📜
5. පඤ්චකනිපාතො
1. අඤ්ඤතරාථෙරීගාථා
‘‘පණ්ණවීසතිවස්සානි ¶ ¶ , යතො පබ්බජිතා අහං;
නාච්ඡරාසඞ්ඝාතමත්තම්පි, චිත්තස්සූපසමජ්ඣගං.
‘‘අලද්ධා චෙතසො සන්තිං, කාමරාගෙනවස්සුතා;
බාහා පග්ගය්හ කන්දන්තී, විහාරං පාවිසිං අහං.
‘‘සා භික්ඛුනිං උපාගච්ඡිං, යා මෙ සද්ධායිකා අහු;
සා මෙ ධම්මමදෙසෙසි, ඛන්ධායතනධාතුයො .
‘‘තස්සා ධම්මං සුණිත්වාන, එකමන්තෙ උපාවිසිං;
පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං.
‘‘චෙතොපරිච්චඤාණඤ්ච ¶ ¶ [චෙතොපරියඤාණඤ්ච (ක.)], සොතධාතු විසොධිතා;
ඉද්ධීපි මෙ සච්ඡිකතා, පත්තො මෙ ආසවක්ඛයො;
ඡළභිඤ්ඤා [ඡ මෙභිඤ්ඤා (ස්යා. ක.)] සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසන’’න්ති.
… අඤ්ඤතරා ථෙරී ….
2. විමලාථෙරීගාථා
‘‘මත්තා වණ්ණෙන රූපෙන, සොභග්ගෙන යසෙන ච;
යොබ්බනෙන චුපත්ථද්ධා, අඤ්ඤාසමතිමඤ්ඤිහං.
‘‘විභූසෙත්වා ඉමං කායං, සුචිත්තං බාලලාපනං;
අට්ඨාසිං වෙසිද්වාරම්හි, ලුද්දො පාසමිවොඩ්ඩිය.
‘‘පිලන්ධනං විදංසෙන්තී, ගුය්හං පකාසිකං බහුං;
අකාසිං විවිධං මායං, උජ්ජග්ඝන්තී බහුං ජනං.
‘‘සාජ්ජ පිණ්ඩං චරිත්වාන, මුණ්ඩා සඞ්ඝාටිපාරුතා;
නිසින්නා රුක්ඛමූලම්හි, අවිතක්කස්ස ලාභිනී.
‘‘සබ්බෙ යොගා සමුච්ඡින්නා, යෙ දිබ්බා යෙ ච මානුසා;
ඛෙපෙත්වා ආසවෙ සබ්බෙ, සීතිභූතාම්හි නිබ්බුතා’’ති.
… විමලා පුරාණගණිකා ථෙරී….
3. සීහාථෙරීගාථා
‘‘අයොනිසො ¶ ¶ මනසිකාරා, කාමරාගෙන අට්ටිතා;
අහොසිං උද්ධතා පුබ්බෙ, චිත්තෙ අවසවත්තිනී.
‘‘පරියුට්ඨිතා ක්ලෙසෙහි, සුභසඤ්ඤානුවත්තිනී;
සමං චිත්තස්ස න ලභිං, රාගචිත්තවසානුගා.
‘‘කිසා ¶ පණ්ඩු විවණ්ණා ච, සත්ත වස්සානි චාරිහං;
නාහං දිවා වා රත්තිං වා, සුඛං වින්දිං සුදුක්ඛිතා.
‘‘තතො රජ්ජුං ගහෙත්වාන, පාවිසිං වනමන්තරං;
වරං මෙ ඉධ උබ්බන්ධං, යඤ්ච හීනං පුනාචරෙ.
‘‘දළ්හපාසං [දළ්හං පාසං (සී.)] කරිත්වාන, රුක්ඛසාඛාය බන්ධිය;
පක්ඛිපිං ¶ පාසං ගීවායං, අථ චිත්තං විමුච්චි මෙ’’ති.
… සීහා ථෙරී….
