📜
๑๕. ปนฺนรสโม ปริจฺเฉโท
อรูปาวจรสมาธิภาวนานิทฺเทสวณฺณนา
๙๘๒-๓. รูเป ¶ โข วิชฺชมานสฺมินฺติ รูปกาเย วิชฺชมาเน ทณฺฑาทานาทโย ทณฺฑคฺคหณาทโย. อิติ รูเป รูปกาเย อาทีนวํ ทิสฺวา.
๙๘๔. สูกราภิหโตว สาติ สูกรํ อนุพนฺธิโต สา สุนโข วิย.
๙๘๘-๙๙๐. ผุฏฺโกาสฺจ เตน ตนฺติ เตน จิตฺเตน ผุฏฺํ ตโมกาสํ ‘‘อนนฺโต อากาโส’’อิติ จ มนสา กโรนฺโต เอว อุคฺฆาเฏติ. อิติ วจนํ วุจฺจเต, อยมฺโ นโย, ‘‘อากาโส’’ อิติ มนสา กโรนฺโต ตํ กสิณํ น สํเวลฺเลติ.
๙๙๘. รูปาวจรชฺฌานเมว ปจฺจตฺถิกํ รูปาวจรชฺฌานปจฺจตฺถิกํ.
๑๐๐๔. อากาสผุฏวิฺาเณติ ¶ ผุฏเมว วิฺาณํ ผุฏวิฺาณํ, ตสฺมึ อากาสารมฺมเณ ผุฏวิฺาเณ.
๑๐๐๕-๖. อยํ อากาโส อนนฺโต อิติ เอวํ ตํ อากาสเมว ผริตฺวา ปวตฺตํ วิฺาณํ วิฺาณฺจ อิติ วจนํ วุจฺจเต. วิฺาณํ อนนฺตํ นาม น โหติ, อนนฺตารมฺมณตฺตา ‘‘วิฺาณํ อนนฺต’’นฺติ วุจฺจเต, ตํ วิฺาณํ มนกฺการวเสน อปิ อนนฺตํ ปริทีปิตํ.
๑๐๑๐. ปมารุปฺปวิฺาณสฺส อภาโว ตสฺส เอว ปมารุปฺปสฺส สฺุโต สฺุภาวโต.
๑๐๑๓. สติ ¶ ติฏฺติ ภิยฺโย พลวา สติ ติฏฺติ.
๑๐๑๗-๘. ทุติยารุปฺปจกฺขุนาติ จกฺขุนา ทุติยารุปฺปํ ‘‘นตฺถิ นตฺถี’’ติอาทินา อากาเรน ปริกมฺมวเสน มนกฺกาเร. ตสฺสาปคมมตฺตฺจ ตสฺส ปมารุปฺปสฺส อปคมมตฺตฺจ.
๑๐๒๙. ยา นาม อยํ สมาปตฺติ อภาวมตฺตมฺปิ โคจรํ กตฺวา สฺสติ, อยํ สมาปตฺติ วต เอกนฺเตน อโห สนฺตาติ ปทิสฺสติ.
๑๐๓๓. ยาย สฺาย เนวสฺี, นาสฺี จ โหติ, เกวลํ เอกนฺเตน อถ โข สา สฺา เอทิสี น โหติ.
๑๐๓๕-๗. ปฏุสฺาย กิจฺจสฺส เนว กรณโต อยํ สมาปตฺติ ‘‘เนวสฺา’’ติ นิทฺทิฏฺาติ จตุตฺถอารุปฺปโต สมฺภวา ปวตฺตา เตโชธาตุ สุโขทเก ทหนกิจฺจํ กาตุํ น สกฺโกติ ยถา, สา สงฺขารธมฺมานํ อวเสสตฺตา.
๑๐๔๐. ปาสาทตลฺจ ¶ สาฏิกา จ.
๑๐๔๑. โย ปน ภิกฺขุ อิมํ รูปารูปชฺฌานสมาปตฺติวิธานํ สารตรํ ชานาติ, โส รูปารูปชฺฌานสมาปตฺติปุเรกฺโข เสกฺโข ภวํ กามภวํ อภิภุยฺย อภิภวิตฺวา รูปารูปํ ยาติ ปาปุณาติ.
อิติ อภิธมฺมาวตารฏีกาย
อรูปาวจรสมาธิภาวนานิทฺเทสวณฺณนา นิฏฺิตา.
ปนฺนรสโม ปริจฺเฉโท.