ്പൂരമൂലായതനേ ¶ , രഞ്ഞോ ധീതാ യസോധരാ;
അകാരേസി ഥിരം രമ്മം, മഹന്തം പടിമാഘരം.
സേലന്തരസമൂഹസ്മിം, രാജിനോ രാജിനോ സകാ;
കാരേസി ചാരുപാസാദം, പസാദാവഹമുഗ്ഗതം.
തദാ നേകേ ച സചിവാ, തസ്സോ രോധജനാപി ച;
സമാചിനിംസു പുഞ്ഞാനി, അനേകാനി അനേകസോ.
ഏവം സമനുസാസന്തേ, ലംകം ലംകാ നരിസ്സരേ;
ഉപരാജാ വസംനീതോ, വിനീതോ ഘേരമച്ചുനാ.
തസ്സ കത്തബ്ബകിച്ചാനി, സകലാനി സമാപിയ;
ജയബാഹുസ്സോപരജ്ജം, ഭിക്ഖൂനം മതിയാ അദാ.
അഥാദിപാദപദവിം, ദത്വാ വിക്കമബാഹുനോ;
ഗജബാഹൂ’തി വിദിതേ, തസ്സ ജാതേ സുതേ തതോ.
മഹാമച്ചേഹി മന്തേത്വാ, രാജാപുത്തഹിതത്ഥികോ;
രോഹണം കസിണം ദത്വാ, തഹിം വാസായ പേസയി.
തതോ സോ തത്ഥ ഗന്ത്വാന, മഹാനാഗഹുലം പുരം;
രാജധാനിം കരിത്വാന, തത്ഥ വാസമകപ്പയീ.
ഏവം പഞ്ഞാസവസ്സാനി’ഹ വിജയഭുജോ വത്തയിത്വാന സമ്മാ,
ആണാചക്കം ജനിന്ദോ പ്യപഗതഖലനം ഏസ പഞ്ചാധികാനി;
വഡ്ഢേത്വാ സാസനം തം ഖലദമിളഭയോ പദ്ദുതഞ്ചാപിലോകം,
സഗ്ഗം ലോകം സപുഞ്ഞപ്പഭവമുരുഫലം പസ്സിതും ചാ’രു രോഹ.
സുജനപ്പസാദ സംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
ലോകസാസനസംഗഹകരണോ നാമ
അട്ഠപഞ്ഞാസതിമോ പരിച്ഛേദോ
ഏകൂനസട്ഠിമ പരിച്ഛേദ
ചതുരാജചരിയ നിദ്ദേസോ
തദാരഞ്ഞോ ¶ നുജാമിത്താ, തസ്സ പുത്താ തയോ’പി ച;
മഹാമച്ചാ ചയതയോ, തഥാ യതനവാസിനോ.
തബ്ബേതേ ആദിപാദസ്സ, രോഹണേ വസതോ സതോ;
അനാരോചാപയിത്വാന, ഭൂപാലമതസാസനം.
സമ്ഭൂയമന്തയിത്വാന, സമാനച്ഛന്ദതം ഗതാ;
അദംസു യുവരാജസ്സ, ലങ്കാരജ്ജാഭിസേചനം.
ഓപരജ്ജേ നിവേസേസും, മാനഭരണനാമകം;
കുമാരം പുബ്ബചാരിത്ത-മഗ്ഗം ലങ്ഘിത്ഥ തേ’ഖിലാ.
തയോ’ഥ ഭാതരോ സബ്ബേ, തേ മാണഭരണാദയോ;
ജയബാഹുമഹീപാല-സഹിതാ സഹസാ തദാ.
മുത്താമണിപ്പഭൂതികം, രതനം സാരസമ്മതം;
സബ്ബം ഹത്ഥഗതം കത്വാ, വാഹനഞ്ച ഗജാദികം.
സകലം ബലമാദായ, പുലത്ഥിനഗരാ തദാ;
ഖിപ്പം തം വിക്കമഭുജം, ഗണ്ഹിസാമാ’തി നിക്ഖമും.
സുത്വാ പവത്തിം സകലം, ഇമം വിക്കമബാഹുസോ;
താ തസ്സന്തിമസക്കാരം, വിധാതും ഹന്ദനോ ലഭിം.
ഇദാനി ഖിപ്പം ഗന്ത്വാന, പുലത്ഥിനഗരം തഹിം,
താ തസ്സാളാഹനട്ഠാന ദസ്സനേ നേവ സോ അഹം.
സോകഭാരം വിനോദേസ്സം, മമ ചേതോ ഗതം ഇതി;
കതദള്ഹ വവത്ഥാനോ, വിനിഗ്ഗമ്മ തതോ പുരാ.
പുലത്ഥിപുരമാഗച്ഛം, ആദിപാദോ’തി സാസസോ;
സത്തട്ഠസതസങ്ഖേന, ബലേന പരിവാരിതോ.
അന്തരാലപഥേയേവ, ഗുത്തഹാലകമണ്ഡലേ;
ഗാമേ പന സമുക്കവ്ഹേ, ദിസ്വാ സേനങ്ഗമാഗതം.
മഹന്തം ¶ യുദ്ധസന്നദ്ധം, ഏകവീരോ ഭയാതികോ;
യുജ്ഝിത്വാ തേ പലാപേസി, ഖണേനേവ ദിസോദിസം.
തയോ തേ ഭാതരോ തത്ഥ, സമ്പത്താവ ജയാ തതോ;
അഭിമാനുദ്ധതാ ഖിപ്പം, അന്നയ്ഹ ബലവാഹനം.
ആദിപാദകജമ്ബൂതി, വിസ്സുതമ്ഹി പദേസകേ;
സങ്ഗാമേസും പരാജേസി, ഭിയ്യോ യുജ്ഝിത്ഥ സോ തയോ.
തതിയം കടഗാമസ്മിം, കാളവാപ്യം ചതുത്ഥകം;
പഞ്ചമം ഉദ്ധടദ്വാരേ, ഛട്ഠംസോ പങ്കവേലകേ.
തേഹി യുദ്ധം കരിത്വാന, ഗഹീതവിജയോ സദാ;
പുലത്ഥിപുരമാഗഞ്ചി, സഹാമച്ച പരിജ്ജനോ.
സചിന്തിതക്കമേനേവ, പസ്സിത്വാളാഹനം പിതു;
വിദൂരിതമഹാസേകോ, ലദ്ധസ്സാസോ പുരേവസം.
ദുക്ഖേ സഹായ ഭൂതാന-മത്തനോ സോ യഥാരഹം;
അമച്ചാനമദാ സബ്ബ-ഭോഗേ ഠാനന്തരേ ഹി സോ.
ഭടാനഞ്ചാപി സബ്ബേസം, സഹായാതാനമത്തനോ;
അനുരൂപമദാ വുത്തിം, സരം ദുക്ഖസഹായതം.
മാണാഭരണഭൂപോപി, സദ്ധിം സേസേഹി ഭാതൂഹി;
കരിത്വാ രോഹണം പസ്സം, രോഹണഞ്ച സഹത്ഥഗം.
തതോ കിത്തിസിരീമേഘേ, സദ്വാദസസഹസ്സകം;
രട്ഠം ദത്വാന വസിതും, തഹിംയേവ സമാദിസി.
ആണത്തോ ഭാതരാകിത്തി-സിരീമേഘോ ജനാധിപോ;
ഗന്ത്വാ വസി പുരേതത്ഥ, മഹാനാഗഹുലവ്ഹയേ.
സിരീവല്ലഭനാമസ്സ, കുമാരസ്സാപി ചാദിസി;
ദേസമട്ഠസഹസ്സവ്ഹം, ദത്വാന വസിതും തഹിം.
തഥേവ സോപി ഗന്ത്വാന, ഉദ്ധനദ്വാരനാമകം;
ഗാമം കത്വാ രാജദാനിം, വസന്തോ അനുസാസിതം.
സയഞ്ച സഹസേനായ, ഗന്ത്വാ ദക്ഖിണപസ്സകം;
വീരബാഹൂതി പഞ്ഞാതോ, പുങ്ഖഗാമം സമാവസി.
മാതാ ച തിണ്ണം ഭാതൂനം, ജയബാഹു ച ഭൂമിപോ;
നിവസിംസു തദാ കിത്തി-സിരിമേഘസ്സ സന്തികേ.
തതോ ¶ സംവച്ഛരേ’തീതേ, തേ മാണഭരണാദയോ;
തേനത്തനി കതം യുദ്ധേ, സബ്ബം വിക്കമബാഹുനാ.
ദുരാരോഹം മഹന്തം തം, പരാജയതരാഭവം;
അനുസ്സരന്തബഹുസോ, അഭിമാനസമുന്നതാ.