4. සුන්දරීනන්දාථෙරීගාථා
‘‘ආතුරං අසුචිං පූතිං, පස්ස නන්දෙ සමුස්සයං;
අසුභාය චිත්තං භාවෙහි, එකග්ගං සුසමාහිතං.
‘‘යථා ඉදං තථා එතං, යථා එතං තථා ඉදං;
දුග්ගන්ධං පූතිකං වාති, බාලානං අභිනන්දිතං.
‘‘එවමෙතං අවෙක්ඛන්තී, රත්තින්දිවමතන්දිතා;
තතො සකාය පඤ්ඤාය, අභිනිබ්බිජ්ඣ [අභිනිබ්බිජ්ජ (සී. ස්යා.)] දක්ඛිසං.
‘‘තස්සා මෙ අප්පමත්තාය, විචිනන්තියා යොනිසො;
යථාභූතං අයං කායො, දිට්ඨො සන්තරබාහිරො.
‘‘අථ නිබ්බින්දහං කායෙ, අජ්ඣත්තඤ්ච විරජ්ජහං;
අප්පමත්තා විසංයුත්තා, උපසන්තාම්හි නිබ්බුතා’’ති.
… සුන්දරීනන්දා ථෙරී….
5. නන්දුත්තරාථෙරීගාථා
‘‘අග්ගිං ¶ චන්දඤ්ච සූරියඤ්ච, දෙවතා ච නමස්සිහං;
නදීතිත්ථානි ගන්ත්වාන, උදකං ඔරුහාමිහං.
‘‘බහූවතසමාදානා ¶ ¶ , අඩ්ඪං සීසස්ස ඔලිඛිං;
ඡමාය සෙය්යං කප්පෙමි, රත්තිං භත්තං න භුඤ්ජහං.
‘‘විභූසාමණ්ඩනරතා, න්හාපනුච්ඡාදනෙහි ච;
උපකාසිං ඉමං කායං, කාමරාගෙන අට්ටිතා.
‘‘තතො සද්ධං ලභිත්වාන, පබ්බජිං අනගාරියං;
දිස්වා කායං යථාභූතං, කාමරාගො සමූහතො.
‘‘සබ්බෙ භවා සමුච්ඡින්නා, ඉච්ඡා ච පත්ථනාපි ච;
සබ්බයොගවිසංයුත්තා, සන්තිං පාපුණි චෙතසො’’ති.
… නන්දුත්තරා ථෙරී….
6. මිත්තාකාළීථෙරීගාථා
‘‘සද්ධාය පබ්බජිත්වාන, අගාරස්මානගාරියං;
විචරිංහං තෙන තෙන, ලාභසක්කාරඋස්සුකා.
‘‘රිඤ්චිත්වා ¶ පරමං අත්ථං, හීනමත්ථං අසෙවිහං;
කිලෙසානං වසං ගන්ත්වා, සාමඤ්ඤත්ථං න බුජ්ඣිහං.
‘‘තස්සා මෙ අහු සංවෙගො, නිසින්නාය විහාරකෙ;
උම්මග්ගපටිපන්නාම්හි, තණ්හාය වසමාගතා.
‘‘අප්පකං ජීවිතං මය්හං, ජරා බ්යාධි ච මද්දති;
පුරායං භිජ්ජති [ජරාය භිජ්ජතෙ (සී.)] කායො, න මෙ කාලො පමජ්ජිතුං.
‘‘යථාභූතමවෙක්ඛන්තී, ඛන්ධානං උදයබ්බයං;
විමුත්තචිත්තා උට්ඨාසිං, කතං බුද්ධස්ස සාසන’’න්ති.
… මිත්තා කාළී ථෙරී….
7. සකුලාථෙරීගාථා
‘‘අගාරස්මිං ¶ ¶ වසන්තීහං, ධම්මං සුත්වාන භික්ඛුනො;
අද්දසං විරජං ධම්මං, නිබ්බානං පදමච්චුතං.