മുദ്ധാഭിസിത്തരാജൂന-മേകാകീരാജരട്ഠകം;
വിനായമഭിസേകേന, കഥം നാമാനുഭോസ്സതി.
ഇതി ഇസ്സാ പരത്തഞ്ച, യാതാ സങ്ഗയ്ഹസാവകേ;
ഭിയ്യോ സമ്ഭൂയസങ്ഗാമ-കരണത്ഥായ നിക്ഖമും.
സുത്വാ തമത്ഥം ദൂതേഹി, സോ വിക്കമഭുജോപി ച;
അഗാ തേസംവ വിസയം, മഹാസേനാപുരക്ഖതോ.
ദേസേ ദക്ഖിണകേ ബോധി-സേനപബ്ബതഗാമകേ;
യുജ്ഝിത്വാ തേ പരാജേസി, തയോ വിക്കമബാഹുസോ.
രിപവോ ദാനി മേ സബ്ബേ, ഉമ്മൂലേസ്സാമഹം ഇതി;
പലായന്തേ നുബന്ധിത്ഥ, പദാനുപദികം’വ തേ.
തേ ച ദുഗ്ഗം പലായിംസു, പഞ്ചയോജനരട്ഠകേ;
ഖിപ്പം പാവേക്ഖി കല്യാണിം, സോ’പി തേ ഗഹണത്ഥികോ.
വീരോ അരിയദേസിയോ, വീരദേവോതി പാകടോ;
പളന്ദീപിസ്സരോ ഏകോ, ഭൂസം സഹസികോ തദാ.
സദ്ധിം സൂരേഹി യോധേഹി, മഹാതിത്ഥമ്ഹി ഓതരി;
കാതും ഹത്ഥഗഹം സക്കാ, ലംകാദീപന്തി ചിന്തിയ.
സോ വിക്കമഭുജോ സുത്വാ, പവത്തിം ഭൂഭുജോ തദാ;
യാവതാ നാത്ര ലംകായം, ലദ്ധോഗാഹോ ഭവിസ്സതി.
താവ ഉമ്മൂലനീയോതി, കല്യാണിമ്ഹാ വിനിഗ്ഗതോ;
മഹാതിത്ഥമ്ഹി മന്നാര-നാമകം ഗാമകം ഗതോ.
കത്വാന വീരദേവോ’പി, സങ്ഗാമം തേന രാജിനാ;
അനീകങ്ഗാദയോ രാജ-പുത്തേ ദ്വേ ഭാതരോപി ച.
സേനാധിനായകഞ്ചേവ, കിത്തിനാമപ്പകാസിതം;
ഘാതേത്വാ സഹസാ വീര-സമ്മതേ ച ബഹൂജനേ.
ഗാഹേത്വാ ജീവഗ്ഗാഹംസോ, രക്ഖകഞ്ച ചമൂപതിം;
സബലം തം പരാജേത്വാ, അനുബന്ധി പദാപദം.
പലായമാനോ ¶ സോ ഭീതോ, ആഗന്ത്വാന നിജം പുരം;
ഹത്ഥസാരം സമാദായ, കോട്ഠസാരം ഗതോ ലഹും.
പച്ഛതോ പച്ഛതോ വീര-ദേവോ തമനുബന്ധിയ;
ആഗന്ത്വാന പുരേവാസം, കതിപാഹം വിധായസോ.
ഗണ്ഹിതും വിക്കമഭുജം, തത്ഥേവ തുരിതം അഗാ;
പേസയിത്വാ സകം സോപി, മഹന്തം സകലം ബലം.
യുജ്ഝാപേത്വാന ഘാതേത്വാ, ഗാമേ അന്തരവിട്ഠികേ;
മഹാകദ്ദമദുഗ്ഗമ്ഹി, വീരദേവം മഹബ്ബലോ.
അഭിസേകം വിനായേവ, പുലത്ഥി നഗരേ വസം;
അകാസി രാജരട്ഠസ്സ, പസാസനവിധിം വിഭൂ.
അപനീയരണേ ഛന്ദം, ഭാതരോപി തയോ തതോ;
ആവസിംസു യഥാപുബ്ബം, ഗന്ത്വാ രട്ഠം സകം സകം.
ചതുരോപി മഹീപാലാ, യതമാനാ ചിരം തഹിം;
ഏകച്ഛത്തങ്കിതം കാതും, നേവ സക്ഖിംസു സബ്ബസോ.
അനിസമ്മകാരിഭാവേന, കുലീനേ പരിഹാപയും;
ഠപേസുഞ്ച മഹന്തത്തേ, ഹീനേ സാഭിമതേ ജനേ.
വഡ്ഢിതംനേകധാ സമ്മാ, രഞ്ഞാ വിജയബാഹുനാ;
സാസനഞ്ച തഥാലോകം, ഹാപയിംസു സുബുദ്ധിനോ.
കുലീനാനം മനുസ്സാന-മഭാവേപി ച താദിസേ;
ദോസേ വിത്തം തദായത്തം, പസയ്ഹാവഹരിംസു ച.
പീളേതും സകലം ലോക-മുദ്ധരന്താധികം ബലിം;
ഉച്ഛൂവ ഉച്ഛുയന്തേതേ, ഖീണകോ സാധനേസിനോ.
ഉദ്ധരിത്വാന ബുദ്ധാദി-സന്തകേ ഭോഗഗാമകേ;
സോ വിക്കമഭുജോ രാജാ, സേവകേസു സമപ്പയീ.
പുലത്ഥിനഗരേ നേക-വിഹാരേ ധാതുമണ്ഡിതേ;
സോവ ദേസന്തരീയാനം, ഭടാനം വസിതും അദാ.
സദ്ധേഹി പത്തധാതുസ്സ, ദാഠാധാതുവരസ്സ ച;
പൂജനത്ഥായ ദിന്നാനി, മണിമുത്താദികാനി ച.
ചന്ദനാഗരുകപ്പുരം, സുവണ്ണാദിമയാ ബഹൂ;
പടിമായോ ച അച്ഛിജ്ജ, യഥാകാമം വയം നയീ.
സാസനസ്സ ¶ ച ലോകസ്സ, ക്രിയമാനമുപദ്ദവം;
പസ്സന്താ ബഹുസോ തസ്മിം, തദാ നിബ്ബന്നമാനസാ.
അട്ഠമൂലവിഹാരേസു, യതയോ ഗരുസമ്മതാ;
പംസുകൂലികഭിക്ഖൂ ച, കോട്ഠാസദ്വയനിസ്സിതാ.
ഏവം തിത്ഥിയതുല്യാനം, സാസനോപദ്ദവം ബഹും;
കരോന്താനം സകാ സമ്ഭാ-പയാതം പവരം ഇതി.
ദാഠാധാതുവരം പത്ത-ധാതുമാദായ രോഹണം;
ഗന്ത്വാ വാസമകപ്പേസും, ഫാസുഠാനേ തഹിം തഹിം.
തഥേവ ഫാസുഠാനേസു, വിപ്പകിണ്ണാ തഹിം തഹിം;
തേ കുലീനാ നിലീനാ’വ, ഹുത്വാ വാസമകപ്പയും.
പക്ഖദ്വയമഹീപാല-ഗയ്ഹാസീമാ സുഠാപിതാ;
സാമന്താ അഞ്ഞമഞ്ഞേഹി, കരോന്തോ ബഹുസോ രണം.
സുസമിദ്ധേസു നേകേസു, ഗാമേസു നിഗമേസു ച;
അഗ്ഗിം ദേന്താ തളാകേ ച, ഛിന്ദന്താ ജലപൂരിതേ.
നാസേന്താ സബ്ബഥാ സബ്ബ-മാതികാവരണാനി ച;
ഛിന്ദന്താ നാളികേരാദി, സോ പകാരേ ച ഭൂരുഹേ.
യഥാ പോരാണകഗ്ഗാമ-ഠാനന്തിപി ന ഞായതേ;
വിനാസേസും തഥാ രട്ഠം, അഞ്ഞമഞ്ഞവിരോധിനോ.
തേ ച ഭൂമി പതീഗാമ-വിലോപം പത്ഥമോസനം;
കാരേന്താ നിജചാരേഹി, ആചരും ലോകുപദ്ദവം.
കുലീനാനം മനുസ്സാനം, ദാസകമ്മകരാപി ച;
സസാമിനോ’തി വത്തന്താ, നിസ്സങ്കാ വീതഭീതികാ.
ഹുത്വാ യുധീയാ രാജൂനം, അബ്ഭന്തരപവത്തിനോ;
ബലവന്തതരാ ജാതാ, ലദ്ധഠാനന്തരാ തദാ.
ജനാ സമന്തകൂടാദി-നേകദുഗ്ഗനിവാസിനോ;
അദേന്താ ഭൂമിപാലാനം, പുബ്ബപട്ഠപിതം കരം.
രാജാണമഗണേന്താ തേ, ഗതാ ദാമരികത്തനം;
സകം സകം’വ വിസയ-മാവസിംസു സമുദ്ധതാ.
അനത്ഥേ നിചിതാ നാമ, പരിവത്തന്തി സബ്ബതാ;
ഇതി വത്തബ്ബ തംയേവ, യാതം ലങ്കാതലം തദാ.
ഏവം ¶ ഗാമകഭോജകാ വിയ ഭുസംതേജോ വിഹീനാ സദാ;
അച്ചന്തം ബ്യസനാതി സത്തഹദയാ രാജാഭിമാനുജ്ഝിതാ.
നിച്ചം അത്തപരത്ഥസിദ്ധിവിധുരാസങ്ഗാ വിഹീനാസയാ;
സബ്ബേ തേ വിഹരിംസു ഭൂമിപതയോ ചാരിത്തമഗ്ഗാതിഗാ.
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
ചതുരാജചരിയനിദ്ദേസോ നാമ
ഏകൂനസട്ഠിമോ പരിച്ഛേദോ.
സട്ഠിമ പരിച്ഛേദ
കുമാരോദയോ
രോഹണേ നിവസിത്ഥാ’വ, ജയബാഹുമഹീപതി;
മിത്താവ്ഹാ രാജിനീ ചേവ, തദാ കാലമകംസു തേ.
സിരീവല്ലഭജായാ’ഥ, ജനേസി സുഗലാ ദുവേ;
മാണഭരണകം പുത്തം, പുത്തിം ലീലാവതിമ്പി ച.
മാണാഭരണഭൂപാല-ദേവീ’പി രതനാവലീ;
മിത്തം പഭാവതിഞ്ചാപി, അലഭീ ധീതരോ ദുവേ.
പസ്സന്തസ്സ ഉഭോ തായോ, ധീതരോ വീരബാഹുനോ;
തദാ മഹാദിപാദസ്സ, ഏവം ആസി വിതക്കിതം.
ലോകാഭിസമ്മതേ സബ്ബ-ഭൂപാലന്വയമുദ്ധനി;
വിസുദ്ധേ സോമവംസമ്ഹി, അഭിജാതാ മയം പന.
പിഹനീയതരാകാരാ, സബ്ബസത്തിസമുന്നതാ;
നാനാവിജ്ജാസു നിപുണാ, ഹത്ഥിഅസ്സാദിസുക്ഖമാ.
തഥാ പേകാകിനാ വേ’തേ, തയോ വിക്കമബാഹുനാ;
പരാജയം പരിഭവം, പാപിതാ ബഹുസോ രണേ.
സൂനുനോ സുസമത്ഥസ്സ, വിസോധേതു മിമം മലം;
ന ദിസ്സതേ പാതുഭാവോ, അഹോ നോ അപ്പപുഞ്ഞതാ.
ജനവാദകിലിട്ഠേന ¶ , രാജത്തേനാപി കിം മമ;
ഇദാനി വിസയാസങ്ഗം, ഹിത്വാ കല്യാണകമ്മസു.
അപ്പമത്തസ്സ സതതം, നേതബ്ബാ വാസരാ’ഇതി;
നിയ്യാതേത്വാ അമച്ചാനം, സബ്ബം രജ്ജവിചാരണം.
തഹിം സത്ത’ട്ഠമാസഞ്ഹി, വസം രത്തിയമേകദാ;
ദേവരാജഘരേസേയ്യം, കപ്പേസി സീലസംയതോ.
തതോ പച്ചൂസകാലമ്ഹി, ദേവപുത്തം മഹിദ്ധികം;
വിചിത്തവത്ഥാഭരണം, ഗന്ധമാലാവിഭൂസിതം.
ഉളാരതരരൂപേന, ദേഹോഭാസേന അത്തനോ;
ഓഭാസേന്തം അസേസാ’സാ, സൂരിയഞ്ച ന ഭുഗ്ഗതം.
വദന്തം സുപിനേ ഏവം, അദക്ഖി ദരണീപതി;
പസീദസ്സു മഹാഭാഗ, പിതോഭവ മഹിപതി.
ധഞ്ഞലക്ഖണസമ്പന്നോ, ഇച്ഛിതത്ഥസ്സസാധകോ;
വിനീതോ ലോകകുഹര-ബ്യാപിതേജോ പരക്കമോ.
ആണബലയസോകിത്തി-ഭാസുരോ സഗ്ഗുണാകരോ;
ലോകസാസനസംവുദ്ധി-കരോ പുത്തവരോ തവ.
ലബ്ഭീസ്സതേ മഹാരാജ, ന ചിരസ്സേവ സമ്പതി;
പുത്തദാരാധിവുത്ഥം തം, പുരം ഖിപ്പം പയാഹീതി.
പബുജ്ഝിത്വാന സഞ്ജാത-പീതിവേഗോഥ രത്തിയാ;
വിഭാതായ തതോപോങ്ഖ-ഗാമം ഗഞ്ഛിനരുത്തമോ.
യഥാ ദിട്ഠപ്പകാരന്തം, കഥേസി സുപിനം സുഭം;
മഹേസീ പമുഖാനം സോ, അമച്ചാനം മഹീപതി.
സദ്ധിം മഹേസിയാ തത്ഥ, പത്ഥേന്തോ പുത്തമുത്തമം;
ചിന്തോന്തോ ദാനസീലാദിം, സുഭം നാനപ്പകാരകം.
അഥേകദിവസംകാലേ, പച്ചൂസേ സുപിനേ പന;
സബ്ബലക്ഖണസമ്പന്നം, സബ്ബസേതം മനോഹരം.
ദന്തീപോതവരം ദന്തം, കണ്ണേ ഗണിയപേമതോ;
പവിസന്തമിവത്താനം, സേയ്യാഗബ്ഭം മഹേസിയാ.
സമ്പസ്സിയ പബുജ്ഝിത്വാ, ഉട്ഠായ സയനാവരാ;
സഞ്ജാതപീതിപാമോജ്ജ-വേഗപീണിതമാനസോ.
തായം ¶ വേലായമേദാസു-സേയ്യാഗബ്ഭം മഹേസിയാ;
പവിസ്സസുപിനം തസ്സാ, യഥാദിട്ഠം പകാസയീ.
അഹമ്പി താദിസം ഹത്ഥി-പോതകം സയനം മമ;
പദക്ഖിണം കരിത്വാന, ഠിതം സോണ്ഡേ സമാദിയ.
ആകഡ്ഢിത്വാന സയനം, സമാരോപിയ പേമതോ;
ആലിങ്ഗിം സുപിനമ്ഹീതി, ദേവീ ചാപി തമബ്രവീ.
ഉഭോ തേ അഞ്ഞമഞ്ഞസ്സ, ദിട്ഠമേവം പകാസിയ;
ഉട്ഠാപേസും പഹട്ഠാവ, വീതനിദ്ദാരുണം തദാ.
തതോ പാതോ ഉപട്ഠാതു, മുപയാതം പുരോഹിതം;
നേമിത്തകേ ച പുച്ഛിംസു, സുനിത്വാ തേ പമോദിതാ.
ന ചിരസ്സേവ പുത്തസ്സ, ധഞ്ഞലക്ഖണസാലിനോ;
ഉപ്പത്തിയാ അവസ്സം’വ, ഭവംതബ്ബന്തി കിത്തയും.
തം സുണിത്വാ അമച്ചാ ച, തഥാ നഗരവാസിനോ;
അവിന്ദിംസു ജനിന്ദോ ച, സബ്ബേപീതി മഹുസ്സവം.
തതോ പട്ഠായ സോത്ഥാനം, പത്ഥയം പത്ഥിവോഭുസം;
ഭിക്ഖുസങ്ഘേന ബഹുസോ, ഭണാപേസി പരിത്തകം.
മണിമുത്താദികം ചിത്തം, മഹഗ്ഘമനുവാസരം;
പരിച്ചജി ദാനമുഖേ, യാചകാനമനേകസോ.
പുരോഹിതാദിവിപ്പേഹി, വേദവേദങ്ഗവിഞ്ഞൂഹി;
വത്താപേസി ച ഹോമാദി-വിധാനം സോത്ഥി സമ്മതം.
സുവിനട്ഠേ വിഹാരേ ച, ധാതുഗബ്ഭേ ച വാപിയോ;
ജിണ്ണാ ച പടിസങ്ഖത്തും, യോജയീ രാജകപ്പികേ.
ദിനം നയന്തേ കല്യാണ-കമ്മേനേ’വം നരിസ്സരേ;
ന ചിരം സണ്ഠഹി ഗബ്ഭ-വരോ കുച്ഛിമ്ഹി ദേവിയാ.