‘‘සාහං පුත්තං ධීතරඤ්ච, ධනධඤ්ඤඤ්ච ඡඩ්ඩිය;
කෙසෙ ඡෙදාපයිත්වාන, පබ්බජිං අනගාරියං.
‘‘සික්ඛමානා ¶ අහං සන්තී, භාවෙන්තී මග්ගමඤ්ජසං;
පහාසිං රාගදොසඤ්ච, තදෙකට්ඨෙ ච ආසවෙ.
‘‘භික්ඛුනී උපසම්පජ්ජ, පුබ්බජාතිමනුස්සරිං;
දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං [විසොධිතං දිබ්බචක්ඛු (සී.)], විමලං සාධුභාවිතං.
‘‘සඞ්ඛාරෙ පරතො දිස්වා, හෙතුජාතෙ පලොකිතෙ [පලොකිනෙ (ක.)];
පහාසිං ආසවෙ සබ්බෙ, සීතිභූතාම්හි නිබ්බුතා’’ති.
… සකුලා ථෙරී….
8. සොණාථෙරීගාථා
‘‘දස පුත්තෙ විජායිත්වා, අස්මිං රූපසමුස්සයෙ;
තතොහං දුබ්බලා ජිණ්ණා, භික්ඛුනිං උපසඞ්කමිං.
‘‘සා මෙ ධම්මමදෙසෙසි, ඛන්ධායතනධාතුයො;
තස්සා ධම්මං සුණිත්වාන, කෙසෙ ඡෙත්වාන පබ්බජිං.
‘‘තස්සා මෙ සික්ඛමානාය, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;
පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, යත්ථ මෙ වුසිතං පුරෙ.
‘‘අනිමිත්තඤ්ච ¶ භාවෙමි, එකග්ගා සුසමාහිතා;
අනන්තරාවිමොක්ඛාසිං, අනුපාදාය නිබ්බුතා.
‘‘පඤ්චක්ඛන්ධා පරිඤ්ඤාතා, තිට්ඨන්ති ඡින්නමූලකා;
ධි ¶ තවත්ථු ජරෙ ජම්මෙ, නත්ථි දානි පුනබ්භවො’’ති.
… සොණා ථෙරී….
9. භද්දාකුණ්ඩලකෙසාථෙරීගාථා
‘‘ලූනකෙසී ¶ පඞ්කධරී, එකසාටී පුරෙ චරිං;
අවජ්ජෙ වජ්ජමතිනී, වජ්ජෙ චාවජ්ජදස්සිනී.
‘‘දිවාවිහාරා නික්ඛම්ම, ගිජ්ඣකූටම්හි පබ්බතෙ;
අද්දසං විරජං බුද්ධං, භික්ඛුසඞ්ඝපුරක්ඛතං.
‘‘නිහච්ච ජාණුං වන්දිත්වා, සම්මුඛා අඤ්ජලිං අකං;
‘එහි භද්දෙ’ති මං අවච, සා මෙ ආසූපසම්පදා.
‘‘චිණ්ණා ¶ අඞ්ගා ච මගධා, වජ්ජී කාසී ච කොසලා;
අනණා පණ්ණාසවස්සානි, රට්ඨපිණ්ඩං අභුඤ්ජහං.
‘‘පුඤ්ඤං වත පසවි බහුං, සප්පඤ්ඤො වතායං උපාසකො;
යො භද්දාය චීවරං අදාසි, විප්පමුත්තාය සබ්බගන්ථෙහී’’ති.
… භද්දා කුණ්ඩලකෙසා ථෙරී….
10. පටාචාරාථෙරීගාථා
‘‘නඞ්ගලෙහි කසං ඛෙත්තං, බීජානි පවපං ඡමා;
පුත්තදාරානි පොසෙන්තා, ධනං වින්දන්ති මාණවා.
‘‘කිමහං සීලසම්පන්නා, සත්ථුසාසනකාරිකා;
නිබ්බානං නාධිගච්ඡාමි, අකුසීතා අනුද්ධතා.