തതോവഗമ്മ തം ഹട്ഠ-പഹട്ഠോ സോ നരിസ്സരോ;
മഹന്തം ദേവിയാ ഗബ്ഭ-പരിഹാരമദാപയി.
പരിപക്കഗബ്ഭാ ദേവീ, കമേന ജനയീസുകം;
സമയേ ഭദ്ദനക്ഖത്ത-മുഹുത്തേനഭിലക്ഖിതേ.
സുപ്പസന്നാ അസേസാ ച, ദിസായോ തംഖണേ അഹു;
സമീരണേ ച വാസിംസു, സുഗന്ധിമുദുസീതലാ.
ദന്തീനം ¶ കോഞ്ചനാദേന, ഹയാനം ഹേസിതേന ച;
രാജങ്ഗണം തദാജാതം, മഹാകോലാഹലാ കൂലം.
അച്ഛേരാതിസയേ ഏവം, പാതുഭൂതേ അനേകധാ;
ദിസ്വാ തം വിമ്ഹയപ്പത്തോ, മാണഭരണഭൂപതി.
സുത്വാ നിജസ്സ പുത്തസ്സ, തദാ സഞ്ജാതസാസനം;
അമതേനാഭിസിത്തോവ, പീതിപുണ്ണമനോരഥോ.
മോചാപേത്വാ തദാ കാരാ-ഘരേ ബദ്ധേ ബഹൂജനേ;
ദാനം ഉളാരം സമണ-ബ്രാഹ്മണാനം പദാപയി.
അമച്ചപമുഖാ ചാപി, ജനാപുരനിവാസിനോ;
കദലീതോരണാദീഹി, രാജധാനീ മനേകധാ.
അലങ്കരിത്വാ സകലം, സുമണ്ഡിതപസാധിതാ;
ഛണം മഹന്തം വത്തേസും, കതിപാഹം മനോരമം.
വേദേ വുത്തവിധാനേന, ജാതകമ്മാദികം വിധിം;
സബ്ബം സമാപയിത്വാന, കുമാരസ്സാ’വനീപതി.
പുരോഹിതാദയോ വിപ്പേ, തതോ ലക്ഖണപാഠകേ;
ആണാപേത്വാന സക്കാര-സമ്മാനവിധിപുബ്ബകം.
നിയോജേസി കുമാരസ്സ, ലക്ഖണാനം പടിഗ്ഗഹേ;
സാധകം സകലം തസ്സ, യത്ഥപാദാദിലക്ഖണം.
ഉപധാരിയ മഹാമച്ച-ഗണമജ്ഝഗതസ്സ തേ;
രാജിനോ ദേവിയാ ചാപി, പകാസേസും പമോദിതാ.
ലങ്കാദീപം ഠപേത്വാന, ജമ്ബുദീപതലമ്പി ച;
ഏകച്ഛത്തങ്കിതം കത്വാ-നുഭോത്തും നിപുണോ ഇതി.
തേ സന്തപ്പിയ ഭോഗേഹി, ഭിയ്യോ പുച്ഛിത്ഥ സാദരം;
സന്ദിസ്സമാനം യംകിഞ്ചി, അരിട്ഠം അത്ഥി നത്ഥീ’തി.
ദീഘായുകോ കുമാരോ’യം, കിഞ്ചി പഞ്ഞായതേ വത;
ജനകാരിട്ഠയോഗോ’തി, തേ മഹീപതിനോ’ബ്രവും.
തസ്സാരിജനസമ്മദ്ദി-പതാപഭുജയോ ഗതോ;
സോ പരക്കമബാഹൂ’തി, അന്വത്ഥനാമമഗ്ഗഹീ.
കണ്ണവേ ധമഹഞ്ചേവ, അന്നുപാസനമങ്ഗലം;
കാരാപിയ വിധാനഞ്ഞൂ, യഥാവിധിമസേസതോ.
രഞ്ഞോ ¶ വിക്കമബാഹുസ്സ, സപുത്തുപ്പത്തിസാസനം;
വത്തും സദൂതേ പേസേസി, പുലത്ഥിനഗരം തദാ.
തേഹിസോ ഭാഗിനേയ്യസ്സ, മഹാഭാഗത്തനമ്പി ച;
ജനകാരിട്ഠയോഗഞ്ച, സുത്വാ വിക്കമബാഹുസോ.
ധഞ്ഞം വിജയരാജാദി-രാജമാലായ നായകം;
മണിംവ ഭാസുരം മയ്ഹം, ഭാഗിനേയ്യം ജനേസിസോ.
ഹാനി യാകാചിസതതം, യഥാ തസ്സ ന ഹേസ്സതി;
തഥാ മമന്തികേയേവ, കുമാരോ ഏത്ഥ വഡ്ഢതം.
അലദ്ധം ലഭിതും ലാഭം, ലദ്ധഞ്ച പരിരക്ഖിതും;
സബ്ബഥാ ന സമത്ഥോയം, പുത്തോ ഗജബാഹു മമ.
സൂരഭാവാദിയുത്തോ’പി, മഹിന്ദവ്ഹപരോസുതോ;
നിഹീനോ മാതുഗോത്തേന, ന രജ്ജസ്സ രഹോ മമ.
ഠിതസ്സ വിക്കജാതേന, നേകസോ സഞ്ചിതേന മേ;
രജ്ജസ്സ ഭാഗിനേയ്യോ’വ, കാമം ഭാഗീ ഭവിസ്സതി.
ഇതിപേസേസി ദൂതേ സോ, ആനേതും തം കുമാരകം;
കുമാരാ ഭരണം ദത്വാ, സേസം സാരഞ്ചുപായനം.
സബ്ബം ദൂതമുഖാ സുത്വാ, വീരബാഹു മഹീപതി;
തസ്സേതം വചനം യുത്തം, വുത്തം മേഹിത ബുദ്ധിയാ.
തഥാപി ച നിജാരിട്ഠ-പടികാരത്ഥമീദിസം;
ഓരസം പുത്തരതനം, പേസേതും നാ’നുരൂപകം.
കിഞ്ച തത്ഥ കുമാരമ്ഹി, നീതേ വിക്കമ ബാഹുനോ;
പക്ഖോ ലദ്ധമഹാവാഹ-ബലോ വിയ ഹുതാസനോ.
അച്ചുന്നതേന മഹതാ, തേജസാ സഞ്ജലിസ്സതി;
ഹാനിരേവ വതമ്ഹാകം, മഹതീ ഹേസ്സതേ ഭുസം.
ഇതി ഹത്ഥേ ഗതാനം സോ, ദൂതാനം ഥനയം സകം;
അപേസേത്വാ വിസജ്ജേസി, പസാദിയ മനേന സോ.
സപുത്തദാരേഹി ¶ സമഗ്ഗവാസം,
നരാദിനാഥോ നിവസം തഹിംസോ;
തിബ്ബേന ഫുട്ഠോ മഹതാഗദേന,
രജ്ജേന സദ്ധിം വിജഹിത്ഥ ദേസം.
സുജനപ്പസാദസംവേ ഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
കുമാരോദയോ നാമ
സട്ഠിമോ പരിച്ഛേദോ.
ഏകസട്ഠിമ പരിച്ഛേദ
സങ്ഖത്ഥലിപുരാഭിഗമനോ
സുത്വാ ദ്വേ ഭാതരോ അഞ്ഞേ, ജേട്ഠസ്സോ പരതിംസദാ;
ഖിപ്പം സരട്ഠാ ആഗമ്മ, കാരേസും അന്തിമം വിധിം.
അഥ കിത്തിസിരിമേഘോ, രട്ഠം ജേട്ഠസ്സ ഭാതുനോ;
അത്താധീനം കരിത്വാന, ആമന്തിയ കണിട്ഠകം.
ദത്വാ രട്ഠദ്വയം അഞ്ഞം, വത്ഥും തത്ഥേവ ആദിസി;
സോ’പി ജേട്ഠസ്സ ഭാതുസ്സ, വചനം സമ്പടിച്ഛിയ.
സമാദായ കുമാരഞ്ച, ദേവിഞ്ച രതനാവലിം;
ധീതരോ ദ്വേ ച ഗന്താന, മഹാ നാമഹുലം പുരം.
സമഗ്ഗാ നിവസം തത്ഥ, കുമാരസ്സ സിഖാമഹം;
കാരേത്വാ പരിഹാരേന, വഡ്ഢേസി മഹതാ സദാ.
തതോ സോ ദേവിയാ ജേട്ഠം-ധീതരം മിത്തനാമികം;
ദാതുകാമോ സപുത്തസ്സ, സഹാമച്ചേഹി മന്തയി.
കാലിങ്ഗന്വയസമ്ഭൂതാ, പായേനഖലു ഭൂമിപാ;
സാമിഭാവം ഗതാ അസ്മിം, ലങ്കാദീപമ്ഹീ ഭൂയസോ.
കാലിങ്ഗഗോത്ത സമ്ഭൂത, ഗജബാഹുസ്സ ദാതവേ;
ഗൂളരൂപേന ദേവീ’യം, യദി പേസേയ്യ ധീതരം.
ഭിയ്യോ ¶ വിവാഹസമ്ബദ്ധോ, ബലവാ സോ ഭവിസ്സതി;
മയ്ഹം ഏസോ നിരാലമ്ബോ, പുത്തോ ഹേഹീതി സബ്ബഥാ.
തസ്മാ മേ സുനൂനോ ഏസാ, ദാതും യുത്താ കുമാരികാ;
ഏവം സതി വതമ്ഹാകം, വഡ്ഢിയേ’വ സിയാ ‘‘ഇതി’’.
ദേവീപി സുത്വാ തം സബ്ബ-മാദിച്ചന്വയ മണ്ഡനാ;
സബ്ബഥാ തമനിച്ഛന്തി, ഇദമാഹ മഹീപതിം.
ഘാതേത്വാ സകലേ യക്ഖേ, കുമാരോ വിജയവ്ഹയോ;
ലംകാദീപമിമം’കാസി, മനുസ്സാവാസകം സദാ.
തതോ പഭുതി അമ്ഹാകം, ഘടേസും വിജയന്വയം;
കാലിങ്ഗവംസജേഹേവ, സമ്ബന്ധം കത്വ പുബ്ബകം.
അഞ്ഞഭൂപാല സമ്ബന്ധോ, സുതപുബ്ബോ പിനത്ഥിനോ;
സോമവംസ സമുമ്ഭൂതേ, ഠപേത്വാ ധരണിസ്സരേ.
തുയ്ഹം ജാതോതി അമ്ഹാകം, സമ്ബന്ധോ സോ കഥം സിയാ;
അരിയന്വയ സമ്ഭൂത, കുമാരേന സഹാമുനാ.
ഏവം സോ ദേവിയാ തായ, നേകസോ വാരയന്തിയാ;
പസയ്ഹസക പുത്ഥസ്സ, തം കുമാരിമദാപയി.
സോ അനേകഗുണോദാര- ഭരിയാനുഗതോ തതോ;
രഞ്ജയന്തോ ജനേ സബ്ബേ, ജനകസന്തികേ വസി.
ഏകവീസതിം വസ്സാനി, രജ്ജം വിക്കമ ബാഹുസോ;
അനുഭോത്വാ യഥാകമ്മം, കായഭേദാ ഗതോ പരം.
തതോ ഗജഭുജോ ഠിതം, സമ്പന്നബലവാഹനം;
രജ്ജം ഹത്ഥഗതം കത്വാ, പുലത്തിനഗരേ വസീ.
തതോ കിത്തിസിരീമേഘ, സിരീവല്ലഭ ഭൂമിപാ;
വുത്തന്ത മേതം വിഞ്ഞായ, ഏവം സമനുചിന്തയും.
തസ്സ വിക്കമ ബാഹുസ്സ, വുദ്ധഭാവേന നേകധാ;
മൂലരജ്ജാധിപച്ചം തം, അമ്മം നിന്ദാകരം ന ഹി.
തദത്ഥജസ്സ ബാലസ്സ, മൂലരജ്ജം പസാസനോ;
ഉപേക്ഖണം പനമ്ഹാകം, നേവാനുച്ഛവികം വത.
തേ സോയാവ സരജ്ജമ്ഹി, ബദ്ധമൂലോ ഭവിസ്സതി;
പസയ്ഹ താവ തം രജ്ജം, വട്ടതി ഗണ്ഹിതും ഇതി.
വേലക്കാര ¶ ബലം സബ്ബം, ഭിന്ദിംസു ധന ദാനതോ;
ഠപേത്വാ സേവകേ കേചി, തസ്സബ്ഭന്തരികേ തദാ.
ഗജബാഹു മഹീപാലേ, വിരത്താ രട്ഠവാസിനോ;
ഉഭിന്നം രാജൂനം ദൂതേ, പേസയും നേകസോ തതോ.
രജ്ജം സാധേത്വാ ദസ്സാമ, ഏകീഭൂതാ മയം പന;
ഉപത്ഥമ്ഭകഭാവോ’വ, കാതബ്ബോ കേവലം ഇതി.
തതോ ദ്വേ ഭാതുകാ സേനം, സകം സന്നയ്ഹ വേഗസാ;
ഉഭതോ മുഖതോ തസ്സ, രട്ഠമജ്ഝമുപാഗമും.
പഹിണിംസു ച തേ ദൂതേ, തതോ ഗജബോഹുവ്ഹയോ;
ഭൂമിപാലോ നിജാമച്ചേ, സന്നിപാതിയ മന്തയി.
വേളക്കാരബലം സബ്ബ-മുജുപച്ചത്തികം അഹു;
രാജാനോ ദ്വേ ച നോ രട്ഠം, സങ്ഗാമത്ഥമുപാഗതാ.
പഠമം തേസു പക്ഖസ്സ, ഏകസ്സ ബലിനോ ഭുസം;
മുഖഭങ്ഗേ കതേ ഖിപ്പം, തതോ അഞ്ഞേ സുസാധിയാ.
ഇതി നിച്ഛിയ സേനങ്ഗം, സബ്ബമാദായ അത്തനോ;
സിരിവല്ലഭരാജാഭി-മുഖം യുദ്ധാ’യുപാഗമി.
സിരിവല്ലഭരാജാപി, സങ്ഗാമ മഹിഭിംസനം;
പാതോ പട്ഠായ സായന്ഹ-കാലം യാവ പവത്തയം.
അസക്കുണന്തോ’ഭിഭവം, വിധാതും തസ്സ കഞ്ചിപി;
തതോവ സോ നിവത്തിത്വാ, സകം രട്ഠം ഗതോ ലഹും.
ഗജബാഹുസ്സഗോകണ്ണ-സചിവേന പരാജിതോ;
അഗാ രട്ഠം സകം കിത്തി-സിരിമേഘോ’പി ഭൂപതി.
ഗജബാഹുനരിന്ദോപി, സങ്ഗാമേ തമ്ഹി കിഞ്ചിപി;
പരിഹാനിമസമ്പത്തോ, പുനാ’ഗമ്മ പുരന്തികം.
ബലനാഥേ വിനിഗ്ഗയ്ഹ, സാപരാധേ ബഹൂ ബലീ;
രട്ഠം വൂപസമേത്വാന, പാവേക്ഖി നഗരം സകം.
രട്ഠേ സകേ സകേയേവ, തതോ പഭൂതി ഭൂമിപാ;
അഞ്ഞോഞ്ഞമിത്തേ സമ്ബന്ധം, വിധായ വിഹരിംസു തേ.
തതോ പരക്കമഭുജോ, ധരണീ പാലനന്ദനോ;
മേധാവീനേകസിപ്പേസു, സിക്ഖമാനോ സുസാധുകം.
വിചാരക്ഖമപഞ്ഞത്താ ¶ , കിച്ചാ കിച്ചേസു നേകസോ;
അച്ചുളാരാസയത്താ ച, മഹാഭാഗത്തനേന ച.
അത്തനോ മാതുഭഗിനീ, സഹവാസ സുഖമ്ഹി ച;
അലഗ്ഗമാനസോനേക, ബലാകീളാരസേസു ച.
സൂരഭാവാദിസംയുത്താ, രാജപുത്താ തു മാദിസാ;
പച്ചന്തേ ഈദിസേ ദേസേ, കഥം നാമ വസിസ്സരേ.
ജാതദേസഞ്ച മേ ദാനി, യുവരാജപഭോഗിയം;
ഗമിസ്സാമീതി നിഗ്ഗഞ്ഛി, തമ്ഹാ പരിജനത്ഥിതോ.
കമേന സന്തികം സങ്ഖ-നായകത്ഥലിസഞ്ഞിനോ;
ഗാമസ്സാഗാ അഹിം കിത്തി-സിരിമേഘോ നിസമ്മ തം.
അഭാവാ രജ്ജ ദായാദ-സമാനസ്സ’ത്രജസ്സ മേ;
ഏകാകീ’ഹന്തി യോ ചിത്ത-സന്താപോ സന്തതം ഗതോ.
ജേട്ഠംവ ഭാതരം മയ്ഹം, തം ദേഹപടിബിമ്ബകം;
ദട്ഠും മേ സത്തതം പുഞ്ഞം, മഹന്തമുദിതംതിച.