‘‘පාදෙ පක්ඛාලයිත්වාන, උදකෙසු කරොමහං;
පාදොදකඤ්ච ¶ දිස්වාන, ථලතො නින්නමාගතං.
‘‘තතො චිත්තං සමාධෙසිං, අස්සං භද්රංවජානියං;
තතො ¶ දීපං ගහෙත්වාන, විහාරං පාවිසිං අහං;
සෙය්යං ඔලොකයිත්වාන, මඤ්චකම්හි උපාවිසිං.
‘‘තතො සූචිං ගහෙත්වාන, වට්ටිං ඔකස්සයාමහං;
පදීපස්සෙව නිබ්බානං, විමොක්ඛො අහු චෙතසො’’ති.
… පටාචාරා ථෙරී….
11. තිංසමත්තාථෙරීගාථා
‘‘‘මුසලානි ¶ ගහෙත්වාන, ධඤ්ඤං කොට්ටෙන්ති මාණවා [මානවා (සී.)];
පුත්තදාරානි පොසෙන්තා, ධනං වින්දන්ති මාණවා.
‘‘‘කරොථ බුද්ධසාසනං, යං කත්වා නානුතප්පති;
ඛිප්පං පාදානි ධොවිත්වා, එකමන්තෙ නිසීදථ;
චෙතොසමථමනුයුත්තා, කරොථ බුද්ධසාසනං’.
‘‘තස්සා තා [තං (සී.)] වචනං සුත්වා, පටාචාරාය සාසනං;
පාදෙ පක්ඛාලයිත්වාන, එකමන්තං උපාවිසුං;
චෙතොසමථමනුයුත්තා, අකංසු බුද්ධසාසනං.
‘‘රත්තියා ¶ පුරිමෙ යාමෙ, පුබ්බජාතිමනුස්සරුං;
රත්තියා මජ්ඣිමෙ යාමෙ, දිබ්බචක්ඛුං විසොධයුං;
රත්තියා පච්ඡිමෙ යාමෙ, තමොඛන්ධං පදාලයුං.
‘‘උට්ඨාය පාදෙ වන්දිංසු, ‘කතා තෙ අනුසාසනී;
ඉන්දංව ¶ දෙවා තිදසා, සඞ්ගාමෙ අපරාජිතං;
පුරක්ඛත්වා විහස්සාම [විහරාම (සී.), විහරිස්සාම (ස්යා.)], තෙවිජ්ජාම්හ අනාසවා’’’ති.
ඉත්ථං සුදං තිංසමත්තා ථෙරී භික්ඛුනියො පටාචාරාය සන්තිකෙ අඤ්ඤං බ්යාකරිංසූති.
12. චන්දාථෙරීගාථා
‘‘දුග්ගතාහං පුරෙ ආසිං, විධවා ච අපුත්තිකා;
විනා මිත්තෙහි ඤාතීහි, භත්තචොළස්ස නාධිගං.
‘‘පත්තං දණ්ඩඤ්ච ගණ්හිත්වා, භික්ඛමානා කුලා කුලං;
සීතුණ්හෙන ච ඩය්හන්තී, සත්ත වස්සානි චාරිහං.
‘‘භික්ඛුනිං පුන දිස්වාන, අන්නපානස්ස ලාභිනිං;
උපසඞ්කම්ම අවොචං [අවොචිං (ක.)], ‘පබ්බජ්ජං අනගාරියං’.
‘‘සා ¶ ච මං අනුකම්පාය, පබ්බාජෙසි පටාචාරා;
තතො මං ඔවදිත්වාන, පරමත්ථෙ නියොජයි.
‘‘තස්සාහං ¶ වචනං සුත්වා, අකාසිං අනුසාසනිං;
අමොඝො අය්යායොවාදො, තෙවිජ්ජාම්හි අනාසවා’’ති.
… චන්දා ථෙරී….
පඤ්චකනිපාතො නිට්ඨිතො.