പാമുജ്ജവേഗവസഗോ, നഗരം തം മനോഹരം;
അലങ്കാരാ പയിത്വാന, തോരണാദീഹി നേകധാ.
ഗന്ത്വാ പടിപഥംയേവ, ബലോഘപരിവാരിതോ;
നരിന്ദോ തിഥിനക്ഖത്ത-വിസേസേ സുഭസമ്മതേ.
അനഞ്ഞസാധാരണതം, സമ്പത്തേഹി ഗുണേഹി ച;
ലക്ഖണേഹി ച സബ്ബേഹി, കല്യാണേയി സുസംയുതം.
ദിസ്വാ കുമാരം സന്തുട്ഠോ, ആലിങ്ഗിത്വാന പേമതോ;
ഉരേ കത്വാന ചുമ്ബിത്വാ, മത്ഥകമ്ഹി പുനപ്പുനം.
ജനസ്സ ബലതോ തസ്സ, പസ്സതോ ലോചനേഹി സോ;
സന്തോസ അസ്സുധാരായോ, വസ്സാപേന്തോ നിരന്തരം.
മനുഞ്ഞമേക മാരുയ്ഹ, വാഹനം സഹ സൂനുനാ;
ഭേരിനി ദേന പൂരേന്തോ, ദിസാ ദസ സമന്തതോ.
പവിസിത്വാ പുരം തത്ഥ, അലങ്കാരേ മനോരമേ;
ദസ്സയന്തോ സപുത്തസ്സ, പാവിസി രാജമന്ദിരം.
ലദ്ധാ ¶ തതോ കഞ്ചുകീ-സുപകാര,
വഗാദിനേകേ പരിചാരകേ സോ;
നാനാഗുണാ രാധിതമാനസസ്സ,
വസീസകാസേ പിതുനോ സുഖേന.
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
സങ്ഖത്ഥലിപുരാഭിഗമനോ നാമ
ഏകസട്ഠിമോ പരിച്ഛേദോ.
ദ്വിസട്ഠിമപരിച്ഛേദ
പരമണ്ഡലാഭിഗമനോ
അത്തനാഭിമതസ്സാ’സു, ജാതദേസസ്സ പത്തിയാ;
സമ്പുണ്ണമനസങ്കപ്പോ, ദുസ്സങ്കപവിവജ്ജിതോ.
വജിരൂപമോരുപഞ്ഞാ, ബലേന ഗുരുസന്തികേ;
ലഹും ബഹുഞ്ച ഗണ്ഹന്തോ, സിപ്പജാതമനേക കം.
ജിനാഗമേസു നേകേസു, കോടില്ലാ ദീസു നീതിസു;
സദ്ദസത്ഥേ ച കാവേയ്യേ, സനിഘണ്ഡുക കേടുഭേ.
നച്ചഗീതേസു സത്ഥേസു, ഹത്ഥിസിപ്പാദികേസു ച;
ധനു ഖഗ്ഗാദിനേകേസു, സത്ഥേസു ച വിസേസതോ.
പാരപ്പത്തോ വിനീതത്തോ, പിതു രഞ്ഞോ സമാചരി;
അധിപ്പായാനുകുലം’വ, സദാ ഭത്തിപുരസ്സരോ.
തദാ സദാ ദരാചാര-ഗുണാരാധിതമാനസോ;
പിയേന വിയ മിത്തേന, തേന സദ്ധിം മഹീപതി.
ഉയ്യാനജലകീളാദി-സുഖം നാനപ്പകാരകം;
അനുഭോത്വാ സദേസസ്മിം, സഞ്ചരന്തോ തഹിം തഹിം.
ഏകദാസങ്ഖസേനാധി-പതിനാ ദള്ഹഭത്തിനാ;
സരട്ഠസീമാ രക്ഖായ, യോ ജിതേന ബലീയസാ.
അജ്ഝാവുത്ഥസ്സ ¶ ച ബലത്ഥ-ലിനമസ്സ ച സന്തികം;
ഗാമസാ’ഗഞ്ഛി സുത്വാന, തമത്ഥം ധജിനീപതി.
ഗാമം തം സാധുകം സജ്ജു, സജ്ജാപേത്വാ സപുത്തകം;
പച്ചുഗ്ഗന്ത്വാ മഹീപാലം, പണമിത്വാ ഠിതോ തദാ.
പിതാ പുത്തോ ഉഭോ തസ്സ, സമ്ഭാസിയ പിയം വചോ;
നേകധാ’രാധിതാ തേന, തം ഗാമം സമുപാഗഗും.
തഹിം കതിചി ഭൂപാലോ, വാസരേ വീതിനാമിയ;
സേനാപതിം സമാഹൂയ, ഇദം വചനം മബ്രവി.
പുത്തോ മേ ദാനിവയസി, ഠിതോ’ പനയനാരഹേ;
തസ്സോപനയനം കാതും, മഹോപകരണം ലഹും.
സജ്ജേതബ്ബന്തി തം സുത്വാ, സോപി സേനാധിനായകോ;
സബ്ബുപകരണം ഖിപ്പം, മങ്ഗലത്ഥം സുസജ്ജയി.
സുഗന്ധ ദീപപുപ്ഫാദി-വത്ഥൂഹി ദിവസത്തയം;
പുബ്ബകാരം കരിത്വാന, മഹന്തം രതനത്തയേ.
വേദികാചാരദക്ഖേഹി, ദ്വിജേഹി പുഥുവീപതി;
സമ്പഭാവാനു രൂപംവ, മങ്ഗലം തം സമാപിയ.
പരക്കമകുമാരേന, തേന സദ്ധിം സമാരഭി;
വസന്തകീളം മഹതിം, സാമച്ചോ കീളിതും തദാ.
രാജാ കിത്തി സിരീമേഘോ-രോഹണേ വസതോ തദാ;
സിരീവല്ലഭനാമസ്സ, സഭാതു മരണമ്പി ച.
മാണഭരണനാമസ്സ, രജ്ജലാഭഞ്ച ദേവിയാ;
മിത്തായ പടിലാഭഞ്ച, സിരീവല്ലഭസൂനു നോ.
രോഹണാഗതദൂതേഹി, സുണിത്വാ സകഭാതുനോ;
കാലക്രിയായ സഞ്ജാത-സോകവേഗം സുദുസ്സഹം.
മിത്തായതനയുപ്പത്തി പവത്തിം സവണേന തം;
വിനേയ്യ വിരതോ തമ്ഹാ, വസന്തസമയുസ്സവാ.
നിവത്തേത്വാന തത്ഥേവ, സേനാനിം സങ്ഖനാമകം;
പുത്തേന സഹ സോ സങ്ഖ-ത്ഥലി നാമം പുരം ഗമി.
പരക്കമകുമാരേന, തേന സദ്ധിം തഹിം സുഖം;
വസതോ തസ്സ ഭൂപസ്സ, വസ്സമേകമതിക്കമി.
മാണാഭരണഭൂപസ്സ ¶ , ദേവീ ചാപി പഭാവതീ;
ലഭിത്ഥ ദുതിയാ കിത്തി-സിരീ മേഘവ്ഹയം സുതം.
സുണിത്വാ തഞ്ച സോ അമ്ഹം, വംസോ ജാതോ മഹാ’’ഇതി;
അഹു കിത്തിസിരീമേഘോ, തദാ അത്തമനോ ഭുസം.
ലംകാദീപോപഭോഗേക-ഹേതുനാ മഹതാ സതാ;
അസാധാരണഭൂഭേന, ചോദിതോ പുഞ്ഞകമ്മുനാ.
കുമാരോ സോ’ഥ പിതരാ, പിയമിത്തേ വിയത്തനി;
കരിയമാനം സസ്നേഹം, മഹന്തം ചോ’പലാലനം.
സചിവാനമനേകേസം, ഭയഭത്തീ പുരസ്സരം;
ക്രിയമാനമുപട്ഠാനം, ന മഞ്ഞന്തോ തിണായപി.
ലംകാദീപമിമം സബ്ബ മേകച്ഛത്തോ പസോഭിതം;
ഖിപ്പം കാരേതുകാമോ സോ, സയം ഇതി വിചിന്തയി.
കേസ അക്ഖക ഗീവട്ഠി-ദാഠാ പത്താന മേവ ച;
പദചേത്യ മഹാബോധി-സാഖാനഞ്ചാപി സത്ഥുനോ.
ചതുരാസീതിസഹസ്സാനം, ധമ്മക്ഖന്ധാന മേവ ച;
സമ്മാസമ്ബുദ്ധകപ്പാനം, ആധാരത്താ ച നിച്ചസോ.
ആകരത്താ ച നേകേസം, മണിമുത്താദിവത്ഥൂനം;
സമ്മതോപി വിസിട്ഠോതി, ദീപോനാതി മഹാ അയം.
തയോ മേ പിതരോ ഭൂപാ, മാതുലോപി ച സബ്ബഥാ;
ഏകച്ഛത്തേന വത്തേതു, മസമത്ഥാ വിഭജ്ജി’മം.
ഭുഞ്ജന്താ ഏത്തകേനേവ, കതകിച്ചാ മയം ഇതി;
മഞ്ഞന്താ വിഗതച്ഛന്ദാ’ഭിസേകമ്ഹി കുലോചിതേ.
രട്ഠേസകേ സകേയേവ, ഇസ്സേരം സമ്പവത്തയും;
കസികമ്മാദികം ഗാമ-ഭോജകാ വിയ നിസ്സിതാ.
തേസു കിത്തിസിരി മേഘം, പേത്തേയ്യം മേ ഠപേത്വ തേ;
അഗമംസു യഥാകമ്മം, സേസാ ഭൂപതയോ തയോ.
മച്ചാനം പരമം ആയു, വതേ’ദാനി പരിത്തകം;
ബാലായുവാനോ വുദ്ധാ ച, ഇമേ സത്താ’നുപുബ്ബസോ.
പാപുണിസ്സന്തി മരണ-മീതി’യം നിയമോപി ച;
ന ഹേവ അസ്മിം ലോകസ്മിം, സംവിജ്ജതി കദാചിപി.
തസ്മാ ¶ സരീരകേ അസ്മിം, ഭങ്ഗുരേ സാരവജ്ജിതേ;
ഹീളിതേ സാരദസ്സീഹി, അപേക്ഖം ഹിത്വാ സബ്ബഥാ.
പിഹനിയേ യസോദേഹേ, ചിരട്ഠായിമ്ഹി സബ്ബദാ;
അമ്ഹാദിസേഹി കത്തബ്ബോ, രാജപുത്തേഹി ആദരോ.
ഉമ്മഗ്ഗജാതകാദീസു, ചാരിത്തഞ്ചാപി ഭൂമിസു;
വിഹിതം ബോധിസത്തേന, വീരഭാവാദിനിസ്സിതം.
രാമായണഭാരതാദി-ലോകിയാസു കഥാസുപി;
രാമസ്സ വിക്കമഞ്ചേവ, തസ്സ രാവണഘാതിനോ.
ദുയോധനാദിരാജാനോ, ഹന്ത്വായുദ്ധേ പവത്തിതം;
വിക്കമാതി സയഞ്ചേവ, പഞ്ചന്നം പണ്ഡുസൂനൂനം.
ഇതിഹാസകഥായഞ്ച, ദേവാസുരരണേ പുരാ;
ദുസ്സന്താദിമഹീപേഹി, കതഞ്ച ചരിതബ്ഭൂതം.
ഉമ്മൂലിതവതോ തസ്സ, നന്ദവംസനരിസ്സരേ;
ചാരക്കദ്വിജസേട്ഠസ്സ, സുത്വാ ബുദ്ധിബലമ്പി ച.
സബ്ബാ നേതാനി ലോകമ്ഹി, യാവജ്ജദിവസാ ഭുവി;
തേസം അസന്നിധാനേപി, സുപ്പസിദ്ധിം ഗതാനി ഹി.
സുലദ്ധം ജീവിതം തേസം, അസാധാരണമീദിസം;
ചരിതാതിസയം കത്തും, സമത്ഥാ ഹോന്തി യേ ഭുവി.
ജായിത്വാ ഖത്തവംസമ്ഹി, ഖത്തവീരവരോധിതം;
യദിഹം ന കരിസ്സാമി, മോഘാ മേ ജാതി ഹേസ്സതി.
തേസമബ്ഭധികാ കാല-സമ്പദായേവ കേവലം;
മയാ തേ അധികാ കിന്തു, പഞ്ഞാദീഹീതി ചിന്തിയ.
പിതുരാജാ ച മേ’ദാനി, പച്ഛിമേ വയസിട്ഠിതോ;
യദിദം പേത്തികം രജ്ജം, മമ ഹത്ഥഗതബ്ഭവേ.
രാജലക്ഖിവ സോ പേത-ചേതസോ മേ പമാദതോ;
യഥിച്ഛിതഞ്ചേ ന ഭവേ, മഹതീ ജാനി മേ ഭുസം.
ഏത്ഥേവ നിവസന്തോ’ഹം, ചരാപിയ സകേ വരേ;
പരമണ്ഡലവുത്തന്തം, ജാനേയ്യം യദി തത്തനോ.
രന്ധം പച്ചത്ഥികാനന്തു, പകാസേതും രഥാതഥം;
അധിപ്പായാനുരൂപം മേ, സമത്ഥാ വാ ന വാചരാ.
യേ ¶ കേചി’ധ ജനാ സന്തി, സബ്ബേ തേ മമ സമ്മുഖാ;
ബലീയത്തം’വ സത്തൂനം, കഥയന്തി അനേകസോ.
പച്ചേകരട്ഠസാമീഹി, പിതുഭൂപേഹി തിഹിപി;
ഏകീഭൂയ കരിത്വാന, സത്തക്ഖത്തും മഹാഹവം.
സാധേതും ദുക്കരം രട്ഠം, ഭവതേ കാകിനാ കഥം;
സിസുനാ ഗണ്ഹിതും സക്കാ, ഖുദ്ദരജ്ജോ പഭോഗിനാ.
സുകരം മൂലഭൂതസ്സ, തസ്സ രജ്ജസ്സ സാധനം;
ഇതി ദുച്ചിന്തംതം തുയ്ഹം, ദൂരേ തബ്ബമിദം’’ഇതി.
കണ്ണേ തത്ഥസലാകായോ, പവേസേന്താ’വ നേകസോ;
മഹന്തത്തം കഥേന്തേ’വം, ബഹുധാ പരമണ്ഡലേ.
അജാനനം യഥാഭൂതം, വദന്താനം കുബുദ്ധിനം;
സബ്ബമേതം വചോ ജാതു, സദ്ധാതബ്ബം സിയാ ന ഹി.
ലേസേനേകേന ഗന്ത്വാന, ഖിപ്പം’വ പരമണ്ഡലം;
സരൂപം തത്ഥ ഉസ്സാമി, അഹമേവേതി ചിന്തയി.
യദി മേ പീതുഭൂപാലോ, വിഞ്ഞായേതം വിതക്കിതം;
അഭിജാതസ്സ പുത്തസ്സ, വംസജോതികരസ്സ മേ.
ഗതസ്സ സത്ഥു വിസയ-മനത്ഥോപി സിയാ ഇതി;
അനുകമ്പാധിയാ മയ്ഹം, ഗമനം വാരയിസ്സതി.
മനോരഥസ്സ സംസിദ്ധി, സബ്ബഥാ മേന ഹേസ്സതി;
തസ്മാ നിഗുളരൂപേന, ഗമനം ഭദ്ദകം ഇതി.
ലദ്ധാന രത്തിയമ ഥേകദിനം ഖണഞ്ഞൂ,
സോ താദിസം ഖണമഖീണതരോരൂപായോ;
ജാനാതി നോ സകപിതാഗമനം തഥാതം,
ഗേഹാ’ഭിനിക്ഖമിതഥാ ചതുരോ കുമാരോ.
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
പരമണ്ഡലാഭിഗമനോ നാമ
ദ്വിസട്ഠിമോ പരിച്ഛേദോ.
തിസട്ഠിമ പരിച്ഛേദ
സേനാപതിവധോ
നിജായുധദുതിയസ്സ ¶ , നിക്ഖമന്തസ്സ തസ്സ ഹി;
തം ഖണം പുരതോ കോ’പി, സങ്ഖസദ്ദോ സമുഗ്ഗതോ.
തതോ നേകനിമിത്തഞ്ഞൂ, കുമാരോ തം സുണി ത്വ സോ;
നിപ്ഫജ്ജിസ്സതി സങ്കപ്പോ, ഖിപ്പം യേവേതി മോദവാ.
തത്ഥ തത്ഥ നിയുത്താനം, രക്ഖകാനമജാനതം;
നിക്ഖമിത്വാ പുരാവീത-ഭയോ സീഹപരക്കമോ.
വേഗേന മഗ്ഗം ഗന്ത്വാന, പഞ്ചഗാവുതമത്തകം;
ബദലത്ഥലഗാമസ്സ, പദേസേനാതി ദൂരകേ.
ഗാമ മേകമുപാഗഞ്ചി, പിലിം വത്ഥൂതി സഞ്ഞിതം;
ജനാനം സന്നിപാതായ, നിജാനം സോ കതാവധി.
നിജാഗമനതോ പുബ്ബം, പടിമഗ്ഗേ നിസീദിതും;
പടിലദ്ധനിയോഗാനം, യേചി ദേവാഗതേ തദാ.
തഹിം ഠിതേ സോ പസ്സിത്വാ, ഏത്തകാ കിന്നു ആഗതാ;
ഇതി പുച്ഛി കുമാരോഥ, തേപി തം ഇദ മബ്രവും.
ലോകപ്പവത്തിം സകലം, ജാനന്തേനാപി സാമിനാ;
കിമേവ മുച്ചതേ മച്ചു-ഭയം കേസം ന വിജ്ജതി.
ബാലാതാനുഗതോ സാമി, ഠിതോ വയസി ഈദിസേ;
അജ്ജാപി ഹി മുഖേ തുയ്ഹം, ഖീരഗന്ധോ പവായതി.
ന ഹേവത്ഥി വിസും വിത്ത-ജാതം സങ്ഗഹിതം തവ;
തദഞ്ഞാ ചോപകരണ-സാമഗ്ഗീ നേവ വിജ്ജതേ.
ചിരമ്പരിചിതത്തേഹി, ദള്ഹം സാരുളഭത്തിഹി;
വിനാ’മ്ഹേഹി വിസും കേവാ’നുഗന്താരോ ജനാതുവം.
കിഞ്ചാഗതാനമമ്ഹാകം, പിതാ തുയ്ഹം നരിസ്സരോ;
കാരേസ്സതി ഇദം നാമ, സബ്ബഥാ നേവ ഞായതേ.
അമ്ഹാകമന്തരാമഗ്ഗേ ¶ , സങ്ഖോ നാമ ചമൂപതി;
മഹബ്ബലോ മഹാവീരോ, രജ്ജസീമം തമാവസം.
പച്ചത്ഥിതേ ഠപേത്വഞ്ഞേ, ഏതേ കതിപയാ മയം;
അഞ്ഞമഞ്ഞമ്ഹി നിയത-മാസങ്കീ ഹദയാ ഭുസം.
അരുണുഗ്ഗമവേലാ ച, സമാസന്നതരാധുനാ;
ഇതി ഭീതിം പകാസേസും, പച്ചേകം ഹദയസ്സിതം.
നിസമ്മ തേസം വചനം, വിധായ മധുരം സിതം;
വീതസങ്കോ കുമാരോ സോ, മുഖാനേ’സം വിലോകിയ.
ചരിത്വാപി മയാ സദ്ധി-മേതേ’ഹോ കാലമേത്തകം;
ന ജാനിംസു മമം സബ്ബേ, യേസഞ്ഹി ഭയമിദിസം.
ഇതി വത്വാ ഭയം തേസം, വിനോദേതു മുപട്ഠിതം;
സീഹനാദം തദാ’കാസി, മഹന്തം സീഹവിക്കമോ.
തിട്ഠന്തു മാനുസാ സബ്ബേ, മയി ഹത്ഥഗതായുധേ;
സക്കോ ദേവാനമിന്ദോപി, കുപിതോ കിം കരിസ്സതി.
ബാലോതി മം ചിന്തയ തം, ജാതാ വോ കുമതീദിസീ;
പരിക്ഖീയതി തേ ജാണാ, നവയോ’തി ന കിം സുതം.
അജ്ജേവ കാതുമേകേന, കമ്മുനാ ചിന്തിതേന മേ;
സദേസപര ദേസട്ഠാ, ഭയഭത്തീ യഥാമയി.
കരിസ്സന്തി യഥാ വേദം, ഭയം തുമ്ഹേ ജഹിസ്സഥ;
തഥാ രത്തിയമേതായ, വിഭാതാമയ ഖണേന മേ.
ഉന്നതേ ദസ്സയിസ്സാമി, ബുദ്ധി സാഹസവിക്കമേ;
അനുധാവതി മം താത, സേതേഹി യദി വോ ഭയം.
പുരതോ ഹോഥ തുമ്ഹേഹി, വത്വാ തേ ഗഹിതായുധോ;
സാഹസേകരസോ വീരോ, തമ്ഹാ നിക്ഖമ്മ ഗാമതോ.
ഉദയാ’ചലസീസട്ഠം, ജേതുമാദിച്ചമണ്ഡലം;
അപരം രവി ബിമ്ബംവ, പച്ഛിമാ സാ മുഖോദിതം.
തേജസാ പസരന്തേന, ജനാനം പവികാസയം;
നേതമ്ബുജവനം പാതോ, ബദലത്ഥലിമാഗമി.
ജഘസങ്ഖസ്സരേനാ’ഥ, സേനാ നാഥോ പബുജ്ഝിയ;
സഞ്ജാതസമ്ഭമോ ഞത്വാ, രാജപുത്തമുപാഗതം.
സദ്ധിം ¶ ബലേന മഹതാ, പധുഗ്ഗമ്മകതാദരോ;
പണാമമുചിതം കത്തു-മാനതോ വസുധാതലേ.
അമ്ഹാകമേസജീവന്തോ, കിം നാമത്ഥം കരിസ്സതി;
മാരേതബ്ബോ’ധുനേവേതി, പസ്സന്തേ സമുഖം ഭടേ.
നേവാ’ദിട്ഠാപരാധസ്സ, മരണം പുരിസോ ചിതം;
വധോ വിരോധേ സക്കാ’തി, ഇങ്ഗിതേന നിവാരിയ.
സേനാപതിസ്സ സോ ഹത്ഥം, ഗഹേത്വാ സീഹസന്നിഭോ;
ഭാസന്തോ മധുരം വാചം, തസ്സേവാ’ഗഞ്ഛി മന്ദിരം.
അഥസ്സ ഗമനം രഞ്ഞോ, ഭവിതബ്ബമജാനതാ;
സരൂപം യാവ ജാനാമി, താവസ്സേതേ സഹാഗതാ.
യഥാ ന സഹിതാ ഹോന്തി, ഠപേതബ്ബാ വിസും വിസും;
കുമാരോ’വ മമാഗാരേ, വസതൂ’തി വിചിന്തിയ.
തഥാ സേനാപതി കത്വാ, വഞ്ചേതും തം മഹാമതിം;
ദസ്സേത്വാ’തി ഥീസക്കാരം, രഞ്ഞോ ദൂതേ സ പേസയി.
കുമാരോ’ഥ വിദിത്വാന, തേന തം വഞ്ചനം കതം;
കത്തബ്ബമേത്ഥാ’കത്വാഹ, മുദാസീനോ ഭവേ യദി.
ഇച്ഛിതത്ഥസ്സ നിപ്ഫത്തി, ന മേ ജാതു ഭവിസ്സതി;
അയം താവാ’ധുനാവസ്സം, മാരേതബ്ബോതി ചിന്തിയ.
സഹാഗതം പയോജേത്വാ, ഘാതാപയി ചമൂപതിം;
ഹതോ സേനാധിനാഥോ’തി, മഹന്തം ഖുഭിതം അഹു.
സേനാനാഥഭടോ ഏകോ, സുത്വാ സേനാപതിം ഹതം;
മാരണം സാമിനോ മയ്ഹം, കിം നിമിത്തമീതി ബ്രവി.
നേത്തിം സപാണീ സഹസാ, കുമാരം ഠിതമേകകം;
അഭിദാവി സസാമിസ്സ, പരിചത്തത്തജീവിനോ.
കുമാരസ്സ മുഖം ദിസ്വാ, വേധമാനോ ഭയേന സോ;
പുരേ ഠാതുമസക്കോന്തോ, പാദമൂലേ തതോ സയി.
ഗണ്ഹഥേ’തന്തിവചനാ-കുമാരസ്സ ¶ പുരേതരം;
തസ്സേവേകോ സഹചരോ, ഭടമേതം വിഘാതയി.
നിയോഗം മേ വിനാ തേന, കതം കമ്മം ന യുജ്ജതി;
ഇതി ദണ്ഡനമേതസ്സ, കാരാപേസിയഥോചിതം.
അഥ തം കാലയമ്ഭൂത-സങ്ഖോഭമതിഭിംസനം;
ഭമുക്ഖിപനമത്തേന, രാജപുത്തോ സമം നയി.
വീരോ യസോധരധനോ ധിതിമാ കുമാരോ;
വീരോപകാരചതുരോ വരകിത്തിസാരോ;
സേനിന്ദസഞ്ചിതമനപ്പധനം ഭടാനം;
സബ്ബം വിസജ്ജയി യഥാരുചിയാ ഗഹേതും.
സുജനപ്പസാദസംവേഗത്ഥായ കതേ മഹാവംസേ
സേനാപതിവധോ നാമ
തിസട്ഠിമോ പരിച്ഛേദോ.